Heemskerk
 |
|||
|
|||
.svg) |
|||
|
|
|||
| Provincie | Noord-Holland | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | 31,73 km² | ||
| - land | 27,41 km² | ||
| - water | 4,32 km² | ||
| Inwoners (1 april 2011) | 39.160? (1429/km²) | ||
| Hoofdplaats | Heemskerk | ||
| Belangrijke verkeersaders | A9 N197 | ||
|
|
|||
| Burgemeester (lijst) | Jaap Nawijn (VVD) | ||
|
|
|||
| Gemiddeld inkomen (2006) | € 13.700 per inw. | ||
| Gem. WOZ-waarde (2008) | € 233.000 | ||
| WW-uitkeringen (2007) | 11 per 1000 inw. | ||
| Autobezit (2007) | 408 per 1000 inw. | ||
|
|
|||
| Postcode(s) | 1960-1969 | ||
| Netnummer(s) | 0251 | ||
| CBS-code | 0396 | ||
| CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||
| Website | www.heemskerk.nl | ||
 |
|||
|
|||
Heemskerk is een plaats en gemeente in Midden-Kennemerland[2] in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente telt 39.160 inwoners (1 april 2011, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 31,7 km² (waarvan 4,3 km² water). Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. Alleen de buurtschappen Noorddorp en Heemskerkerduin zouden hieronder gerekend kunnen worden.
Inhoud |
[bewerken] Aangrenzende gemeenten
| Aangrenzende gemeenten | ||
|---|---|---|
| Castricum | Uitgeest | |
 |
Assendelft (Zaanstad) | |
| Beverwijk | ||
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Oudheid
De eerste sporen van bewoning in Heemskerk dateren van enkele eeuwen voor het begin van onze jaartelling. Bij opgravingen aan de Jan Ligthartstraat werden in 2004 voetsporen en waterputten gevonden.[3]
[bewerken] De tijd van ridders en edelen - De zes kastelen
Waar de naam Heemskerk vandaan komt is niet met zekerheid te zeggen. Heemskerk was al in de Middeleeuwen bekend. In een officiële oorkonde uit het jaar 1063 werd zij vermeld als "Hemezen Kyrica", gelatiniseerd Fries voor "Kerk van Hemezen", een Friese non die aldaar een klooster zou hebben.[4] Heemskerk kent veel historische monumenten, waaronder het Huldtoneel, een kunstmatige heuvel aan de huidige Rijksstraatweg, waar ooit de Graven van Holland werden ingehuldigd. Naar overleveringen zou het Huldtoneel al voor de Romeinse tijd zijn ingericht als Germaanse heilige plaats.[bron?] In de 19de eeuw maakte Jonkheer Gevers uiteindelijk van het Huldtoneel een monument - zoals we het nu kennen - en gebood passanten het monument te eerbiedigen.[5]
Heemskerk is ook menigmaal een strijdtoneel geweest. Er waren vroeger zes kastelen in Heemskerk. Twee kastelen - het kasteel Oud Haerlem en het Slot Heemskerk - werden in de 12de en 13de eeuw gebouwd om het Graafschap Holland te beschermen tegen de West-Friezen. Ook Slot Assumburg dateert oorspronkelijk uit deze tijd. Van Kasteel Oud Haerlem, Kasteel Merestein,[6] Kasteel Rietwijk,[7] en Kasteel Poelenburg (te zien op een kaart uit 1728)[8] is niets meer over.
In de 15de eeuw kwamen de bewoners van Kasteel Oud Haerlem en Slot Heemskerk tegenover elkaar te staan tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Beide kastelen werden verwoest. Oud Haerlem werd niet meer herbouwd, het Slot Heemskerk wel. In 1492 werd op het kerkhof van de huidige Hervormde Kerk de Opstand van het Kaas- en Broodvolk bloedig neergeslagen door de Oostenrijkse overheersers.
In 1610 kreeg het Slot Heemskerk de naam Kasteel Marquette en werd nadien eerst door vele adellijken en later vooral door patriciërs bewoond. Laatst bekende adellijke bewoners waren van het huis Gevers. Thans is Kasteel Marquette in bezit van de Spaanse hotelgroep NH Hoteles.
