Nederlandse Taalunie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nederlandse Taalunie
Taalunie.JPG
Bestuurscentrum Den Haag
Oprichting 9 september 1980
Werktaal Nederlands
Lidmaatschap Vlag van België België
Vlag van Nederland Nederland
Vlag van Suriname Suriname
Vlag van Aruba Aruba (kandidaat)
Vlag van Curaçao Curaçao (kandidaat)
Vlag van Sint Maarten Sint Maarten (kandidaat)
Vlag van Indonesië Indonesië (speciale partner)
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika (speciale partner, Akademie)
Voorzitter Pascal Smet
Secretaris Jet Bussemaker
Website http://taalunieversum.org/
Portaal  Portaalicoon   Nederlands

De Nederlandse Taalunie is met de ondertekening van het Verdrag inzake de Nederlandse Taalunie in 1980 opgericht door de overheden van Nederland en België ten behoeve van een gemeenschappelijk beleid op het gebied van de Nederlandse taal en de Nederlandstalige letteren. Er is een associatieovereenkomst met Suriname (2004) en er zijn samenwerkingsovereenkomsten met de Caribische eilanden.

Taalunie[bewerken]

De Nederlandse Taalunie is een intergouvernementeel samenwerkingsverband op het gebied van de Nederlandse taal. Er wordt samengewerkt op het gebied van de Nederlandse taal, het onderwijs in en van het Nederlands, en de Nederlandstalige letteren. Besloten is tot:

  • Invoering van een gezamenlijke spelling in de drie landen.
  • Gezamenlijke ontwikkeling van (dure) hulpmiddelen, zoals naslagwerken.
  • Verzameling van expertise en ervaring rond onderwijs van het Nederlands.
  • Bijscholing van docenten Nederlands en van literair vertalers.
  • Taalbeleid in Europees verband.
Nederlandse Taalunie:

██ Lidstaten

██ Niet-Nederlands taalgebied in lidstaten

██ Speciale banden met de Taalunie

██ Andere gebieden waar Nederlands (of Afrikaans) wordt gesproken.

Onder andere het Nederlandstalig onderwijs in West-Duitsland, anderstalig België en Noord-Frankrijk krijgt steun van de Nederlandse Taalunie. De Taalunie streeft naar nauwe banden met Zuid-Afrika, hoewel dit ondanks zijn grote aantal Afrikaanssprekenden geen lid is. Ook Namibië, waar Afrikaans weliswaar niet de grootste moedertaal is, maar wel de meest begrepen taal, is geen lid. De Taalunie heeft ook speciale banden met Indonesië, waar Nederlands nog een redelijk beheerste taal is. De Taalunie heeft geen observerende leden zoals andere taalorganisaties wel vaak hebben.

Taalunieverdrag[bewerken]

Het Groene Boekje (1954)

Het Taalunieverdrag is ondertekend te Brussel op 9 september 1980. De officiële titel[1] luidt:

Aanhalingsteken openen

Verdrag tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk der Nederlanden inzake de Nederlandse Taalunie.

Aanhalingsteken sluiten

In het Taalunieverdrag wordt de doelstelling van de Taalunie als volgt omschreven:

Aanhalingsteken openen

De Taalunie heeft tot doel de integratie van Nederland en de Nederlandse gemeenschap in België op het gebied van de Nederlandse taal en letteren in de ruimste zin.

Aanhalingsteken sluiten

De Nederlandse Taalunie houdt zich onder andere bezig met de spelling van de woorden en geeft daartoe het Groene Boekje uit. De voorlaatste versie daarvan dateert uit 1995. In oktober 2005 verscheen een geactualiseerde versie. Het is de bedoeling om de 10 jaar de spelling te actualiseren, maar begin juni 2008 deelde de Taalunie mee dat er in 2015 geen herziening komt.

De Taalunie, als intergouvernementeel orgaan is uniek. Elders in Europa zijn er geen direct vergelijkbare zusterinstellingen.

