Lijst van graven van Holland
De volgende graven regeerden over het graafschap Holland.
Graven van Holland [bewerken]
| GRAAF | PERIODE | Opmerkingen: |
| 885 - 1299 | HUIS HOLLAND | |
| Gerolf | ca. 885 - ca. 889 | |
| Dirk I | ca. 916 - ca. 928 | zoon? |
| Dirk II | ca. 970 - 988 | zoon? |
| Arnulf | 988 - 993 | zoon |
| Dirk III | 993 - 1039 | zoon |
| 993 - 1005 | regentes: Lutgardis van Luxemburg, moeder | |
| Dirk IV | 1039 - 1049 | zoon |
| Floris I | 1049 - 1061 | broer |
| Dirk V | 1061 - 1091 | zoon |
| 1061 - 1063 | regentes: Geertruida van Saksen, moeder | |
| 1063 | + Robrecht de Fries, tweede echtgenoot van Geertruida | |
| 1063 - ? | regent: Godfried met de Bult | |
| Floris II | 1091 - 1121 | zoon |
| Dirk VI | 1121 - 1129 | zoon |
| 1122 - 1130 | regentes: Petronilla (Geertruida) van Saksen, moeder | |
| Floris de Zwarte | 1129 - 1131 | tweede zoon Petronilla, graaf na opstand tegen zijn broer Dirk VI |
| Dirk VI | 1131 - 1157 | |
| Floris III | 1157 - 1190 | zoon |
| Dirk VII | 1190 - 1203 | zoon |
| Ada | 1203 - 1213 | dochter; alleen in naam gravin |
| Willem I | 1203 - 1222 | broer van Dirk VII |
| Floris IV | 1222 - 1234 | zoon |
| Willem II | 1234 - 1256 | zoon; + Rooms koning (1248-1256) |
| ? | regent: Willem, oom | |
| ? | regent: Otto, bisschop van Utrecht, oom | |
| Floris V | 1256 - 1296 | zoon |
| ? | regent: Floris de Voogd, oom | |
| Jan I | 1296 - 1299 | zoon |
| 1296 - 1297 | regent: Jan van Renesse | |
| 1297 - 1299 | regent: Wolfert I van Borselen | |
| 1299 | regent: Jean d´Avesnes | |
| 1299 - 1351 | HUIS AVESNES (Henegouwse Huis) | |
| Jan II | 1299 - 1304 | kleinzoon van Floris IV; + graaf van Henegouwen |
| Willem III | 1304 - 1337 | zoon; + graaf van Henegouwen |
| Willem IV | 1337 - 1345 | zoon; + graaf van Henegouwen |
| Margaretha van Beieren | 1345 - 1354 | zuster; + gravin van Henegouwen |
| 1354 - 1433 | HUIS WITTELSBACH (Beierse Huis) | |
| Willem V | 1349 - 1358 | zoon; + graaf van Henegouwen, hertog van Beieren-Straubing |
| Aalbrecht | 1358 - 1404 | broer; + graaf van Henegouwen, hertog van Beieren-Straubing |
| Willem VI | 1404 - 1417 | zoon; + graaf van Henegouwen, hertog van Beieren-Straubing |
| Jacoba | 1417 - 1433 | dochter; + gravin van Henegouwen |
| 1418 - 1425 | Jan III: door keizer Sigismund aangewezen | |
| 1428 | Jacoba moest (de Zoen van Delft) haar gewesten afdragen aan de Bourgondiërs | |
| 1433 - 1482 | HUIS VALOIS (Bourgondische Huis) | |
| Filips de Goede | 1433 - 1467 | |
| Karel de Stoute | 1467 - 1477 | zoon |
| Maria van Bourgondië | 1477 - 1482 | dochter |
| 1482 - 1581 | HUIS HABSBURG | |
| Filips de Schone | 1482 - 1506 | zoon |
| 1482 - 1494 | regent: Maximiliaan, vader | |
| Karel V | 1506 - 1555 | zoon |
| 1506 - 1515 | regent: Maximiliaan, grootvader | |
| Filips II | 1555 - 1581 | zoon; afgezet, zie Plakkaat van Verlatinghe |
| Filips II | 1581 - 1598 | de jure, na afzetting |
| Filips III | 1598 - 1621 | de jure, zoon |
| Filips IV | 1621 - 1648 | de jure, zoon |
| In 1648 erkende Filips IV de Republiek der Verenigde Nederlanden |
| Als soeverein vorst der Nederlanden | PERIODE | Opmerkingen: |
| Frans van Anjou | 1581 - 1584 | |
| Graaf van Leicester | 1584 - 1587 | |
| Staten-Generaal | 1587 - 1794 |
Toelichting [bewerken]
Na het afzetten van Filips II werd geprobeerd buitenlandse edelen te strikken als heer van Holland c.q. de Nederlanden.
Eerst werd de hertog van Anjou gevraagd soeverein vorst te worden over de Nederlanden. Hiermee zou de functie van graaf als zelfstandig bestuurder in feite vervallen. Al eerder was de graaf hertog en zelfs koning van andere gebieden geweest.
Toen dit mislukte werd Elizabeth I van Engeland gevraagd. Zij stuurde Robert Dudley, graaf van Leicester. Hij werd in sommige plaatsen in Holland binnengehaald als nieuwe graaf, maar niet overal. Ook dit was geen succes.
De Staten-Generaal besloten daarop tijdelijk, en later permanent, de Nederlanden zelf te besturen. Het gevolg hiervan was dat de grafelijke macht uitgeoefend werd door het Hof van Holland of de Raad van Holland. Dit Hof moest formeel gezien het bestuur uitoefenen namens de graaf bij zijn afwezigheid en werd voorgezeten door diens plaatsvervanger ofwel stadhouder. De graaf was nu permanent afwezig. De 'graaf' was nu een college geworden in plaats van een persoon. In het buitenland baarde dit nogal eens opzien, te meer omdat de collegeleden burgers waren en geen edelen.
Opmerkelijk is dat in 1584 er een document is opgesteld om de grafelijke rechten aan prins Willem van Oranje aan te bieden[bron?]. Hij werd echter vlak voor de geplande datum van verheffing vermoord.
Officieel is de functie van graaf afgeschaft met de afschaffing van de heerlijke rechten. Dit gebeurde nadat in 1794 de Fransen kwamen om het land te 'bevrijden' van de Pruisen en de stadhouder Willem V van Oranje-Nassau. De Fransen hadden daarmee grote invloed op het tot stand komen van de Bataafse Republiek
Een unieke collectie portretten van de graven en gravinnen van Holland bevindt zich in de Gravenzaal van het stadhuis van Haarlem. De portretten dateren van rond 1600 en zijn geschilderd op houten panelen.
Zie ook [bewerken]
- Machthebbers van de Lage Landen
- Development of titles of the counts of Holland in the 11th century-1467
- Development of titles of the rulers of the Burgundian Low Countries 1467-1795
Bronnen, noten en/of referenties
|
