Breda
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|||||
|
|||||
|
|
|||||
| Hoofdplaats | Breda | ||||
| Provincie | Noord-Brabant | ||||
| Coördinaten | 51° 35' NB 4° 47' OL | ||||
|
|
|||||
| Oppervlakte | 129,15 km² | ||||
| - land | 126,78 km² | ||||
| - water | 2,37 km² | ||||
| Inwoners (31 mei 2009) | 172.219? (1358/km²) | ||||
| Kernen | Princenhage, Bavel, Effen, Ginneken, Prinsenbeek, Teteringen, Ulvenhout | ||||
| Belangrijke verkeersaders | A16, A27, A58, A59 | ||||
|
|
|||||
| Burgemeester (lijst) | Peter van der Velden (PvdA) | ||||
|
|
|||||
| Gemiddeld inkomen (2006) | € 13.800 per inw. | ||||
| Gem. WOZ-waarde (2008) | € 243.000 | ||||
| WW-uitkeringen (2007) | 19 per 1000 inw. | ||||
| Autobezit (2007) | 785 per 1000 inw. | ||||
|
|
|||||
| Postcode(s) | 4800-4841, 4847, 4850-4854 | ||||
| Netnummer(s) | 076, 0161 | ||||
| CBS-code | 0758 | ||||
| CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||||
| Website | www.breda.nl | ||||
|
|
|||||
|
|||||
Breda (
uitspraak (info·uitleg)) is een aloude garnizoens- en vestingstad en gemeente in de provincie Noord-Brabant in Nederland. Het is ook een Oranjestad door de historische band met het huis Nassau. Tot 1795 waren de burgers van Breda onderdanen van de Heer van Breda (later Baron genoemd), die vanaf 1403 tevens Graaf van Nassau (ook wel aangeduid als Nassau-Breda) en vanaf 1538 de Prins van Oranje-Nassau was. Het gebied rond en met name ten zuiden van Breda wordt nog steeds als de Baronie van Breda aangeduid.
De gemeente Breda telt 172.219 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) en maakt deel uit van stedelijk netwerk BrabantStad, en is naar inwonertal een van de 10 grootste gemeenten van Nederland.[1] Van de Brabantse steden komt Breda direct na Eindhoven en Tilburg, die de grens van 200.000 inwoners al gepasseerd zijn.
[bewerken] Naam
De rivieren Mark en Aa of Weerijs komen samen in Breda. Voordat de Aa in de Mark vloeide, vertakte die nog eerst in twee aparte stroompjes; de Donk en de Gampel. Dit gebeurde ter hoogte van een s-vormige donk, wat later de Haagdijk zou worden. [2] Toch sprak men over de Aa. Aa is een afgeleide van het Oudgermaanse woord ahwô, verwant met het Latijnse aqua. Het betekende oorspronkelijk water. In Nederland zijn er veel rivieren en rivierachtige wateren die deze of een daarvan afgeleide naam hebben. [3] De naam Breda is afgeleid van 'Brede Aa'. Het ligt voor de hand dat daarmee werd verwezen naar de verbreding van de Aa op het punt waar die in de Mark uitmondde [4]. Het is wel opmerkelijk, dat de rivier de Aa de naam van de stad heeft bepaald, in plaats van de Mark. In 1125 wordt er voor het eerst melding gemaakt van een nederzetting, die als Breda wordt aangeduid.
Breda heeft vanouds ook een bijnaam: het Haagje van het Zuiden. In deze naam wordt het statige karakter van Breda vergeleken met dat van Den Haag, zie Geschiedenis van Breda. Hij houdt wellicht ook verband met de naam Princenhage, dat vroeger een zelfstandig dorp bij Breda was. Sinds 1942 vormde het al voor een belangrijk deel een stadsdeel van Breda, en sedert 1997 is het dat volledig.
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Nederzetting en burcht
Nadat er in 1125 melding is gemaakt van een nederzetting wordt er in de 12e eeuw aan de rechteroever van de Mark bij deze nederzetting een burcht, het Kasteel van Breda, gebouwd. De locatie was ongeveer halverwege Brabant en Holland. De nederzetting lag op een uitloper van uitgestrekte zandgronden. Op deze zandgronden waren reeds andere steden, zoals Bergen op Zoom, tot bloei gekomen. Ook lagen bij deze nederzetting verschillende kruispunten van wegen die van het noorden naar het zuiden gingen en van oost naar west. Lunet B is het enige overgebleven stuk van het verdedigingswerk.
[bewerken] Militair verleden
Breda was een militaire stad. Er waren zes kazernes in Breda. De Koninklijke Militaire Academie is nog steeds in Breda gevestigd.
