Paul Janssen (farmacoloog)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dr. Baron Paul Adriaan Johannes Janssen (Turnhout, 12 september 1926Rome, 11 november 2003) was een Belgisch arts en farmacoloog en stichter van het bedrijf Janssen Pharmaceutica.

Biografie[bewerken]

Paul werd geboren als oudste van 4 kinderen in het gezin van dokter Constant Janssen en Margriet Fleerackers. Behalve arts was zijn vader ook actief als ondernemer, met de exclusieve distributie in België, Nederland en Belgisch Kongo van de producten van de Hongaarse farmaceutische firma en:Gedeon Richter Ltd.. Hiervoor richtte Constant Janssen op 23 oktober 1934 de firma "N.V. Produkten Richter" op te Turnhout. In dat jaar (1934, Paul was toen 8) overleed ook zijn vierjarige zusje aan tuberculeuze meningitis, een gebeurtenis die hem hard trof en de drijfveer werd voor zijn later beroep.

Nadat hij zonder veel moeite het middelbaar onderwijs bij de Jezuïeten in het Sint-Jozefcollege Turnhout doorlopen had, besloot hij geneeskunde te gaan studeren; daarvoor volgde hij achtereenvolgens wetenschappen (fysica, biologie en chemie) aan de FUNDP te Namen, geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven. In 1951 studeerde hij af met grote onderscheiding ("magna cum laude") als doctor in de genees-, heel- en verloskunde en behaalde vervolgens ook het diploma farmacologie. In 1952 werkte hij deeltijds aan de Universiteit Gent bij professor Corneel Heymans (winnaar van de Nobelprijs voor geneeskunde in 1938). Net als zijn professor zou Janssen zich zijn hele leven voor de wetenschap blijven inzetten.

In 1953 stichtte hij zijn eigen bedrijf voor farmaceutisch onderzoek, de latere firma Janssen Pharmaceutica in Beerse. Het bedrijf was niet opgericht als een filiaal van een chemische fabriek, maar met het doel zelfstandig onderzoek te verrichten. Hij maakte de keuze om getalenteerde medische studenten aan te werven die bij hem verder studeerden voor hun einddiploma en aan zijn onderzoekingen deelnamen. In 1955 ontdekte Dr. Janssen zijn eerste geneesmiddel ambucetamide, een pijnstiller die bijzonder effectief bleek voor de verlichting van menstruatiepijn [1]

De onderneming nam gestaag uitbreiding. Sinds 1961 maakt ze deel uit van de multinational Johnson & Johnson. Janssen Pharmaceutica werd geleid door Dr. Paul Janssen, Bob Stouthuysen en Frans Van den Bergh. In 1971 stichtte Janssen Pharmaceutica een bedrijf in de VS. Toen in 1976 de Chinese communistische leider Mao Zedong overleed, begon het jarenlang communistisch gebleven en geïsoleerde land meer interesse te tonen voor het kapitalisme. Paul Janssen was één van de eerste industriëlen in België om een bedrijf in China te vestigen. In 1989 richtte hij de joint venture Xian-Janssen op.

Janssen bleef zich tot aan zijn dood inzetten om nieuwe medicijnen te ontwikkelen. Vooral de zoektocht naar een geneesmiddel tegen aids hield hem sterk bezig. Niet minder dan vijf van de geneesmiddelen die zijn bedrijf ontwikkelde, kwamen op de Lijst van Essentiële Geneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) terecht.

Hij ontving tal van wetenschappelijke en academische onderscheidingen, waaronder 22 eredoctoraten. Hij was de auteur of coauteur van circa 850 wetenschappelijke publicaties.

Hij overleed onverwachts op 11 november 2003 in Rome.

Hij was getrouwd (16 april 1957) met Dora Arts, samen hebben ze vijf kinderen (2 zonen en 3 dochters) en 13 kleinkinderen.

Eerbetoon[bewerken]

  • Dr. Paul Janssen was lid van de Koninklijke Academie voor Geneeskunde van België.
  • Hij was lid van de Pauselijke Academie voor Wetenschappen.
  • Janssen ontving 22 eredoctoraten en 5 ereprofessoraten voor zijn onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen.
  • Hij werd samen met Stouthuysen en Van den Bergh in 1991 in de Belgische adel opgenomen, met de persoonlijke titel van baron.
  • Hij was Grootofficier in de Leopoldsorde en de Kroonorde en houder van talrijke binnen- en buitenlandse eretekens.
  • De naam Paul Janssen is nog steeds een begrip in China. Hij was erelid van de Chinese Academie voor Geneeskunde en in 2002 werd een universiteit naar hem genoemd.
  • Op 2 december 2006 onthulde zijn weduwe Dora barones Janssen een standbeeld van haar echtgenoot in Beerse. Het bronzen, 1,60 m hoge beeld is van de hand van de Vlaamse kunstenaar Wilfried Pas.
  • In 2005, twee jaar na zijn dood, eindigde Janssen als tweede in de Vlaamse versie van de verkiezing van De Grootste Belg.
  • In de zoektocht naar de Grootste Belgische Wetenschapper (actief na 1830) van het tijdschrift Eos en Radio 1 werd hij op 22 oktober 2008 met het hoogste aantal stemmen verkozen. Marc Van Montagu kreeg het op één na hoogste aantal.

Kunstcollectie[bewerken]

Zijn vrouw, barones Dora Janssen-Arts, verzamelde een collectie precolumbiaanse kunstwerken, die van 15 september 2006 tot 29 april 2010 werd geëxposeerd in het Koninklijk Museum voor Kunst en Geschiedenis in Brussel. Vanaf mei 2011 vond de Collectie Janssen een vaste plaats in het MAS in Antwerpen.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Paul J. Lewi & A. Smith, Successful Pharmaceutical Discovery: Paul Janssen's Concept of Drug Research, R&D Management, Vol. 37, Issue 4, pp. 355–362, September 2007.
  • S. Van Gestel, V. Schuermans, Thirty-three years of drug discovery and research with Dr. Paul Janssen, Drug Development Research, Volume 8, Issue 1–4, pp. 1–13.
  • Geerdt Magiels, Joos Horsten, Paul Janssen: pionier in farma en in China, Houtekiet, 2004, ISBN 90-5240-827-0.
  • Humbert Marnix de Saint-Aldegonde, État présent de la noblesse belge, Annuaire 2008, Brussel, 2008.
  • P. Lewi, The conductor and his orchestra, Drug Discovery Today, 13, 281-284, 2008.
  • A. De Schaepdrijver & M. Verstraete, Paul Janssen, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, Deel 18, Brussel, 2007, col. 486-494.
  1. I. Oransky, Paul Janssen, The Lancet, Volume 363, Issue 9404, Pages 251–251