Heiloo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Heiloo
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Heiloo Wapen van de gemeente Heiloo
(Details) (Details)
Map - NL - Municipality code 0399 (2014).png
Situering
Provincie Noord-Holland
Algemeen
Oppervlakte 19,01 km²
- land 18,71 km²
- water 0,3 km²
Inwoners (1 mei 2014) 22.620? (1209 inw/km²)
Hoofdplaats Heiloo
Belangrijke verkeersaders A9 N9
Politiek
Burgemeester (lijst) Hans Romeyn (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 15.500 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 327.000
WW-uitkeringen (2007) 11 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 1850-1853
Netnummer(s) 072
CBS-code 0399
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.heiloo.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Heiloo
Bevolkingspiramide (2008)
Foto's
Heiloo.JPG
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Heiloo, dec. 2013
Gemeentekaart Heiloo, 1868

Heiloo (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een dorp en gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente maakt deel uit van samenwerkingsregio Kennemerland. De gemeente telt 22.620 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 19,01 km². In de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw nam het aantal inwoners snel toe, doordat veel Amsterdammers naar Heiloo verhuisden.

Overige plaatsen binnen de gemeente[bewerken]

Buurtschappen:

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Bergen      Alkmaar 
   Brosen windrose nl.svg   
    Castricum    

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Onze Lieve Vrouwe ter Nood (Heiloo) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Heiloo (van: Heilig loo = heilige hoogte). Het woord "loo" wordt geassocieerd met een hoger gelegen locatie [1], zoals de locatie van de Witte Kerk. Deze ligt niet, zoals ooit verondersteld, op een terp, maar op een duintje. Op de westelijke strandvlakte van Heiloo is onder andere een paalcirkel aangetroffen. De ouderdom van de structuur is met behulp van C14-datering gedateerd in 800 v.Chr. (Vroege IJzertijd). In de directe omgeving zijn kringgreppels, kuilen en runderpaden opgegraven uit dezelfde periode en jonger. Vanaf de jaartelling werd in het voormalige kweldergebied ten westen van de strandwal Limmen-Heiloo-Alkmaar gewoond. Vondsten uit de Romeinse IJzertijd zijn bekend ter hoogte van de Vennewatersweg, aan de Zeeweg, in het Maalwater en verder in de richting van Alkmaar.

Rondom de kerstening zijn diverse verhalen bekend. Maar ook hier ontbreekt het aan schriftelijke en archeologische bronnen. Veel van de verhalen zijn ontstaan in de loop van de 17e eeuw. Toen was sprake van een romantisering van het buitenleven. Sommigen zijn nog steeds van mening dat het Heilooër bos identiek is aan het Baduhennawoud waar de Friezen 1300 Romeinen doodden. Zo werd gezegd dat het woud van Baduhenna na de kerstening werd verdoemd voor zijn Heidense rituelen. Het zal Willibrord zijn geweest die er rond 690 gepredikt heeft en er een bedevaartsoord van heeft gemaakt. Echter zijn geen archeologische vondsten bekend die dit verhaal kunnen bevestigen. Bovendien is nog maar de vraag of ten tijde van het verhaal het gebied bebost is geweest. Het huidige bos is veel jonger. Het ontstaan van het bos heeft voor een groot deel te maken met de eerste beplanting van het landgoed Nijenburg. Volgens pollenanalyse op diverse plaatsen op de strandwal was het gebied al in de Bronstijd boomarm.

Volgens de overlevering vond boerenknecht Nelis in de veertiende eeuw tot twee keer toe een Mariabeeldje op dezelfde plaats op een zandweg nabij Runxputte, een gehucht bij Heiloo. Terzelfder tijd zou een rijke koopman uit Alkmaar, genaamd Johannes Mors over het beeldje en Runxputte hebben gedroomd. Hoewel hij nog nooit van Runxputte gehoord had, kreeg hij in zijn droom de opdracht het plaatsje te bezoeken. Hij schonk geld om er een kapel te laten bouwen, ter ere van Maria. In 1409 werd de kapel in gebruik genomen en van heinde en verre stroomden de mensen toe. Tijdens het Beleg van Alkmaar in 1573 werd de kapel door de protestanten en Staatse troepen met de grond gelijk gemaakt.

