Brugge
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Brugge (Frans: Bruges) is de hoofdstad en grootste stad van de Belgische provincie West-Vlaanderen en van het arrondissement Brugge, alsook de zetel van het bisdom Brugge en van een hof van assisen. De stad ligt in het noordwesten van het land.
Het historisch centrum is als middeleeuwse stad opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is eivormig en ongeveer 430 hectare groot. De volledige gemeente heeft een oppervlakte van ruim 13.840 hectare, waaronder zo'n 1.075 hectare in zee, bij Zeebrugge. De stad telt circa 117.000 inwoners; ongeveer 20.000 daarvan wonen in het centrum.
De economische betekenis van Brugge vloeit voornamelijk voort uit zijn belangrijke en snelgroeiende zeehaven. Tevens is Brugge een wereldberoemde toeristische trekpleister.
[bewerken] Naamgeving
De oudste tastbare bron waarop voor het eerst de naam van de stad wordt gebruikt, zijn enkele munten van voor 875. Ze vermelden Bruggia en Bruccia.
Waar de naam Brugge juist vandaan komt, is niet exact bekend. Mogelijk is het een verbastering van de Keltische naam voor de ondertussen gekanaliseerde rivier de Reie, die door Brugge stroomde en in de Noordzee uitmondde. Reie zelf komt van het Keltische woord Rogia, wat "Heilig Water" betekent. De Kelten beschouwden rivieren en bronnen als goddelijke wezens, en het is waarschijnlijk dat de Keltische naam aan de Brugse waterloop is blijven kleven. Door evolutie zou de naam van het water, Rogia of Ryggia, ook de naam van de stad geworden zijn, Bryggia.
Het is mogelijk dat er in latere eeuwen ook een contaminatie plaats heeft gevonden met het Oudnoordse woord bryggja, wat "landingsbrug" of "aanlegkaai" betekent. Zo waren er vanaf 800 veel contacten met Scandinavië via handel over de Noordzee en door de invallen van de Noormannen. De naam Brugge vertoont dan ook gelijkenissen met Bryggen, de historische haven van Bergen, dat net als Brugge vanaf de 14e eeuw een belangrijke stad was van de Hanze.
Minder waarschijnlijk is een oorsprong uit het woord "brug" aangezien er dan taalhistorisch eerder sprake zou zijn van Brigge (vergelijk met het Engelse bridge, Oudengelse brycg, Friese brigge of bregge, Gallische briva). Ook een oorsprong uit het woord "burcht" is eerder onwaarschijnlijk: vergelijk bijvoorbeeld met Oudenburg en Aardenburg, die net als Brugge op een belangrijke handelsweg lagen en eveneens uit een Romeinse nederzetting zijn ontstaan.
Regelmatig wordt naar Brugge verwezen als het "Venetië van het Noorden", refererend aan de vele kanaaltjes en bruggen. De meeste van deze kanaaltjes worden ook "reien" genoemd, naar de rivier de Reie. Ook wordt Brugge vaak de "Breydelstad" genoemd, naar de Brugse volksheld uit de 14e eeuw, Jan Breydel.
De bijnaam van de Bruggelingen is "(Brugse) zotten". Deze bijnaam danken ze aan volgende legende: nadat ze Maximiliaan I van Oostenrijk, in hun strijd om autonomie, voor een tijd gevangen hadden gehouden, verbood deze het houden van een jaarmarkt en andere festiviteiten. In een poging om hem te sussen, hield Brugge voor hem een groot feest en vroeg daarna de toelating opnieuw een jaarmarkt te mogen houden, belastingen te mogen innen én ... het bouwen van een nieuw zothuis. Hij antwoordde: "Sluit alle poorten van Brugge en je hebt een zothuis!".
[bewerken] Geschiedenis
 Zie geschiedenis van Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De eerste tekenen van leven op het huidig Brugse grondgebied stammen uit de 2e eeuw n.C., toen er zich een Gallo-Romeinse nederzetting bevond. De naam van Brugge werd voor de eerste keer vermeld tussen 850 en 875. Tussen de 9e en 12e eeuw groeide de stad dankzij de belangrijke haven uit tot een internationaal handelscentrum. Even dreigde de haven in het gedrang te komen door de verzanding van het gebied tussen Brugge en de huidige kuststrook. Het ontstaan van het Zwin, de vaargeul tussen Brugge en de zee, in 1134 zorgde er echter voor dat de verbinding standhield.
In 1089 werd Brugge uitgeroepen tot 'hoofdstad' van Vlaanderen en van de 13e tot de 15e eeuw kon Brugge gerust beschouwd worden als de economische hoofdstad van Noordwest-Europa. Door zijn belang als handelscentrum zag in Brugge het eerste beursgebouw ter wereld het levenslicht. Daarnaast werd ook de Waterhalle op de Grote Markt als ontmoetingsplaats voor handelaars gebouwd.
De 14e eeuw mag de Gouden Eeuw van Brugge genoemd worden. In die tijd telde de stad maar liefst 46.000 inwoners. De binnenstad kreeg een tweede stadswal waarvan tot op vandaag enkele poorten de tand des tijds hebben doorstaan. Het Bourgondische vorstenhuis had van Brugge haar residentiestad gemaakt en trok heel wat uitmuntende kunstenaars aan, waaronder schilders en architecten. Dit resulteerde in een enorme verrijking van de stad op bouwkundig, artistiek en cultureel vlak. Het monumentale stadhuis is hier een mooi voorbeeld van, maar ook heel wat indrukwekkende kerken en huizen stammen uit die periode.
De dood van Maria van Bourgondië in 1482 zorgde echter voor een keerpunt en al gauw trok het vorstenhuis zich uit de stad terug. Het einde van Brugge als internationale handelsmetropool was in zicht. Antwerpen nam gedurende een eeuw deze rol over en Brugge raakte volledig in verval. De Spaanse bezetting van 1592 tot 1713, gepaard met enkele godsdienstoorlogen, sleurde de stad steeds verder de dieperik in.
Na de Spanjaarden maakten ook de Oostenrijkers, Fransen en Nederlanders zich tijdelijk van de stad meester, tot België in 1830 onafhankelijk werd. Van 1600 tot 1885 behoorde Brugge tot de armste steden in Vlaanderen, waar de welvaart in het algemeen al zeer gering was. Ook de industriële revolutie bracht voor Brugge weinig verandering, want van industrialisatie was maar in beperkte mate sprake.
Uiteindelijk was het de roman Bruges-la-Morte van Georges Rodenbach, die de stad opnieuw onder de aandacht bracht. In het boek werd Brugge als verarmd maar mysterieus voorgesteld en dit zorgde voor een plotse ommekeer in de internationale belangstelling. Het historisch patrimonium werd herontdekt en de bouw van de zeehaven in Zeebrugge in 1896 zorgde ook op economisch vlak voor een heropleving. De tentoonstelling van de Vlaamse Primitieven in 1902 was het startschot voor de sterke culturele en toeristische ontwikkeling die de stad sindsdien kenmerkt.
Tijdens de twee wereldoorlogen bleef Brugge zo goed als volledig gespaard van vernielingen. In 1971 werd het grondgebied van de stad aanzienlijk uitgebreid door een fusie met de omliggende randgemeenten en in 2000 kwam de binnenstad op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO te staan. Tijdens het jaar 2002 werd Brugge tot culturele hoofdstad van Europa uitgeroepen.
[bewerken] Geografie
Het gebied waarin Brugge is gegroeid, ligt op de grens van een zandleemgebied en de zeepolders, op circa 15 km van de Noordzee. Het grootste deel van de stad kan tot de Zandstreek gerekend worden.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
[bewerken] Deelgemeenten
 |
 |
 |
In de loop der jaren is de oppervlakte van de gemeente/stad Brugge aanzienlijk vergroot. Hieronder een overzichtje van de geannexeerde gemeenten en woonkernen (weergegeven is het jaartal waarin de fusie geschiedde plus de opgegeven gemeenten).
- 1899 - gemeente Sint-Pieters-op-den-Dijk, woonkern Sint-Jozef en de latere industriezone Zwankendamme
- 1901 - het latere Zeebrugge
- 1932 - woonkern Zwankendamme
- 1971 - de gemeenten Assebroek, Dudzele, Koolkerke, Lissewege, Sint-Andries, Sint-Kruis en Sint-Michiels
Enkel de gemeenten die zich in 1971 bij de stad gevoegd hebben, mogen zichzelf deelgemeente noemen.
| # | Naam | Oppervlakte (km²) |
Bevolking (01/01/2008) |
|---|---|---|---|
| I |
Brugge (deelgemeente) - Centrum - Kristus-Koning - Sint-Jozef - Sint-Pieters |
1,01 |
37.164 19.822 4.480 5.349 7.513 |
| II | Koolkerke | 4,17 | 3.217 |
| III | Sint-Andries | 20,65 | 19.427 |
| IV | Sint-Michiels | 11,62 | 12.286 |
| V | Assebroek | 8,52 | 19.257 |
| VI | Sint-Kruis | 13,77 | 16.113 |
| VII | Dudzele | 21,92 | 2.578 |
| VIII |
Lissewege - Lissewege - Zeebrugge - Zwankendamme |
11,44 |
7.058 2.470 3.865 723 |
- Bron: Stad Brugge
| Zie ook de lijst van wijken in Brugge. |
[bewerken] Randgemeenten
a. Blankenberge
b. Zuienkerke
c. Jabbeke
d. Zedelgem
e. Oostkamp
f. Beernem
g. Damme
h. Knokke-Heist
[bewerken] Klimaat
In Brugge heerst voornamelijk een gematigd zeeklimaat.