Aan de oostzijde van Heemskerk bevindt zich het Slot Assumburg. Het werd verbouwd in 1546. Daarbij is gebruik gemaakt van sloopmateriaal van kasteel Oud Haerlem. Het slot is gedurende vele eeuwen een adellijk verblijf geweest. Een groot aantal verschillende geslachten hebben er gewoond. Na 1867 bleef het slot onbewoond. Sedert 1911 is het in eigendom van het Rijk, en in 1933 kreeg de Assumburg haar bestemming als jeugdherberg.
[bewerken] De dorpskerken
De Dorpskerk van de Protestantse Gemeente Heemskerk, aan het Kerkplein 1 dateert uit 1628, maar heeft een middeleeuwse toren uit de 13de eeuw. Op de (openbare) begraafplaats rond de kerk staat een kopie van de obelisk ter ere van de vader van de schilder Maarten van Heemskerck.[9]
Het voormalige gemeentehuis werd in 1911 gebouwd naar een ontwerp van Jan Stuyt en werd in 1949 met een verdieping verhoogd naar een ontwerp van gemeente-architect Nicolaas Petrus Steenstra.[10] Thans is hier notaris Janssen gevestigd. De rooms-katholieke St. Laurentiuskerk (in de volksmond bekend als de "Lau"), ontworpen door architect J.H. Tonnaer, is in 1891 voltooid en is een zeldzaam voorbeeld van een katholieke kerk in neorenaissance-stijl.[11]
[bewerken] Agrarisch dorp
Na de tijd van ridders en edelen is Heemskerk als een klein rustig dorp aan de voet van de duinen achtergebleven. De bewoners, die hoofdzakelijk een bestaan vonden in de land- en tuinbouw en in de veehouderij, maakten goede maar ook veel zeer slechte tijden door.
Uit de tijd dat de producten - vaak aardbeien bestemd voor Beverwijk, waar de vruchten werden verhandeld - met ezels naar de markt werden gebracht, kregen de Heemskerkers de ezel mee als bijnaam en symbool.
In 1893 werd in de buurt van Heemskerk het Fort bij Veldhuis gebouwd, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Nu is het een museum.[13]
[bewerken] Stedelijke ontwikkeling
Heemskerk behield dit agrarisch karakter totdat de gemeente omstreeks 1960 een rol ging spelen bij de industriële ontwikkeling van de IJmond: Hoogovens (tegenwoordig Tata Steel), Cemij, MEKOG, Stork-Werkspoor. Er is nog veel van terug te vinden in het unieke tuinbouwgebied aan de duinkant van de Rijksstraatweg, de gronden ten zuidwesten van deze straatweg, die voor een belangrijk deel agrarisch gebied zijn gebleven. In de weidegebieden richting Uitgeest en Zaanstad zijn sinds 1965 tot 2005 nieuwe woonwijken gerealiseerd, waaronder Breedweer, de Maer, Beijerlust, Waterakkers-Lunetten en Broekpolder.
Verder zijn er een drietal industrieterreinen, De Houtwegen, het bedrijventerrein De Trompet langs de A9 en De Waterwegen, gelegen langs de Rijksstraatweg (een doorgaande weg tussen Beverwijk en Castricum).
[bewerken] Heemskerk in ontwikkeling
De gemeente Heemskerk is in 2005 gestart om op diverse plaatsen flats uit de jaren '50 en '60 te slopen en te vervangen door moderne appartementen en laagbouw. Daarnaast zal in de komende jaren het duurzame bedrijventerrein De Trompet verder worden ingevuld. Naast warmtepompen en zonne-energie wordt op dit bedrijventerrein ook duurzame energie opgewekt met een 2 MW windturbine die in 2005 geplaatst is. Deze windmolen is vanuit de wijde omtrek te zien door de opvallende blauwe kleur (van het Heemskerkse gemeentewapen).
[bewerken] Vrijetijdsbesteding
Ten westen van Heemskerk ligt het Noord-Hollands Duinreservaat, beheerd door het waterleidingbedrijf PWN. Op de fiets of lopend is het mogelijk naar het Heemskerkerstrand te gaan. Gemotoriseerd verkeer is niet toegestaan, behalve voor bestemmingsverkeer met speciale vergunning. Het Heemskerkerstrand kenmerkt zich als een familiestrand. De afstand bedraagt circa vijf kilometer van dorpskern tot strandtoegang.
