Belgen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Belgen
Belges
Belgier
Totale bevolking 11.162.000 (2013)
Verspreiding België
Taal Nederlands
Frans
Duits
Geloof Rooms-katholiek, geen
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
De Romeinse provincie Gallia Belgica rond 395 n.Chr.
Geschiedenis van België

Tijdlijn - Bibliografie


..Naar voormalige koloniën

Portaal  Portaalicoon  België
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Met Belgen worden in het hedendaags taalgebruik meestal de inwoners aangeduid van het land België, dat in 1830 met de Belgische Revolutie werd opgericht.

Belgae is de naam die de Romeinen, in het bijzonder Caesar in zijn boek Commentarii de bello Gallico, in de eerste eeuw voor Christus gaven aan de Keltische bewoners van Noord-Gallië, het gebied tussen de Noordzee, de Rijn, de Seine en de Marne en die ook in het zuiden van Britannia voorkwamen. Deze bewoners uit de Oudheid noemt men ook wel de Oude Belgen.

Belgae[bewerken]

Het woongebied van de Belgae besloeg het volledige huidige België en delen van Frankrijk, Duitsland, Luxemburg en Nederland. Een aantal stammen van de Belgae (zoals de Atrebati) bewoonde ook Britannia, lang voor dit zo genoemd werd. Venta Belgarum was de naam van de hoofdplaats van de Britse Belgae, het huidige Winchester.

De Belgae waren in hoofdzaak van Keltische afkomst, maar ook hadden ze een gedeeltelijke Germaanse afkomst. Ook is er een voor-Keltisch Oud-Belgisch substraat voorgesteld.

Julius Caesar schreef dat de Belgae in zijn tijd (op het vasteland) ongeveer 110.000 krijgers telden. Dit zou kunnen betekenen dat men de totale bevolking op zo'n half miljoen mag schatten.

De Belgae waren verdeeld in verschillende stammen. Door deze verdeeldheid slaagde Caesar erin hen te onderwerpen. Dat gebeurde in 57 v.Chr. in deze volgorde:

Standbeeld van Ambiorix in Tongeren. Samen met Catuvolcus was hij koning der Eburonen.

Kleinere stammen:

(Gallisch): Gallische (Keltische) stam
(Germaans): Germaanse stam

Romeinse periode[bewerken]

Aanhalingsteken openen

Horum omnium fortissimi sunt Belgae, propterea quod a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos animos pertinent important, proximique sunt Germanis, qui trans Rhenum incolunt, quibuscum continenter bellum gerunt.

Van hen allemaal zijn de Belgen de dappersten, omdat ze het verst verwijderd wonen van de cultuur en de beschaving van de provincia, omdat er slechts zelden kooplui tot bij hen komen en dingen invoeren die bijdragen tot het verwekelijken van de geesten, en ze vlak bij de Germanen zijn, die over de Rijn wonen, en met wie ze voortdurend oorlog voeren.
Aanhalingsteken sluiten

Dit citaat van Julius Caesar is in de jaren 1830-1839 erg populair geworden, toen het nieuw ontstane koninkrijk België op zoek was naar een eigen identeit, in een poging onder de bevolking een 'Belgisch nationalisme' aan te wakkeren.

In 57 v.Chr. trok Caesar naar het noorden om het laatste gebied aan de Romeinse kant van de Rijn in te lijven. Dan kon de Rijn als verdedigingslijn met Germania gebruikt worden. Een eerste coalitieleger van de Belgen versloeg hij aan de Aisne, een tweede tijdens de slag aan de Sabis. Maar na enkele jaren ontstonden er opstanden tegen de Romeinse bezetter die de Romeinen zware verliezen toebrachten. Als gevolg roeide Caesar verschillende Belgische stammen uit.

Spoedig werd de provincia Belgica geromaniseerd. Het gebied werd doorkruist door een netwerk van heerbanen, waaronder de heirbaan Boulogne-Keulen. Er ontstonden ook nieuwe plaatsen. De Pax Romana kwam tot bloei. Trier en Reims groeiden uit tot belangrijke steden van het rijk. Door de handel kwamen er ook nieuwe goederen naar Belgica. Vele Romeinen emigreerden naar Belgica en zo werden culturen uitgewisseld. Deze cultuur wordt Gallo-Romaans genoemd. De Romeinse overheersing wordt beëindigd met de invallen van Salische Franken en andere Germaanse stammen.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Romeinen in België.

Vroege middeleeuwen[bewerken]

Na de grote Volksverhuizingen werd nagenoeg de hele Keltische bevolking vermengd met de nieuwe Germaanse bevolking en verviel de rijke Romeinse cultuur; alleen in Wallonië hield de Gallo-Romeinse levenswijze nog stand. Hoewel de kerkprovincie Reims (met o.a. de ondergeschikte bisdommen Doornik en Kamerijk) in Rome ook onder de Latijnse naam Belgica bekend bleef, kwam het begrip Belgen eeuwenlang niet meer voor.

De bewoners van Belgica werden geregeerd door de Franken (Merovingen en Karolingen). Door het feodaal stelsel vielen deze rijken uiteen in onafhankelijke graafschappen, zoals het graafschap Vlaanderen, het hertogdom Brabant en het graafschap Loon, dat later behoorde tot het Prinsbisdom Luik, oorspronkelijk een deel van Germania Inferior. Door huwelijks- en veroveringspolitiek kwamen de graafschappen in de handen van de Bourgondiërs en de Spanjaarden. Nadien volgden Oostenrijkers[1], Fransen[2] en Nederlanders[3].

In de periode hiervoor behoorde ook een deel van Nederland (aan de noordkant begrensd door de Rijn) tot Belgica en een groot aantal Nederlanders werd toen dus ook Belgae genoemd. Later heette de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in het Latijn dan ook Belgica Foederata, letterlijk de Belgische Federatie.

Belgen[bewerken]

In de Napoleontische tijd werd het woord 'België' weer gebruikt, nu om het gebied van de Zuidelijke Nederlanden aan te duiden waar de bevolking katholiek was en Frans of Nederlands dialect sprak.

Onafhankelijk België[bewerken]

In 1830 scheidden de Belgen zich af van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden om een nieuwe, onafhankelijke staat te gaan vormen, die dan de naam 'België' kreeg.

Na de onafhankelijkheid werden de Belgen ingedeeld in twee bevolkingsgroepen: de Nederlandstalige Vlamingen (naar het vroegere graafschap Vlaanderen, dat echter slechts een deel van het huidige Vlaanderen besloeg) en de Franstalige Walen (naar het Germaanse woord Walh of Weleas, waarmee de Germanen in de oudheid Keltische en Romaanse bevolkingsgroepen aanduidden). Brussel groeide uit tot een tweetalige stad. Het bestaan van Belgen als volk is zo al vaak ter discussie gesteld. Het meest bekende citaat hieromtrent is van de Waalse socialist Jules Destrée, die in 1912 aan koning Albert I meldde: "Il y a des Flamands et des Wallons. Il n' y a pas de Belges." ("Er zijn Vlamingen en Walen. Er zijn geen Belgen"). Hij was echter één uitzondering vergeten: een bekend gezegde is namelijk dat de koning de enige overgebleven Belg is. Veel Belgen voelen zich echter Vlaming en Belg, of Waal en Belg[4]. Ook de Duitstalige Belgen worden weleens aangeduid met de term 'de laatste Belgen', omdat zij als laatste aan het land werden toegevoegd (in 1919) en noch tot de Vlaamse Gemeenschap, noch tot de Waalse behoren.