Door zijn ligging nabij de zee wordt het klimaat in Brugge hier sterk door bepaald. De winters zijn relatief zacht en de zomers vrij koel. De warme golfstroom van de Atlantische Oceaan warmt de Noordzee op, wat een temperende invloed op het klimaat heeft. Ook de westelijke en zuidwestelijke winden zijn hierdoor zachter. In de winter schommelt de temperatuur rond 3 °C, in de zomer bereikt de temperatuur gemiddeld 19 °C.
De natste maanden van het jaar zijn normaal september, oktober en november, maar het hele jaar door kan er vrij veel neerslag vallen. De zonnigste maanden zijn van juni tot en met augustus, hoewel deze maanden ook vaak gekenmerkt worden door periodes van hevige neerslag. September kan dan weer een aangename nazomermaand zijn.
 Weergemiddelden voor Brugge  |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maand | jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec | Jaar |
| gemiddeld maximum (°C) | 6 | 7 | 9 | 12 | 15 | 18 | 20 | 21 | 18 | 15 | 10 | 7 | 13 |
| gemiddelde temperatuur (°C) | 4,5 | 5 | 7 | 9,5 | 12,5 | 15,5 | 17,5 | 18,5 | 15,5 | 12,5 | 8 | 5,5 | 11 |
| gemiddeld minimum (°C) | 3 | 3 | 5 | 7 | 10 | 13 | 15 | 16 | 13 | 10 | 6 | 4 | 9 |
| neerslag (mm) | 37 | 26,8 | 21,1 | 25,2 | 25 | 31,8 | 37,8 | 38,2 | 37 | 37,5 | 46,7 | 38,1 | 402,2 |
| bron: MSN Weather | |||||||||||||
[bewerken] Demografie
Van de 117.073 inwoners op 1 januari 2008 waren er 56.638 mannen en 60.435 vrouwen. Er bevonden zich toen 23.638 Bruggelingen in de leeftijdsgroep van 0 tot en met 19 jaar, 28.976 in de leeftijdsgroep van 20 tot en met 39 jaar, 33.191 in de leeftijdsgroep van 40 tot en met 59 jaar, 24.576 in de leeftijdsgroep van 60 tot en met 79 jaar, en 6.692 in de leeftijdsgroep van 80 tot +95 jaar.
In 2008 werden in Brugge 1.134 geboortes en 1.179 overlijdens geteld. De stad telde in dat jaar ook meer dan 51.700 huishoudens.[1]
[bewerken] Evolutie van het inwoneraantal
- Bron: NIS - Opm.: 1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1971=inwonertal per 1 januari
- 1899: aanhechting van Sint-Pieters-op-den-Dijk en gebiedsdelen van Dudzele, Koolkerke, Lissewege en Uitkerke (+ 20,97 km² met 2.984 inwoners)
- 1901: aanhechting van gebiedsdelen van Heist, Lissewege, Sint-Andries en Uitkerke (+ 3,90 km² met 465 inwoners)
- 1932: aanhechting van gebiedsdelen van Dudzele, Lissewege en Zuienkerke (+ 5,73 km² met 732 inwoners)
- 1956: aanhechting van een gebiedsdeel van Sint-Michiels (+ 0,16 km² met 24 inwoners)
- 1971: aanhechting van Assebroek, Dudzele, Koolkerke, Lissewege, Sint-Andries, Sint-Kruis en Sint-Michiels en gebiedsdelen van Heist, Loppem en Oostkamp; afstand van een gebiedsdeel aan Oostkerke (+ 95,54 km² met 65.903 inwoners)
- 1977: afstand van een gebiedsdeel aan Damme (- 2,75 km² met 367 inwoners)
[bewerken] Toerisme en bezienswaardigheden
|
|
|
|
|
|
|
Brugge is vooral bekend geworden als een historische stad met veel cultureel erfgoed. Het historisch centrum is goed geconserveerd. In de 19e eeuw kende Brugge een hernieuwde belangstelling; de neogotiek veroverde de stad. Veel gebouwen werden verfraaid en hersteld in neogotische stijl. De reien, de geschiedenis, de archeologische vondsten, maar ook de winkelstraten lokken dagelijks heel wat mensen naar deze stad.
Voor het verblijfstoerisme telt de binnenstad zo'n 100 hotels, goed voor meer dan 6.600 bedden. De jeugdlogies zijn goed voor nog eens een kleine 1.100 bedden. In 2007 telde men in Brugge ruim 1,4 miljoen overnachtingen. In vergelijking met andere grote Vlaamse steden vertoont een kleiner aandeel hiervan een zakelijk karakter, al blijkt dit aandeel de laatste jaren wel toe te nemen. Het dagtoerisme brengt jaarlijks ruim 2,2 miljoen mensen naar de stad; ruim 2,5 miljoen als men attracties buiten de binnenstad erbij telt.
Het autoverkeer wordt zo veel mogelijk uit het centrum van de stad geweerd. De snelheidsbeperkingen (30 km per uur), een ambitieus lussenplan, veel eenrichtingsverkeer (twee richtingen voor fietsers) en randparkings moeten van Brugge een aangename wandel- en winkelstad maken.
De aanwezigheid van horecazaken en winkels verdringt evenwel gedeeltelijk de woonfunctie in de binnenstad.
Per paardenkoets, met City-Tourbusjes of met bootjes op de reien kan Brugge verkend worden.
Elk jaar gaat op Hemelvaartsdag de Heilig-Bloedprocessie rond in Brugge. Hierbij wordt de relikwie van het Heilig Bloed, die Diederik van de Elzas vanuit Jeruzalem naar Brugge zou hebben gebracht, vereerd door de stad. De processie bestaat uit drie gedeeltes: de Bijbel, de geschiedenis van het Kostbaar Bloed en de prelatuurstoet met de relieken. Een andere grote stoet die in Brugge wordt gehouden, is de Gouden Boomstoet. Deze vijfjaarlijkse praalstoet werd in 1958 gecreëerd met als centraal gegeven de "Wapenpas van de Gouden Boom", die in 1468 op de Brugse Markt werd gehouden ter gelegenheid van het huwelijk van Karel de Stoute en Margaretha van York.
In 2002 was Brugge culturele hoofdstad van Europa. Naar aanleiding hiervan werd onder andere een nieuw multifunctioneel concertgebouw opgetrokken, dat de stad internationaal weer op de culturele kaart diende te zetten.
Brugge is tevens het centrum van een van de Vlaamse toeristische regio's: het Brugse Ommeland.
[bewerken] Erfgoed
| Zie ook de lijst van onroerend erfgoed in Brugge op straatnaam: A-C, D-J, K-L, M-O, P-R, S-T en U-Z |
[bewerken] Civiel
- De Grote Markt, met het belfort en verscheidene (neo)gotische gebouwen, zoals het Provinciaal Hof (tot het eind van de 18de eeuw de Waterhalle).
- De Burg, met onder meer het stadhuis en de gebouwen van het Brugse Vrije.
- Het Jan van Eyckplein, met onder andere de Poortersloge en het Tolhuis.
- Het Hof van Gruuthuse (inclusief museum) en het Groeningemuseum aan de Dijver, en de Rozenhoedkaai, met een van de bekendste stadsgezichten van Brugge.
- De Vismarkt en het Huidenvettersplein.
- Het Oud Sint-Janshospitaal, waar onder andere werken van de kunstschilder Hans Memling worden tentoongesteld.
- Het Guido Gezellemuseum, in het geboortehuis van de dichter Guido Gezelle.
- De overgebleven oude stadspoorten, namelijk de Smedenpoort, de Ezelpoort, de Kruispoort en de Gentpoort (de Dampoort, de Katelijnepoort en de Boeveriepoort zijn thans verdwenen), en de vier historische molens op de Kruisvest, namelijk de Sint-Janshuismolen, de Bonne-Chièremolen, de Koeleweimolen en De Nieuwe Papegaai.
- De oude godshuizen.
[bewerken] Religieus
- Het Begijnhof Ten Wijngaerde, met het Monasterium De Wijngaard.
- De Heilig-Bloedbasiliek, de voormalige Sint-Donaasproosdij en – onder het Crowne Plaza Burghotel – de fundamenten van de Sint-Donaaskathedraal (waar Karel de Goede werd vermoord) op de Burg.
- De Onze-Lieve-Vrouwekerk (122,3 meter hoge bakstenen toren) met hierin de praalgraven van Karel de Stoute en zijn dochter Maria van Bourgondië.
- De Sint-Salvatorskathedraal, gesticht in de 9e eeuw.
- De Jeruzalemkerk, met onder andere het mausoleum voor Anselmus Adornes en zijn vrouw, Margaretha van der Banck.
- De Sint-Walburgakerk (barokkerk), oorspronkelijk de kerk van een jezuïetenklooster, nu van de Sint-Walburgaparochie.
- Het Engels Klooster.
- Andere kerken of kapellen, zoals de Sint-Annakerk, de Sint-Gilliskerk, de Sint-Jakobskerk, de Heilige-Magdalenakerk, de Karmelietenkerk, de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Potteriekerk of de Onze-Lieve-Vrouw-van-Blindekenskapel.
| Zie ook de lijst van kerken in Brugge. |
[bewerken] Musea
[bewerken] Stedelijke musea
- Schone Kunsten van de 15e tot de 21e eeuw:
- Bruggemuseum (verzamelnaam voor 11 historische musea):
- Hospitaalmusea:
- Oud Sint-Janshospitaal ("Memling in Sint-Jan")
- Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie
[bewerken] Religieuze gebouwen met museale nevenfunctie
- Engels Klooster
- Heilig-Bloedbasiliek
- Hof Bladelin
- Jeruzalemkerk
- Sint-Salvatorskathedraal met schatkamer
- Sint-Trudoabdij Male
- Onze-Lieve-Vrouw-Bezoekingskerk, Lissewege
[bewerken] Privémusea
- Begijnhuisje
- Brouwerijmuseum
- Choco-Story (chocolademuseum)
- Diamantmuseum
- Frietmuseum (in de Saaihalle)
- Kantcentrum
- Lumina Domestica (lampenmuseum)
- Museum-Gallery Xpo: Salvador Dalí (in de Stadshallen)
- Sint-Jorisgilde
- Sint-Sebastiaansgilde
- Volkssterrenwacht Beisbroek
- Schuur van de Abdij Ter Doest, Lissewege
- De Groene Tente (in Dudzele)
- Museum in het maritiem themapark Seafront, Zeebrugge
[bewerken] Cultuur en ontspanning
[bewerken] Winkelen
De belangrijkste winkelstraten in de binnenstad zijn deze twee die 't Zand met de Grote Markt verbinden; ze lopen parallel. Komende van 't Zand heet de noordelijke over twee derde van de lengte Noordzandstraat, en verder Geldmuntstraat; de zuidelijke heet over één derde, tot aan de Sint-Salvatorskathedraal, Zuidzandstraat, en verder Steenstraat. Tussen deze twee assen in ligt ter hoogte van de kathedraal het winkelcentrum Zilverpand. In de Noordzandstraat is er nog een winkelcentrum met exclusieve boetieks in het Grand Hotel du Sablon.
Andere winkelstraten in het centrum zijn de Academiestraat, de Braambergstraat/Predikherenstraat, de Ezelstraat/Sint-Jakobsstraat, de Gentpoortstraat, de Grote Markt, de Katelijnestraat/Mariastraat, de Langerei, de Langestraat/Hoogstraat, de Philipstockstraat, het Simon Stevinplein, de Sint-Amandsstraat, de Smedenstraat, 't Zand, de Vlamingstraat/Sint-Jorisstraat en de Wollestraat/Eekhoutstraat. Aan de Burg is er nog de winkelgalerij Ter Steeghere.
Buiten de binnenstad vormen de Maalse Steenweg in Sint-Kruis, de as Sint-Pieterskaai–Fort Lapin in Sint-Pieters, de winkelcentra Hoge Express en Expresspark in respectievelijk Sint-Andries en Sint-Michiels, en het bedrijventerrein Blauwe Toren, inclusief het winkelcentrum B-Park, belangrijke winkelzones, dan wel met een beperkter funshopping-karakter. Aan de oostkant (voorzijde) van het hoofdstation bevindt zich een groot complex dat naast appartementen en een hotel eveneens een winkelcentrum herbergt.
Er zijn ook enkele nieuwe grote winkelprojecten lopend of gepland: op de plaats van de voormalige veemarkt in Sint-Pieters wordt sinds eind 2009 een nieuw winkelcentrum gerealiseerd, "V-Market" genaamd. Naast het geplande nieuwe voetbalstadion op de Chartreusesite, in de Brugse zuidrand, voorziet men een winkelcentrum dat het stadion mee moet helpen financieren.
[bewerken] Markten
- De zaterdagmarkt wordt elke zaterdagvoormiddag gehouden van 8.00 tot 13.00 uur op 't Zand, het Beursplein en in de Hauwerstraat. Op de zaterdagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
- De zondagmarkt vindt elke zondagvoormiddag plaats van 8.00 tot 13.00 uur in Ten Briele, in Sint-Michiels. Op de zondagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
- De woensdagmarkt heeft elke woensdag plaats van 08.00 uur tot 13.00 uur op de Grote Markt. Op deze markt is er enkel verkoop van voeding, groenten en fruit, bloemen en planten.
- De vismarkt vindt elke dag plaats, uitgezonderd op zon- en feestdagen, van 8.00 tot 13.00 uur, onder de overdekte gaanderijen op de Vismarkt.
- De folkloremarkt wordt gehouden onder de bomen langs de Dijver en onder de overdekte gaanderijen van de Vismarkt. Op deze markt is enkel de verkoop van tweedehands koopwaar van minstens vijftig jaar oud of van zelfvervaardigde afgewerkte producten van een folkloristisch of kunstberoep toegestaan.
- De maandagmarkt wordt elke maandagvoormiddag gehouden van 8.00 tot 13.00 uur op het plein 'Onder de Toren' in Lissewege. Op de maandagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
- De vrijdagmarkt wordt elke vrijdagvoormiddag gehouden van 8.00 tot 13.00 uur op het Marktplein in Zeebrugge. Op de vrijdagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
[bewerken] Gastronomie
Een groot aantal bieren wordt gebrouwen in of is gerelateerd aan Brugge: Basilius, Bourgogne des Flandres Blond, Bourgogne des Flandres Bruin, Brugge Tripel, Brugs (Tarwebier), Brugse Babbelaar, Brugse Bok, Brugse Zot, Brugse Zot Dubbel, De Garre Tripel, Fort Lapin 8, Steenbrugge Blond, Steenbrugge Dubbel Bruin, Steenbrugge Tripel, Steenbrugge Wit, Straffe Hendrik en Straffe Hendrik Quadrupel. Er zijn in Brugge verschillende biercafés en -winkels. Echter, van de vele brouwerijen die ooit in Brugge gevestigd waren, blijft vandaag alleen nog De Halve Maan over en is er verder nog de in 2012 opgerichte brouwerij Fort Lapin.
Brugge staat daarnaast bekend als chocoladestad: de stad telt heel wat chocolatiers en een chocolademuseum (Choco-Story). Jaarlijks vindt ook het chocoladefestival Choco-Laté plaats. Een specialiteit is het Brugsch Swaentje, de officiële stadspraline. Het precieze recept blijft geheim, maar amandelpraliné, gruut en Brugse kletskoppen spelen een duidelijke hoofdrol.
Ook op gebied van gebak heeft Brugge enkele plaatselijke specialiteiten: Brugse achten, Brugs beschuit, Brugse cigaretjes, Brugse kletskoppen en Brugse mokken.
Tot slot zijn diverse kazen, hoewel niet in Brugge gemaakt, wel naar de stad genoemd: Brugge Apero, Brugge Belegen, Brugge Blomme, Brugge Broodje, Brugge Goud, Brugge Jong, Brugge Oud en Brugge Prestige. Deze kazen worden geproduceerd in Moorslede met melk uit het Brugse ommeland. Ze worden echter wel in Brugge te rijpen gelegd.
[bewerken] Drank-, eet- en uitgaansgelegenheden
Brugge biedt tal van uiteenlopende drank- en eetgelegenheden. De binnenstad telt meer dan 500 horecazaken. De Grote Markt en 't Zand tellen een groot aantal tearooms voor het verblijfs-, dag- of winkeltoerisme. Onder de vele restaurants in de stad bevinden zich ook diverse sterrenrestaurants. De restaurants "De Karmeliet" en "Hertog Jan" zijn anno 2012 twee van de drie Belgische restaurants met drie Michelinsterren. 't Zand en de omgeving van de Eiermarkt, het Kraanplein en de Stadsschouwburg genieten bekendheid als uitgaansbuurten met diverse (dans)cafés en clubs.
[bewerken] Theaters en concertzalen
De twee belangrijkste theater- en concertzalen in Brugge zijn het Concertgebouw en de Stadsschouwburg. In het Concertgebouw, een moderne cultuurtempel gebouwd naar aanleiding van Brugge 2002 - Culturele Hoofdstad van Europa, bevinden zich onder andere een grote concertzaal, die beschikt over zo'n 1.300 ziplaatsen, en een kamermuziekzaal, die plaats biedt aan 320 man. Dankzij het architecturale vernuft – de hele constructie rust a.h.w. op immense veren – biedt het gebouw een uitstekende akoestiek. De Stadsschouwburg, die geldt als een van de best bewaarde stadstheaters in Europa, doet vooral dienst als platform voor nationale en internationale topproducties. De zaal beschikt over zo'n 700 zitplaatsen.
Daarnaast zijn er nog verschillende middelgrote en kleinere concert- en/of theaterzalen. In de theaterzaal van de Biekorf, die beschikt over een in- en uitklapbare tribune met 232 zitplaatsen, vinden concerten en vaak kleinschalige en eerder experimentele producties van zowel theater, muziektheater als dans plaats. De zaal bevindt zich in het Biekorfcomplex, waarin onder andere ook de hoofdstadsbibliotheek gelegen is.
Theaterzaal De Dijk is een gepaste locatie voor eerder toegankelijke producties die een groot publiek aanspreken, maar door de aard van de voorstelling toch een kleinere zaal vereisen. De Dijk beschikt over een 250-tal zitplaatsen.
De kleine theater- en concertzaal De Werf neemt in de Belgische jazzwereld een vooraanstaande plaats in; jaarlijks passeren er vele topnamen de revue. Daarnaast brengt De Werf ieder jaar zowel een tiental eigen theaterproducties als gastvoorstellingen, en is er ruime aandacht voor kindertheater.
Het jongerencentrum Het Entrepot beschikt over een grote en een kleine zaal, die beide regelmatig worden gebruikt voor (rock)concerten. Daarnaast vindt er vaak ook (jong) theater- en danswerk plaats.
