1993

1993
Eeuwen:	19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia:	1980-1989 · 1990-1999 · 2000-2009
Jaren:	<< · < · 1992 · 1993 · 1994 · > · >>
Maanden:	jan · feb · mrt · apr · mei · jun jul · aug · sep · okt · nov · dec
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2746 MMDCCXLVI
Armeense jaartelling:		1442 ԹՎ ՌՆԽԲ
Chinese jaartelling:		4689 – 4690 己申 – 庚酉
Christelijke jaartelling:		1993 MCMXCIII
Ethiopische jaartelling:		1985 – 1986
Hebreeuwse jaartelling:		5753 – 5754
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		2048 – 2049
- Shaka Samvat		1915 – 1916
- Kali Yuga		5094 – 5095
Iraanse jaartelling:		1371 – 1372
Islamitische jaartelling:		1414 – 1415
Maçonnieke jaartelling:		5992 – 5993
Dit jaar naar onderwerp
Film in 1993
Lijst van landen in 1993
Sterfgevallen in 1993
Sport in 1993
Gregoriaanse kalender van 1993

Het jaar 1993 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - Tsjecho-Slowakije wordt gesplitst in Tsjechië en Slowakije.
• 12 - De Belgische wet die de vrijheidsberoving voorziet van landlopers, bedelaars en souteneurs, wordt ingetrokken.
• 20 - Bill Clinton volgt George H.W. Bush op als president van de Verenigde Staten.

februari

• 12 - Gruwelijke moord op James Bulger. Twee jongens van 10 jaar oud ontvoeren, martelen en vermoorden een peuter van drie jaar oud.
• 26 - Het World Trade Center in New York wordt getroffen door een bomaanslag. Een autobom, die geparkeerd stond onder de noordelijke toren, gaat af en doodt zes mensen. Meer dan duizend anderen raken gewond.

maart

• De Rotterdamse bisschop Bär treedt plotseling af: Bisschop Bär-affaire
• 1 - Suriname ondertekent het vrouwenverdrag
• 11 - Het Europese parlement veroordeelt Griekenland voor de behandeling van dienstweigeraars als misdadigers. Erkende gewetensbezwaarden moeten in Griekenland tweemaal zo lang dienen als dienstplichtig militairen.
• 20 - Bomaanslag in Warrington (Noord-Westen van Engeland): Een bom van het IRA ontploft in het stadscentrum van Warrington. Twee kinderen laten hierbij het leven: Jonathan Ball (3) en Tim Parry (12).
• 22 - Intel brengt de eerste Pentium-chip (80586) uit.
• 27 - De Chinese partijleider Jiang Zemin wordt ook president.
• 31 - Door een fout in een computerprogramma van Richard Depew wordt een artikel naar 200 nieuwsgroepen tegelijk gestuurd. Joel Furr bedenkt de term spamming om het incident te beschrijven.

april

• Frans Tutuhatunewa volgt Johannes Alvarez Manusama op als president in ballingschap van de Republik Maluku Selatan (RMS)
• 12 - Pete Sampras lost Jim Courier na 27 weken af als nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals; de Amerikaan moet die positie na 19 weken weer afstaan aan zijn landgenoot.
• 19 Bij de bestorming van hun ranch in Waco (Texas) komen 80 leden van de Branch Davidians om het leven. Vermoed wordt, dat de meesten zelfmoord hebben gepleegd. De sekte werd al wekenlang door de FBI belegerd.
• 22 - De eerste browser voor het World Wide Web komt uit: Mosaic versie 1.0.
• 24 - Rolf Järmann wint de 28ste editie van de Amstel Gold Race.
• 27 - Het vliegtuig met de nationale voetbalploeg van Zambia aan boord stort neer op weg naar een wedstrijd in Senegal nabij Libreville in Gabon. Alle 30 inzittende overleven de crash niet. Normaal zou Charly Musonda van RSC Anderlecht op de vlucht moeten zitten, maar was door een blessure niet aan boord. Ook Joe Bwalya (Cercle Brugge) overleefde omdat hij op eigen houtje naar Senegal zou gaan.