[bewerken] Band met de Nassaus
Van oudsher is er een band tussen Breda en het Huis Nassau door de Heren van Breda wonende op het Kasteel van Breda. Engelbrecht I van Nassau-Dillenburg ligt begraven in het Praalgraf van Engelbrecht I van Nassau in de Grote- of Onze Lieve Vrouwekerk aan de Grote Markt in Breda.
[bewerken] Mark en Aa
De burcht die bij deze nederzetting is gebouwd, moest de scheepsvaart op de Mark controleren en werd spoedig bewoond door de Heren van Breda. In 1198 wordt voor het eerst melding gemaakt van het Castellum van Breda. De natuurlijke verbreding op de plaats waar de Mark en de Aa samenvloeiden, was ideaal voor een aanleghaven [5]. Hiermee hangt ook de naam van Breda samen.
De rivier de Mark begint als een nietig stroompje bij Merksplas in België. Pas vanaf Breda, waar zij samenvloeit met de Aa wordt zij een ongeveer twintig meter brede, diepe stroom. Het dal waar de rivier in stroomt, is echter enkele honderden meters breed. Het dal kon gemakkelijk onder water lopen, zeker als het vloed was. De Mark stond immers in open verbinding met de zee. Eeuwenlang bestond er een sterke getijdenwerking die zelfs tot in Hoogstraten merkbaar was. In de Bredase haven bedroeg het verschil ongeveer zestig centimeter. [5].
Momenteel is de Mark in het nieuws, omdat de oude loop van deze rivier door de binnenstad van Breda enigermate wordt hersteld. Zoals in verschillende andere plaatsen (onder meer in Utrecht, Bussum en Drachten) wordt ook in Breda het water in het centrum teruggebracht, nadat het in een voorgaande periode voor het verkeer had moeten wijken. Op 30 juni 2007 is de fraai gerenoveerde oude haven, die aansluit op het Spanjaardsgat, feestelijk opnieuw geopend. Het stadscentrum heeft er een belangrijk visueel en recreatief element mee teruggekregen. Op 19 december 2008 is het hele projekt klaar.
Meer informatie over de geschiedenis van Breda is te vinden bij het stadsarchief.
[bewerken] Geografie
|
||||||||||||
[bewerken] Aangrenzende gemeenten
De buurgemeenten van Breda zijn: Alphen-Chaam, Drimmelen, Etten-Leur, Gilze en Rijen, Moerdijk, Oosterhout en Zundert in Nederland en Hoogstraten in België. Voor West-Brabant heeft de stad een regio-functie.
Dichtstbijzijnde grotere steden zijn in Nederland Tilburg, Roosendaal, Dordrecht en Bergen op Zoom en over de grens Antwerpen en Turnhout.
[bewerken] Dorpen en wijken in de gemeente
Tot de gemeente Breda behoren ook de volgende dorpen: Bavel, Teteringen, Prinsenbeek, Effen en Ulvenhout. De voormalige buurdorpen Princenhage en Ginneken waren al tijdens de Duitse bezetting door Breda geannexeerd.
De stad is onderverdeeld in een aantal wijken:
[bewerken] Demografie
[bewerken] Inwonertal
In 1927, 1942 en 1997 vonden annexaties plaats en breidde Breda zich verder uit. In 1940 telde Breda ruim 50.000 inwoners. Halverwege de jaren vijftig was het aantal verdubbeld. Per 31 december 2008 had de gemeente een bevolking van 171.946 mensen (bron: CBS). De hele agglomeratie Breda telt ongeveer 314.000 mensen.
[bewerken] Religie
Breda ligt in het katholieke zuiden van het land, maar er zijn er ook andere geloven die een gebedshuis hebben. De bekendste kerk in Breda is de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk. Een andere oude en bezienswaardige kerk is de protestantse Waalse kerk (Église Wallonne) aan de ingang van het Begijnhof, in de Catharinastraat. Maar er zijn ook andere kerken, zoals de Sint-Antoniuskathedraal, Sint-Martinuskerk van de Nazarethparochie en de Johanneskerk van de gereformeerde gemeente Breda. In de Archimedesstraat is er de Arrahman moskee. Kerk Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand is in 2007 een Rijksmonument geworden.
Breda is het kerkelijk-bestuurlijk centrum van het Bisdom Breda, waarvan Johannes van den Hende de Bisschop is. Het bisdomkantoor is gevestigd aan de Veemarktstraat.
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Symboliek
- Het wapen van Breda bestaat uit drie witte Andreaskruisen, twee boven en één in het midden eronder in een rood schild. Het schild wordt van achter vastgehouden door een engel en aan de zijkanten twee gouden leeuwen. Het geheel rust op een burcht (zie infobox rechtsboven).
- De vlag van Breda heeft een rode achtergrond met de drie witte Andreaskruizen.
- Het volkslied van de stad Breda is sinds 1991 De Paarse Heide.
[bewerken] Bouwwerken
Enkele belangrijke of bekende bouwwerken in Breda zijn:
- de Grote- of Onze Lieve Vrouwekerk met o.a. het praalgraf Graaf Engelbrecht II van Nassau en andere grafmonumenten van de Heren van Breda op de Grote Markt.
- het Kasteel van Breda met de Koninklijke Militaire Academie (KMA) (Opgericht 1828) bij Park Valkenberg
- het Spanjaardsgat
- het begijnhof Breda
- het stadhuis van Breda
- het kasteel Bouvigne
- de Sint-Joostkapel
- de Sint-Antoniuskathedraal
- Chassé theater
- Waalse kerk (Breda)
- de Koepelgevangenis
- oude Haven
Een aantal monumentale bouwwerken die in het verleden een andere bestemming hadden, zijn nog bewaard gebleven, zoals onder andere:
- Chassékazerne
- St. Ignatius ziekenhuis
- Laurensziekenhuis
- Gerechtsgebouw Breda
- Lange Stallen
- Huis Ocrum
- Koningin Wilhelmina Paviljoen , voorheen HBS Breda aan het Kasteelplein
- Stadsschouwburg Concordia
- Oude Postkantoor
- Burgerweeshuis
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Musea
In Breda zijn verschillende musea:
- Breda's Museum
- Begijnhof Breda Museum
- Generaal Maczek Museum
- Bierreclame Museum
- Graphic Design Museum (voorheen de Beyerd)
- NAC Museum
- Heemkundig Museum Paulus van Daesdonck
- Museum Oorlog en Vrede Breda
- Stichting Princenhaags Museum
[bewerken] Kunst
Elk jaar vinden de Open Ateliersdagen in 44 deelnemende ateliers plaats.
Enkele kunstinstellingen zijn:
In de stad zijn diverse kunstwerken te zien. Zie Lijst van beelden in Breda.
[bewerken] Uitgaansleven
Breda is een bekende uitgaansstad vooral rond de Havermarkt en de Grote Markt Breda. Breda kent geen grote discotheken aan de rand van de stad, maar wel enkele kleine en middelgrote nachtcafés (ofwel discotheken). Gelegen tussen de andere kroegen in, zijn deze overdag dan wel gesloten, maar blijven 's nachts enkele uren later open. Overigens bevindt een groot deel van de Bredase horeca zich ook buiten de binnenstad; bekend voorbeeld is de Ginnekenmarkt in het Ginneken.
In het centrum is in de voormalige Kloosterkazerne aan de Claudius Prinsenlaan, tegenwoordig het Holland Casino Breda gevestigd. Dit casino is daarheen verhuisd en was eerst gevestigd aan de Bijster. Naast het Holland Casino is ook het door Herman Hertzberger ontworpen Chassé Theater gevestigd. Bioscoop MustSee Breda is gevestigd in het Turfschip op het Chasséveld.
[bewerken] Film en theater
Sinds november 2008 beschikt Breda over een grote nieuwe bioscoop met zeven filmzalen in het Turfschip aan het Chasséveld in Breda Centrum. De stad heeft ook over een groot theater, het Chassé Theater.
In maart 2009 vond het filmfestival Breda plaats.
[bewerken] Muziek
De Nieuwe Veste is het centrum voor beeldende kunsten, theater, dans en muziek. Het is begin jaren '90 ontstaan uit een fusie tussen de oude muziekschool en centrum 'De Beeldenaar'. De Nieuwe Veste huist boven de hoofdvestiging van de bibliotheek en heeft naast vele les- en praktijklokalen een eigen toneelzaal, concertzaal en opnamestudio.
Poppodium Mezz is een muziekzaal met een totale capaciteit van 800 personen, verdeeld over twee zalen. Het hoofdpodium van Mezz is gehuisvest in een opvallend gebouw, ontworpen door Erick van Egeraat. Dit geheel met koper bedekte amorfe gebouw is feitelijk een uitbreiding van het gebouw van de officiersmess van de voormalige Chassékazerne. Deze mess is volledig gerenoveerd en huisvest nu het Mezz Café. Het poppodium dankt ook haar naam aan de oude officiersmess.
Breda is de woonplaats van componisten Daan Manneke en Kristoffer Zegers.
[bewerken] Economie
Rond 1850 zijn er diverse industrieën in Breda zoals bierbrouwerijen, lucifersfabrieken en ijzergieterijen. Gevestigd waren onder meer Etna, Bredasche Beetwortel Suikerfabriek (CSM), de De Faam, Kwatta een chocoladefabriek, Hero en Van Melle. Tegenwoordig is Breda vooral een dienstverlenende stad. Nieuwe initiatieven zijn onder andere de Triple O Campus. In Breda zijn dertig bedrijventerreinen.