De Heemskerkse Kermis vindt jaarlijks plaats vanaf de woensdag voor de eerste donderdag van september en duurt tot en met de vrijdag erna. Woensdagochtend om 11.00 uur wordt de kermis ingeluid met het traditionele 'Eerste Deuntje' in de twee feesttenten in het dorpscentrum. Donderdag vindt de 'Harddraverij' plaats, een paardendrafwedstrijd met sulky's waar men kan wedden op de uitslagen. Het gebied rond deze harddraverij is vaak een ontmoetingsplaats van Heemskerkers die elkaar lang niet hebben gezien. De Heemskerkse Kermis is een van de Noord-Hollandse Kermissen, zoals men die 's zomers veel in West-Friesland en andere gebieden van Noord-Holland kan meemaken. Dat de Heemskerkse Kermis een tamelijk grote kermis is kan men zien aan de brouwerij-omzetten van vooral het merk Amstel van de Heineken-brouwerijen: in de jaren negentig was de bieromzet van de Heemskerkse Kermis een van de hoogste van alle Noord-Hollandse kermissen[bron?] .
[bewerken] Sport
Heemskerk beschikt over vele sportverenigingen waaronder vier tennisclubs, twee voetbalclubs, een basketbalvereniging,een zwemvereniging een volleybalvereniging en nog veel meer sportclubs. Er is ook de Heemskerkse Golfclub.
De twee voetbalverenigingen ADO '20 en ODIN '59 zijn beide actief in de Hoofdklasse (het hoogste amateurvoetbal niveau in Nederland) en hebben samen ongeveer 2000 leden.
Verder komen de handbalvrouwen van de Heemskerkse handbalvereniging DSS vanaf 2010/2011 uit in de Eredivisie van het Nederlands vrouwenhandbal. Zij spelen hun thuiswedstrijden in sporthal "de Waterakkers".
Sinds 2008 beschikt Heemskerk ook over een nieuw kunstgrasveld, dat mede mogelijk gemaakt is door de Johan Cruyff Foundation en is gevestigd aan de Laan van Assumburg.[14]
Een evenement dat is uitgegroeid van een lokale Heemskerkse activiteit tot een grootse happening in Noord-Holland is het kampioenschap Polsstokverspringen over de Neksloot. Buurtcentrum de Schuilhoek organiseert dit evenement op 2e Pinksterdag. Jaarlijks bezoeken ruim 15.000 bezoekers dit “Friese” evenement op de grens van West-Friesland met veel kinderactiviteiten, braderie, live muziek en oud Hollandse spelen.
[bewerken] Verkeer en vervoer
Heemskerk ligt aan de A9 tussen Haarlemmermeer en Alkmaar.
Station Heemskerk bevindt zich aan de (voorheen) uiterste oostrand van Heemskerk vlakbij de buurgemeente Beverwijk. In Heemskerk stopt tweemaal per uur de stoptrein van Uitgeest richting Haarlem en Amsterdam Centraal v.v. Het station werd door de meeste Heemskerkers niet veel gebruikt. De treinstations van Uitgeest (voor verbindingen richting Amsterdam) en van Beverwijk (voor verbindingen richting Leiden) zijn voor de meeste Heemskerkers een goed alternatief, mede vanwege het feit dat buslijn 73 van Connexxion vier maal per uur door heel Heemskerk rijdt en als eindpunt dit treinstation heeft. Door de bouw van de nieuwe wijk Broekpolder in Heemskerk en Beverwijk overlegt de gemeente met NS en ProRail over een grote renovatie van station Heemskerk (en station Beverwijk).