mei

• 1 - XS4ALL begint als eerste ISP voor particulieren in Nederland.
• 2 - Rusland verslaat Zweden met 3-1 in de finale van het wereldkampioenschap ijshockey voor A-landen in Duitsland.
• 16 - Voetbalclub VVV-Venlo wordt voor de eerste keer in de clubhistorie kampioen van de Nederlandse Eerste divisie.
• 16 - HC Bloemendaal stelt op de slotdag van de reguliere competitie de landstitel in de Nederlandse hockeyhoofdklasse veilig door HDM met 4-1 te verslaan.
• 21 - Koningin Beatrix opent de spoorlijn Amsterdam RAI–Weesp, het laatste gedeelte van de Schiphollijn waarvan het eerste gedeelte in 1978 werd geopend. Deze Zuidtak is de laatste spoorlijn die nog volledig onder gezag van de N.V. Nederlandse Spoorwegen gebouwd is.
• 23 - De hockeysters van HGC winnen de landstitel in de Nederlandse hockeyhoofdklasse door Amsterdam na strafballen (3-0) te verslaan in het tweede duel uit de finale van de play-offs.
• 24 - De onafhankelijkheid van het Afrikaanse Eritrea. De nieuwe staat wordt erkend door Ethiopië, Italië en de Verenigde Naties. Alle belangrijke staatsfuncties worden bekleed door dictator Isaias Afewerki.
• 28 - Edmund Stoiber wordt minister-president van Beieren.

juni

• 6 - In Mongolië vinden de eerste rechtstreekse presidentsverkiezingen plaats.
• 14 - Het Vlaamse dagblad Het Volk brengt de grootste krant ooit uit met afmetingen van 142 bij 99,5 cm.
• 25 - Kim Campbell wordt de eerste vrouwelijke premier van Canada na 18 mannelijke voorgangers.
• 27 - De Amerikaanse president Bill Clinton beveelt een raketaanval op het Iraakse hoofdkwartier van de inlichtingendienst in het district Al-Mansoer in Bagdad als vergelding voor de moordpoging op voormalig Amerikaans president George H.W. Bush tijdens diens bezoek aan Koeweit in april.

juli

• 2 - Bloedbad van Sivas (Turkije): tijdens een cultureel festival komen 37 mensen, onder wie een Nederlandse, om door een aanval van een Turkse, islamitisch-fundamentalistische menigte.
• 10 - Benoeming van Frans Wiertz tot bisschop van Roermond.
• 14 - Het proces van de Belgische staatshervorming, begonnen in 1970, wordt afgewerkt met de vierde grondwetswijziging. De Belgische staat wordt een volwaardige federale staat. De Gemeenschappen en Gewesten krijgen al hun bevoegdheden toegewezen. Om 19:31 ging het Belgische Parlement over tot de eindstemming. De eerste zin van het eerste artikel in de grondwet wijzigde van "België is ingedeeld in provincies" naar "België is een federale Staat, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten".
• 25 - Miguel Indurain wint de tachtigste editie van de Ronde van Frankrijk. Het is de derde eindoverwinning op rij voor de Spaanse wielrenner.
• 29 - John Demjanjuk, de vermeende beul van Treblinka, wordt vrijgesproken door het Israëlische hooggerechtshof.
• 31 - Koning Boudewijn van België overlijdt aan een hartstilstand in zijn buitenverblijf in Motril (Spanje)

augustus

• 9 - Inauguratie van Albert, de broer van de overleden Koning Boudewijn, tot koning Albert II der Belgen.
• 21 - Drie dagen voordat hij in een baan rond Mars moest komen verliest NASA het radiocontact met Mars Observer.
• 29 - In het Wagener-stadion in Amstelveen verliest de Nederlandse vrouwenhockeyploeg in de finale van de strijd om de Champions Trophy na strafballen van Australië.
• 31 - Wittekerke wordt voor het eerst uitgezonden op vtm.

