Diest

Diest

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Vlaams-Brabant
Arrondissement	Leuven
Coördinaten	50°59′N, 5°3′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	58,2 km² (2009) 75,34% 9,84% 14,82%
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	23.259 (01/01/2012) 49,39% 50,61% 399,65 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 17,88% 64,06% 18,06%
Buitenlanders	3,65% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Jan Laurys (CD&V)
Bestuur	DDS (CD&V), sp.a-Groen
Zetels DDS (CD&V) N-VA sp.a-Groen Open Vld Vlaams Belang	27 8 7 6 5 1
Economie
Gemiddeld inkomen	15.869 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	6,40% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 3290 3290 3290 3290 3293 3294	Deelgemeente Diest Deurne Schaffen Webbekom Kaggevinne Molenstede
Zonenummer	013 - 011
NIS-code	24020
Politiezone	Demerdal
Website	www.diest.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Leuven in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal    België

Diest is een stad in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. De stad ligt in het noordoosten van de provincie op de grens tussen het Hageland en de Kempen. De gemeente grenst in het oosten aan de provincie Limburg. Het is ook een Oranjestad door de historische band met het huis Nassau. De stad telt meer dan 23.000 inwoners.

Geschiedenis

Middeleeuwen

Diest was een graafschap van het Karolingische rijk. De stad dankte haar opkomst aan haar gunstige ligging: Diest lag langs de handelsweg Brugge-Keulen en aan de rivier de Demer.

In 1229 kreeg Diest stadsrechten van Hendrik I, hertog van Brabant.

In de 14de en 15de eeuw leefden de inwoners in grote welstand door een drukbezochte landbouwmarkt, graan- en veemarkten, maar vooral door de lakennijverheid en -handel. Het Diestse laken was op bijna alle grote West-Europese markten te koop.

Oranje-Nassau

In 1499 kwam Diest door ruil in het bezit van Engelbrecht II van Nassau, graaf van Nassau. Een van zijn opvolgers, René van Chalon, voerde ook de titel Prins van Oranje. Zo bleef Diest eigendom van het huis Oranje-Nassau tot 1795, toen de Zuidelijke Nederlanden bij Frankrijk werden aangehecht. De oudste zoon van Willem van Oranje, Philips Willem, ligt er begraven in de Sint-Sulpitiuskerk. Heden ten dage voert koning Willem-Alexander der Nederlanden nog steeds de adellijke titel Baron van Diest. Zie Titels Nederlandse koninklijke familie.

Belegeringen

Door haar ligging bij de Demer, op de grens van het hertogdom Brabant en het prinsbisdom Luik en de connecties met Oranje-Nassau werd de stad vaak belegerd, geplunderd en verwoest. In 1572 werd Diest door Willem van Oranje veroverd tijdens zijn tweede invasie, maar hetzelfde jaar heroverd door Don Frederik. In 1635 veroverden de Republiek der Verenigde Nederlanden en Frankrijk de stad, met de bedoeling de Zuidelijke Nederlanden onderling te verdelen, maar dit mislukte. Tussen 1701 en 1705 kreeg ze te maken met Franse, Hollandse en Spaanse bezetting.

Oostenrijk en Frankrijk

Onder de Oostenrijkers (1713-1790) herstelde de stad zich. Er werd weer volop handel gedreven en bier gebrouwen. Ook hier waren de Oostenrijkers niet populair en zag men de Fransen in 1792 als bevrijders. Zij gingen nog veel verder dan de Oostenrijkers met de repressie van het katholicisme, het invoeren van de conscriptie en het afschaffen van het Ancien Régime. Als gevolg hiervan brak de Boerenkrijg uit in 1798.

Het boerenleger bezette vier dagen de stad die de Fransen omsingeld hielden. Het grootste deel van het boerenleger kon via een noodbrug over de Demer ontsnappen en het onverdedigde stadje werd nog maar eens, ditmaal door de Sansculotten, geplunderd.

19e en 20e eeuw

Tussen 1815 en 1830 volgde de Nederlandse periode. Tussen 1837 en 1853 werd Diest voorzien van nieuwe wallen en versterkingen, gericht tegen een mogelijke Hollandse inval. Deze fortificaties waren al verouderd bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog.

Pas in 1929 kreeg de stad zeggenschap over de vroegere fortificaties. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van het nog resterende gedeelte afgebroken. Beide wereldoorlogen veroorzaakten geen verdere grote schade.

De Citadel van Diest huisvestte tijdens de Tweede Wereldoorlog een opleidingsschool van het NSKK, het Nationalsozialistische Kraftfahrkorps (een paramilitaire vervoerorganisatie van de Duitse nazipartij). Niet alleen Vlaamse, maar ook Nederlandse vrijwilligers werden er opgeleid tot chauffeur of bijrijder.

Van 1953 tot 2011 was het Eerste Bataljon Parachutisten gevestigd in de citadel.

Op 1 januari 1971 werd Webbekom opgeheven en bij Diest gevoegd. Op 1 januari 1977 fuseerde Diest met de gemeenten Deurne, Kaggevinne, Molenstede en Schaffen.

Geografie

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Zichem	Tessenderlo (Limb)	Beringen (Limb)
Scherpenheuvel		Lummen (Limb)
Bekkevoort	Kortenaken	Halen (Limb)

Bezienswaardigheden

Deel van de Markt en de Koning Albertstraat in Diest. Links de Sint-Sulpitiuskerk

Hof van Nassau (2008)

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Diest voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

• De Sint-Sulpitiuskerk
• De Onze-Lieve-Vrouwekerk
• Het begijnhof
• De Fortificaties van Diest uit de 19e eeuw, waaronder de citadel, het Leopoldfort en de Schaffense poort
• De Warande, nu een wandelpark, waar de in 1512 afgebroken burcht van de baanderheren van Diest stond
• Het Hof van Nassau, 16e-eeuwse residentie van de Prinsen van Oranje, gebouwd door Hendrik III van Nassau-Breda. Het Hof ligt vlak bij de Warande, die de prinsen als dierentuin hadden ingericht.
• De Lindenmolen, op de stadswallen
• Het gebouw van het zwembad van Diest is het oude paviljoen van chocoladefabrikant Jacques van Expo 58

Cultuur

Evenementen

• Elke eerste zondag van de maand is er boekenbeurs op het begijnhof.
• Op Hemelvaartsdag gaat er op het Begijnhof een antiek- en curiosamarkt door.

Politiek

Voormalige burgemeesters

• Rochus-Felix Tielens (1812-1817)
• Henri van den Hove (1817-1830)
• Jan Schenaerts (1830-1836)
• Jean Cantillion (1836-1843)
• Louis Smackers (katholiek) (1843-1849)
• Jean-Henri Peeters-Lowet (liberaal) (1849-1867)
• Michel Theys (liberaal) (1867-1904)
• Edward Robeyns (katholiek) (1904-1921)
• Omer Vanaudenhove (PVV) (1946-1955)
• Fernand Hermans (CVP)
• Gerard Hanssen (PVV)
• Omer Vanaudenhove (PVV) (1974-1976)
• Jean Van de Kerckhof (PVV) (1978-1988)
• Hugo Marsoul (CVP) (1989-2000)
• Tony Smets (VLD) (2001-2006)
• Jan Laurys (DDS) (2007-)

Gemeentebestuur

Gemeenteraad

De Diestse gemeenteraad bestaat uit 27 leden. Voorzitter is Jan Laurys (DDS) (2007 - heden)