Vanaf 2012 als de Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen (HSL) gaat rijden wordt Breda nog meer een internationaal knooppunt en ligt dan centraal tussen Amsterdam en Parijs, gerealiseerd via het plan Via Breda.
[bewerken] Industriegebieden
In Breda zijn diverse industriegebieden: De Krogten, Achter Emer, Emerlaken, Steenakker, Doornbos-Oost, Moleneind, Hoogeind, Heilaar, Posthoorn en Moskes.
Het hoogste kantoorgebouw is de 72 m. hoge Eurotoren langs de A16 in Breda Noord-West, waar de luchtmachttop is gehuisvest.
[bewerken] Winkels en markten
In de binnenstad liggen de bekende winkelstraten Ginnekenstraat, Houtmarktpassage, Torenstraat, Lange Brugstraat met winkelcentrum "'t Sas", Korte Brugstraat, Veemarktstraat en Halstraat. In de Lange Brugstraat is tevens het overdekte winkelcentrum "De Barones" met enkele bekende zaken gevestigd. Net buiten het, grotendeels autovrije, centrum vindt men verder de Ginnekenweg, de Haagdijk en de Boschstraat. Op donderdagavond is er in het centrum van Breda koopavond. In andere delen van de stad zoals de Haagse Beemden is dat op vrijdagavond. De eerste zondag van de maand is meestal koopzondag.
Markt is er op de diverse weekmarkten in Breda. De grootste is op de Grote Markt Breda in het centrum en wel op dinsdag en op vrijdagmorgen. Op zaterdagmiddag is er markt op de Nieuwe Haagdijk. Op woensdag is er een boeken- en antiekmarkt op de Grote Markt. Op dinsdagmorgen is er een speciale biologische markt op het Veemarktplein. Op woensdag is er nog een weekmarkt bij winkelcentrum Heksenwiel in de wijk Heksenwiel in de Haagse Beemden. Op donderdagmorgen bij winkelcentrum de Hoge Vucht in de Hoge Vucht.
De woonboulevard Breda bevindt zich aan de rand van Breda langs de A16 en heeft een regio-functie.
[bewerken] Beste binnenstad van Nederland
Op 8 oktober 2009 won Breda de tweejaarlijkse verkiezing van de beste binnenstad van Nederland De stad was samen met Den Haag en Maastricht genomineerd voor deze titel in de categorie grote steden. De steden werden beoordeeld op bereikbaarheid, horeca en leefklimaat. Arnhem won de titel bij de vorige binnenstadverkiezing in 2007. Breda Beste Binnenstad
[bewerken] Evenementen
In Breda worden elk jaar verschillende evenementen verspreid over de stad gehouden. Een aantal vindt plaats in het centrum op de Grote Markt en op andere locaties en wijken van Breda.
Het Carnaval wordt in de gehele gemeente Breda gevierd. Elke voormalige gemeente heeft zijn eigen carnaval. Zo heet Breda zelf Kielegat, Bavel heet Bavianenland, Prinsenbeek heet Boemeldonck en Teteringen heet dan Totdenringen.
Enkele andere jaarlijks terugkerende evenementen in Breda zijn:
- Muziekevenementen
- Overige evenementen
- Bruisend Ginneken
- Breda Ballon Fiësta
- Breda Hippique
- Brabantse Kastelendag
- Brakkenfestival
- Cultuurnacht
- Dag van de Bedevaart
- Filmfestival Breda
- Harley-dag Breda
- Kermis Breda
- Roodharigendag
- Smaakvol Breda
- Stripbeurs
- Vrijmarkt Princenhage
[bewerken] Media
Het plaatselijke dagblad van Breda is BN/De Stem, een regionale krant voor West-Brabant en Zeeland met een Bredase katern. Daarnaast zijn er de gratis wekelijkese huis-aan-huis bladen als het Stadsblad en de Bredase Bode en bevatten vooral berichten van plaatselijke organisaties en human-interest. Ook zijn er diverse buurt- en wijkbladen zoals het Haagse Beemden Nieuws, Buurtblad de Driesprong, Ons Blad.
Voorts is er regionale radio en regionale televisie, verzorgd door Omroep Brabant. Deze in Eindhoven gevestigde omroep heeft een dependance aan de Tuinzigtlaan in Breda, maar verzorgt geen aparte uitzendingen. Plaatselijk is sinds 1986 de lokale omroep BRTS actief met de radiozender Stadsradio Breda (oorspronkelijk Radio Beo) en StadsRTV Breda. Vanaf 1998 wordt tijdens carnaval door Baronie TV een marathonuitzending gehouden van de carnavalsactiviteiten in de Baronie van Breda. Sinds 2005 is er een aparte commerciële omroep met een eigen kanaal, genaamd Brabant10.
