Voetbal in België

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Voetbal is een nationale sport in België. Het wordt gespeeld sinds de laatste decennia van de negentiende eeuw. Het veldvoetbal bij de mannen is het populairst en kan op de meeste belangstelling rekenen, maar ook damesvoetbal en zaalvoetbal worden georganiseerd. De Belgische clubs en nationale ploeg kenden in de jaren zeventig en 80 hun grootste successen. Er bestaan duizenden clubs waar gevoetbald wordt in competitieverband. Vooral het profvoetbal kan op enorme belangstellingen rekenen in de pers en in live-uitzendingen op televisie. Ook als recreatief spel buiten de ingerichte competities is voetbal, met minder strikte regels, enorm populair bij jongeren.

Voetbalverbonden[bewerken]

De voetbalclubs zijn in België verenigd in verschillende voetbalbonden.

De meeste professionele clubs zijn aangesloten bij de Koninklijke Belgische Voetbalbond (KBVB), het is de officiële instantie die de diverse nationale competities organiseert, en waarbij alle clubs zich aan kunnen sluiten. Bovendien staat deze bond in voor de nationale ploeg. De UBSSA, voorloper van de KBVB, werd opgericht in 1895. In 1904 sloot de bond zich aan bij de FIFA, in 1954 bij de UEFA.

Daarnaast zijn er nog vele verbonden met voornamelijk clubs uit het amateurvoetbal. Zo zijn er socialistische, katholieke en liberale voetbalbonden. Eén van de grootste is de Koninklijke Vlaamse Voetbalbond.

De KBVB richt naast veldvoetbal ook zaalvoetbalcompetities in, met bij de KBVB aangesloten futsalclubs. Ook de Belgische Zaalvoetbalbond (BZVB) richt aparte zaalvoetbalcompetities in met aparte clubs. Daarnaast wordt ook minivoetbal gespeeld, met competities en clubs bij de Vlaamse Minivoetbalfederatie (VMF). Deze sport is wordt vooral in de provincie West- en Oost-Vlaanderen beoefend. Het veldvoetbal blijft evenwel de meest populaire voetbalvariant.

Nationale ploeg[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie het hoofdartikel Belgisch voetbalelftal voor meer informatie over de nationale ploeg

De nationale ploeg staat bekend onder de naam Rode Duivels. De eerste wedstrijd van de nationale ploeg werd gespeeld op 1 mei 1904 (een 3-3 gelijkspel tegen Frankrijk). Op de Olympische Spelen van 1920 in Antwerpen haalde de nationale ploeg de gouden medaille. De beste prestaties op een WK waren een vierde plaats in 1986, de beste prestaties op een EK waren een derde plaats in 1972 en een tweede in 1980.

Clubs[bewerken]

Stamnummer[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie het artikel Stamnummer (voetbal België) voor een uitgebreide beschrijving van de stamnummers in het voetbal

Verschillend clubs werden opgericht in de jaren zeventig en 80 van de negentiende eeuw. Vaak ging het om voetbalafdelingen van algemene sportclubs. De eerste club die zich registreerde bij de nationale voetbalbond was Antwerp FC. In november 1926 kreeg elk van de 809 toen geregistreerde clubs een stamnummer of matricule. Deze werden toegekend volgens de volgorde waarin de clubs de voorgaande decennia tot de bond waren toegetreden (op enkele foutjes na); het stamnummer "1" werd dus Antwerp toegekend. Het hoogste stamnummer in 2007 is 9511 van Dames Football Club Ternat . Veel stamnummers zijn in de loop der jaren echter geschrapt, omwille van clubs die het voor bekeken hielden, failliet gingen, of fuseerden met een andere club. Wanneer twee of meer teams fuseren, moeten de clubs kiezen welk stamnummer ze zullen behouden. Gewoonlijk wordt het stamnummer van de ploeg gekozen die het hoogst in de rankschikking staat. De nieuwe club begint immers de volgende competitie in de reeks waar de oude club met hetzelfde stamnummer het seizoen zou begonnen zijn.

De eerste tien stamnummers zijn:

  1. R. Antwerp F.C.
  2. Daring Club de Bruxelles (niet langer actief)
  3. Club Brugge
  4. RFC de Liège
  5. R. Léopold Uccle Forestoise
  6. Racing Club de Bruxelles, nu KFC Rhodienne-Verrewinkel
  7. AA Gent
  8. RCS Verviétois
  9. R. Dolhain FC
  10. Royale Union Saint-Gilloise

Benaming[bewerken]

De meeste Belgische clubs kiezen hun naam naar de stad, gemeente of locatie waar de ploeg z'n thuisbasis heeft. Een club die minstens 50 jaar bestaat mag de clubnaam aanpassen en deze laten voorafgaan door Royal of Koninklijk. Voor 1968 mocht dit nog bij het 35-jarige bestaan, voor 1958 bij de 25ste verjaardag van een club.

Naast deze elementen nemen de meeste clubs in hun naam ook een voorvoegsel of achtervoegsel op in het Nederlands of Frans. Dit is een korte lijst met enkele populaire toevoegingen in de twee talen:

Nederlands Frans
Atletiek Club A.C. Athletic Club A.C.
Atletieke Associatie A.A. Association Athlétique A.A.
Excelsior E. Excelsior E.
Fusieclub F.C. Club fusionné C.F.
Koninklijke K. Royale R.
Koninklijke Maatschappij K.M. Société Royale S.R.
Racing Club R.C. Racing Club R.C.
Sporting Club of Sport Club S.C. Sporting Club S.C.
Sportkring S.K. Cercle Sportif C.S.
Sportvereniging S.V. Sport Association S.A.
Voetbalclub of Voetbalklub V.C. of V.K. Football Club F.C.
Voetbal Vereniging V.V. Association Football A.F.

Andere regelmatig voorkomende toevoegingen zijn "Eendracht" (E.), "Verbroedering", "Sport" , "Entente Sportive" (E.S.), "Jeunesse Sportive" (J.S.), "Olympique Club" (O.C.), ""Union Sportive" (U.S.). Enkele van deze toevoegsel worden soms afgekort, soms in officiële namen, maar meestal in de omgangstaal. Zo spreekt men dan enkel meestal van de kortere termen "Sporting", "Club", "Racing", "Cercle". Daarnaast bestaat er nog verscheidenheid aan afkortingen en toevoegsel die één specifieke club in zijn naam heeft gekozen.

Oorspronkelijk hadden bijna alle clubs een Franstalig naam; zowel de gemeente- of stadsnaam als de toevoegen waren Frans. Tussen het begin van de twintigste eeuw en het eind van de jaren 60 veranderen veel Vlaamse clubs hun naam naar een Nederlandstalige variant. Soms veranderen clubs van naam om andere redenen: een verjaardag, een fusie, een club die zijn profiel of uitstraling enigszins wil aanpassen, enz. Vooral door fusie ontstonden namen met verschillende plaatsnamen in, zoals K. Beringen-Heusden-Zolder of Sporting West Ingelmuster-Harelbeke.

Europese resultaten[bewerken]

RSC Anderlecht en KV Mechelen zijn de twee Belgische clubs die een Europese beker op hun palmares hebben staan. Dit is een lijst van Europese winnaars en finalisten, per competitie:

Organisatie[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook het hoofdartikel Competitiestructuur (voetbal België), dat een overzicht en een geschiedenis geeft van de hiërarchie van reeksen in de Belgische competities

De KBVB organiseert verschillende competitiereeksen. Het hoogste niveau is de nationale Eerste Klasse, daaronder bevinden zich nog een tweede, derde en vierde klasse op nationaal niveau. Daaronder wordt gespeeld per provincie, in negen provinciale reeksen. De provinciale reeksen Brabant vormen een uitzondering op de andere provinciale reeksen. In de provinciale reeksen Brabant treden clubs aan uit de provincies Vlaams-Brabant en Waals-Brabant en uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Daarnaast wordt jaarlijks de Beker van België georganiseerd volgens een play-off systeem. In de eerste rondes nemen de ploegen uit de lagere reeksen deel, in latere rondes worden teams uit nationale reeksen toegevoegd. Door dit systeem kunnen teams uit verschillende niveaus in een officiële competitie tegen elkaar uitkomen.

De winnaars van de Beker en de Eerste Klasse strijden jaarlijks voor de Belgische Supercup.

Voetbal in België per provincie (seizoen 2014 -2015)[bewerken]

De competitiestructuur telt dus vier nationale reeksen, onder die reeksen wordt de competitie georganiseerd door de provincies, met uitzondering van de provincies Vlaams-Brabant, Waals-Brabant en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, die alle verzameld zitten in een Brabant. Elke provincie heeft zijn eigen provinciale reeksen, waaruit de winnaars naar de nationale reeksen kunnen. Bovendien is de uitstraling en sympathie voor de clubs uit de hoogste reeksen vooral in de eigen provincie groot.

West-Vlaanderen[bewerken]

Vijf West-Vlaamse clubs spelen in 2014-2015 in de Eerste Klasse, namelijk Club Brugge, Cercle Brugge, KV Kortrijk, SV Zulte Waregem en KV Oostende. Eén club treedt aan in Tweede, namelijk KSV Roeselare. De twee Brugse clubs zijn clubs met een oude en rijke geschiedenis.

Oost-Vlaanderen[bewerken]

Drie clubs uit Oost-Vlaanderen komen in 2014-2015 in Eerste Klasse uit, dit zijn AA Gent, KSC Lokeren Oost-Vlaanderen en KV RS Waasland - SK Beveren. Eén club speelt in Tweede Klasse, namelijk Eendracht Aalst. AA Gent is een van de oudste clubs, maar ook KSC Lokeren en Waasland - Beveren hebben een roemrijk verleden.

Antwerpen[bewerken]

De provincie Antwerpen heeft een oude en rijke voetbaltraditie. Enkele van de eerste Belgische clubs werden in Antwerpen opgericht en momenteel is Antwerp FC de oudste nog bestaande club van België. De Antwerpse clubs die zich doorheen de geschiedenis meerdere malen tot landskampioen kroonden zijn Beerschot VAC (7 titels), Antwerp FC (4 titels), Lierse SK (4 titels) en KV Mechelen (4 titels). Maar ook andere clubs zoals Berchem Sport en Racing Mechelen hebben een lange en rijke historie.

Momenteel spelen drie Antwerpse clubs in de hoogste afdeling, namelijk Lierse SK, KVC Westerlo en KV Mechelen. In de tweede klasse vertegenwoordigen vijf clubs de provincie, namelijk Antwerp FC, Dessel Sport, Geel, Racing Mechelen en KSK Heist.

Limburg[bewerken]

Een Limburgse club speelt in de Eerste Klasse, KRC Genk. In Tweede Klasse spelen Lommel United, Patro Maasmechelen en Sint-Truidense VV. Genk is ontstaan als fusie van twee relatief succesvolle clubs Waterschei en Winterslag en is uitgegroeid tot een topper die al enkele landstitels behaalde.

Brabant[bewerken]

Brabant, en vooral Brussel, kent een oude voetbaltraditie. Het eerste Belgisch kampioenschap werd gespeeld met zeven clubs, waarvan er vier uit het Brusselse waren, namelijk Racing Club, Léopold Club, Sporting Club en Union FC d'Ixelles. Léopold Club was de club voor de adel en de bourgeoisie in Brussel en bestaat nog steeds na een hele reeks fusies in de jaren 80 en 90, maar is weggezakt naar lagere reeksen. Sporting Club en Union d'Ixelles verdwenen al na enkele competities rond 1900. Racing Club was in de beginjaren succesvol, maar zou net als een andere stadsgenoot die er bij kwam, Daring Club, enkele fusies ondergaan met White Star, tot RWDM, hoewel het stamnummer tegenwoordig in handen is van Rhodienne-Verrewinkel in lagere reeksen. Bij het begin van de 20ste eeuw ontstond een nieuwe club, Union, die de daaropvolgende jaren zou domineren. Uiteindelijk zou het RSC Anderlecht, een Brusselse club uit Anderlecht, opgericht in 1908, zijn die geleidelijk zou uitgroeien tot de meest succesvolle Belgische club, terwijl alle andere Brusselse topclubs van weleer verdwenen of wegzakten.