In 1905 werden de fundamenten van de kapel ontdekt en de bedevaartstraditie herleefde. In 1913 werd de bedevaartskerk Onze Lieve Vrouwe ter Nood gebouwd, bedoeld als noodkerk maar nooit vervangen, in 1930 gevolgd door de Genadekapel, beide naar ontwerp van architect Jan Stuyt. Tijdens de jaren van het Rijke Roomse Leven werd de kapel zeer druk bezocht. Godfried Bomans ging er, zoals hij beschreef in Beminde Gelovigen, jaarlijks met zijn klas naartoe. Ook voor Gerard Reve had het een speciale betekenis. Bij de kapel is ook een put, die geneeskrachtig water zou bevatten.

Het raadhuis van Heiloo dateert van 1926. Daarnaast staat er in Heiloo een witgepleisterd kerkje uit de 12e eeuw dat het 'witte kerkje' genoemd wordt. Zijn huidige aanzien heeft het witte kerkje gekregen in de 19e eeuw. In 1976 ging een aanzienlijke hoeveelheid huizen en winkels in de directe omgeving van het kerkje tegen de vlakte, ten koste van een modern winkelcentrum, 't Loo geheten, dat in 1978 werd geopend. Het winkelcentrum is in 1995 nog eens gemoderniseerd en ook uitgebreid.

Politiek[bewerken]

Hans Romeyn is namens het CDA burgemeester van de gemeente Heiloo. De gemeenteraad van Heiloo bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
VVD 6 5 5 4 3
Heiloo-2000 3 5 5 5 6
CDA 4 3 3 3 3
PvdA 3 3 3 2 2
D66-GroenLinks 2 2 2 4 3
NCPN - 1 1 1 2
Overigen 1 - - - -
Totaal 19 19 19 19 19

Kunst en cultuur[bewerken]

Een museum over de geschiedenis van de psychiatrie bevindt zich op het terrein van psychiatrisch centrum Willibrord van de GGZ Noord-Holland-Noord.

Popconcerten vinden plaats in jongerencentrum Buk Buk.

Landgoederen en kastelen[bewerken]

In Heiloo hebben twee kastelen gestaan, kasteel Ter Coulster en slot Ypestein. Ter Coulster was gelegen ter hoogte van het huidige landgoed Ter Coulster. Ypestein was gelegen op het terrein van de huidige Willibrordusstichting. In de Heilooër Bossen ligt landgoed Nijenburg.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente bevinden zich een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Kunst in de openbare ruimte[bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Gezondheidszorg[bewerken]

Aan de Kennemerstraatweg bevindt zich het psychiatrisch centrum De St. Willibrordusstichting (Willibrord), een instelling van de GGZ Noord-Holland-Noord. In 1929 is het centrum gesticht door de Broeders van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes. In de Tweede Wereld Oorlog werd het gebruikt door de Duitsers om hun soldaten te laten herstellen. Op het complex staat ook een kapel, de Mariakapel. De St. Willibrordusstichting was als vernieuwend bekend door voorop te lopen met het invoeren van nieuwe behandelmethoden.

Bekende inwoners in Heiloo[bewerken]

Millennium Gemeente[bewerken]

Heiloo is een Millennium Gemeente.

Zustergemeente[bewerken]

Heiloo is een zustergemeente van Świętochłowice in Polen.

Trivia[bewerken]

Heiloo wordt ook wel het Wassenaar van Amsterdam genoemd[2].

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. http://www.heiloo-online.nl/nieuws/7366-heiloo-is-geen-heilig-bos
  2. Nieuwmeijer in zijn oratie aan de Universiteit Leiden op 13 september 2001
    Nieuwmeijer in: "De Lommerrijke Zetels van Pre-Napoleontische Patriciersfamilies (Gens Nostra, november 1985)".