[bewerken] Natuur
De gemeente wordt omgeven door de landschappelijke gebieden De Rith, het Liesbos, het Mastbos, het Teteringse Bos, Vrachelse heide en de Lage Vuchtpolder. Breda is befaamd om zijn bosrijke omgeving, vooral ten zuiden van de stad. Een ander natuurgebied is het Markdal.
Het Mastbos is het oudste cultuurbos van Nederland. Het Liesbos bij Princenhage en het Ulvenhoutse bos doen er niet veel voor onder. Naar het zuidoosten toe loopt het bosgebied over in de Chaamse bossen en het bos- en vennengebied van Strijbeek. Tezamen vormt dit uitgestrekte geheel van cultuurbossen een grote toeristische trekpleister.
In Breda Noord bij de wijk de Asterd ligt het Haagse Beemdenbos en het natuur- en recreatiegebied de Vierde Bergboezem Breda. Bij Dorst (Noord-Brabant) ligt nog Boswachterij Dorst.
In Breda-Zuid is een Bezoekerscentrum Wolfslaar waar regelmatig tentoonstellingen worden gehouden tevens is hier kinderboerderij Wolfslaar.
[bewerken] Parken
In Breda is het Valkenberg bij het kasteel van Breda het bekendste park. Het is een stadspark, maar het was vroeger de tuin van het kasteel. Aan de ingang van dit park bevindt zich het Baroniemonument uit 1905, dat werd ontworpen door architect P.J.H. Cuypers en werd onthuld door Koningin Wilhelmina, mede om de bijzondere band tussen het Oranjehuis en Breda te benadrukken. Op koninginnedag wordt in dit park een grote kindervrijmarkt gehouden.
Een ander groot park bij het centrum is het Wilhelminapark. In dit park staat, ter herinnering aan de Poolse bevrijders, een Duitse Panthertank die door de Polen in 1945 aan de stad werd geschonken. Voorts zijn er nog het Burgemeester van Sonsbeeckpark in de wijk Boeimeer en het Park Hoge Vucht in Breda Noord.
In Breda Centrum bevindt zich de Willem Merkxtuin, een kleine tuin achter de voormalige hofhuizen in de Catharinastraat.
[bewerken] Onderwijs
In Breda zijn veel soorten scholen, zowel voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs, Middelbaar beroepsonderwijs als Hoger beroepsonderwijs. Te noemen zijn onder meer:
- Prinsentuin College
- Onze Lieve Vrouwelyceum
- Stedelijk Gymnasium Breda
- Mencia de Mendozalyceum
- Markenhage College
- Tessenderlandt
- Newmancollege
- De Nassau
- Prisma College
- Graaf Engelbrecht
- Radius College
- Cingel College
- Florijn College
- NHTV internationaal hoger onderwijs Breda
- Academie voor ICT en Media (onderdeel van Avans Hogeschool)
- Avans Hogeschool
- Akademie voor Kunst en Vormgeving St. Joost (onderdeel van Avans Hogeschool)
- Regionaal opleidingencentrum - verschillende scholen en opleidingen (onderdeel van ROC West Brabant)
- Koninklijke Militaire Academie (KMA)
- Praktijkschool Breda
[bewerken] Studentenverenigingen
[bewerken] Sport
De plaatselijke voetbalclub NAC Breda komt uit in de Eredivisie en speelt zijn wedstrijden in het Rat Verlegh Stadion. NAC heeft een trouwe aanhang die wekelijks op vrijdag of zaterdag het 'avondje NAC' komen bezoeken, alleen risicowedstrijden worden meestal op zondag gespeeld. Op amateurniveau speelt VV Baronie in de Zondag hoofdklasse B. Deze club is meervoudig kampioen geworden van de zondag amateurs en twee keer algeheel kampioen.
Er zijn in de stad nog veel andere sportverenigingen. A.V. Sprint is bijvoorbeeld de grootste atletiekvereniging van Nederland, is gevestigd in Breda en komt met het herenteam uit in de Eredivisie. Turncombinatie Zuid-West Nederland, die haar trainingsaccommodatie in Prinsenbeek heeft, is de enige organisatie in de turnsport in de regio, die op het hoogste niveau (eredivisie) uit komt. Bredase Hockey Vereniging Push een bekende hockeyvereniging. In Breda Noord is de De Bredase Rugby Club (BRC) gevestigd. Roeivereniging Breda, gelegen ten Noorden van Breda aan de rivier de Mark in Terheijden. Zwemvereniging SBC 2000 met als thuisbasis zwembad De Wisselaar in Breda Noord. In totaal telt de stad drie wembaden. Niet ver van De Wisselaar bevindt zich het Schaats- en Racketcentrum Breda, een groot sportcomplex.