Eén Brabantse club speelt in Eerste Klasse, namelijk RSC Anderlecht. Vier clubs spelen in Tweede Klasse, namelijk WS Brussels, Oud Heverlee Leuven, AFC Tubize en Woluwe Zaventem.

Henegouwen[bewerken]

Henegouwen is één van de actiefste Waalse provincies op het hoogste niveau. In Eerste Klasse speelt al jaren Sporting Charleroien nu ook de fusieploeg Moeskroen-Peruwelz. In Tweede Klasse speelt RAEC Mons.

Namen[bewerken]

De provincie Namen is, net als Luxemburg, een provincie met een weinig glansrijke voetbaltraditie. Geen enkele Naamse club speelde ooit in de Eerste Klasse. Na de degradatie van UR Namur speelt ook geen enkele in Tweede Klasse.

Luik[bewerken]

Luik is een van de succesvolle Waalse provincies en de stad Luik één van de succesvolste voetbalsteden in België. De eerste Belgische landstitel werd gewonnen door FC Liégeois. Een Luikse club speelt in de hoogste reeks, namelijk Standard Luik. In de Tweede Klasse spelen KAS Eupen en Seraing.

Aanvankelijk was FC Liégeois de leidinggevende club uit Luik, met 5 landstitels van 1895 tot 1953, de daaropvolgende halve eeuw zou Standard met 8 landstitel de rol overnemen. Ook CS Verviers, RFC Seraing (dat later in Standard opging) en FC Tilleur speelden ooit in de hoogste afdeling.

Luxemburg[bewerken]

Geen enkele Luxemburgse club speelde ooit op het hoogste niveau. ;RE Virton speelt in de Tweede Klasse.

Media[bewerken]

Als grootste sport in België neemt voetbal in de media een prominente plaats in. De maandagedities van veel kranten bevatten traditioneel uitgebreide aandacht aan de nationale voetbalcompetities in hun sportbijlagen. Ook algemene sportmagazines zoals Sport/Voetbalmagazine richten zich sterk tot het voetbal. De KBVB zelf geeft met Sportleven (La Vie Sportive) zelf een bondsblad met voetbalnieuws en officiële mededelingen uit. Sinds 1 juli 2004 is dit meer dan 100 jaar oude blad vervangen door een versie die enkel via internet was te lezen. Op televisie worden traditioneel wedstrijden van de nationale ploeg en Europese wedstrijden getoond. De verslaggeving van de nationale competitie en bekercompetitie bleef beperkt tot uitgebreide samenvattingen. Voor de rechten op deze wedstrijden kan door de televisiezenders geboden worden. Betaalzender Canal+ bood lange tijd de mogelijkheid Belgische competitiematchen live te volgen. Sinds de komst van Belgacom TV in 2005/06 zijn deze wedstrijden via digitale televisie te volgen, en wordt ook elke speeldag één wedstrijd rechtstreeks op de openbare omroep uitgezonden.

Uitzendrechten[bewerken]

Deze lijst geeft een overzicht van de uitzendrechten in het voetbalseizoen 2011/12 voor het Nederlandstalige landsgedeelte, met tussen haakjes de duurtijd van het contract, voor zover bekend.

° Met verslagen wordt bedoeld dat enkel dat tv-station een apart programma mag uitzenden over de voetbalwedstrijden. Korte wedstrijdverslagen in de nieuwsuitzendingen zijn ook toegestaan voor andere tv-stations, mits hierover een overeenkomst wordt bereikt met de rechtenhouder.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]