Sinti

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sinti dansen en maken muziek, 1928
Voornaamste routes van de Romamigraties
Sinti voor hun woonwagens, 27 december 1937
Pascontrole tijdens een razzia bij een woonwagenkamp, december 1937
Razzia in woonwagenkamp, 1937
Deportatie van Sinti, 22 mei 1940
Deportatie van Sinti, 22 mei 1940
Herdenkingsteken in Bergen-Belsen voor omgekomen Sinti
Monument voor Roma en Sinti in Den Haag

Sinti (mannelijk Sinto, vrouwelijk Sintezza), in het dagelijks taalgebruik ook aangeduid als zigeuners, is een naam voor een nomadisch volk. Alhoewel de meeste Sinti zich als aparte etnische groep zien, zijn ze één van de vijf Romastammen (zie Roma).

Herkomst[bewerken]

De Sinti stammen vermoedelijk uit Sindh (tegenwoordig een van de vier provincies van Pakistan) of van de oevers van de Sindhu (Indus) in India en zouden vandaar naar het hof van Perzië zijn gemigreerd, waar ze vaak als muzikant werk zochten. Van Perzië zwermden ze uit over Europa en Noord-Afrika. In hun muziek namen ze de traditionele muziek op uit de landen waar ze doorheen trokken. De taal van de Sinti is het Romani, alhoewel dit eigenlijk niet één taal is maar meer een verzamelnaam voor meerdere talen. Deze taal is rijk aan leenwoorden. Tijdens het Roma-congres van 1974 in Londen bepaalde deze groep dat zij voortaan Roma zouden heten. De woorden gipsy, gypsy (refererend aan: van Egypte), zigeuner (zie: Roma onder etymologie) en gitano (voor de Kale in Spanje en Portugal) kwamen hiermee te vervallen. Zij introduceerden een volkslied, een wapen en een vlag, en werden zo een volk zonder land. De Sinti spreken desondanks liever van de Roma en de Sinti. Sinti hebben vaak onder armoedige omstandigheden aan de rand van een plaats geleefd. Ze waren bijzonder goede smeden en stonden in Nederland onder andere bekend als de scharensliep. Tegenwoordig reizen ze nog maar weinig. Meestal wonen ze in woonwagenkampen. In Nederland en België wonen er nu nog enkele duizenden, wat Nederland betreft vooral verspreid over Noord-Brabant en Limburg.

België[bewerken]

Sinti worden in België manouche genoemd. Manouch is het Sanskriet woord voor mens, waar ook ons woord man aan verwant is. De Sinti zijn Roma, net als al de anderen die hun herkomst hebben in de streek tegenwoordig omschreven als Sinti en gelegen in het ruime grensgebied van India en wat nu Pakistan heet. Ze zijn al in de 15e eeuw naar België getrokken en wonen tegenwoordig hoofdzakelijk in de driehoek Brussel-Antwerpen-Gent. Hun aantal bedraagt tussen de 1000 en de 1500. Er wonen vrijwel geen Sinti-muzikanten meer in België. De Belgische Sinti-muzikanten zijn vrijwel allemaal naar Nederland getrokken, omdat het leven daar voor hen gemakkelijker zou zijn.

Een van de bekendste Belgische Sinti is Maria Leimbergen uit Aalst. Ze heeft acht jaar voor een vaste standplaats gestreden en schreef hierover een boek: 'Mijn strijd als Sinti-vrouw'.

Nederland[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Al voor 1868 kwamen er Sinti naar Nederland. Ze hadden Belgische, Duitse of Franse paspoorten en trokken al langere tijd door West-Europa. De grootste groep, die afkomstig was uit Duitsland en Frankrijk vestigde zich tussen 1900 en 1920 in Nederland. In 1928 werden ze door de Nederlandse overheid tot "zigeuners" betiteld. Ze werden beschouwd als armlastig en asociaal en de rijksoverheid probeerde hen in het Nederlandse regiem te plaatsen, waarbij een rol speelde dat in 1918 de Woonwagenwet van kracht was geworden om meer greep op woonwagenbewoners te krijgen. Plaatselijke overheden behandelden de Sinti dikwijls minder streng.

Families[bewerken]

In Nederland bevinden zich ongeveer 4.500 Sinti, van wie circa vijfhonderd uit families die er al enkele generaties verblijven. Bekende Sintifamilies in Nederland zijn Petalo (bekend van Koko Petalo), Weiss (beter bekend als het zigeunerorkest Tata Mirando), Reinhardt (van Django Reinhardt) en Rosenberg (van het Rosenberg Trio).

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Zigeunervervolging voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vele Nederlandse Sinti zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Auschwitz gedeporteerd en daar vergast. Het Sinti-meisje Settela Steinbach was een van hen. Slechts weinig Sinti overleefden de oorlog en keerden na de oorlog terug naar Nederland. De meesten van hen overleefden de oorlog doordat zij over een Zuid-Amerikaans of Zwitsers paspoort konden beschikken. Ze kregen net als vele andere Nederlanders in de naoorlogse dagen nauwelijks steun van de overheid en kregen geen compensatie voor hun verloren gegane bezittingen. In februari 2000 betuigde premier Kok namens de Nederlandse regering spijt aan de Sinti. Er werd tevens besloten een vergoeding te geven voor de bezittingen die zij waren kwijtgeraakt.

Integratie[bewerken]

Trouwen buiten de eigen gemeenschap wordt ontmoedigd, maar tegenwoordig gaan zeker in Nederland steeds meer Sinti een relatie aan met een gadjo (niet-Sinto). Volwassen Sinti kennen een lagere arbeidsparticipatie dan de gemiddelde Nederlander.[1] Omdat de Sinti vasthouden aan hun eigen cultuur en traditie, verloopt hun integratie in Nederland moeizaam. Over het algemeen is er een groot groepsgevoel en men isoleert zich als groep van de samenleving. Bij de behandeling van het Europese Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden in de Tweede Kamer werden de Sinti niet als nationale minderheid erkend. Uit een onderzoek uit 2004, dat werd verricht in het kader van de Monitor racisme en extreem-rechts (zie Anne Frank Stichting), blijkt dat Sinti in Nederland nog altijd worden achtergesteld en gediscrimineerd.

Muziek[bewerken]

Sinti hebben een groot aantal uitmuntende muzikanten voortgebracht, onder wie de legendarische gitarist Django Reinhardt. De Sinto Häns'che Weiss maakte in de jaren zeventig in Duitsland een plaat waarop hij over de Porajmos ('Holocaust') van de zigeuners zong in zijn eigen taal. Het gevolg was een woede-uitbarsting onder zijn volk, omdat men niet wilde dat de taal bekend werd bij de gadje. Veel jonge Duitsers hoorden pas over de vernietiging van de zigeuners door deze plaat.

Beroemde Sinti[bewerken]

Externe links[bewerken]

België[bewerken]

Nederland[bewerken]

Bronnen