Nieuwe toetredingen sinds 1980[bewerken]

Suriname, Nederlandse Antillen en Aruba[bewerken]

Op 12 december 2003 tekenden de Nederlandse staatssecretaris Medy van der Laan (Cultuur) als voorzitter van het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie, en de Surinaamse minister van Onderwijs Walter Sandriman te Brussel een associatieovereenkomst. De ratificatie door het parlement van Suriname vond in december 2004 plaats, en op 12 januari 2005 trad de overeenkomst in werking.

In 2007 en 2011 werden associatieovereenkomsten gesloten met respectievelijk de Nederlandse Antillen en Aruba.

Zuid-Afrika[bewerken]

De Nederlandse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans en de Vlaamse minister van Cultuur Bert Anciaux hebben in 2008 gepleit voor de toetreding van Zuid-Afrika tot de Nederlandse Taalunie.[2] Op 20 november 2010 is in Brugge, tijdens de viering van de dertigste verjaardag van de Taalunie, de intentieverklaring tot samenwerking ondertekend tussen Zuid-Afrika en de Nederlandse Taalunie. Op 17-01-2014 heeft de Taalunie verklaard: "Dat zij vaststelt dat de resultaten op sommige terreinen duidelijker vorm hebben aangenomen, zoals de samenwerking op het vlak van taal- en spraaktechnologie, dan op andere terreinen. De samenwerking op het terrein van de extramurale neerlandistiek verloopt al sinds 1994 naar ieders tevredenheid. Omdat het om een multilaterale overeenkomst gaat, is het goed rekening te houden met de wensen en verwachtingen van alle betrokken partijen. Als de samenwerking aan bijsturing toe is, nemen we ons voor dat in overleg met de Zuid-Afrikaanse overheid te doen.".

Prijsuitreikingen[bewerken]

Vanaf 1986 is de Prijs der Nederlandse Letteren bij de Taalunie ondergebracht. Deze prijs bestaat sinds 1956, en wordt eens in de drie jaar uitgereikt voor oorspronkelijk Nederlandstalig proza of poëzie. Het Comité van Ministers, dat aan het hoofd van de Taalunie staat, benoemt de onafhankelijke jury die de prijs toekent. De Taalunie reikt verder jaarlijks de Taalunie Toneelschrijfprijs uit aan een schrijver van een Nederlands toneelstuk dat in het theaterseizoen daarvoor in première is gegaan. Tenslotte kent de Taalunie de Inktaap, een literaire prijs die jaarlijks door scholieren uit de bovenbouw van het voortgezet en middelbaar onderwijs wordt toegekend aan een van de door de Taalunie genomineerde boeken.

Literatuurgeschiedenis[bewerken]

Op 23 februari 2006 werden het eerste deel (Middeleeuwen) en het laatste deel (1945-2005) van een nieuwe 9-delige geschiedenis van de Nederlandstalige literatuur, geschreven onder auspiciën van de Taalunie, in de Grote Kerk in Breda aangeboden aan kroonprinses Máxima Zorreguieta van Nederland en prinses Mathilde d'Udekem d'Acoz van België.

Steunpunt Nederlandstalige Terminologie[bewerken]

Het Steunpunt Nederlandstalige Terminologie is op 1 april 2007 opgericht door de Nederlandse Taalunie en is in de eerste plaats een informatie- en adviespunt voor alle aspecten rond terminologie voor het hele Nederlandse taalgebied. Het Steunpunt onderhoudt in opdracht van de Nederlandse Taalunie de website NedTerm die fungeert als primaire informatiebron op het gebied van Nederlandstalige terminologie. Het ondersteunt bovendien het terminologiebeleid dat de Nederlandse Taalunie voert via haar Commissie Terminologie (CoTerm) en de activiteiten van de Vlaams-Nederlandse terminologievereniging NL-Term.

Algemeen secretaris[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties