Toots Thielemans

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Toots Thielemans
Toots Thielemans in 2006
Toots Thielemans in 2006
Algemene informatie
Volledige naam Jean Baptiste Frédéric Isidor, baron Thielemans
Geboren Brussel, 29 april 1922
Land Vlag van België België
Werk
Jaren actief 1949-2014
Genre(s) Jazz
Beroep(en) Muzikant
Instrument(en) Mondharmonica, gitaar, stem (fluiten)
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Jazz
Muziek
Circle of Smiles-thema op chromatische harmonica (Hohner CX 12 C)

Jean Baptiste Frédéric Isidor (Toots) baron Thielemans (Brussel, 29 april 1922) is een Belgisch jazzmuzikant, die behalve als gitarist en mondharmonicaspeler ook bekendheid verwierf als virtuoos fluiter. Thielemans is geboren in de Brusselse volkswijk Marollen.

Levensloop[bewerken]

Thielemans in Brussel (1975)

Thielemans speelde al vanaf zijn derde jaar accordeon. Op zijn 17e ontdekte hij de mondharmonica; daarnaast speelt hij gitaar. Zijn bijnaam Toots is afkomstig van de muzikanten Toots Mondello en Toots Caramata. In 1951 maakte hij als gitarist deel uit van de begeleidingsband van Bobbejaan Schoepen. In 1952 emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij in de band van Charlie Parker en het kwintet van George Shearing speelde.

Thielemans werd tijdens de Duitse bezetting gegrepen door de jazz en wordt door velen als een van de grootste jazzmusici gezien. Hij heeft samengewerkt met onder anderen Benny Goodman, Peggy Lee, Ella Fitzgerald, Quincy Jones, Bill Evans, Jaco Pastorius, Elis Regina, Pat Metheny, Billy Joel en Paul Simon.

Zijn mondharmonica speelt een belangrijke rol in de filmmuziek van Midnight Cowboy (1969), Turks fruit (1973) en van de Zweedse animatiefilm Dunderklumpen! (1974). Daarnaast is zijn spel sfeerbepalend voor enkele leaders: die van Sesamstraat[1], die van de reclame voor Old Spice in de Verenigde Staten en die van de politieseries Baantjer en Witse. In 1991 leverde hij een niet onaanzienlijke bijdrage aan het eerste soloalbum van de Nederlandse zangeres Laura Fygi, Introducing.

Zijn nummer Bluesette (1962), waarin hij in unisono gitaar speelt en fluit, is honderden malen gecoverd door vele muzikanten. Thielemans pleegt het daarom schertsend zijn "social-security number" te noemen.

In 1981 kreeg hij een beroerte die hem ruim een halfjaar op non-actief zette. Zijn linkerhand functioneerde veel slechter en daardoor speelde hij nog vaker mondharmonica. Jaco Pastorius hielp hem met een tournee door Japan door die moeilijke periode. Na een concert met zijn Amerikaanse band in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten in 1986, waar hij Jacques Brels Ne me quitte pas interpreteerde, werd hij in België voorgoed beschouwd als een groot muzikant met eigen originele interpretaties. Hoewel Jazz Middelheim in Antwerpen al bestond in de jaren 70, werd het pas ruim bekend en ook via de radio een veelbeluisterd evenement zodra Toots het peterschap aanvaard had in 1996. Hij speelde er telkens met zijn vaste Nederlandse trio, bestaande uit Karel Boehlee (piano), Hein van de Geyn (bas) en Hans van Oosterhout (drums). Op 4 oktober 2006 werd bekendgemaakt dat Toots oververmoeid was en daarom, op doktersadvies, de laatste zes concerten van zijn tournee door Nederland liet annuleren. Maar in 2006 werd hij in Brazilië ook onderscheiden door Gilberto Gil, zelf muzikant en toen minister van Cultuur, voor zijn verdienste de Braziliaanse muziek- en dansstijl bossanova mee internationaal verspreid te hebben. Thielemans was in 2009 ook een van de hoofdartiesten tijdens de Night of the Proms in Antwerpen.

Op 12 maart 2014 werd bekend dat de Thielemans zijn carrière heeft beëindigd. Volgens zijn manager heeft de dan 91-jarige mondharmonicaspeler en gitarist niet genoeg energie meer. Alle reeds geplande concerten werden afgezegd.[2] Tijdens Jazz Middelheim 2014 trad hij nog eens op.