september

• 13 - Yitzchak Rabin en Yasser Arafat sluiten een vredesakkoord in Washington D.C. De Palestijnen krijgen zelfbestuur in de bezette gebieden.
• 14 - Prins Norodom Sihanouk wordt weer koning van Cambodja.
• 27 - Etnische zuivering van Georgiërs in Soechoemi.
• 29 - In Maharashtra in India komen ruim 10 000 mensen om bij een aardbeving.

oktober

• 3 - Tegenstanders van Boris Jeltsin, die het Russische parlementsgebouw bezet hielden, worden door het leger verdreven.
• 2 - RTL 5 begint met uitzendingen. RTL 5 is de tweede zender van RTL Group die zich op Nederland richt.
• 3 - Het Amerikaanse leger beleeft zijn zwaarste vuurgevecht sinds de Vietnamoorlog. In de straten van Mogadishu (Somalië) vechten op 3/4 oktober Amerikaanse soldaten (Rangers & Delta Force) voor hun leven. Gevolg: de wereld geschokt en verbaasd, en de VS trekken zich uit het straatarme Somalië terug.
• 27 - Nadat minister Maij-Weggen een carpoolstrook langs de A1 in gebruik heeft gesteld, laat een van haar voorgangers, Tjerk Westerterp zich, als automobilist zonder passagiers bekeuren, om een proefproces uit te lokken.

november

• 1 - Het verdrag van Maastricht treedt in werking. Officiële oprichting van de Europese Unie.
• 4 - Na verlies van de conservatieven bij de Canadese verkiezingen wordt de liberaal Jean Chrétien de nieuwe premier.
• 18 - 21 politieke partijen keuren de nieuwe grondwet van Zuid-Afrika goed.
• 24 - Robert Thompson en John Venables, die op 12 februari in Groot-Brittannië, een tweejarige kleuter vermoordden, worden veroordeeld tot opsluiting van onbepaalde duur.

december

• 2 - Astronauten repareren een optische fout in de ruimtetelescoop Hubble.
• 10 - id Software brengt het 3D videospel Doom uit.
• 15 - Het Verenigd Koninkrijk verbindt zichzelf tot het zoeken naar een oplossing voor Noord-Ierland met de Declaratie van Downing Street.
• 30 - Er ontstaan diplomatieke relaties tussen Israël en het Vaticaan.
• 31 - De eerste aflevering van de comedy Het Zonnetje in Huis wordt uitgezonden.

zonder datum

• Het Nederlandse team wordt wereldkampioen bridge.
• Er ontstaat een breuk in de wereld schaakbond FIDE als wereldkampioen Garri Kasparov zich afscheidt.

Muziek

Klassieke muziek

• 7 januari: eerste uitvoering van Gong van Poul Ruders
• 5 februari: eerste uitvoering van Symfonie nr. 4 van Witold Lutosławski

Populaire muziek

Bestverkochte singles in Nederland:

1. René Klijn - Mr. Blue
2. 2 Unlimited - No Limit
3. 4 Non Blondes - What's Up
4. Haddaway - What Is Love
5. Whitney Houston - I Will Always Love You
6. Meat Loaf - I'd Do Anything For Love (But I Won't Do That)
7. Ace of Base - All That She Wants
8. UB40 - (I Can't Help) Falling In Love With You
9. Roots Syndicate - Mockin' Bird Hill
10. Dire Straits - Encores

Bestverkochte albums in Nederland:

1. Soundtrack - The Bodyguard
2. Eric Clapton - Unplugged
3. Golden Earring - The Naked Truth
4. ABBA - Gold : Greatest Hits
5. Paul de Leeuw - Plugged
6. René Froger - Sweet Hello's & Sad Goodbyes
7. Eros Ramazzotti - Tutte Storie
8. Paul de Leeuw - Van U Wil Ik Zingen
9. Bon Jovi - Keep The Faith
10. Dire Straits - On The Night

Literatuur

• De Afro-Amerikaanse schrijfster Toni Morrison ontvangt de Nobelprijs voor de Literatuur
• De Duitse schrijver Peter Rühmkorf ontvangt de Georg-Büchner-Preis
• Hella Haasse publiceert de historische roman De heren van de thee
• Eerste publicatie van Noble House van de Britse schrijver James Clavell
• Kader Abdolah schrijft de verhalenbundel De adelaars

Beeldende kunst

• 

  People Like Us (1993) John Clinch, Cardiff

Bouwkunst

• 

  Weisman Art Museum, Minneapolis Frank Gehry

Film

Zie Film in 1993 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geboren

januari

• 8 - Tang Yi, Chinees zwemster
• 9 - Kevin Korjus, Estisch autocoureur
• 13 - Mats van Huijgevoort, Nederlands voetballer
• 18 - Roxeanne Hazes, Nederlands zangeres en dochter van André Hazes
• 19 - Bence Biczó, Hongaars zwemmer
• 22 - Rio Haryanto, Indonesisch autocoureur
• 26 - Alice Powell, Brits autocoureur

februari

• 3 - Getter Jaani, Estisch zangeres
• 9 - Mitchell Dijks, Nederlands voetballer
• 17 - Devin Logan, Amerikaans freestyleskiester
• 19 - Victoria Justice, Amerikaans zangeres en actrice
• 21 - Davy Klaassen, Nederlands voetballer

maart

• 9 - Zakaria Labyad, Nederlands voetballer
• 10 - Tatiana Calderón, Colombiaans autocoureur
• 16 - Andreas Cornelius, Deens voetballer
• 24 - Hoàng Quý Phước, Vietnamees zwemmer
• 26 - Grainne Murphy, Iers zwemster
• 28 - Matija Nastasić, Servisch voetballer

april

• 2 - Lesley de Sa, Nederlands voetballer
• 2 - Keshorn Walcott, atleet uit Trinidad en Tobago
• 15 - Jack Harvey, Brits autocoureur
• 16 - Chen Qian, Chinees zwemster
• 16 - Margot Hallemans, Belgisch actrice
• 22 - Boglárka Kapás, Hongaars zwemster
• 28 - Eva Samková, Tsjechisch snowboardster
• 30 - Dion Dreesens, Nederlands zwemmer

mei

• 1 - Chinyere Pigot, Surinaams zwemster
• 7 - Stefano Denswil, Nederlands voetballer
• 8 - Rick Mackenbach, Nederlands zanger en (musical)acteur
• 12 - Hilde Fenne, Noors biatlete
• 13 - Stefan Kraft, Oostenrijks schansspringer
• 13 - Romelu Lukaku, Belgisch voetballer
• 14 - Ilan Boccara, Frans-Nederlands voetballer
• 14 - Miranda Cosgrove, Amerikaans actrice en zangeres
• 14 - Kristina Mladenovic, Frans tennisspeelster
• 22 - Yina Moe-Lange, Deens alpineskiester
• 25 - Nikolay Martsenko, Russisch autocoureur
• 31 - Stefan Rusch, Nederlands paralympisch atleet

juni

• 5 - Thomas Krief, Frans freestyleskiër
• 6 - Eddie Cheever III, Italiaans autocoureur
• 7 - Emil Bernstorff, Brits-Deens autocoureur
• 13 - Simona Senoner, Italiaans langlaufster en schansspringster (overleden 2011)
• 23 - Michelle Jenneke, Australisch atlete
• 26 - Ariana Grande, Amerikaans zangeres en actrice
• 30 - Japhet Kipyegon Korir, Keniaans atleet

juli

• 1 - Nino Tsiklauri, Georgisch alpineskiester
• 7 - Gabriel Chaves, Amerikaans autocoureur
• 14 - Oliver Symons, Belgisch zanger en gitarist
• 15 - Jaka Hvala, Sloveens schansspringer
• 18 - Mats Rits, Belgisch voetballer
• 20 - Måns Grenhagen, Zweeds autocoureur
• 20 - Adam Maher, Marokkaans-Nederlands voetballer
• 26 - Elizabeth Gillies, Amerikaans zangeres en actrice
• 28 - Cher Lloyd, Brits zangeres en rapper
• 30 - Alessandro Hämmerle, Oostenrijks snowboarder