De Joseph Ryelandtzaal is een concertzaal die zich in de kerk van het voormalige kloostercomplex van de Theresianen bevindt. Er kunnen zowel klassieke als andere concerten gehouden worden.
In de Magdalenazaal (Ma/Z) worden vaak op jongeren gerichte evenementen, zoals rock- en popconcerten, georganiseerd, met grote optredens naast kleinere clubevenementen, en regelmatig ook theater- en danswerk. De zaal heeft een uitrolbare tribune en voorziet in een 400-tal zitplaatsen en circa 1.000 staanplaatsen. Voor clubconcerten kan de zaal verkleind worden. Het is onder meer een van de vaste locaties van muziekcentrum Cactus.
De Oberbayernzaal is een grote polyvalente hal in het Boudewijn Seapark die af en toe voor concerten of muziekevenementen wordt gebruikt. Ook in de polyvalente zalen van Studio Hall worden regelmatig concerten of stand-upcomedyvoorstellingen georganiseerd.
Het Sirkeltheater (180 zitplaatsen) en het Aquariustheater (240 zitplaatsen) zijn theaterzaaltjes in respectievelijk het Sint-Franciscus-Xaveriusinstituut en het Sint-Leocollege.
Verder zijn er nog tal van andere zalen en zaaltjes verspreid over de stad, maar ook kerken worden af en toe gebruikt voor bijvoorbeeld klassieke concerten.
[bewerken] Bioscopen
Vroeger lagen er in de binnenstad en daarbuiten tal van bioscopen. De eerste openbare cinemavoorstelling had plaats op 5 september 1896 in De Gouden Arend, in de Vlamingstraat 46, tegenover de Stadsschouwburg. Men sprak toen van Beweegende Photografieën en ze werden gebracht door Le Cinématographe Parisien. Het waren beelden uit Parijs met mensen, koetsen en treinen. De toegangsprijs was 50 centiem. Het waren eenmalige voorstellingen en men kon nog niet spreken van een cinemazaal. De eerste echte cinema in Brugge, cinema Pathé, opende in 1909 zijn deuren op de Grote Markt. Hierna volgden er nog vele andere, zoals de Gilde-Filmuniversiteit (1910), de cinema van de hogere klasse Vieux Bruges/Oud Brugghe (1911), de toenmalige cinema van de liberalen Zwart Huis (1919; vanaf 1984 Gulden Vlies, en vanaf 1995 Liberty), de cinema Coliseum (1919; vanaf 1935 Rio) in de Saaihalle, de cinema Den Yzer (±1920; vanaf 1954 Nova, en vanaf 1965 Forum), de erotische cinema Edison (1921; vanaf 1956 Ritz), de toenmalige cinema van de socialisten Scala (1926; vanaf 1968 Chaplin), de luxueuze cinema Hollywood (1928; vanaf 1929 Crosly Palace, vanaf 1945 Palace, en vanaf 1953 Memling), de Familie Cinema (1932), de toenmalige cinema van de katholieken City (1947; vanaf 1969 Kennedy en Richelieu), de cinema Royal (1954), de cinema Capitole (1957; vanaf 1975 Rembrandt, en vanaf 1989 Van Eyck), de cinema Forum (1955) in Assebroek, de cinema Orly (1959) in Sint-Andries, de cinema Metro (1958) in Sint-Kruis en de buurtcinema Wevo (1952; vanaf 1957 Canada) in Sint-Jozef.
Door de komst van de televisie en later de grote bioscoopcomplexen moesten ook in Brugge veel (kleine) cinema's noodgedwongen de deuren sluiten.
Nu bevinden zich in de binnenstad nog Cinema Lumière en Cinema Liberty. Lumière is een bioscoop die vooral bekendstaat om zijn eerder alternatieve programmering, met aandacht voor niet-commerciële (lowbudget)films en cultfilms. Elke twee jaar wordt er ook het Zomerfilmcollege georganiseerd. Liberty is dan weer een kleine commerciële cinema met een eerder beperkt aanbod. Ook worden er filmvoorstellingen gegeven door filmclub "De Andere Film". Het aanbod bestaat er uit filmwerk dat niet of nauwelijks in de commerciële bioscoop te zien was. Voor de commerciële film bevindt zich in Sint-Michiels ook een vestiging van bioscoopketen Kinepolis.
Zowel Lumière, Liberty als Kinepolis zijn vaak gebruikte locaties voor het jaarlijkse filmfestival Cinema Novo.
[bewerken] Festivals
Jaarlijks hebben in Brugge tal van festivals plaats die ieder jaar of om de zoveel jaar terugkeren. Deze zijn van heel uiteenlopende aard, gaande van muziekfestivals tot culturele of culinaire feesten.
Enkele belangrijke en/of frequente muziekfestivals zijn het tweejaarlijkse accordeonfestival Airbag, gedurende twee à drie weken op verschillende locaties in de stad, het festival voor hedendaagse klassieke muziek Ars Musica in het Concertgebouw, het vijf dagen durende bluesfestival Blues in Bruges, in diverse kroegen in de binnenstad, het driedaagse festival Brugge Tripel Dagen op de Grote Markt, Brugges Festival (wereldmuziek), gedurende drie dagen in de Stadsschouwburg, het driedaagse Cactusfestival in het Minnewaterpark, het eendaagse Elements Festival (elektronische muziek) op de jumping-site Stal Tillegem, het dancefestival Fuse on the Beach, gedurende één dag op het strand van Zeebrugge, het festival van harmonieën en fanfares Hafabrugge op de Grote Markt, de Internationale Fedekam Taptoe, iedere eerste zaterdag van juli op de Burg, het tweejaarlijkse vierdaagse jazzfestival Jazz Brugge, het driejaarlijkse Koorfestival, op verschillende locaties in de binnenstad, het tiendaagse festival voor oude muziek MAfestival (het Brugse luik van het Festival van Vlaanderen) en het daaraan gekoppelde concours, het tweejaarlijkse atmosferische hedendaagse-muziekfestival Music in Mind, gedurende tien dagen in het Concertgebouw en de Magdalenazaal, het één dag durende jazzfestival September Jazz, het eendaagse Sint-Gillis Blues- en Folkfestival in het Sint-Gilliskwartier, en nog tal van kleine rockfestivals, met als bekendste BurgRock (op de Burg), Comma Rocks (in Het Entrepot), Red Rock Rally (in het Koningin Astridpark) en Thoprock (in Sint-Michiels). Tot 2007 had in Dudzele jaarlijks het festival Dudstock plaats.
Enkele festivals van culturele of culinaire aard zijn de volkse Aristidefeesten, elke eerste zaterdag van september rond onder meer het Museum voor Volkskunde, het BAB-bierfestival, gedurende twee dagen in het belfort, de Brugse Kantdagen, gedurende twee dagen in en rond het Begijnhofkwartier, het driedaagse jongleerfestival Chapter 2 in Het Entrepot, het vierdaagse chocoladefestival Choco-Laté, het elfdaagse filmfestival Cinema Novo, het circusfestival Cirque Plus, gedurende vier dagen in en rond Het Entrepot, het Europees Jeugdfilmfestival Vlaanderen, gedurende een week in Cinema Lumière, het tiendaagse Jonge Snaken Festival (voor een jong publiek, met onder andere kindertheaterproducties e.a.) in De Werf, het één dag durende folkloristische Midwinterfeest in en rond het Museum voor Volkskunde, het tweedaagse theaterfestival NAFT in Het Entrepot, het tweedaagse Poirot in Bruges - Knack thrillerfestival met de uitreiking van de Hercule Poirotprijs in de Stadsschouwburg, het zeven dagen durende Razor Reel Fantastic Film Festival in Cinema Lumière, Biekorf en Kinepolis, het Reiefeest, een zesdaags zomerfestival langs de reien, en het sneeuw- en ijssculpturenfestival Snow & Ice, gedurende ongeveer anderhalve maand op het Stationsplein.
Enkele muzikaal-culturele festivals zijn het thematische festival Come On! in het Concertgebouw, de Coupurefeesten, gedurende één dag langs de Coupure, het dansfestival December Dance, gedurende twaalf dagen op verschillende locaties in de stad, het mondiaal eendagsfestival Feest In 't Park in het Minnewaterpark, het tweedaagse muzikaal cultuurfestival FEST! in Het Entrepot, het ongeveer twee weken durende stadsfestival Klinkers, met als afsluiter Benenwerk - Ballroom Brugeoise, het exotische Polé Polé Beach-festival, gedurende drie dagen op het strand van Zeebrugge, de Sint-Michielse Feeste, elke eerste zondag van september in Sint-Michiels, het tweedaagse Summer End Festival in Sint-Kruis, en het zomerfestival Vama Veche, gedurende acht dagen in het Koningin Astridpark.
[bewerken] Kermissen
Jaarlijks staan in Brugge verschillende kermissen, zo'n 23 in totaal. Enkele voorbeelden zijn de Krokuskermis op het Simon Stevinplein, de Halfvastenkermis, de Paaskermis, de Winterfoor en de Verloren-Hoekkermis, allemaal in de binnenstad, de Lentekermis in Sint-Kruis en de Oktoberkermis in Sint-Andries. Verder zijn er nog verscheidene andere kermissen in de stadsrand, alsook diverse (dorps)kermissen in Dudzele, Lissewege, Zwankendamme en Zeebrugge.
De grootste kermis in Brugge is de Meifoor. Ze palmt elk jaar rond mei gedurende ongeveer een maand heel 't Zand, een deel van het Koning Albertpark, de Hauwerstraat, het Beursplein en een deel van het Simon Stevinplein in, en telt een 90-tal attracties. De Meifoor ontstond in het jaar 1200, toen de eerste internationale jaarmarkt werd gehouden. Traditiegetrouw start de Meifoor elk jaar met een verklede kinderstoet.