Onderscheidingen[bewerken]

  • In 2000 werd zijn nummer "Bluesette" als eerste opgenomen in de eregalerij van de Vlaamse klassiekers van Radio 2.
  • De musicus werd in 2001 door koning Albert II tot baron verheven.
  • Op 8 juni 2003 werd Thielemans gehuldigd in Sint-Amands, met het benoemen van de Toots Thielemans Boulevard langs de SIM-route. Hij werd op die dag ook ereburger van Sint-Amands. Het kunstwerk van Willy Permentier en Henri De Bruyn, en het bijhorende straatnaambord, hangen op de Dam.
  • In 2005 werd hij genomineerd voor de titel van De Grootste Belg. Hij eindigde op nr. 20 in de Vlaamse versie en op nr. 44 in de Waalse versie.
  • 2007 Klara Carrièreprijs
  • Op 11 augustus 2009 won Thielemans tevens de Concertgebouw Jazz Award 2009.[3] In hetzelfde jaar krijgt hij ook in de Verenigde Staten de NEA Jazz Master Award[4] 2009 toegekend, de meest prestigieuze jazzmuziekprijs aldaar.
  • In juni 2011 werd in Vorst een straat ingehuldigd met de naam Toots Thielemansstraat. De grootvader van Thielemans was er burgemeester.[5]
  • In 2013 werd hij opgenomen in de Radio 2 eregalerij voor een leven vol muziek.

Trivia[bewerken]

  • Toots Thielemans is lid van de circa 25 leden tellende Snorrenclub Antwerpen. Hij werd in 1988 door hen tot "Snor van het Jaar" uitgeroepen.

Discografie[bewerken]

  • 1953-1991: Jazz Masters 59
  • 1954-1978: Harmonica Jazz
  • 1955: The Sound
  • 1957/1958: Man Bites Harmonica
  • 1958: Time Out For Toots
  • 1959: The Soul of Toots Thielemans
  • 1961: Toots Thielemans
  • 1961: Blues pour flirter
  • 1962: The Whistler and His Guitar
  • 1962: Toots Thielemans
  • 1969: Toots Thielemans & Elis Regina: Aquarela Do Brasil
  • 1972: Toots and Svend
  • 1974: Captured Alive
  • 1974-1978: Live
  • 1974: Images
  • 1974: Toots Thielemans / Philip Catherine & Friends
  • 1975: Live, Vol. 2
  • 1978: Affinity. Bill Evans & Toots Thielemans
  • 1979: Apple Dimple
  • 1980: Live in the Netherlands
  • 1981: All Night Long
  • 1984: Autumn Leaves
  • 1984: Your Precious Love
  • 1985: Bluesette
  • 1984: Stephane Grappelli & Toots Thielemans: Bringing it together
  • 1986: Just Friends
  • 1986: Do Not Leave Me / Ne Me Quitte Pas
  • 1988: Only Trust Your Heart
  • 1989: Footprints
  • 1989: In Tokyo
  • 1991: For My Lady
  • 1992: Martial Solal & Toots Thielemans
  • 1992: The Brasil Project
  • 1993: The Brasil Project, Vol. 2
  • 1994: East Coast West Coast
  • 1995: Concerto For Harmonica
  • 1996: Airegin
  • 1998: Toots 75 / The Birthday Album
  • 1998: Chez Toots
  • 1999: The Live Takes
  • 2001: Toots Thielemans & Kenny Werner
  • 2001: Toots Thielemans & Elis Regina: Wilsamba
  • 2006: One More For The Road


Hitlijsten[bewerken]

Albums[bewerken]

Album(s) met eventuele hitnoteringen in
de Nederlandse Album Top 100
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Hard to say goodbye - The very best of 21-04-2000 29-04-2000 7 19 Verzamelalbum
One more for the road 17-03-2006 25-03-2006 16 15
Toots 90 - 90 Yrs. 2012 05-05-2012 66 2 als Toots Thielemans European Quartet /
Verzamelalbum
Album(s) met hitnoteringen in
de Vlaamse Ultratop 200 albums
Datum van
verschijnen
Datum van
binnenkomst
Hoogste
positie
Aantal
weken
Opmerkingen
Witse 2004 21-02-2004 66 7 met Johan Hoogewijs / Soundtrack
One more for the road 2006 25-03-2006 11 20
European quartet live 2010 04-09-2010 30 7 Livealbum
Toots 90 - The best of 2012 28-04-2012 3 47 Verzamelalbum
Yesterday & today 2012 19-05-2012 174 3 Verzamelalbum
Toots 90 - 90 Yrs. 2012 19-05-2012 41 20 als Toots Thielemans European Quartet /
Verzamelalbum
Contrasts... 2014 22-03-2014 152 3*

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties