Joan Blaeu
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Dr Jan (Joan) Willemsz. Blaeu (Alkmaar, 23 september 1596 - Amsterdam, 28 mei 1673) was een Nederlandse graveur, cartograaf en uitgever van atlassen.
Inhoud |
[bewerk] Levensloop
Joan Blaeu werd in 1596 geboren als zoon van Willem Blaeu en Maria van Uitgeest. Zijn vader, die zich bekwaamde bij Tycho Brahe, vestigde zich rond 1600 in Amsterdam als globemaker en uitgever van landkaarten.
Over de opleiding van Joan Blaeu is niet veel meer bekend dan dat hij in Leiden studeerde en in 1620 tot doctor in de rechten promoveerde. In 1623 stond hij ingeschreven aan de Universiteit van Padua. Joan trouwde met Geertruid Vermeulen. Zij kregen zes kinderen. Uit de in 1631 verschenen editie van de Atlantis Appendix blijkt dat hij in de voetsporen van zijn vader is getreden. Na de dood van Willem Jansz. Blaeu in 1638 zetten Joan en zijn broer Cornelis de zaak voort. Toen in 1650 ook Cornelis overleed ging Joan alleen verder. In 1651 werd hij lid van de vroedschap van Amsterdam en later benoemd tot schepen. Joan werd in 1658 benoemd tot examinator voor de stuurlieden van de VOC.
[bewerk] Uitgaven
In 1636 publiceerde Joan Blaeu zijn eerste werk; een deel van de Atlas Novus; in 1652 het Toonneel der Steden, waarin stadsplattegronden van de belangrijkste Nederlandse (vesting)steden staan. De in 1662 uitgegeven Atlas Maior, met zeshonderd kaarten, was een van de duurste cartografische uitgaven van de 17e eeuw. In 1663 verscheen de stedenatlas van Italië.
In de winter van 1672 werd Blaeus' werkplaats, zes jaar eerder ondergebracht in een voormalige Latijnse school aan de Gravenstraat te Amsterdam, volledig verwoest door brand. Jan van der Heyden, de uitvinder van brandspuit, vermeldde de onherstelbare schade en de toedracht. Gravures, boeken, papier, gereedschappen en drukpersen gingen verloren. Gelukkig was niet alles verdwenen, want er was nog de winkel aan het Rokin en de werkplaats aan de Bloemgracht. In 1672 verloor Blaeu zijn zetel in de vroedschap. Joan Blaeu stierf in het daaropvolgende jaar en ligt begraven in de Westerkerk.
Zijn zoon Joan (1650-1712) volgde hem op in de drukkerij. Zijn moeder verkocht de inmiddels wereldberoemde inventaris in gedeeltes. Joan Blaeu jr. werd in 1690 lid van de vroedschap en twee jaar later verhuisde hij naar Herengracht 541. De werkplaats aan de Bloemgracht werd in 1698 opgeheven. Een deel van de etsen kwam in handen van Johannis van Keulen, die de kaarten opnieuw bewerkte en uitgaf. In 1704 werd Blaeu benoemd als bewindhebber bij de VOC. In 1708 trad hij uit het boekverkopersgilde en stopte met alle uitgeversactiviteiten.
[bewerk] Werken
- 1636-55: Atlas Novus, voluit Theatrum orbis terrarum, sive, Atlas novus
- 1649-52: Toonneel der Steden
- 1662: Atlas Maior: elfdelige uitgave met bijna 600 kaarten en 3.000 pagina's tekst in Latijn. De uitvoering kon naar wens van de koper worden aangepast. Latere uitgaven waren tevens in het Frans en Duits. In het Nederlands Scheepvaartmuseum in Amsterdam zijn diverse kaarten tentoongesteld.
[bewerk] Externe links
- De complete 6 delige Atlas Toonneel des Aardrijcx
- Digitale versie van het eerste deel Atlas Novus
- De kaarten van Johan Blaeu op het Geheugen van Nederland
- Universiteitsbibliotheek van Amsterdam, kaarten van de Blaeu's
- Universiteitsbibliotheek van Amsterdam, stedenboeken van de Nederlanden
- Universiteitsbibliotheek van Amsterdam, stedenboeken van Italië
- Leidse Atlas van Blaeu
- Genealogie familie Bleau
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Category:Maps_by_Willem_and_Johannes_Blaeu op Wikimedia Commons.
|
