Joe Zawinul

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Joe Zawinul

Joe Zawinul tijdens een optreden (maart 2007)
Achtergrondinformatie
Volledige naam	Josef Erich Zawinul
Geboren	7 juli 1932
Overleden	11 september 2007 (75 jaar)
Geboorteland	Oostenrijk
Jaren actief	1949 - 2007
Genre(s)	Fusion
Instrument(en)	Keyboard
Website
Muziekportaal

Josef Erich (Joe) Zawinul (Wenen, 7 juli 1932 - aldaar, 11 september 2007) was een Oostenrijks-Amerikaans jazz-toetsenist en componist.

Hij speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de jazzrock, samen met Chick Corea, Herbie Hancock, John McLaughlin en Miles Davis. Zawinul is het meest bekend geworden als oprichter van de band Weather Report, met Wayne Shorter. Hij leidde ook het ensemble Zawinul Syndicate.

Hij behoorde, samen met Corea en Hancock, tot de eersten die elektrische piano's en vroege synthesizers zoals de ARP 2600 gebruikten in de jazz. Bijvoorbeeld op het Weather Report-album Sweetnighter (1973). Anders dan Hancock was Zawinul niet erg in de Minimoog geïnteresseerd. Hij was een van de eersten die een Fender Rhodespiano gebruikte met een phaser en een wah-wah pedaal. Zawinul was een perfectionist en wist een modern geluid te ontwikkelen en was een belangrijke artiest en componist in de jazzwereld.

[bewerken] Levensloop

Zawinul groeide op in Wenen. Hij leerde zichzelf op zesjarige leeftijd accordeon spelen, en studeerde later cello en piano aan het conservatorium van Wenen. Hij kreeg in 1959 een beurs voor het Berklee College of Music en emigreerde naar de Verenigde Staten. Tijdens een negenjarig dienstverband als toetsenist bij het Cannonball Adderley kwintet, schreef Zawinul de hit "Mercy, Mercy, Mercy." Hij schreef ook "Walk Tall" en "Country Preacher" dat een eerbetoon was aan Jesse Jackson, leider van de Amerikaanse Burgerrechtenbeweging.

Aan het eind van de jaren zestig voegde Zawinul zich bij Miles Davis' band en hielp hij met het ontwikkelen van de fusion. Hij speelde onder meer mee op In a Silent Way, waarvan hij het titelnummer componeerde, en op het album Bitches Brew. In 1970 richtte hij met saxofonist Wayne Shorter, die hij tijdens de opnamen had ontmoet, de band Weather Report op.

Zawinul's grootste commerciële succes was zijn compositie "Birdland", een stuk van zes minuten dat op het Weather Report-album Heavy Weather 1977 verscheen. Het is een van de meest herkenbare jazznummers uit de jaren zeventig en het is gecoverd door diverse artiesten, onder wie The Manhattan Transfer en Quincy Jones, die er een Grammy Award voor kregen, en Maynard Ferguson. Zelfs de uitvoering door Weather Report werd op diverse mainstream radiostations gedraaid, wat de band een hoop nieuwe fans opleverde.

Eind jaren tachtig richtte Zawinul een nieuwe groep op: Zawinul Syndicate. Hiermee oogstte hij langzamerhand veel succes. De muziek van het Zawinul Syndicate onderscheidde zich van de muziek van Weather Report door het sterker ritmische aspect en de afwezigheid van een saxofoon. In drie van de eerste albums van het Syndicate - The Immigrants (1988), Black Water (1989) en Lost Tribes (1992) - verving de speciaal voor Zawinul door de instrumentmaker Korg ontwikkelde Korg Pepe het saxofoongeluid. Dit was een elektronisch MIDI-blaasinstrument met keyboardtoetsen.

Het muziektijdschrift Down Beat riep Zawinul 28 keer uit tot beste toetsenist. Hij had een eredoctoraat van de Berklee School of Music, een onderscheiding van de stad Wenen, en een Bird van het North Sea Jazz Festival (2002).

Zawinul overleed op 75-jarige leeftijd in zijn woonplaats Wenen in het Wilhelmina ziekenhuis waar hij op 7 augustus was opgenomen ^[1], aan Merkelcel carcinoom^[2], een zeldzame vorm van huidkanker. Zijn echtgenote Maxine was in al in juli van dat jaar overleden. Het paar had drie zoons, Erich, Ivan en Anthony.

[bewerken] Trivia

Zawinul groeide op in Landstraße, een voorstad van Wenen, en was een schoolkameraadje en vriend van wijlen president Thomas Klestil. In deze buurt staat Zawinuls jazzclub Birdland.
Brian Eno's instrumentale nummer "Zawinul/Lava" is naar hem genoemd. Ook John McLaughlin's instrumentale nummer "Jozy" is naar Zawinul genoemd; evenals Warren Cuccurullo's "Hey Zawinul" en Sixuns "Zawinul ever be another Joe".
De percussieklanken in het nummer 125th Street Congress op het Weather Report-album Sweet Nighter (1973) zou volgens Zawinul het eerste hip-hopritme in de geschiedenis zijn. Tenminste 55 hip-hopgroepen hebben het vele jaren later gebruikt.
Zawinuls veelvuldige gebruik van de Vocoder begon bij Weather Report al eind jaren zeventig, omdat het instrument de scherpe kantjes van zijn eigen stem, die volgens hem niet geschikt was voor zang, verwijderde.

[bewerken] Discografie (samenvatting)

Zawinul (1971)
Dialects (1986)
The Immigrants (1988)
Black Water (1989)
Lost tribes (1992)
My people (1996)
World tour (1998)
Faces & places (2002)
Vienna Nights | Live at Joe Zawinuls' Birdland (2005)
Music for two pianos (2006, met Friedrich Gulda)
Brown Street (2006)
75th (2008)

met Weather Report:

Weather Report (1971)
I sing the body electric (1972)
Live in Tokyo (1972)
Sweetnighter (1973)
Mysterious traveller (1974)
Tale spinnin' (1975)
Black market (1976)
Heavy weather (1977)
Mr. Gone (1978)
8:30 (1979)
Night passage (1980)
Weather Report (1982)
Procession (1983)
Domino theory (1984)
Sportin' life (1985)
This is this (1986)
Live and unreleased (2002)
Forecast: tomorrow (met DVD met integraal concert in Offenbach uit 1978) (2006)