College van burgemeester en schepenen

Het college van burgemeester en schepenen bestaat uit de burgemeester en 7 schepenen.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij	10-10-1976		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006		14-10-2012
Stemmen / Zetels	%	25	%	27	%	27	%	?	%	27	%	27	%	27
CVP	27,29	7	25,89	7	29,35	9	-		-		-		-
N-VA	-		-		-		-		-		-		23,37	7
VU	8,46	1	9,73	2	6,28	1	4,1	-	-		-		-
VU&ID	-		-		-		-		3,25	0	-		-
AGALEV/Groen!	-		-		3,46	0	3,66	-	4,25	0	5,2	0	-
PVV/VLD	42,32	12	38,45	11	19,96	5	28,32	-	34,11	11	23,56	7	-
VIVANT	-		-		-		-		1,65	0	-		-
Open Vld	-		-		-		-		-		-		18,69	5
SP	19,47	5	25,94	7	23,22	7	22,3	-	19,38	5	-		-
Sp.a-Groen	-		-		-		-		-		-		20,47	6
Sp.a.ok	-		-		-		-		-		25,84	7	-
PVDA	0,73	0	-		-		-		-		-		-
Vlaams Blok/Vlaams Belang	-		-		-		7,54	-	11,36	3	14,64	4	7,22	1
D EN D	-		-		-		-		-		-		3,26	0
D.D.S.	-		-		-		24,71	-	26	8	30,76	9	26,99	8
DVP	1,72	0	-		-		-		-		-		-
LISA	-		-		-		2,29	-	-		-		-
TROUW	-		-		-		7,07	-	-		-		-
VVD	-		-		17,72	5	-		-		-		-
Totaal stemmen	13999		14916		15496		15500		16318
Opkomst %					95,13		94,07		94,32
Blanco en ongeldig %	2,61		4,49		4,39		4,98		3,76

Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken // 2006-2012: http://www.nieuwsblad.be/regio/gemeente/3290_diest/index.aspx?categorie=456

Economie

• De dagmarkt in Diest gaat door op de Grote Markt op woensdag van 08.00u tot 12.00u.

Bekende inwoners

• Sint Jan Berchmans (1599-1621), jezuïet
• Nicolaes Cleynaerts (1493-1542), humanist (standbeeld op de markt)
• Jan van den Dale (ca. 1460-1522), rederijker en schilder
• E.H. Felix Moons (10 april 1869 - Edegem 16 maart 1918) priester en oorlogsheld (de straat waar zijn geboortehuis staat werd in 1919 de Felix Moonsstraat)
• Mark Macken (19 september 1913-1977), beeldhouwer
• Omer Vanaudenhove (3 december 1913-1994), minister van staat
• Emile Degelin (1926), film- en televisieregisseur, filmproducent, filmeditor en -docent, scenarioschrijver en schrijver
• René Vlaeyen (1947), televisieproducent (o.a. Gaston & Leo, Kotmadam, Lili en Marleen)
• Liliane Saint-Pierre (18 december 1948), Vlaamse zangeres
• Felix Alen (31 maart 1950), kok
• Geert de Jong (8 juli 1951), actrice
• Bruno Versavel (27 augustus 1968), voormalig profvoetballer
• Marleen Renders (24 december 1968), atlete
• Mario Aerts (31 december 1974), voormalig wielrenner
• Timmy Simons (11 december 1976), voetballer
• Jorunn Bauweraerts (7 februari 1979), zangeres van de folkgroep Laïs
• Marieke Vervoort (10 mei 1979), paralympisch atlete (won 1 zilveren en 1 gouden medaille op de Paralympische Zomerspelen 2012 in Londen)
• Andreas Smout (29 december 1990), atleet
• Jasper Erkens (1 oktober 1992), zanger (won in 2008 zilver op Humo's Rock Rally)

Stedenbanden

Diest maakt samen met Breda (NL), Buren (NL), Dillenburg (D), Orange (F) en Steenbergen (NL) deel uit van de Unie van Oranjesteden.

Afbeeldingen

• 

  Sint-Sulpitiuskerk (Diest)

• 

  Ingang van het begijnhof

• 

  Gevels op het marktplein van Diest

• 

  Onze-Lieve-Vrouwekerk

Externe links

• Website van de gemeente

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Diest van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 59' NB, 5° 3' OL