16 mei

16 mei is de 136ste dag van het jaar (137ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 229 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1905 - In Vriezenveen voltrekt zich één van de grootste branden uit de Nederlandse geschiedenis, die later het hele land wist te beroeren. In een paar uur tijd branden 228 huizen, twee kerken en het gemeentehuis aan de noordkant van Vriezenveen af. Er zijn geen persoonlijke ongelukken, maar er is wel heel veel leed. Circa 1600 inwoners zijn opeens dakloos. Drie dagen na de brand brengen koningin Wilhelmina en prins Hendrik een bezoek aan het zo getroffen dorp.
  • 1940 - De Duitse bezetters voeren de Midden-Europese Tijd en de zomertijd in Nederland in, in plaats van de tot dan toe gebruikelijke Amsterdamse Tijd. De klok wordt één uur en veertig minuten vooruit gezet.
  • 2003 - Bij aanslagen in de Marokkaanse stad Casablanca vallen er vele tientallen doden en honderden gewonden.
  • 2009 - Een demonstratie tegen homofobie in Rusland wordt met geweld neergeslagen door de Russische regering. Hierbij worden er zeker 20 mensen opgepakt, waaronder een journalist van de Gay Krant.

•  Kunst
  • 1929 - De eerste Oscar-uitreiking.

•  Muziek
  • 2009 - Alexander Rybak wint voor Noorwegen het Eurovisiesongfestival met het liedje Fairytale.

•  Oorlog
  • 1944 - Sinti en Roma in Auschwitz-Birkenau komen in opstand tegen dreigende massamoord door vergassing.

•  Politiek
  • 1770 - De 14-jarige Marie Antoinette van Oostenrijk trouwt de 15-jarige Louis-Auguste, de latere koning Lodewijk XVI van Frankrijk.
  • 1948 - Chaim Weizmann wordt gekozen tot de eerste president van Israël.
  • 1974 - Helmut Schmidt wordt gekozen tot bondskanselier van West-Duitsland.
  • 1982 - Milka Planinc wordt de eerste vrouwelijke premier van Joegoslavië.
  • 2002 - Ad Melkert stopt als partijleider van de PvdA.
  • 2006 - Ayaan Hirsi Ali vertrekt uit de Tweede Kamer en op diezelfde dag maakt minister Verdonk bekend dat uit onderzoek was gebleken dat Ayaan Hirsi Ali vooralsnog wordt geacht het Nederlanderschap niet te hebben verkregen. Zie Wikinews (Engels).

•  Religie
  • 1605 - Kardinaal Camillo Borghese wordt gekozen tot Paus Paulus V.
  • 1803 - Paus Pius VII creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1823 - Paus Pius VII creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1920 - Paus Benedictus XV verklaart de Franse vrijheidsstrijdster Jeanne d'Arc heilig.
  • 1957 - Encycliek Invicti Athletae van Paus Pius XII over de Heilige Andrea Bobola.
  • 1985 - Tweede dag van het bezoek van Paus Johannes Paulus II aan Luxemburg. De paus verleent bisschop Jean Hengen van Luxemburg de persoonlijke titel van aartsbisschop.
  • 2002 - Oprichting van de Rooms-katholieke Missio sui juris Afghanistan.
  • 2004 - Heiligverklaring van twee Italiaanse priesters, een Spaanse en een Libanese priester en twee Italiaanse vrouwen in Rome door Paus Johannes Paulus II.