Ondanks alle verscheidenheid tussen Vlamingen en Walen, wordt toch algemeen aanvaard dat ze heel wat gemeen hebben met elkaar. Zo staan Belgen bekend als bescheiden, rooms-katholiek opgevoed en er een "Bourgondische levensstijl" op nahoudend. (zie ook: Belgische keuken)

Beroemde Belgen (na 1830)[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Ugo Janssens, De Oude Belgen, Antwerpen (The House of Books), 2007.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Afrika: Algerijnen · Angolezen · Beniners · Botswanen · Burkinezen · Burundezen · Centraal-Afrikanen · Comorezen · Congolezen · Djiboutianen · Egyptenaren · Equatoriaal-Guineeërs · Eritreeërs · Ethiopiërs · Gabonezen · Gambianen · Ghanezen · Guineeërs · Guinee-Bissauers · Ivorianen · Kaapverdiërs · Kameroeners · Kenianen · Lesothanen · Liberianen · Libiërs · Malagassiërs · Malawiërs · Malinezen · Marokkanen · Mauritaniërs · Mauritianen · Mozambikanen · Namibiërs · Nigerezen · Nigerianen · Oegandezen · Rwandezen · Santomezen · Senegalezen · Seychellers · Sierra Leoners · Sudanezen · Somaliërs · Swaziërs · Tanzanianen · Togolezen · Tsjadiërs · Tunesiërs · Zambianen · Shona · Zuid-Afrikanen
Azië: Afghanen · Armeniërs · Azerbeidzjanen · Bahreini · Bengalen · Bhutanezen · Birmezen · Bruneiers · Cambodjanen · Chinezen · Filipijnen · Georgiërs · Indiërs · Indonesiërs · Irakezen · Iranezen · Israëliërs · Japanners · Jemen · Jordaniërs · Kazachen · Kirgiezen · Koeweiters · Laotianen · Libanezen · Maldiviërs · Maleiers · Mongolen · Nepalezen · Noord-Koreanen · Oezbeken · Omanieten · Oost-Timorezen · Pakistanen · Palestijnen · Qatarezen · Russen · Saoedi's · Singaporezen · Sri Lankanen · Syriërs · Tadzjieken · Taiwanezen · Thai · Turken · Turks-Cyprioten · Turkmenen · Inwoners van de Verenigde Arabische Emiraten · Vietnamezen · Wit-Russen · Zuid-Koreanen
Europa: Albanezen · Andorrezen · Armeniërs · Azerbeidzjanen · Belgen · Bosniërs · Britten · Bulgaren · Denen · Duitsers · Esten · Finnen · Fransen · Grieken · Grieks-Cyprioten · Hongaren · IJslanders · Ieren · Italianen · Kazachen · Kosovaren · Kroaten · Letten · Liechtensteiners · Litouwers · Luxemburgers · Macedoniërs · Maltezen · Moldaviërs · Monegasken · Montenegrijnen · Nederlanders · Noren · Oekraïners · Oostenrijkers · Polen · Portugezen · Roemenen · Russen · San Marinezen · Serviërs · Slovenen · Slowaken · Spanjaarden · Tsjechen · Turken · Wit-Russen · Zweden · Zwitsers
Noord-Amerika: Amerikanen · Antiguanen · Antilianen · Bahamanen · Barbadanen · Belizanen · Canadezen · Costa Ricanen · Cubanen · Dominicanen (Dominica) · Dominicanen (Dominicaanse Republiek) · Salvadoranen · Grenadanen · Guatemalanen · Haïtianen · Hondurezen · Jamaicanen · Mexicanen · Nicaraguanen · Panamezen · Inwoners van Saint Kitts en Nevis · Saint Lucianen · Inwoners van Saint Vincent en de Grenadines · Trinidadanen
Zuid-Amerika: Argentiniërs · Bolivianen · Brazilianen · Chilenen · Colombianen · Ecuadoranen · Guyanen · Paraguayanen · Peruanen · Surinamers · Uruguayanen · Venezolanen
Oceanië: Australiërs · Fijiërs · Indonesiërs · Kiribatiërs · Marshalleilanders · Micronesiërs · Nauruanen · Nieuw-Zeelanders · Oost-Timorezen · Palauers · Bewoners van Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanders · Samoanen · Tonganen · Tuvaluanen · Vanuatuanen