augustus

• 3 - Fabian Sporkslede, Nederlands voetballer
• 11 - Gita Gutawa, Indonesisch zangeres
• 11 - Alyson Stoner, Amerikaans actrice en kindster
• 13 - Kevin Cordes, Amerikaans zwemmer
• 17 - Sarah Sjöström, Zweeds zwemster
• 22 - Florencia Habif, Argentijns hockeyster
• 22 - Amanda Reason, Canadees zwemster
• 28 - Li Yunqi, Chinees zwemmer

september

• 9 - Sharon van Rouwendaal, Nederlands zwemster
• 9 - Tessa Wallace, Australisch zwemster
• 17 - Martijn Lakemeier, Nederlands acteur
• 17 - Alex Lynn, Brits autocoureur
• 24 - Kevin Ceccon, Italiaans autocoureur
• 26 - Cai Xuetong, Chinees snowboardster

oktober

• 2 - Aaro Vainio, Fins autocoureur
• 9 - Lauren Davis, Amerikaans tennisspeelster
• 12 - Pipo Derani, Braziliaans autocoureur
• 27 - Karolína Erbanová, Tsjechisch schaatsster
• 30 - Pip Pellens, Nederlands actrice
• 31 - Tobias Kainz, Oostenrijks voetballer

november

• 6 - Pien Keulstra, Nederlands schaatsster
• 8 - Kevin Giovesi, Italiaans autocoureur
• 11 - Vicky Piria, Italiaans autocoureur
• 12 - Luguelín Santos, Dominicaans atleet
• 26 - Elizabeth Pelton, Amerikaans zwemster
• 30 - Tom Blomqvist, Brits-Zweeds autocoureur

december

• 9 - Mark McMorris, Canadees snowboarder
• 9 - Laura Smulders, Nederlands BMX'er
• 14 - Antonio Giovinazzi, Italiaans autocoureur
• 15 - Rachel Bootsma, Amerikaans zwemster
• 16 - Jyoti Amge, Indias persoon
• 21 - Pascal Tan, Nederlands skater en acteur
• 28 - Bonnie Brandon, Amerikaans zwemster

Overleden

Lijst van personen overleden in 1993

Weerextremen in België

• 11 januari: Neerslaghoeveelheid in 24 uur: 95 mm in Libramont.
• 13 januari: Maximumtemperatuur tot 16,3°C in Wasmuel (Quaregnon).
• 20 januari: Warmste januari-decade van de eeuw: de gemiddelde temperatuur: 8,5°C.
• maart: Maart met laagst aantal neerslagdagen: 3 (normaal 18).
• maart: Maart met laagste neerslagtotaal: 4,2 mm (normaal 53,6 mm).
• 28 april: Maximumtemperatuur extreem: 24,2°C in Elsenborn (Bütgenbach).
• 30 april: Warmste april-decade met een gemiddelde temperatuur van 17,5°C.
• 25 juni: Ondanks de zomer vriest het bijna in Elsenborn (Bütgenbach): minimumtemperatuur 0,2°C.
• 24 juli: Onweer in de streek van Moeskroen, met hagelbuien die een dode kosten.
• 9 oktober: Tornado veroorzaakt schade in de streek van Ciney.
• 21 oktober: Tornado over Riemst, nabij Tongeren.
• 21 november: Er begint een koudegolf in België. Maximumtemperatuur overal negatief.
• 30 november: Koudste november-decade met zes ijsdagen: gemiddelde temperatuur –1,8°C.
• 30 november: Sneeuwbuien en ijzel verstoren ernstig het verkeer in het centrum van het land.
• 9 december: Storm met maximale windstoten tot 130 km/h in Oostende.
• 26 december: Meest catastrofale overstromingen uit recente geschiedenis. Neerslaghoeveelheden tot 437 mm in Dohan (Bouillon).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Mediabestanden

Zie de categorie 1993 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.