[bewerken] Parken
In het centrum van Brugge bevinden zich volgende stadsparken:
- Baron Ruzettepark
- Graaf Visartpark
- Koning Albertpark
- Koningin Astridpark (in de volksmond: "Botanieken 'of", Brugs voor Botanische tuin)
- Minnewaterpark
- Pastoor Van Haeckeplantsoen
- Sincfalpark
- Stadspark Sebrechts
- De vesten
In de deelgemeenten buiten het stadscentrum bevinden zich ook nog diverse parken en aan de rand van de stad liggen de grote parkdomeinen Beisbroek (met volkssterrenwacht), Tillegembos en Ryckevelde.
[bewerken] Boudewijn Seapark
| Zie Boudewijn Seapark voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Het Boudewijn Seapark is een attractiepark even buiten het stadscentrum. Het herbergt een van Europa's grootste dolfinaria voor dolfijnen en zeeleeuwen.
[bewerken] Bibliotheken
| Zie lijst van bibliotheken in Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Media
Brugge heeft een eigen regionaal weekblad, het Brugsch Handelsblad, als één van de edities van de Krant van West-Vlaanderen. Daarnaast zijn er Vlaamse dagbladen, zoals Het Nieuwsblad of Het Laatste Nieuws, met een regionaal katern voor Brugge (en de Oostkust).
Lokale of regionale radiozenders in de stad zijn VBRO (89.6 MHz), Topradio Swing FM (91.3 MHz), Radio Exclusief (102.7 MHz), FamilyRadio Brugge (106.0 MHz), VBRO 2 (106.4 MHz), ClubFM Brugge (107.3 MHz) en Villa Bota.[2]
De regionale televisiezender voor de grote Brugse regio is Focus.
[bewerken] Economie
Brugge is economisch een belangrijk centrum. De stad telt na Antwerpen en Gent het hoogste aantal arbeidsplaatsen in Vlaanderen: meer dan 73.500 in 2008. De werkgelegenheidsgraad (het aantal arbeidsplaatsen per 100 inwoners op arbeidsleeftijd) in Brugge bedroeg dat jaar 102,4%.[1] Het aantal uitgaande pendelaars uit Brugge is dan ook relatief laag: 42% van de loontrekkende bevolking verlaat de stad voor het werk (2007). In Vlaanderen is dit cijfer enkel voor Antwerpen lager (39%). De overige 58% in Brugge woont én werkt dus in de stad. Van het totaal aantal werknemers met een job in Brugge, komt 58% uit een andere gemeente.[3] Van de Brugse bevolking op beroepsactieve leeftijd (18-64 jaar) in 2009 werkte 71,13%.[1] Het gemiddelde jaarinkomen per inwoner bedroeg 16.557 euro in 2008.[4]
De arbeidsplaatsen in Brugge worden ingevuld door bijna 62.000 arbeiders en bedienden (resp. ruim 21.100 en bijna 40.700), en circa 11.000 zelfstandigen en helpers (2008). Wat arbeiders en bedienden betreft, is het grootste aantal, ruim 30.000 waarvan bijna 25.000 bedienden (31/12/07), in de quartaire sector tewerkgesteld. De tertiaire sector volgt met ruim 24.000 arbeiders en bedienden (31/12/07). De secundaire sector stelt er zo'n 7.500 tewerk (31/12/07). In de primaire sector werkte in 2007 slechts een 60-tal arbeiders en bedienden.[5]
In 2010 telde Brugge 8.631 btw-plichtige ondernemingen, circa 900 meer dan in 2000.[1]
In 2008 telde de VDAB in Brugge gemiddeld 2.713 niet-werkende werkzoekenden, of zo'n 4,93% van de beroepsbevolking. Dit betekent een daling van 7,3% tegenover het gemiddelde in 2007. Hiermee scoort Brugge iets beter dan het Vlaamse gemiddelde.
[bewerken] Haven
| Zie haven van Brugge-Zeebrugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De haven is de grootste werkverlener van Brugge, veel groter dan bijvoorbeeld het toerisme. Het is een moderne haven en een van de belangrijkste in Europa, vooral op vlak van nieuwe wagens, waarvoor het zelfs de belangrijkste haven ter wereld is, roroverkeer en aardgas. De voorbije jaren is echter ook de containertrafiek aanzienlijk toegenomen.
[bewerken] Overige bedrijven- en industriezones
Naast de haven zijn er nog verschillende andere handels- en industriezones; zo zijn er (met tussen haakjes de eventuele aanwezigheid van een groot bedrijf uit de Brugse regio): Blauwe Toren (met onder meer Marine Harvest Pieters), De Spie, Dreef Ter Panne, Herdersbrug (het noordelijke deel van de binnenhaven, met onder meer Philips Innovative Applications Brugge en STEG-centrale Electrabel), Steenkaai (met Structo Beton), Ten Briele (met onder meer Bombardier Transportation (La Brugeoise et Nivelles) en Dana - Spicer Off-Highway), Vogelzang en Waggelwater.
Op de Chartreusesite, ten zuiden van de stad, is een Headquarterszone gepland. Deze zone zou zich richten op het samenbrengen van diensten van grotere, dikwijls internationaal gerichte ondernemingen, organisaties en instellingen. De diensten zouden betrekking hebben op centrale leiding zoals strategische planning en coördinatie, ondersteunende diensten, opleiding, research en development, innovatie en kenniscentra, financiële operaties, marketing en verkoop, telecommunicatie en dergelijke meer.
[bewerken] Verkeer en vervoer
[bewerken] Wegen en snelwegen
Langs de zuidrand van Brugge loopt de A10/E40, die de kust met Gent, de hoofdstad Brussel en het binnenland verbindt. Net ten westen van Brugge, in Jabbeke, is er aansluiting met de A18/E40, vanaf waar de E40 de A18 volgt, langs de kust richting Frankrijk, en niet meer de A10, die doorloopt naar Oostende. Vanuit Brugge loopt zuidwaarts de A17/E403 door de provincie richting Kortrijk en Doornik. Aansluitend op de A17 loopt noordwaarts de expresweg N31 – die tevens als westelijke grote ring van de stad fungeert – verder richting Zeebrugge en de zeehaven. Naast de N31 geldt ook de N49/E34, ten noordoosten van de stad, als belangrijke ontsluitingsweg voor de haven.
De N31 is op dit moment nog geen volwaardige autosnelweg, maar de laatste gelijkvloerse kruispunten worden door middel van tunnels, bruggen en knooppunten weggewerkt. Een geplande snelweg tussen de N31 ter hoogte van de Blauwe Toren en de N49 net ten zuiden van Westkapelle moet de haven verder ontsluiten.
Verschillende gewestwegen doen ook de stad aan. De belangrijkste zijn de N9, die Brussel via Gent en Brugge met Oostende verbindt, en de twee wegen die ongeveer parallel aan de snelweg A17 naar het zuiden van de provincie lopen, namelijk de N50 naar Kortrijk, en de steenweg Brugge-Torhout-Roeselare-Menen (N32).
Rond de binnenstad loopt de R30, die fungeert als stadsring.
[bewerken] Spoorwegen
Brugge heeft een hoofdstation, Station Brugge, gelegen aan de zuidwestelijke rand van de binnenstad, en vijf (onbemande) haltestations: Brugge-Sint-Pieters, Lissewege, Zwankendamme, Zeebrugge-Dorp en Zeebrugge-Strand. Twee nieuwe haltestations zijn nog gepland: in het noorden van de stad, bij Blauwe Toren, en het zuiden, op de Chartreusesite.
Vanuit Brugge is er een spoorlijn westwaarts, richting Oostende (lijn 50A), noordwestwaarts, richting Blankenberge (lijn 51), noordwaarts, richting Zeebrugge (lijn 51A), noordoostwaarts, richting Knokke-Heist (lijn 51B), zuidoostwaarts, richting Gent en Brussel (lijn 50A), en zuidwaarts, richting Kortrijk (lijn 66).
Minstens één tot meerdere IC-treinen per uur verbinden Brugge (hoofdstation) rechtstreeks met andere belangrijke steden in België, zoals Brussel, Gent, Antwerpen, Luik, Kortrijk of Hasselt. Daarnaast is er een internationale IC-verbinding met de Franse stad Rijsel en zijn er verschillende lokale treinen en piekuurtreinen. Het hoofdstation is ook een stopplaats voor de Thalys Parijs - Brussel - Oostende.
In het kader van het Neptunusplan van De Lijn zijn er ontwerpen voor een lightrailverbinding tussen Zeebrugge en Brugge (met een eventuele doortrekking tot in Torhout) en tussen Brugge en Oostende.
[bewerken] Waterwegen
De historische verbinding van het stadscentrum met de Noordzee via het Zwin is verdwenen; in de plaats ligt een moderne zeehaven in Zeebrugge. Brugge zelf ligt nog steeds op een knooppunt van verscheidene kanalen en vaarten. Het Boudewijnkanaal loopt door het hele havengebied en verbindt de Brugse binnenhaven met de Zeebrugse voorhaven en de Noordzee. De Damse Vaart loopt van de Dampoortsluis, aan de Dampoort, noordoostwaarts naar het Nederlandse grensstadje Sluis en dient tegenwoordig vooral voor pleziervaart en recreatieve doeleinden. De kanalen Gent-Brugge en Brugge-Oostende zijn belangrijker voor de industriële binnenvaart. Ze zijn met elkaar verbonden via de Ringvaart, die langs de oostzijde rond het stadscentrum loopt. De Ringvaart is via de Boudewijnsluis met de binnenhaven verbonden.
