Lijst van graven van Holland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Counts of Holland Arms.svg

De volgende graven regeerden over het graafschap Holland.

Graven van Holland[bewerken]

GRAAF PERIODE Opmerkingen:
885 - 1299 HUIS HOLLAND
Gerolf ca. 885 - ca. 889
Dirk I ca. 916 - ca. 928 zoon?
Dirk II ca. 970 - 988 zoon?
Arnulf 988 - 993 zoon
Dirk III 993 - 1039 zoon
993 - 1005 regentes: Lutgardis van Luxemburg, moeder
Dirk IV 1039 - 1049 zoon
Floris I 1049 - 1061 broer
Dirk V 1061 - 1091 zoon
1061 - 1063 regentes: Geertruida van Saksen, moeder
1063 + Robrecht de Fries, tweede echtgenoot van Geertruida
1063 - ? regent: Godfried met de Bult
Floris II 1091 - 1121 zoon
Dirk VI 1121 - 1129 zoon
1122 - 1130 regentes: Petronilla (Geertruida) van Saksen, moeder
Floris de Zwarte 1129 - 1131 tweede zoon Petronilla, graaf na opstand tegen zijn broer Dirk VI
Dirk VI 1131 - 1157
Floris III 1157 - 1190 zoon
Dirk VII 1190 - 1203 zoon
Ada 1203 - 1213 dochter; alleen in naam gravin
Willem I 1203 - 1222 broer van Dirk VII
Floris IV 1222 - 1234 zoon
Willem II 1234 - 1256 zoon; + Rooms koning (1248-1256)
 ? regent: Willem, oom
 ? regent: Otto, bisschop van Utrecht, oom
Floris V 1256 - 1296 zoon
 ? regent: Floris de Voogd, oom
Jan I 1296 - 1299 zoon
1296 - 1297 regent: Jan van Renesse
1297 - 1299 regent: Wolfert I van Borselen
1299 regent: Jean d´Avesnes
1299 - 1351 HUIS AVESNES (Henegouwse Huis)
Jan II 1299 - 1304 kleinzoon van Floris IV; + graaf van Henegouwen
Willem III 1304 - 1337 zoon; + graaf van Henegouwen
Willem IV 1337 - 1345 zoon; + graaf van Henegouwen
Margaretha van Beieren 1345 - 1354 zuster; + gravin van Henegouwen
1354 - 1433 HUIS WITTELSBACH (Beierse Huis)
Willem V 1349 - 1358 zoon; + graaf van Henegouwen, hertog van Beieren-Straubing
Aalbrecht 1358 - 1404 broer; + graaf van Henegouwen, hertog van Beieren-Straubing
Willem VI 1404 - 1417 zoon; + graaf van Henegouwen, hertog van Beieren-Straubing
Jacoba 1417 - 1433 dochter; + gravin van Henegouwen
1418 - 1425 Jan III: door keizer Sigismund aangewezen
1428 Jacoba moest (de Zoen van Delft) haar gewesten afdragen aan de Bourgondiërs
1433 - 1482 HUIS VALOIS (Bourgondische Huis)
Filips de Goede 1433 - 1467
Karel de Stoute 1467 - 1477 zoon
Maria van Bourgondië 1477 - 1482 dochter
1482 - 1581 HUIS HABSBURG
Filips de Schone 1482 - 1506 zoon
1482 - 1494 regent: Maximiliaan, vader
Karel V 1506 - 1555 zoon
1506 - 1515 regent: Maximiliaan, grootvader
Filips II 1555 - 1581 zoon; afgezet, zie Plakkaat van Verlatinghe
Filips II 1581 - 1598 de jure, na afzetting
Filips III 1598 - 1621 de jure, zoon
Filips IV 1621 - 1648 de jure, zoon
In 1648 erkende Filips IV de Republiek der Verenigde Nederlanden
Als soeverein vorst der Nederlanden PERIODE Opmerkingen:
Frans van Anjou 1581 - 1584
Graaf van Leicester 1584 - 1587
Staten-Generaal 1587 - 1794

Toelichting[bewerken]

Na het afzetten van Filips II werd geprobeerd buitenlandse edelen te strikken als heer van Holland c.q. de Nederlanden.

Eerst werd de hertog van Anjou gevraagd soeverein vorst te worden over de Nederlanden. Hiermee zou de functie van graaf als zelfstandig bestuurder in feite vervallen. Al eerder was de graaf hertog en zelfs koning van andere gebieden geweest.

Toen dit mislukte werd Elizabeth I van Engeland gevraagd. Zij stuurde Robert Dudley, graaf van Leicester. Hij werd in sommige plaatsen in Holland binnengehaald als nieuwe graaf, maar niet overal. Ook dit was geen succes.

De Staten-Generaal besloten daarop tijdelijk, en later permanent, de Nederlanden zelf te besturen. Het gevolg hiervan was dat de grafelijke macht uitgeoefend werd door het Hof van Holland of de Raad van Holland. Dit Hof moest formeel gezien het bestuur uitoefenen namens de graaf bij zijn afwezigheid en werd voorgezeten door diens plaatsvervanger ofwel stadhouder. De graaf was nu permanent afwezig. De 'graaf' was nu een college geworden in plaats van een persoon. In het buitenland baarde dit nogal eens opzien, te meer omdat de collegeleden burgers waren en geen edelen.

Opmerkelijk is dat in 1584 er een document is opgesteld om de grafelijke rechten aan prins Willem van Oranje aan te bieden[bron?]. Hij werd echter vlak voor de geplande datum van verheffing vermoord.

Officieel is de functie van graaf afgeschaft met de afschaffing van de heerlijke rechten. Dit gebeurde nadat in 1794 de Fransen kwamen om het land te 'bevrijden' van de Pruisen en de stadhouder Willem V van Oranje-Nassau. De Fransen hadden daarmee grote invloed op het tot stand komen van de Bataafse Republiek.

Een unieke collectie portretten van de graven en gravinnen van Holland bevindt zich in de Gravenzaal van het stadhuis van Haarlem. De portretten dateren van rond 1600 en zijn geschilderd op houten panelen.

Zie ook[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties
  • Op de Beek, G. (1965) Encyclopedie voor puzzelaars. Negende druk. Amsterdam: Strengholt