Stede Broec

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Stede Broec
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Stede Broec Wapen van de gemeente Stede Broec
(Details) (Details)
Map - NL - Municipality code 0532 (2014).png
Situering
Provincie Noord-Holland
Algemeen
Oppervlakte 16,37 km²
- land 14,63 km²
- water 1,74 km²
Inwoners (1 mei 2014) 21.478? (1468 inw/km²)
Hoofdplaats Bovenkarspel
Belangrijke verkeersaders N302 N506, spoorlijn Amsterdam-Enkhuizen
Politiek
Burgemeester (lijst) M. Goldschmeding-Vlaar (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 210.000
WW-uitkeringen (2007) 14 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 1610-1614
Netnummer(s) 0228
CBS-code 0532
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11337
Website www.stedebroec.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Stede Broec
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Stede Broec, september 2014
Stede Broec en omgeving

     Gemeentegrenzen

     Wijkgrenzen

     Buurtgrenzen

     Autosnelweg

     Secundaire weg

     Spoorweg

 

██ Geselecteerde gemeente

██ Bebouwd gebied

██ Bos of park

██ Binnenwater, rivier of kanaal

Stede Broec (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de regio West-Friesland in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente telt 21.478 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 16,4 km². Stede Broec grenst aan Enkhuizen en ligt aan het Markermeer.

Stede Broec bestaat uit de dorpen Bovenkarspel, Grootebroek en Lutjebroek (van oost naar west). Deze dorpen lagen van oudsher al tegen elkaar aan, maar sinds de jaren '70 van de 20e eeuw zijn Bovenkarspel en Grootebroek volledig aan elkaar vastgebouwd, waardoor beide dorpen in feite één woonkern vormen. Het kleinere Lutjebroek ligt nog enigszins los van deze hoofdkern.

Lange tijd was tuinbouw (met onder meer bloembollenteelt) de belangrijkste economische activiteit in de dorpen van de gemeente. Sinds de grote uitbreidingen fungeert Stede Broec echter voornamelijk als forenzengemeente voor de Randstad en de grote steden van Noord-Holland.

De gemeente vervult, naast Hoorn en Enkhuizen, een beperkte verzorgingsfunctie voor oostelijk West-Friesland, met een groot winkelcentrum en voortgezet onderwijs.

Belangrijkste verbindingswegen in de gemeente zijn de oost-west verlopende N302 (Drechterlandse weg; ten noorden van de bebouwing) en N506 (Provinciale weg/Zuiderdijk; ten zuiden van de bebouwing). De Hoofdstraat/Zesstedenweg/P.J. Jongstraat, de weg waar de drie dorpen aan zijn ontstaan en van oudsher de belangrijkste verbinding, is op veel plaatsen verkeersluw gemaakt en wordt ter hoogte van het winkelcentrum zelfs geheel onderbroken. Stede Broec ligt aan de spoorlijn Amsterdam-Enkhuizen en heeft twee stations.

De haven van Stede Broec, Broekerhaven, is tegenwoordig als kleine jachthaven in gebruik. Hier staat ook het belangrijkste monument van de gemeente: De overhaal, waarmee vroeger schuiten vanuit de haven in de veel lager gelegen poldersloot werden getild (en vice versa).

In het noorden van de gemeente ligt het recreatie- en natuurgebied "Het Streekbos".

Plaatsen binnen de gemeente[bewerken]

Dorpen:

Buurtschappen:

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Medemblik    
   Brosen windrose nl.svg  Enkhuizen 
 Drechterland      Lelystad 

Geschiedenis[bewerken]

Op 2 augustus 1364 werden Grootebroek en Bovenkarspel door hertog Albrecht van Beieren tot een 'stad' met stadsrechten samengevoegd, onder de naam stede Broek. In 1402 kwamen ook Lutjebroek en Horn daarbij, later volgde ook Hoogkarspel. Binnen de grenzen van de 'banne' van deze stede ontstond in de loop der tijd uit enige buurtschappen Andijk, dat echter tot ca. 1800 niet werd erkend als zelfstandig dorp binnen het stadsverband. Uit documenten blijkt dat Broek als een echte stad werd behandeld, ondanks dat enkele in het oog springende kenmerken ontbraken: Het bezat geen stadsmuren, kon niet als één woonkern worden beschouwd en was uitgesproken agrarisch van karakter. Het stad zijn leidde tot concurrentie met het naburige Enkhuizen, dat vooral dwars lag toen Broek een haven wilde aanleggen. De Broekerhaven werd uiteindelijk toch in 1450 opgeleverd. Broekerhaven werd uiteindelijk ook een eigen woonkern, naast de bestaande dorpen.

Rond 1800, in de 'Franse tijd', veranderde de bestuurlijke indeling van Nederland meermaals. Het uiteindelijke resultaat was dat Hoogkarspel, Bovenkarspel en Grootebroek (samen met Lutjebroek) aparte gemeenten werden; de gezamenlijke 'stede' werd opgeheven. Na de Tweede Wereldoorlog werd de samenwerking weer uitgebreid, voornamelijk als gevolg van de ruilverkaveling en de grote uitbreidingen. In 1979 voegden de gemeenten Grootebroek en Bovenkarspel zich weer samen tot de huidige gemeente onder de naam Stede Broec, een verwijzing naar de oude gezamenlijke stadsrechten.

Eind jaren '60 van de 20e eeuw werd begonnen met - voor dorpen - grootschalige nieuwbouw in Bovenkarspel en Grootebroek, om bevolkingsoverloop uit de Randstad op te vangen. Beide dorpen werden aan elkaar vastgebouwd en Stede Broec groeide uit tot een woonkern met ruim 20.000 inwoners. Bij het treinstation Bovenkarspel-Grootebroek is een kunstmatig centrum van deze woonkern gecreëerd, met als belangrijkste trekker het grote winkelcentrum "Streekhof", dat een regionale functie heeft.

Broekerhaven lag vroeger aan de Zuiderzee. Sinds de afsluiting van de Zuiderzee ligt het aan het Markermeer. Het vormt nog altijd een eigen kern, al valt de plaats formeel onder Bovenkarspel. In de polder tussen het oude Bovenkarspel en Broekerhaven ligt de wijk Plan Zuid, waardoor Broekerhaven nu zo goed als aansluit bij de rest van de bebouwing van Stede Broec.

In februari 1999 vond in Bovenkarspel de Legionellaramp plaats, een van de grootste uitbraken van de veteranenziekte in de geschiedenis, waarbij 32 mensen om het leven kwamen.

Gemeenteraad en college[bewerken]

De gemeenteraad van Stede Broec bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
ODS - - 4 5 5
CDA 3 3 4 5 5
PvdA 2 1 4 3 2
GroenLinks 2 1 1
Gemeentebelangen 5 6 3 2 3
VVD 3 1 1 2 2
Onafhankelijke Partij 3 6 2 2 2
D66 1 1 - - -
Totaal 19 19 19 19 19

Het college van B&W bestaat naast burgemeester Marian Goldschmeding-Vlaar voor de periode 2010-2014 uit 3 wethouders, waarbij ODS, PvdA/GroenLinks en OP er elk één leveren.

Cultuur[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte[bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Externe link[bewerken]