Busverbindingen van Connexxion door Heemskerk:
- Lijn 73: Haarlem - Velserbroek - Beverwijk - Heemskerk - Uitgeest
- Lijn 74: Heemskerk - Beverwijk - Velsen Noord - Velsen Zuid - IJmuiden-West - IJmuiden (-Zeewijk)
- Lijn 167: Beverwijk - Heemskerk - Castricum - Limmen - Heiloo - Alkmaar
- Lijn 273: Niteliner: Uitgeest - Haarlem NS (nachtlijn)
[bewerken] Zetelverdeling gemeenteraad
De gemeenteraad van Heemskerk bestaat uit 25 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:
| Gemeenteraadszetels | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | |||||||||||
| PvdA | 6 | 6 | 8 | 5 | |||||||||||
| CDA | 7 | 7 | 6 | 5 | |||||||||||
| VVD | 7 | 6 | 5 | 5 | |||||||||||
| GroenLinks | 3 | 4 | 3 | 3 | |||||||||||
| D66 | 2 | 2 | 1 | 3 | |||||||||||
| Liberaal Heemskerk | - | - | - | 3 | |||||||||||
| Heemkerk Anders | - | - | 2 | - | |||||||||||
| Lijst G. Wouters | - | - | - | 1 | |||||||||||
| Totaal | 25 | 25 | 25 | 25 | |||||||||||
[bewerken] Geboren in Heemskerk
- Beatrijs van Assendelft (1465), religieuze
- Mieke Baltus (21 januari 1968), politicus
- Hugo van den Broek (18 september 1976), langeafstandsloper
- Raymond Bronkhorst (6 augustus 1978), voetballer FC Groningen, Cambuur
- Sofie van den Enk (23 augustus 1980), presentatrice
- Hester van de Grift (23 december 1968), illustratrice
- Maarten van Heemskerck (1498-1574), kunstschilder
- Nicolaas Henneman (1813-1898), fotograaf
- Reinier Honig (28 oktober 1983), wielrenner
- Ernesto Hoost (11 juli 1965), K1-vechtsporter
- Martin van der Horst (2 april 1965), volleyballer
- Marcel Huisman (1981), voetballer
- Eelco Jansen (14 mei 1969), honkballer
- Mieke van der Kolk (15 april 1968), atlete
- Nick Kuipers (12 december 1988), voetballer o.a. FC Utrecht
- Arthur Numan (14 december 1969), voetballer o.a. FC Twente, PSV, Glasgow Rangers
- Alexandra Penrhyn Lowe (17 september 1974), schrijfster
- Olivier Pols (22 februari 1989), componist en dirigent
- Juan Viedma Schenkhuizen (27 oktober 1974), voetballer
- Kees Schouten (1961), beeldend kunstenaar
- Hans Stuifbergen (3 januari 1982), voetballer Beijing Guoan, Pezoporikos Larnaca, Waitakere United, Bloemfontein Celtic
- Rafael van der Vaart (11 februari 1983), voetballer o.a. Ajax, HSV, Real Madrid, Tottenham Hotspur
- Frank de Vries (1965), politicus
- Karina de Wit (20 december 1976), badmintonspeelster
- Erik Zevenhuizen (1962), historicus
[bewerken] Millennium Gemeente
Heemskerk is een Millennium Gemeente.
[bewerken] Partnerstad
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Website van de gemeente
- Kastelen in Heemskerk en Beverwijk
- Historische Kring Heemskerk
- Website over Midden-Kennemerland
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zie de categorie Heemskerk van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
 |
Gemeente Heemskerk |  |
|---|---|---|
|
Dorp: Heemskerk Buurtschappen: Heemskerkerduin · Noorddorp |
||
|
Gemeenten in de provincie Noord-Holland |  |
|---|---|---|
|
Aalsmeer · Alkmaar · Amstelveen · Amsterdam · Beemster · Bergen · Beverwijk · Blaricum · Bloemendaal · Bussum · Castricum · Den Helder · Diemen · Drechterland · Edam-Volendam · Enkhuizen · Graft-De Rijp · Haarlem · Haarlemmerliede en Spaarnwoude · Haarlemmermeer · Harenkarspel · Heemskerk · Heemstede · Heerhugowaard · Heiloo · Hilversum · Hollands Kroon · Hoorn · Huizen · Koggenland · Landsmeer · Langedijk · Laren · Medemblik · Muiden · Naarden · Oostzaan · Opmeer · Ouder-Amstel · Purmerend · Schagen · Schermer · Stede Broec · Texel · Uitgeest · Uithoorn · Velsen · Waterland · Weesp · Wijdemeren · Wormerland · Zaanstad · Zandvoort · Zeevang · Zijpe |
||
