Vlaams
Het bijvoeglijk naamwoord Vlaams drukt een verband uit met Vlaanderen, in elk van de geografische definities, en zijn inwoners. Het woord wordt ook gebruikt voor alles wat uit Vlaanderen voortkomt, cultureel, politiek of economisch.
Het zelfstandig naamwoord Vlaams verwijst naar een taalkundige variëteit. Het wordt op ten minste vier manieren gebruikt. Dat zijn, in volgorde van toenemend dialectisme:
- als aanduiding voor het in Vlaanderen geschreven en gesproken Nederlands, zowel omvattende de Nederlandse standaardtaal als de niet-gestandaardiseerde dialecten. Veel taalkundigen vermijden in deze context de term Vlaams en verkiezen de benaming Belgisch-Nederlands of Zuid-Nederlands.
- als synoniem voor de zgn. tussentaal.
- als aanduiding voor de niet-gestandaardiseerde dialecten van het landsdeel Vlaanderen.
- als aanduiding van de niet-gestandaardiseerde dialecten van het voormalige graafschap Vlaanderen, dit wil zeggen de huidige provincies West- en Oost-Vlaanderen, het Nederlandse Zeeuws-Vlaanderen en Frans-Vlaanderen.
- als aanduiding van de niet-gestandaardiseerde West-Vlaamse dialecten van de provincie West-Vlaanderen, het Nederlandse Zeeuws-Vlaanderen en Frans-Vlaanderen. De term West-Vlaams wordt ook wel eens in ruime betekenis gebruikt ter aanduiding van deze dialectgroep inclusief Frans- en Zeeuws-Vlaams en het Zeeuws.
Inhoud |
[bewerken] Vlaams als Zuid-Nederlandse taalvariant
Het Vlaams bestaat taalkundig gezien niet. Volgens bepaalde politieke bewegingen zou het zogenaamde Vlaams erg verschillen van het Standaardnederlands, zoals officieel vastgesteld door de Nederlandse Taalunie. Er zou dus een Vlaams in de zin van een Vlaamse eenheidstaal zijn, maar de werkelijkheid is anders.
Bij de beoordeling of beschrijving van een taal moet men er altijd rekening mee houden, dat taal uit verschillende aspecten bestaat (vooral: gesproken taal, geschreven taal, woordenschat, grammatica, spelling), en dat in de denkbeelden over het Vlaams die verschillende taalaspecten op een hoop worden gegooid. Verschillen in uitspraak worden dan al gauw gebruikt als argument om van een aparte Vlaamse taal te kunnen spreken, enkel omdat die uitspraakverschillen het opvallendst zijn.
Door een toenemende tolerantie ten opzichte van regionale varianten (een verschijnsel dat zich ook bij andere talen voordoet) is er in Vlaanderen een zeker zelfbewustzijn aan het ontstaan, waardoor sommigen niet langer het Standaardnederlands als normbepalend beschouwen. Toch volgen de Vlaamse kwaliteitskranten en (bijvoorbeeld) de VRT-nieuwsdienst nog steeds duidelijke normen.
Door vervaging van de grens tussen standaardtaal en dialect in informeel gesproken taalgebruik, is in de laatste decennia ook een tussentaal ontstaan, ook Verkavelingsvlaams of Schoon Vlaams genoemd.
Omdat de moderne aanduiding Vlaams meestal een pejoratieve connotatie bevat en een zekere mate aan dialectisch taalgebruik impliceert, wordt het door sommigen als stuitend ervaren als men deze benaming gebruikt om te verwijzen naar verzorgde schrijf- en spreektaal in Vlaanderen. Dit komt onder andere omdat de negentiende-eeuwse verfranste bourgeoisie neerbuigend naar le flamand verwees als een minderwaardig regio-dialect dat nooit de status van cultuurtaal kon krijgen. Het Vlaams werd aldus tegenover het prestigieuze Frans geplaatst en verworpen als bestuurstaal.
[bewerken] Vlaams als verzameling dialecten uit voormalig graafschap
Traditioneel wordt het Vlaams (in deze betekenis) als een dialect of regiolect gezien, niet als een aparte taal. Toch zijn niet alle taalkundigen het daarmee eens. Sommige taalkundigen leggen de lat lager, en beschouwen het Vlaams, als een aparte taal.[1] Zo heeft de taal Vlaams een ISO 639-3 code toegewezen gekregen: vls.
Een opvallende eigenschap is de vervoeging van de antwoordpartikels ja en nee naar persoon en getal door toevoeging van een clitisch pronomen. Dit is een fenomeen dat ook al in het Middelnederlands bestond.
[bewerken] Taalgeschiedenis
De dialecten, die in de Vlaamse provincies worden gesproken, zijn net als de Nederlandse standaardtaal en de dialecten van Limburg, Brabant en Holland van Germaanse stam. Zij vallen uiteen in verschillende groepen. Het Limburgs, het Brabants waaronder het Antwerps, het Oost-Vlaams en het West-Vlaams. Het Limburgs gaat grotendeels mee met het Limburgs dat in Nederland wordt gesproken.
Het woord Vlaams zélf is afgeleid van flâm,[2] een Ingveoonse vorm van het Germaanse flauma (verwant aan het Engelse ‘flow’, het Deense ‘flam’ en het oudduitse woord ‘flaum’), wat betekent ‘vloed, stroom, stroming en modder’.
[bewerken] Zie ook
 |
Portaal Nederlands |
[bewerken] Externe links
- De Vlaamse Taal Vlaams Manifest over de "Vlaamse taal"
- Akademie voor Nuuze Vlaamsche Tale Vlaams van Frans-Vlaanderen
- Het Vlaams woordenboek Een wiki met beschrijvingen van Vlaamse woorden
[bewerken] Referenties
- ↑ Ethnologue. Vlaams. A language of Belgium.
- ↑ www.culturamavzw.be en Vloanderngouwe
 |
Vlaanderen | .svg){kind=small} |
||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||
 |
Zie de West-Vlaamse uitgave van Wikipedia. |
|
Zie de Limburgse uitgave van Wikipedia. |