•  Sport
  • 1975 - De Japanse Junko Tabei bereikt als eerste vrouw de top van de Mount Everest.
  • 1993 - Voetbalclub VVV-Venlo wordt voor de eerste keer in de clubhistorie kampioen van de Nederlandse Eerste divisie.
  • 1993 - HC Bloemendaal stelt op de slotdag van de reguliere competitie de landstitel in de Nederlandse hockeyhoofdklasse veilig door HDM met 4-1 te verslaan.
  • 2001 - Liverpool wint de UEFA Cup. In de finale in Dortmund zegeviert de Engelse voetbalclub met 5-4 ten koste van het Spaanse CD Alavés.
  • 2004 - FC Zwolle degradeert, ondanks een felle eindspurt, na 2 weer jaar uit de Eredivisie. In de Kuip wordt de cruciale wedstrijd met 7-1 van Feyenoord verloren.
  • 2005 - De hockeyheren van Amsterdam leggen voor de eerste keer beslag op de Europa Cup I.
  • 2005 - Voor de zesde keer op rij sleept het hockeydamesteam van Hockeyclub 's-Hertogenbosch de Europa Cup I in de wacht.
  • 2007 - Sevilla FC wint voor de tweede keer op rij de UEFA Cup, door Espanyol in de finale te verslaan na strafschoppen. De finale werd gespeeld in Glasgow.
  • 2009 - Internazionale wordt voor de 17e keer in haar bestaan landskampioen van Italië. Het betekende voor Internazionale alweer de 4e landstitel op rij.

•  Wetenschap en technologie
  • 1946 - Demonstratie van de eerste magnetische bandrecorder door Jack Mullin.
  • 1960 - Demonstratie van de eerste laser door Theodore Maiman.
  • 2006 - Introductie van de MacBook, een van de best verkopende laptop computers van Apple.

Geboren

Janet Jackson
geboren in 1966

Darío Cvitanich
geboren in 1984

• 1540 - Paschalis Baylon, Spaans heilige en Franciscaans broeder (overleden 1592)
• 1609 - Ferdinand van Oostenrijk, kardinaal, landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden (overleden 1641)
• 1626 - Willem Joseph van Ghent, Nederlands admiraal (overleden 1672)
• 1776 - Luigi Lambruschini, Italiaans kardinaal-staatssecretaris (overleden 1854)
• 1791 - Johannes Allatus Anemaet, Nederlands officier der Genie (overleden 1824)
• 1819 - Johann Voldemar Jannsen, Estisch journalist en dichter (overleden 1890)
• 1827 - Pierre Cuypers, Nederlands architect (overleden 1921)
• 1831 - David E. Hughes, Amerikaans uitvinder en musicus (overleden 1900)
• 1887 - Jakob van Hoddis, Duits expressionistische dichter (overleden 1942)
• 1891 - Richard Tauber, Oostenrijks zanger (overleden 1948)
• 1898 - August de Schryver, Belgisch politicus (overleden 1991)
• 1902 - Jan Kiepura, Pools zanger (overleden 1966)
• 1903 - Jetty Cantor, Nederlands violiste, zangeres en actrice (overleden 1992)
• 1905 - Henry Fonda, Amerikaans acteur (overleden 1982)
• 1907 - Antonín Puč, Tsjechisch voetballer (overleden 1988)
• 1909 - Luigi Villoresi, Italiaans autocoureur (overleden 1997)
• 1911 - Olaf J. de Landell, Nederlands schrijver (overleden 1989)
• 1911 - Margaret Sullavan, Amerikaans actrice (overleden 1960)
• 1912 - Studs Terkel, Amerikaans publicist, historicus en radiopresentator (overleden 2008)
• 1913 - Sebastiano Baggio, Italiaans curiekardinaal (overleden 1993)
• 1913 - Woody Herman, Amerikaans jazzmuzikant (overleden 1987)
• 1915 - Mario Monicelli, Italiaans filmregisseur en scenarioschrijver (overleden 2010)
• 1916 - Ephraim Katzir, Israëlisch biofysicus, politicus en president (overleden 2009)
• 1917 - Juan Rulfo, Mexicaans schrijver (overleden 1986)
• 1919 - Liberace, Amerikaans pianist (overleden 1987)
• 1921 - Harry Carey jr., Amerikaans acteur (overleden 2012)
• 1925 - Bobbejaan Schoepen, Vlaams zanger, gitarist, acteur en pretparkdirecteur (overleden 2010)
• 1926 - Alina Szapocznikow, Pools beeldhouwer en graficus (overleden 1973)
• 1929 - Har Sanders, Nederlands schilder, tekenaar en graficus (overleden 2010)
• 1929 - Adrienne Rich, Amerikaans feministisch dichteres en essayiste (overleden 2012)
• 1931 - Vujadin Boškov, Joegoslavisch voetballer en voetbaltrainer
• 1934 - Josef Boey, Belgisch schaker
• 1936 - Karl Lehmann, Duits kardinaal-bisschop van Mainz
• 1937 - Paul Geerts, Belgisch striptekenaar
• 1937 - Henk Pleket, Nederlands zanger (overleden 2011)
• 1938 - Edmond Classen, Nederlands acteur
• 1938 - Johnny Rodz, Amerikaans professioneel worstelaar
• 1939 - Simone Rooskens, Nederlands actrice
• 1940 - Dick Poons, Nederlands acteur (overleden 2009)
• 1943 - Wieteke van Dort, Nederlands actrice en zangeres
• 1943 - Ove Kindvall, Zweeds voetballer
• 1945 - Massimo Moratti, Italiaans ondernemer
• 1946 - Robert Fripp, Brits gitarist
• 1946 - Francis Goya, Belgisch gitarist, componist en producer
• 1947 - Ewald Krolis, Surinaams-Nederlands muzikant (overleden 2006)
• 1949 - Bill Spooner, Amerikaans muzikant
• 1950 - Harry Onderwater, Nederlands cybercrimespecialist (overleden 2012)
• 1951 - Nelleke Burg, Nederlands actrice en zangeres
• 1953 - Pierce Brosnan, Iers acteur
• 1953 - Paul Gellings, Nederlands schrijver
• 1953 - Pierre Hermans, Nederlands hockeyer
• 1953 - Frans Meijer, Nederlands crimineel
• 1955 - Hazel O’Connor, Brits zangeres en actrice
• 1955 - Margreet Schouwenaar, Nederlands schrijfster en dichteres
• 1955 - Debra Winger, Amerikaans actrice
• 1956 - Loretta Schrijver, Nederlands televisiepresentatrice
• 1957 - Joan Benoit, Amerikaans atlete
• 1959 - Henk Hille, Nederlands ijshockeyer en sportbestuurder
• 1959 - Desmet Patrick, Belgisch kunstfotograaf
• 1960 - Erika Thijs, Belgisch politica (overleden 2011)
• 1963 - Bas Westerweel, Nederlands radio- en televisiepresentator
• 1964 - Walter Baele, Vlaams acteur
• 1964 - Milton Jones, Brits komiek
• 1965 - Krist Novoselic, Amerikaans bassist
• 1966 - Janet Jackson, Amerikaans zangeres
• 1968 - Maja Blagdan, Kroatisch zangeres
• 1968 - Lennie Kristensen, Deens wielrenner en mountainbiker
• 1968 - Ľuboš Micheľ, Slowaaks voetbalscheidsrechter
• 1969 - David Boreanaz, Amerikaans acteur
• 1969 - Tracey Gold, Amerikaans actrice
• 1969 - Lies Laridon, Belgisch politica
• 1970 - Truus Druyts, Vlaams actrice en presentatrice
• 1970 - Gabriela Sabatini, Argentijns tennisster en zakenvrouw
• 1973 - Tori Spelling, Amerikaans actrice
• 1974 - Laura Pausini, Italiaans zangeres
• 1975 - Tony Kakko, Fins zanger
• 1975 - Simon Whitfield, Canadees triatleet
• 1976 - Silvia Claes, Vlaams actrice
• 1978 - Lionel Scaloni, Argentijns voetballer
• 1979 - Matthias Kessler, Duits wielrenner
• 1979 - Sascha Koninkx, Nederlands zangeres
• 1980 - Mikel Alonso, Spaans voetballer
• 1980 - Simon Gerrans, Australisch wielrenner
• 1981 - Joseph Morgan , Brits acteur
• 1982 - Billy Crawford, Filipijns zanger en acteur
• 1982 - Hanna Mariën, Belgisch atlete
• 1983 - Kevin Vandenbergh, Belgisch voetballer
• 1984 - Noel Barrionuevo, Argentijns hockeyster
• 1984 - Darío Cvitanich, Argentijns-Kroatisch voetballer
• 1984 - Simon Keizer, Nederlands zanger
• 1985 - Stanislav Janevski, Bulgaars acteur
• 1985 - Stefanie Luiken, Nederlands zwemster
• 1986 - Eleni Artymata, Cypriotisch atlete
• 1986 - Megan Fox, Amerikaans actrice en sekssymbool
• 1987 - Wu Peng, Chinees zwemmer
• 1990 - Thomas Sangster, Brits acteur

Overleden

• 1482 - Anthonis de Roovere (ong. 52), Brugs dichter en prozaschrijver
• 1667 - Thomas Wriothesley (60), Engels adellijke
• 1669 - Pietro da Cortona (72), Italiaans architect en kunstenaar
• 1703 - Charles Perrault (75), Frans auteur
• 1830 - Joseph Fourier (62), Frans wis- en natuurkundige
• 1861 - Fredrikke Egeberg (45), Noors componist
• 1910 - Henri-Edmond Cross (53), Frans kunstschilder
• 1933 - John Henry Mackay (69), Duits dichter, schrijver en anarchist
• 1940 - Jacques Goudstikker (42), Nederlands kunsthandelaar
• 1953 - Django Reinhardt (43), Belgisch gitarist
• 1955 - Manny Ayulo (33), Amerikaans autocoureur
• 1974 - Pär Lagerkvist (83), Zweeds schrijver en Nobelprijswinnaar
• 1977 - Modibo Keïta (61), Malinees politicus
• 1984 - Andy Kaufman (35), Amerikaans entertainer
• 1986 - Pierino Favalli (72), Italiaans wielrenner
• 1990 - Sammy Davis jr. (64), Amerikaans zanger, acteur en komiek
• 1990 - Jim Henson (53), Amerikaans poppenspeler, producent en regisseur
• 1995 - Red Amick (66), Amerikaans autocoureur
• 2004 - Bill Taylor (85), Amerikaans autocoureur
• 2009 - Prospero Amatong (77), Filipijns politicus
• 2010 - Ronnie James Dio (67), Amerikaans metal-zanger
• 2010 - Harry Peschar (89), Nederlands politicus
• 2012 - Chuck Brown (75), Amerikaans funkgitarist en -zanger
• 2013 - Paul Shane (72), Brits acteur

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Honoré van Amiens († c. 600)
  • Heilige Simon Stock († 1265)
  • Heilige Hubald(us) († 1160)
  • Heilige Johannes Nepomuk († 1393)
  • Heilige Brendaan († c. 577)
  • Heilige Maxima van Antibes († vóór de 9e eeuw)
  • Heilige Andreas Bobola († 1657)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1935 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 6 °C
• 1925 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 20,9 °C
• 1973 - Laagste minimumtemperatuur -0,5 °C
• 2000 - Hoogste maximumtemperatuur 29,6 °C
• 1926 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,4 m/s
• 1998 - Langste zonneschijnduur 14,8 uur
• 1958 - Langste neerslagduur 15,9 uur
• 1939 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 26,6 mm
• 1919 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 44 %

België

Dagrecords

• 1944, 1935 en 1895 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 5,1 °C
• 2000 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 22,6 °C
• 1941 - Laagste minimumtemperatuur -0,7 °C
• 1925 - Hoogste maximumtemperatuur 28,6 °C
• 1971 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 41,6 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1941 - Minimumtemperatuur tot -1,3 °C in Ukkel. Meest laattijdige vorst van de eeuw in Ukkel.
• 1977 - Neerslagtotaal van 75 mm in Auvelais (Sambreville).
• 1994 - Hagelbuien in de buurt van Doische die tot drie kwartier duren en die een laag vormen tot 30 cm.

Bronnen, noten en/of referenties