_-_Coupure_-_kanaal.jpg)
Vanwege het toenemende gebruik van de binnenvaart door Brugge, met veel openstaande bruggen over de Ringvaart als gevolg, ontstaan er geregeld verkeersinfarcten op het stuk stadsring parallel met de Ringvaart. Om de Ringvaart te ontlasten en de ontsluiting van de haven via de binnenwateren te verbeteren, zijn er plannen voor de verbreding van het Schipdonkkanaal, zodat dit volledig toegankelijk wordt voor binnenschepen. Dit zou het aldus mogelijk moeten maken voor binnenschepen om vanuit de haven het binnenland in te kunnen zonder daarvoor nog door Brugge heen te moeten, met alle verkeersproblemen van dien. Deze mogelijke verbreding stuit echter op ernstige tegenstand, omdat een uniek landschap, dat zich culmineert in de kanalenkruising bij De Siphon, dreigt te worden aangetast.
Door de binnenstad lopen verschillende reien (grachten). Sommige daarvan worden in de zomer en tijdens het voor- en najaar bevaren door toeristenbootjes.
Jachthavens en aanmeerplaatsen voor kortverblijf zijn er aan de Coupure, aan de Houtkaai, aan het Kanaaleiland en in Zeebrugge. Voor woonboten zijn er plaatsen op de Ringvaart aan de Kruisvest, en op het kanaal Brugge-Oostende aan de Kolenkaai.
[bewerken] Luchthaven
Brugge zelf heeft geen luchthaven, maar de dichtstbijzijnde luchthaven ligt op ongeveer 25 kilometer van het centrum van de stad. Deze luchthaven ligt in Oostende en heet officieel "Internationale Luchthaven Oostende-Brugge".
[bewerken] Openbaar stadsvervoer
| Zie Brugse stadsbus voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Tussen 1913 en 1951 bestond het openbaar vervoer in Brugge grotendeels uit elektrische trams, uitgebaat door de NMVB. In 1950 begon Brugge als eerste stad in België haar trams te vervangen door 'modern stadsvervoer', de stadsbus.
Op vandaag wordt het openbaar vervoer in Brugge, net zoals in de rest van Vlaanderen, geëxploiteerd door De Lijn. Het bestaat uit een uitgebreid busnetwerk, onderverdeeld in stads- en streeklijnen. Er zijn 18 stadslijnen, die naar alle hoeken van de stad leiden, en 24 streek- en voorstadslijnen, die Brugge verbinden met voorsteden, dorpen of steden in de grote regio rond de stad. De busverbinding met het Nederlandse Breskens wordt medegeëxploiteerd door Veolia Transport Nederland. Door Zeebrugge passeert ook nog de Kusttram.
Zoals aangehaald onder Spoorwegen, zijn er ook plannen voor een noord-zuidlightrailverbinding door Brugge.
[bewerken] Onderwijs
Brugge is in het noorden van de provincie een scholencentrum. In de binnenstad liggen een 15-tal middelbare scholen, een aantal basisscholen en enkele hogescholen, zoals een afdeling van de Hogeschool West-Vlaanderen (HOWEST), de verschillende campussen van het postuniversitaire Europacollege, en het Grootseminarie, waarin tevens een afdeling van de United Nations University (UNU) gehuisvest is, dewelke nauw samenwerkt met het Europacollege. In Sint-Michiels bevinden zich ook nog enkele hogescholen, zoals een campus van de HOWEST en de Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende (KHBO). In het Koninklijk Technisch Atheneum (KTA) is er een topsportschool. Andere scholen liggen verspreid over de deelgemeenten.
Tegen 2012 verhuist het KHBO-departement "Industriële Wetenschappen en Technologie" van Oostende naar een nieuw te bouwen campus nabij het Brugse hoofdstation. Die campus wordt een volwaardige universiteitscampus van de K.U.Leuven.
| Zie ook de lijst van scholen in Brugge. |
[bewerken] Sport
[bewerken] Voetbal
Jan Breydelstadion.
Als grote stad in de provincie was Brugge een van de belangrijke plaatsen voor de ontwikkeling van het voetbal in het westen van Vlaanderen op het eind van de 19e eeuw. Club Brugge en Cercle Brugge zijn twee van de oudste clubs van het land, haalden beide landstitels en spelen nog steeds in de hoogste afdelingen, met Club Brugge als een van de topclubs van het land. Vroeger hadden de twee teams hun eigen stadion: Club het Albert Dyserynckstadion (in de volksmond "De Klokke"), Cercle het Edgard De Smedtstadion. Tegenwoordig spelen beide clubs in het Jan Breydelstadion (30.000 zitplaatsen) in Sint-Andries, hetgeen ze huren van de stad Brugge. Er zijn echter plannen voor een nieuw stadion met 44.600 zitplaatsen voor Club Brugge. De Vlaamse overheid besliste eind 2009 dat dit stadion op de Chartreusesite, in de Brugse zuidrand, moet komen.
Andere Brugse clubs die zijn aangesloten bij de KBVB zijn Daring Brugge, Eendracht Brugge, KSK Steenbrugge, Dosko Sint-Kruis, Jong Male VV, Zeehaven Zeebrugge, RFC Lissewege en VK Dudzele, alle uitkomend in de provinciale reeksen, de damesvoetbalclubs Club Brugge Dames en Cerkelladies Brugge, uitkomend in respectievelijk de eerste en derde klasse van het damesvoetbal, en de jeugdvoetbalclub JVV Sint-Andries.
In 2000 was Brugge een van de gaststeden voor het Europees voetbalkampioenschap Euro 2000. Naar aanleiding hiervan werd het voormalige Olympiastadion uitgebreid en kreeg het de naam "Jan Breydelstadion".
[bewerken] Wielrennen
Brugge speelt een zekere rol in de Ronde van Vlaanderen: sinds 1998 wordt op de Grote Markt het officieuze startschot van de Ronde gegeven. De officiële start vindt op een locatie buiten het stadscentrum plaats.
Voorts passeert ieder jaar ook de tweede rit van de Driedaagse van West-Vlaanderen langs Brugge.
In het Bloso-centrum "Julien Saelens" in Assebroek ligt een openluchtwielerbaan, genoemd naar voormalig Belgisch wielrenner Patrick Sercu.
[bewerken] Andere
Noch in het basketbal, het volleybal, het hockey, het rugby en het handbal heeft Brugge een echt grote club. Het best geklasseerde basketbalteam in de nationale afdelingen is Racing Brugge, dat in Eerste landelijke speelt. Het hoogst geklasseerde volleybalteam, Olva Brugge, komt uit in de Eerste divisie. De Koninklijke Hockey Club Brugge speelt in Tweede nationale, de Brugsche Rugby Club komt uit in de eerste afdeling van de Vlaamse regionale reeksen, en de hoogst geklasseerde handbalclub, Olva Brugge, speelt in de regionale reeksen van West-Vlaanderen.
Jaarlijks afgewerkte loopwedstrijden in het Brugse zijn onder andere Dwars door Brugge (15 km), Oostende-Brugge Ten Miles, Damme-Brugge-Damme (10 km) en Brugge Loopt (16 km). Jaarlijkse zwemwedstrijden zijn onder meer de Brugse Zwemdoortocht, door de reien, en de Internationale zwemwedstrijd Damme-Brugge, via de Damse Vaart. Daarnaast zijn er elk jaar onder andere ook de Triatlon door Brugge en de Brugse Kajakdoortocht.
De sport krachtbal is door de Brugse sportleraar Etienne Schotte uitgevonden. In de regio Brugge zijn er dan ook tal van krachtbalclubs, waarvan zes uit Brugge zelf: Sporting Brugge, KBC Robland Sint-Michiels, KSVV Inter Assebroek, KBC Male, Avanti Lissewege en Noordster Dudzele.
In Sint-Andries ligt naast het Jan Breydelstadion het Olympiabad, een olympisch zwembad dat ook voor recreatieve doeleinden wordt gebruikt. Tegen 2013 wordt dit zwembad vervangen door een nieuw polyvalent olympisch zwembad, dat ernaast zal worden gebouwd en het grootste in België zal zijn. Andere belangrijke openbare zwembaden zijn het Interbad in Sint-Kruis en het Jan Guilinibad in Kristus-Koning. In het Bloso-centrum "Julien Saelens" bevindt zich voorts nog een atletiekstadion (de thuishaven van atletiekclub Olympic Brugge) en wordt een topsportcomplex ontwikkeld. Verder is er in het Boudewijn Seapark een indoor schaatsbaan, en in Vogelzang, in Sint-Michiels, een indoor skipiste.
[bewerken] Gezondheidszorg
De twee grootste ziekenhuizen in Brugge zijn het AZ Sint-Jan en het AZ Sint-Lucas, gelegen in respectievelijk het noordwesten (Sint-Pieters) en het zuidoosten (Steenbrugge) van de stad. Het zijn grote algemene ziekenhuizen waar men terecht kan voor basiszorg tot zeer gespecialiseerde zorg. Het AZ Sint-Jan is samen met het Sint-Franciscus Xaveriusziekenhuis, dat zich in het stadscentrum bevindt, onderdeel van het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV.
Net buiten het stadscentrum in Sint-Michiels ligt het PZ Onze-Lieve-Vrouw, een algemeen psychiatrisch ziekenhuis dat beschikt over vier gespecialiseerde klinieken en een afdeling voor psychiatrische intensieve zorg. Voorts bevindt zich in Sint-Pieters nog het Psychotherapeutisch Centrum Rustenburg, een centrum voor psychotherapie, en in de binnenstad het privéziekenhuis Cosmipolis Clinic, de eerste multidisciplinaire privékliniek in België, met als specialiteit voornamelijk plastische en esthetische chirurgie.
| Voor voormalige Brugse ziekenhuizen, zie de categorie Ziekenhuis in Brugge. |
[bewerken] Religie
In Brugge zetelt de bisschop van het bisdom Brugge. In de kathedraal is het Sint-Salvatorskapittel gevestigd. Het stadscentrum alleen telt al 10 katholieke parochies. In de stad liggen enkele kloosters van diverse orden. Aan de rand liggen enkele abdijen, zoals de Sint-Andriesabdij Zevenkerken in Sint-Andries, de Sint-Trudoabdij in Male en de Sint-Pietersabdij in Steenbrugge. Het religieuze volksleven wordt gekenmerkt door de Heilig-Bloedcultus en de Brugse Belofte, die worden georganiseerd door broederschappen die in de stad zetelen. Ook de talrijke oude godshuisjes, het Oud Sint-Jan en het begijnhof zijn belangrijke religieuze plaatsen in de stad.
Daarnaast zijn er ook andere kerken en religies vertegenwoordigd, zoals de Verenigde Protestantse Kerk, de Adventkerk, de Anglicaanse Kerk, de Vrije Evangelische Kerk, de Orthodoxe Kerk, Jehovagetuigen en de Islam. In de stad bevinden zich ook meerdere loges van de vrijmetselarij en de para-vrijmetselarij.
| Zie ook de lijst van kerkgebouwen in Brugge. |
[bewerken] Politiek
[bewerken] College van burgemeester en schepenen
| College van burgemeester en schepenen | ||
|---|---|---|
| Functie | Naam (partij) | Bevoegdheden |
| Burgemeester | Patrick Moenaert (CD&V) | algemeen beleid, coördinatie, informatie, administratieve vereenvoudiging, politie, verkeer en mobiliteit, vergunningen, stedenbeleid, veiligheidscontract, Europese aangelegenheden, haven |
| Eerste Schepen | Yves Roose (sp.a) | cultuur, cultuurcentrum, protocol, musea, bibliotheken, archief, straatnamen, onderwijs |
| Schepen | Mercedes Van Volcem (Open Vld) | stadsvernieuwing en monumentenzorg, urbanisatie, huisvesting |
| Boudewijn Laloo (CD&V) | financiën, erediensten, geschillen, eigendommen | |
| Jos Demarest (CD&V) | openbare werken (wegen) | |
| Martine Matthys (CD&V) | jeugd, gezinsvoorzieningen, senioren, personen met een handicap, diversiteit, noord-zuidbeleid | |
| Jean-Marie Bogaert (N-VA) | toerisme en Zeebrugge-bad | |
| Annick Lambrecht (sp.a) | personeel, werkgelegenheid en sport | |
| Franky Demon (CD&V) | bevolking, burgerlijke stand en groen | |
| Hilde Decleer (CD&V) | leefmilieu, gezondheid, hinderlijke inrichtingen en stadsreiniging, brandweer, onderhoud gebouwen, elektromechanica, schoonmaak, wagenpark, informatica, economaat, drukkerij, lokale economie, industrie, landbouw & visserij, markten, kermissen, taxi's, bootjes en koetsen | |
| Frank Vandevoorde (sp.a) | OCMW-materies, relatie stad-OCMW en sociale economie | |
| Zie ook de lijst van burgemeesters van Brugge. |
[bewerken] Verkiezingsresultaten sinds 1976
Resultaten van de gemeenteraadsverkiezingen in Brugge na de gemeentefusie van 1971.[6]
| Partij | 10/10/1976 (%) |
10/10/1982 (%) |
09/10/1988 (%) |
09/10/1994 (%) |
08/10/2000 (%) |
08/10/2006 (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| CVP / CD&V / CD&V-N-VA | 43,29 | 31,64 | 28,44 | 33,55 | 35,97 | 38,86 |
| SP / sp.a | 25,44 | 32,32 | 35,64 | 27,00 | 23,60 | 24,25 |
| VU-CD / VU / VU-ID | 20,7 | 13,43 | 9,28 | 4,21 | 3,68 | kartel met cd&v |
| BVV | 5,98 | 6,65 | ||||
| PVDA | 0,72 | 0,29 | 0,25 | 0,42 | 0,32 | 0,31 |
| Agalev / Groen! | 3,79 | 7,54 | 7,57 | 8,35 | 6,45 | |
| Vlaams Blok / Vlaams Belang | 0,44 | 1,58 | 7,86 | 10,43 | 16,24 | |
| PVV / Open Vld | 10,05 | 14,46 | 16,99 | 11,53 | ||
| *Andere* | 3,86 | 3,01 | 1,19 | 4,95 | 0,66 | 2,36 |
- *Andere* is de optelsom van kleinere partijen die geen zetel haalde en niet regelmatig deelnamen aan de verkiezingen.
De volgende gemeenteraad wordt 6 jaar later, op 14 oktober 2012, gekozen.
[bewerken] Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2006 in detail
| Partij | Stemmen | % | Zetels[7] |
|---|---|---|---|
| CD&V-N-VA |
|
|
 |
| sp.a-spirit |
|
|
 |
| Vlaams Belang |
|
|
 |
| VLD-Vivant |
|
|
 |
| Groen! |
|
|
 |
| BD |
|
|
|
| BEU |
|
|
|
| BUB |
|
|
|
| PVDA+ |
|
|
|
|
|
100,0 | 47 | |
| geldig |
|
|
|
| blanco |
|
|
|
| ongeldig |
|
|
|
|
|
100,0 | 47 |
- BD = Bron & Decoorne, BEU = Brugs En Uniek
[bewerken] Samenwerkingsverbanden
Om principiële redenen is de stad Brugge tot op heden nooit jumelages aangegaan met andere steden. Zonder het nut te willen ontkennen van deze jumelages voor gemeenten met minder internationale contacten, is de voornaamste reden dat men steeds van oordeel is geweest dat het moeilijk is een keuze te maken en een internationaal gerichte stad als Brugge zich in feite mag beschouwen als 'gejumeleerd met de wereld'. Verder vreesde men dat, zoals men vaak elders kon vaststellen, deze jumelages vooral aanleiding zouden geven tot reisjes van mandatarissen en bestuursleden van verenigingen, op kosten van de stadskas.
Als gevolg hiervan heeft de stad Brugge in de jaren 1950 een jumelage geweigerd met Nice en andere steden, die door een Belgisch ambassadeur was ondertekend buiten het medeweten van het stadsbestuur. Een Belgisch consul in Oldenburg liet het stadsbestuur van Brugge een vriendschapsoorkonde ondertekenen in de jaren 1970, die hij dan vergeefs als een 'jumelage' heeft willen doen doorgaan.
De jumelages die bestonden op vroegere randgemeenten werden na de samenvoeging tot Groot-Brugge in 1971 niet meer voortgezet.
Dit alles belet niet dat concrete vormen van samenwerking van kortere of langere duur tot stand zijn gekomen:
Bastenaken- Na Wereldoorlog II en tot in de jaren 1970 had Brugge (meer bepaald de Brugse Brandweer) vriendschapsrelaties met Bastenaken (Bastogne) in de provincie Luxemburg. Elk jaar werd aan een aantal kinderen uit deze geteisterde stad een vakantie in Zeebrugge aangeboden.
Arolsen- De stad Brugge was vanaf de jaren 1950 tot in de jaren 1980 de peter van het Eerste Regiment Jagers te Paard, gelegerd in Arolsen (Duitsland).
Salamanca- Naar aanleiding van het feit dat beide steden in 2002 Culturele hoofdstad van Europa waren, heeft Brugge contacten aangeknoopt met Salamanca (Spanje), wat tot uitwisselingen en een paar gezamenlijke initiatieven heeft geleid.
- Bergen
- In 2007 is tussen de steden Brugge en Bergen (Mons) (Henegouwen) een samenwerking tot stand gekomen op cultureel en artistiek gebied.
- Burgos
- De burgemeesters van Burgos (Spanje) en Brugge ondertekenden op 29 januari 2007 een intentieverklaring over een toekomstige samenwerking. Vooral op het vlak van cultuur, toerisme en economie willen beide steden samenwerken.
[bewerken] Bekende personen
| Zie lijst van Bruggelingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Bekende naamdragers
- Galbert van Brugge (begin 12de eeuw), geestelijke, notarius van de kanselarij van de graaf van Vlaanderen
- Jacob van Brugge, Vlaamse edelman en zeevaarder
- Petrus van der Brugge (1480 - 1539), Vlaams humanist en Neolatijns dichter
- Robrecht van Brugge, monnik
- Sjors Brugge, een Nederlands voetballer
[bewerken] Varia
[bewerken] Dialect
| Zie Brugs voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In Brugge wordt een typische variant van het West-Vlaams algemeen als omgangstaal gebruikt. Het "echte" Brugse stadsdialect onderscheidt zich duidelijk van andere West-Vlaamse dialectvarianten.
[bewerken] Fictie
Films, series of boeken waarin Brugge een hoofdrol speelt of (als decor) voorkomt:
- A Dog of Flanders (1999): verfilming van de roman van Ouida (Een hond van Vlaanderen) door Kevin Brodie. (IMDb)
- Als het mes valt in Brugge (2004): een titel uit de stripreeks Bakelandt, door Hec Leemans.