In Breda worden verschillende sportevenementen gehouden zoals:
- de Bredase Singelloop;
- de Haagse Beemden Loop;
- City Golf Breda;
- Breda Hippique.
- ParaGamesBreda
- BBB, sportevenement voor studerend Breda
In 1966 startte de de eerste editie van de wielerklassieker Amstel Gold Race in Breda. De aanloop naar de Limburgse heuvels bleek lang, door wegwerkzaamheden moesten de deelenemers zelfs 50 kilometer omrijden. In 1967 werd de start naar Helmond verplaatst.
[bewerken] Toerisme
Sinds juli 1997 wordt de campagne Breda, stad met karakter gehanteerd. Belangrijkste doel van de campagne was ondersteuning van het gemeentelijk beleid en het versterken van het besef van dingen waar Breda en de Bredanaars trots op zijn. Van wat was, wat is en wat komt.
Sinds begin 2008 wil Breda zich profileren met Welkom in Breda Nassaustad, gebaseerd op de banden met het Koninklijk Huis. Van oktober 2009 tot eind 2011 mag Breda zich Beste binnenstad van Nederland noemen.
Het VVV Breda bevindt zich vlakbij het Station Breda. In 2008 bestond de VVV honderd jaar. Er zijn verschillende stadswandelingen in Breda mogelijk.
[bewerken] Recreatie
Mogelijkheden voor buitenrecreatie zijn er onder andere bij de Galderse Meren en de Asterdplas en bovenstaande bossen.
[bewerken] Politiek en bestuur
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart 2006 is in Breda een einde gekomen aan een lange periode waar CDA, VVD en PvdA samen de stad bestuurden. Vanaf 1997 waren CDA, VVD en PvdA onafgebroken aan de macht, in de periode tot 1999 samen met Breda'97 en D66 en tot 2002 samen met D66. Met de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 is daar een eind aangekomen. De PvdA steeg van 6 naar 11 zetels en werd daarmee voor het eerst sinds 1986 groter dan het CDA. Het CDA zakte van 11 naar 8 zetels.
In de daaropvolgende weken volgde de informatie. Informateur Peter van der Steenoven vergeleek de inhoudelijke partijpunten en rapporteerde daarover in een openbare vergadering op 28 maart 2006. Zijn advies was dat PvdA samen met CDA, Breda'97 en GroenLinks samen een college moesten gaan vormen. In de daaropvolgende weken werd onderhandeld over een coalitieakkoord en een portefeuilleverdeling. De onderhandelingen werden op 13 april 2006 afgerond. Op 20 april is het nieuwe college geïnstalleerd.
De burgemeester van Breda is Peter van der Velden
[bewerken] College van burgemeester en wethouders
Het College van burgemeester en wethouders bestaat per 20 april 2006 uit:
- P.A.C.M. (Peter) van der Velden (PvdA): Burgemeester, Openbare Orde, Bestuur en Veiligheid.
- Takenpakket: Openbare orde en veiligheid, Integraal veiligheidsbeleid, Toezicht en Handhaving, Bestuurlijke organisatie, Grensoverschrijdende samenwerking, Representatie en publieke relaties, Stadsarchief, Burgerzaken, Brandweer en Communicatie.
- M.P. (Marja) Heerkens (PvdA): Wethouder Sociale Zaken, WMO, Grondbeleid
- Takenpakket: Locoburgemeester, Sociale zaken, Arbeidsmarktbeleid, Welzijn, Wet maatschappelijke ondersteuning, Integratie, Grondbedrijf, BSW, Accommodatiebedrijf.
- Henk Snier (PvdA): Wethouder Financiën, Onderwijs en Wijkontwikkeling
- Takenpakket: Financiën, Onderwijs en Educatie, Wijkontwikkeling (Heuvel, Noordoost en Driesprong), Grote Stedenbeleid en ISV, Servicecentrum, Belastingen.
- A.J.G. (Janus) Oomen (CDA): Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Ontwerp en Beheer Buitenruimte
- Takenpakket: Buitenruimte en Natuurbeheer, Rioolbedrijf, Ruimtelijke Ontwikkeling, Infrastructuur en Openbare ruimte, Natuur en Landschapsontwikkeling, Herstructurering Buitengebied ( incl. landinrichting en reconstructie landelijk gebied), Teteringen en Gebiedsontwikkeling NAC-stadion.
