Laren (Noord-Holland)

Laren (Noord-Holland)

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Noord-Holland
Algemeen
Oppervlakte	12,39 km²
- land	12,22 km²
- water	0,17 km²
Inwoners (1 april 2011)	11.421? (935/km²)
Hoofdplaats	Laren
Belangrijke verkeersaders	A1 A27
Politiek
Burgemeester (lijst)	Elbert Roest (D66)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 20.000 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 592.000
WW-uitkeringen (2007)	19 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	530 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	1250 t/m 1252
Netnummer(s)	035
CBS-code	0417
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Website	www.laren.nl
Portaal    Nederland

Brink met Hervormde Kerk

Singer museum met "de Zwanen" op de voorgrond

Sint-Jansbasiliek

Laren ( uitspraak (info·uitleg)) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Holland. (Van Larelcarspell, Laoren, Laaren naar de naam Laren, een 'Laar' is een open plek in het bos.) De gemeente telt 11.421 inwoners (1 april 2011, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 12,37 km² (waarvan 0,19 km² water). Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. Van oorsprong is het een brink- of esdorp.

Geschiedenis

Laren is een van de oudst bebouwde plekken in het Gooi. De allereerste mensen die er woonden waren dragers van de zogenaamde trechterbekercultuur, omstreeks 2500 v. Chr. Later kwamen er mensen van Fries-Saksische oorsprong te wonen. In 1085 stichtte de bisschop van Utrecht het kapittel Sint Jan op de heuvel die thans bekend is als Sint Janskerkhof. Naar de plek van deze kapel en begraafplaats lopen van oudsher Gooise doodwegen uit alle richtingen.

Hoewel aanvankelijk een boerendorp (met de weefindustrie als belangrijk bron van inkomst), is Laren met zijn dorpsboerderijen, engen en meenten na de komst van de tramlijn naar Hilversum en Amsterdam (de Gooise Moordenaar) in 1892 ook een kunstenaars- en forensendorp geworden.

In de 19e eeuw werden de Gooise dorpen ontdekt door kunstenaars die er (wat later zou heten) de Larense School vestigden. Enkele bekende kunstschilders die in Laren verbleven waren Anton Mauve (leermeester van Vincent van Gogh), Jan Sluijters en Ferdinand Hart Nibbrig.

Sinds de late jaren '80 is Laren vooral een forensendorp geworden voor de nouveau riche. In de dorpskern bevinden zich nu geen functionerende boerderijen meer.

Geografische Ligging

Laren ligt tussen Hilversum en Blaricum in de streek Het Gooi. Het dorp is bereikbaar via de A27 en de A1.

Natuur

• Westerheide
• Zuiderheide

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Bussum	Blaricum
Hilversum		Eemnes

Bezienswaardigheden

• In het hart van het dorp, aan de oude nog bestaande eng, troont de monumentale Sint-Jansbasiliek (1924). Er waren een zuster- en broederklooster.
• In Laren staat de dikste mammoetboom van Holland.
• Op 18 september 1907 wordt de Mauvepomp bij de Coeswaerde onthuld ter nagedachtenis aan Anton Mauve. Hij heeft in villa 'Ariëtta' gewoond. Deze villa staat schuin tegenover het Singer museum, aan de Naarderstraat.
• Op 4 mei 1950, om 4 uur werd het oorlogsmonument onthuld en werd de eerste dodenherdenking gehouden. Dit monument staat eveneens bij de vijver de Coeswaerde.
• Bij de Coeswaerde staat een stenen bank: de Van Wulfenbank. Het was een gedenkteken ter nagedachtenis aan schoolmeester van Wulfen. Hij was een meester met een eigen leesmethode. De school van meester van Wulfen stond links naast het café 'Het Bonte Paard'.
• Bij een bank voor geldzaken op de Burgemeester van Nispenstraat staat een beeld van de "Klepperman van Elleven".
• Op de Naarderstraat staat een beeld van "De Schaapherder", op het grasveld naast de Hervormde Kerk.
• Bij de ingang van het Singermuseum staat het monument "de Zwanen".

Rijksmonumenten

De dorpskern van Laren is een beschermd dorpsgezicht met de naam "Brink en omgeving". Daarnaast telt Laren tientallen rijksmonumenten, zie Lijst van rijksmonumenten in Laren.

Gebouwen

• Rosa Spier Huis

Evenementen

• Laren heeft tot de jaren '80 een katholiek stempel behouden als katholieke enclave in het Gooi, met de jaarlijkse Sint-Jansprocessie op de feestdag van de heilige, 24 juni, de enige processie ten noorden van de grote rivieren die na de Reformatie nog in het openbaar gehouden mocht worden.
• In de eerste week van juli vindt de grootste kermis van het Gooi en omstreken plaats: de Larense kermis.
• Sinds de jaren zeventig is er ook een jaarlijkse carnavalsoptocht.
• Weekmarkt iedere vrijdag op Plein 1945, in het centrum van het dorp. Markt van 11.30 tot 17.00 uur. Sinds 2008 is er ook een biologische markt, deze wordt naast de vijver de Coeswaerde gehouden.
• Ieder jaar vindt er het z.g. Schaapscheerdersfeest plaats.
• Hemelvaarttoernooi - ieder jaar is op Hemelvaartsdag een recreatief volleybal grastoernooi op de velden van SV Laren georganiseerd door volleybalvereniging The Smashers.
• Sinds 2011 wordt een jaarlijks Oktoberfest georganiseerd op Plein 1945

Musea

• Singer museum

In 1911 vestigde de Amerikaanse schilder en kunstverzamelaar William H. Singer zich in huize De Wilde Zwanen. Zijn villa, van architect Jan Rebel, en kunstverzameling vormden het startpunt voor het Singer Museum, tevens een theaterzaal (hier werden de zeer populaire tv-talkshows van Willem Duys gemaakt).

Sport

In Laren is het mogelijk vrijwel alle sporten te beoefenen. Van hockey, voetbal, tennis, squash, tot binnensporten als volleybal, tafeltennis en turnen.

Politiek

Zetelverdeling gemeenteraad

De gemeenteraad van Laren bestaat uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij	1998	2002	2006	2010
VVD	5	5	4	5
Larens Behoud	2	4	5	4
CDA	3	3	3	2
PvdA-D66-GroenLinks-Groep Werkersakkoord	5	3	-	-
Liberaal Laren	-	-	1	2
PvdA	-	-	2	1
D66	-	-	-	1
Totaal	15	15	15	15

Burgemeester

Zie lijst van burgemeesters van Laren (Noord-Holland)

Geboren

Monument der gevallenen

• Willemien Aardenburg (1966), hockeyspeler
• Jan van den Brink (1915-2006), politicus en bankier
• Roel Coutinho (1946), Nederlands arts en microbioloog
• Tamara Brinkman (1978), actrice
• Gerard Croiset (1909-1980), paragnost
• Carol van Herwijnen (1941-2008), acteur
• Marijke Hilhorst (1952), journaliste, columniste, schrijfster en publiciste
• Sjoukje Hooymaayer (1940), actrice
• Raymond Spanjar (1977), ondernemer
• Johnny de Mol (1979), acteur
• Gigi Ravelli (1982), tv-presentatrice
• Marcel van der Westen (1976), atleet
• Thijs van Aken (1969), musicalacteur
• Gijsbert Kamer (1963), popjournalist

Bekende inwoners

• Willeke Alberti, zangeres en actrice
• Jeroen van der Boom, zanger
• Willibrord Frequin, journalist en televisiepresentator
• Patrick Kluivert, profvoetballer
• Joep Sertons, acteur
• Frits Spits, radiomaker en televisiepresentator
• Erik de Zwart, radio- en televisiemaker en ondernemer

Wetenswaardigheid

• De gemeente Laren had in de periode 2003 tot 2007 het laagste geboorteoverschot van Nederland (hoogste denataliteit): -11,3 ‰.
• Op zondag 13 november 2011 werd er rond 23.30 uur de houthandel van Dijk in brand gestoken. De houthandel bestond sinds 1875 en was Gooisch erfgoed. Doordat de bibliotheek naast de oude houthandel stond brandde deze ook af. Daardoor ging er een stuk literaire Larense geschiedenis ter ziele.

Externe links

• Website van de gemeente
• Kaart van 1868 en Satellietfoto 2006
• Historische Kring Laren 't Gooi
• Nu.nl artikel over de brand op 13-11-2011

Referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Laren van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.