- Aspe: misdaadromans van Vlaams schrijver Pieter Aspe. De verhalen spelen zich bijna allemaal volledig in Brugge af. De eerste tien misdaadromans werden in opdracht van vtm verfilmd tot de televisieserie Aspe (IMDb). Ook een tweede, derde, vierde, vijfde en zesde reeks werden opgenomen, maar deze waren geen verfilming van de boeken.
- Bruges-la-Morte: het vervallen Brugge van de 19e eeuw, een sluimerende stad zonder veel drukte en 'lelijkheid' van de moderne wereld, kreeg op het einde van de 19e eeuw een romantische heropleving. Victor Hugo beschreef de stad al uitvoerig in zijn reisverhaal over België (1837), maar het hoogtepunt kwam met de roman Bruges-la-Morte van Georges Rodenbach in 1892. Het werk had een groot succes in Europa en werd verfilmd in 1924 door Paul Flon als Dans Bruges-la-morte (IMDb) en in 1981 door de Vlaamse cineast Roland Verhavert als Brugge, die stille (IMDb). Het diende ook als scenario voor de opera Die tote Stadt van Erich Wolfgang Korngold.
- Buddenbrooks (2008): verfilming van de roman van Thomas Mann door Heinrich Breloer, waarin Brugge de rol van het Amsterdam uit de 19e eeuw heeft. (IMDb)
- De astroloog van Brugge (1994): een titel uit de stripreeks Yoko Tsuno, door Roger Leloup.
- De Bossen van Vlaanderen (1991): een televisieserie op de BRT. (IMDb)
- De Filosoof van 't Sashuis: een roman van Maurits Sabbe, verfilmd in 1963 door Maurits Balfoort. (IMDb)
- De kantwerkster van Brugge (1921): een film van Armand du Plessy. (IMDb)
- De Kluis (2000): een kortfilm van Mathias Delacourt. (IMDb)
- De Leeuw van Vlaanderen: verfilming uit 1985 van het boek van Hendrik Conscience door Hugo Claus en assistent-regisseurs Stijn Coninx en Dominique Deruddere. (IMDb)
- De Ronde (2011): een fictiereeks van Jan Eelen op Eén. (IMDb)
- De Tartaarse helm (1953): een titel uit de blauwe reeks van de stripreeks Suske en Wiske, door Willy Vandersteen.
- De vorstinnen van Brugge (1972): een populaire tv-reeks op de BRT. (IMDb)
- Diamond 13 (2009): een film naar de roman van Hugues Pagan. (IMDb)
- Floris (1969): een televisieserie op de NTS, bedacht door Paul Verhoeven. (IMDb)
- Happy birthday (2000): een kortfilm van Mathias Delacourt. (IMDb)
- Heilig Bloed (2002): een titel uit de stripreeks Suske en Wiske, door Marc Verhaegen.
- Herz aus Schokolade (2008): een Duitse televisiefilm van Oliver Dommenget. (IMDb)
- Het monster van Brugge (1995): een titel uit de stripreeks Bakelandt, door Hec Leemans.
- Het verdriet van België (1995): verfilming van de roman van Hugo Claus door Claude Goretta. (IMDb)
- In Bruges (2008): een film van Oscar-winnend regisseur Martin McDonagh met Colin Farrell, Brendan Gleeson en Ralph Fiennes. Deze zwarte komedie speelt zich voor drie vierde af in Brugge, de rest in Londen. (IMDb)
- l'Assassino... è al telefono (1972): een film (horror) van Alberto De Martino. (IMDb)
- l'Œuvre au noir (1988): een film van André Delvaux naar de roman van Marguerite Yourcenar. (IMDb)
- La Force des vingt ans (1921): een film van Isidore Moray. (IMDb)
- La Salamandre d'or (1962): een film van Maurice Régamey. (IMDb)
- La Vénus noire (2010): een Belgisch-Franse film van Abdellatif Kechiche. Brugge heeft de rol van het 19e eeuwse Londen. (IMDb)
- Les Lèvres rouges (1971): een film (horror) van Harry Kümel. (IMDb)
- Niccolò Rising, het eerste van de acht delen van de boekenserie House of Niccolo door Dorothy Dunnett, speelt zich grotendeels af in Brugge.
- Pietje Bell (2002): een Nederlandse jeugdfilm van Maria Peters. (IMDb)
- Que personne ne sorte (1964): een film van Ivan Govar. (IMDb)
- Science Fiction (2002): een film van Danny Deprez. (IMDb)
- Si le vent te fait peur (1960): een film van Emile Degelin. (IMDb)
- The Nun's Story (1959): een film van Fred Zinnemann, gebaseerd op het boek van Kathryn Hulme. (IMDb)
- Traum aus Schokolade (2010): een Duitse televisiefilm van Oliver Dommenget. (IMDb)
- Uilenspiegel leeft nog (1935): een komedie van Jan Vanderheyden. (IMDb)
[bewerken] Gevangenis
| Zie Penitentiair complex Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De gevangenis van Brugge, gelegen in Sint-Andries, geldt als één van de grootste en best beveiligde in België.
[bewerken] Zwanen
Op de reien in Brugge zijn vaak zwanen te vinden. De naam Pieter Lanchals wordt voor altijd met deze zwanen verbonden. Hij was schout, baljuw en raadsheer van Maximiliaan van Oostenrijk.
Vooral na de dood van Maria van Bourgondië (1482) beleefde Brugge woelige tijden. Maximiliaan wilde de macht van de gemeenten breken en hen een maximum aan belastingen opleggen. Brugge was zijn eerste doelwit. Daarom sloten de Bruggelingen Maximiliaan een tijdlang op in het huis Craenenburg op de Markt. Vanuit een getralied raam was hij dagenlang getuige van de folteringen die men een aantal hem trouw gebleven edellieden en burgers oplegde alvorens ze onthoofd werden. Ook Pieter Lanchals verloor er letterlijk het hoofd: dit werd op een piek op de Gentpoort geplaatst.
Aan deze echt gebeurde feiten voegt de legende toe dat Maximiliaan, eenmaal weer vrijgelaten en opnieuw aan de macht, de Bruggelingen verplichtte ten eeuwigen dage "langhalzen" of zwanen op de reien te onderhouden. Echter, dankzij oude rekeningen van de stad, die de kosten voor het onderhoud van de zwanen vermelden, is geweten dat ze al lang voor de geboorte van Pieter Lanchals op de Brugse wateren te zien waren. Zo worden ze al in 1403 vermeld.
[bewerken] Panorama
[bewerken] Externe links
- Officiële website Stad Brugge
- Beeldbank Brugge; oude foto's en beelden uit het stedelijk archief
- (en) Brugge op de website van
UNESCO World Heritage
Bronnen, noten en/of referenties:
- Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan Brugge
- Lokale Statistieken Vlaanderen
- J. A. Van Houtte, De geschiedenis van Brugge
- V. Vermeersch, Brugge en de zee
- A. Vandewalle, Brugge, de geschiedenis van een Europese stad
- M. Ryckaert, Brugge. Historische stedenatlas
- Geschiedenis van Zeebrugse haven
- VDAB online cahiers
- ↑ a b c d SVR - Gemeentelijke profielschets Brugge
- ↑ Vlaamse Regulator voor de Media - Lijst van de particuliere lokale radio's (26/05/2011)
- ↑ Steunpunt WSE - Waar die files heen gaan? Gemeentelijke pendel in kaart gezet
- ↑ Lokale statistieken
- ↑ Regioscan - West-Vlaanderen werkt: Hoeveel arbeiders en bedienden telt uw gemeente?
- ↑ IBZDGIP.fgov.be - Belgische verkiezingsuitslagen
- ↑ Brugge.be - Jaarverslag 2006
| Plaatsen in de stad Brugge |  |
|---|---|
|
Deelgemeenten: Assebroek · Dudzele · Koolkerke · Lissewege · Sint-Andries · Sint-Kruis · Sint-Michiels |
.svg){kind=small} |
Gemeenten in de provincie West-Vlaanderen |  |
|---|---|---|
|
Alveringem · Anzegem · Ardooie · Avelgem · Beernem · Blankenberge · Bredene · Brugge · Damme · De Haan · De Panne · Deerlijk · Dentergem · Diksmuide · Gistel · Harelbeke · Heuvelland · Hooglede · Houthulst · Ichtegem · Ieper · Ingelmunster · Izegem · Jabbeke · Knokke-Heist · Koekelare · Koksijde · Kortemark · Kortrijk · Kuurne · Langemark-Poelkapelle · Ledegem · Lendelede · Lichtervelde · Lo-Reninge · Menen · Mesen · Meulebeke · Middelkerke · Moorslede · Nieuwpoort · Oostende · Oostkamp · Oostrozebeke · Oudenburg · Pittem · Poperinge · Roeselare · Ruiselede · Spiere-Helkijn · Staden · Tielt · Torhout · Veurne · Vleteren · Waregem · Wervik · Wevelgem · Wielsbeke · Wingene · Zedelgem · Zonnebeke · Zuienkerke · Zwevegem |
||
 |
Werelderfgoed in België | |
|---|---|---|
|
Belforten in België en Frankrijk · Historisch centrum van Brugge · Vlaamse begijnhoven · Scheepsliften in het Canal du Centre · Grote markt van Brussel · Herenhuizen van de architect Victor Horta (Brussel) · Neolithische vuursteenmijnen in Spiennes (Bergen) · Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Doornik · Plantin-Moretuscomplex · Stocletpaleis |
||