- André Adank (CDA): Wethouder Economie, Erfgoed en Regionale Samenwerking
- Takenpakket: Economische zaken, Evenementen (incl. vergunningen), Toerisme en recreatie, Erfgoed (architectuur en monumenten), Regionale samenwerking, Bouw- en Woningtoezicht, Welstand, BrIM, Via Breda, Bavelse Berg.
- P. (Pieter) van Yperen (Breda '97): Wethouder Volkshuisvesting, Sport en Volksgezondheid
- Takenpakket: Volkshuisvesting, Woonwagenzaken, Sport, Volksgezondheid, Wijk- en Dorpsraden, Breda-Oost, Nieuwe Mark.
- Wilbert Willems (GroenLinks): Wethouder Cultuur, Verkeer en Milieu
- Takenpakket: Cultuur (incl. Chassé Theater en Nationaal Museum voor Grafische Vormgeving), Verkeer en Vervoer, Milieu, Milieueducatie, Parkeerbedrijf, Afvalservice, Dienstverlening.
[bewerken] Gemeenteraad
De gemeenteraad van Breda is sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 als volgt verdeeld:
- PvdA (11 zetels)
- CDA (8 zetels)
- VVD (7 zetels)
- SP (4 zetels)
- Breda'97 (3 zetels)
- GroenLinks (3 zetels)
- D66 (2 zetels)
- Leefbaar Breda (1 zetel)
[bewerken] Verkeer en vervoer
|
Invalsweg aan de A16 bij Prinsenbeek
|
Momenteel wordt hard gewerkt aan de HSL-Zuid en de verbreding van de A16 rond Breda. De bereikbaarheid van Breda zal hierdoor sterk verbeteren. Via de snelle shuttleverbinding die in 2008 wordt gerealiseerd, is Breda verbonden met de Noord-Zuid-lijn van de HSL-Zuid naar Rotterdam, Schiphol en Amsterdam en richting het zuiden naar Antwerpen en Brussel.
[bewerken] Wegverkeer
Breda is makkelijk bereikbaar via de snelweg A16 vanuit Rotterdam en ligt niet ver van België dat via de grensovergang Hazeldonk snel bereikbaar is. Breda is eveneens goed te bereiken vanuit Utrecht over de snelweg A27 en vanuit Tilburg over de snelweg A58 richting Etten-Leur, Roosendaal en verder naar Zeeland. De A59 (Zierikzee-Oss) maakt het vierkant van snelwegen om de stad compleet.
[bewerken] Openbaar vervoer
[bewerken] Trein
Breda heeft twee treinstations, namelijk station Breda in het centrum en station Breda-Prinsenbeek in de Haagse Beemden. Station Breda is in 2006 uitgebreid met een extra eilandperron. Hiermee kan de aansluiting op de HSL-Zuid gerealiseerd worden, waardoor Breda een zeer snelle verbinding krijgt met Amsterdam en Parijs.
De omgeving van het Centraal Station zal in de komende tijd geheel gaan veranderen en verbouwd worden, het zal dan een officieel Centraal Station met moderne Openbaar Vervoer Terminal worden. Het plan Via Breda wordt van 2007 tot 2025 gerealiseerd. Verder zijn er plannen voor het station Breda-Oost.
[bewerken] Bus
Er is een busstation bij het centraal station en in het centrum van de stad. Er is een netwerk van stadsbuslijnen, genummerd 1 tot en met 16, die allemaal via Breda Station naar de diverse wijken in Breda rijden. Met uitzondering van lijn 10, welke naar Oosterhout gaat. Deze bussen worden verzorgd door Veolia Transport. Met de omliggende gemeenten en steden in de regio zijn streekbusverbindingen. Verder rijden er bussen over de snelweg naar Antwerpen en Utrecht.
[bewerken] Watervervoer
Er is in de zomermaanden een voet- en fietsveer over de rivier de Mark tussen Terheijden en een verbinding in het recreatie-gebied buiten de wijk de Asterd in de Haagse Beemden.
[bewerken] Millennium Gemeente
Breda is in oktober 2007 de 45e Millennium Gemeente geworden.
[bewerken] Stedenbanden
Breda heeft jumelages met:
Tevens maakt Breda deel uit van de Unie van de Oranjesteden.
als wel de samenwerkingsverband met Europese Regio's.
[bewerken] Voorzieningen
[bewerken] Gezondheidszorg
Het Amphia Ziekenhuis is een streekziekenhuis voor West-Brabant. Het heeft heeft in Breda twee vestigingen; een derde staat in Oosterhout. In Breda zijn de locaties Molengracht en Langendijk. Naast het ziekenhuis kent Breda in het Markdal ook nog het Medisch Centrum de Klokkenberg, een zorginstelling voor TBCpatiënten, en Sensis (voorheen De Blauwe Kamer), een woon- en behandelcentrum voor visueel-verstandelijk gehandicapten.
Voormalige ziekenhuizen zijn het Elisabethziekenhuis, het Laurensziekenhuis en het oude Sint Ignatius ziekenhuis.
[bewerken] Bibliotheken
De Bibliotheek Breda heeft één hoofdvestiging in het centrum en negen nevenvestigingen.
[bewerken] Woonvoorzieningen voor ouderen
In Breda zijn de woonvoorzieningen voor ouderen verspreid over de stad en de wijken.
[bewerken] Bekende Bredanaars
Een persoon die geboren is in Breda, noemt men een Bredanaar. Bekende Bredanaars in de muziek zijn/ waren onder anderen Tiësto, Corry Brokken, Pierre Kartner, Corry Konings en Dries van Kuijk (Colonel Parker), de manager van Elvis. In de politiek zijn vooral de Bredanaars Hans van Mierlo en Onno Ruding bekend. In de sport heeft Breda onder meer voetballers Ton Lokhoff, Antoon "Rat" Verlegh, Kees Rijvers,Leo Canjels, wielrenner Frits Pirard en motorcoureurs Jurgen en Patrick van den Goorbergh voortgebracht. Ook in Breda geboren is Sylvie Meis, getrouwd met voetballer Rafael van der Vaart.
[bewerken] Externe links
| Voor meer mediabestanden zie de categorie Breda van Wikimedia Commons. |
- Officiële website van Breda
- Stadsarchief Breda
- Foto's straten van Breda
- Nieuws Breda
- Breda's Museum
- Stadsrtv Breda
- Breda-morgen
- Rondkijken in Breda
Bronnen, noten en/of referenties:
- Nierse, Leo, Breda: stad van borderlords en baronnen. Raamsdonksveer: Vèrse Hoeven Uitgeverij, 2003. ISBN 90-75703-57-0
- ↑ Zie ook: Lijst van grootste gemeenten in Nederland.
- ↑ Haven Boek. Over het ontstaan van Breda en de terugkeer van zijn bron.
- ↑ zie Aa (waternaam)
- ↑ A. Bijma e.a.: Breda na 750 jaar, Breda: Sectie D Zandbergse Boekstichting, 2002, ISBN 90-75291-04-3.
- ↑ a b Bijma, a.w.
| Gemeente Breda | |
|---|---|
|
Hoofdplaats: Breda |
|
| Breda Centrum: | Chassé Park · City · Fellenoord · Schorsmolen · Stationsbuurt · Valkenberg | |
| Breda West: | Effen-Rith · Haagpoort · Hazeldonk · Heilaar · Heuvel · Liesbos · Princenhage · Steenakker · Tuinzigt · Westerpark | |
| Breda Noord-West: | Asterd · Emer · Gageldonk · Hagebeemd · Heksenwiel · Kesteren · Kievitsloop · Kroeten · Muizenberg | |
| Breda Oost: | Brabantpark · Heusdenhout · Sportpark · Zandberg | |
| Breda Noord: | Belcrum · Biesdonk · Doornbos-Linie · Geeren-Noord & Geeren-Zuid · Wisselaar | |
| Breda Zuid: | Boeimeer · Ruitersbos | |
| Breda Zuid-Oost: | Blauwe Kei · Ginneken · IJpelaar · Mastbos · Overakker |
| BrabantStad | |
|---|---|
|
Breda · Eindhoven · Helmond · 's-Hertogenbosch · Tilburg |
|
| Gemeenten van provincie Noord-Brabant | |
|---|---|
|
Aalburg · Alphen-Chaam · Asten · Baarle-Nassau · Bergeijk · Bergen op Zoom · Bernheze · Best · Bladel · Boekel · Boxmeer · Boxtel · Breda · Cranendonck · Cuijk · Deurne · Dongen · Drimmelen · Eersel · Eindhoven · Etten-Leur · Geertruidenberg · Geldrop-Mierlo · Gemert-Bakel · Gilze en Rijen · Goirle · Grave · Haaren · Halderberge · Heeze-Leende · Helmond · 's-Hertogenbosch · Heusden · Hilvarenbeek · Laarbeek · Landerd · Lith · Loon op Zand · Maasdonk · Mill en Sint Hubert · Moerdijk · Nuenen, Gerwen en Nederwetten · Oirschot · Oisterwijk · Oosterhout · Oss · Reusel-De Mierden · Roosendaal · Rucphen · Schijndel · Sint Anthonis · Sint-Michielsgestel · Sint-Oedenrode · Someren · Son en Breugel · Steenbergen · Tilburg · Uden · Valkenswaard · Veghel · Veldhoven · Vught · Waalre · Waalwijk · Werkendam · Woensdrecht · Woudrichem · Zundert |
|
