Brugge

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Brugge (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Brugge.
Brugge
Stad in België Vlag van België
Vlag van Brugge Wapen van Brugge
(Details) (Details)
Brugge
Brugge
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of West Flanders.svg West-Vlaanderen
Arrondissement Brugge
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
138,4 km² (2011)
48,86%
14,02%
37,12%
Coördinaten 51° 13' NB, 3° 14' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
117.377 (01/01/2014)
48,55%
51,45%
848,09 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
17,96%
61,60%
20,44%
Buitenlanders 3,27% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Renaat Landuyt (sp.a)
Bestuur sp.a, CD&V
Zetels
sp.a
CD&V
N-VA
Open Vld
Groen
Vlaams Belang
47
14
13
10
5
3
2
Economie
Gemiddeld inkomen 17.847 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,58% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
8000
8000
8200
8200
8310
8310
8380
8380
Deelgemeente
Brugge
Koolkerke
Sint-Andries
Sint-Michiels
Assebroek
Sint-Kruis
Dudzele
Lissewege
Zonenummer 050
NIS-code 31005
Politiezone Brugge
Website www.brugge.be
Detailkaart
BruggeLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Brugge
in de provincie West-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België
Brugge
Historisch centrum van Brugge
Werelderfgoed cultuur
Noordwestelijk zicht vanuit het belfort
Noordwestelijk zicht vanuit het belfort
Land Vlag van België België
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria ii, iv, vi
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 996
Inschrijving 2000 (24e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

Brugge (Frans en Engels: Bruges; Duits: Brügge) is de hoofdstad en grootste stad van de Belgische provincie West-Vlaanderen en van het arrondissement Brugge, alsook de zetel van het bisdom Brugge en van een hof van assisen. De stad ligt in het noordwesten van het land.

Het historisch centrum is als middeleeuwse stad opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is eivormig en ongeveer 430 hectare groot. De volledige gemeente heeft een oppervlakte van ruim 13.840 hectare, waaronder zo'n 1.075 hectare in zee, bij Zeebrugge. De stad telt circa 118.000 inwoners; ongeveer 20.000 daarvan wonen in het centrum.

De economische betekenis van Brugge vloeit voornamelijk voort uit zijn zeehaven, Zeebrugge. Tevens is de stad een wereldberoemde toeristische trekpleister.

Naamgeving[bewerken]

De oudste tastbare bron waarop voor het eerst de naam van de stad wordt gebruikt, zijn enkele munten van voor 875. Ze vermelden Bruggia en Bruccia.

Waar de naam Brugge juist vandaan komt, is niet exact bekend. Mogelijk is het een verbastering van de Keltische naam voor de ondertussen gekanaliseerde rivier de Reie, die door Brugge stroomde en in de Noordzee uitmondde. Reie zelf komt van het Keltische woord Rogia, wat "Heilig Water" betekent. De Kelten beschouwden rivieren en bronnen als goddelijke wezens, en het is waarschijnlijk dat de Keltische naam aan de Brugse waterloop is blijven kleven. Door evolutie zou de naam van het water, Rogia of Ryggia, ook de naam van de stad geworden zijn, Bryggia.

Het is mogelijk dat er in latere eeuwen ook een contaminatie plaats heeft gevonden met het Oudnoordse woord bryggja, wat "landingsbrug" of "aanlegkaai" betekent. Zo waren er vanaf 800 veel contacten met Scandinavië via handel over de Noordzee en door de invallen van de Noormannen. De naam Brugge vertoont dan ook gelijkenissen met Bryggen, de historische haven van Bergen, dat net als Brugge vanaf de 14e eeuw een belangrijke stad was van de Hanze.

Minder waarschijnlijk is een oorsprong uit het woord "brug" aangezien er dan taalhistorisch eerder sprake zou zijn van Brigge (vergelijk met het Engelse bridge, Oudengelse brycg, Friese brigge of bregge, Gallische briva). Ook een oorsprong uit het woord "burcht" is eerder onwaarschijnlijk: vergelijk bijvoorbeeld met Oudenburg en Aardenburg, die net als Brugge op een belangrijke handelsweg lagen en eveneens uit een Romeinse nederzetting zijn ontstaan.

Regelmatig wordt naar Brugge verwezen als het "Venetië van het Noorden", refererend aan de vele kanaaltjes en bruggen. De meeste van deze kanaaltjes worden ook "reien" genoemd, naar de rivier de Reie. Ook wordt Brugge vaak de "Breydelstad" genoemd, naar de Brugse volksheld uit de 14e eeuw, Jan Breydel.

De bijnaam van de Bruggelingen is "(Brugse) zotten". Deze bijnaam danken ze aan volgende legende: nadat ze Maximiliaan I van Oostenrijk, in hun strijd om autonomie, voor een tijd gevangen hadden gehouden, verbood deze het houden van een jaarmarkt en andere festiviteiten. In een poging om hem te sussen, hield Brugge voor hem een groot feest en vroeg daarna de toelating opnieuw een jaarmarkt te mogen houden, belastingen te mogen innen én ... het bouwen van een nieuw zothuis. Hij antwoordde: "Sluit alle poorten van Brugge en je hebt een zothuis!".

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie geschiedenis van Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste tekenen van leven op het huidig Brugse grondgebied stammen uit de 2e eeuw n.C., toen er zich een Gallo-Romeinse nederzetting bevond. De naam van Brugge werd voor de eerste keer vermeld tussen 850 en 875. Tussen de 9e en 12e eeuw groeide de stad dankzij de belangrijke haven uit tot een internationaal handelscentrum. Even dreigde de haven in het gedrang te komen door de verzanding van het gebied tussen Brugge en de huidige kuststrook. Het ontstaan van het Zwin, de vaargeul tussen Brugge en de zee, in 1134 zorgde er echter voor dat de verbinding standhield.

In 1089 werd Brugge uitgeroepen tot 'hoofdstad' van het graafschap Vlaanderen en van de 13e tot de 15e eeuw kon Brugge gerust beschouwd worden als de economische hoofdstad van Noordwest-Europa. Door zijn belang als handelscentrum zag in Brugge het eerste beursgebouw ter wereld het levenslicht. Daarnaast werd ook de Waterhalle op de Grote Markt als ontmoetingsplaats voor handelaars gebouwd.

Kaart van Brugge uit 1562 door Marcus Gerards.

De 14e eeuw mag de Gouden Eeuw van Brugge genoemd worden. In die tijd telde de stad maar liefst 46.000 inwoners. De binnenstad kreeg een tweede stadswal waarvan tot op vandaag enkele poorten de tand des tijds hebben doorstaan. Het Bourgondische vorstenhuis had van Brugge haar residentiestad gemaakt en trok heel wat uitmuntende kunstenaars aan, waaronder schilders en architecten. Dit resulteerde in een enorme verrijking van de stad op bouwkundig, artistiek en cultureel vlak. Het monumentale stadhuis is hier een mooi voorbeeld van, maar ook heel wat indrukwekkende kerken en huizen stammen uit die periode.

De dood van Maria van Bourgondië in 1482 zorgde echter voor een keerpunt en al gauw trok het vorstenhuis zich uit de stad terug. Het einde van Brugge als internationale handelsmetropool was in zicht. Antwerpen nam gedurende een eeuw deze rol over en Brugge raakte volledig in verval. De Spaanse koning was ook graaf van Vlaanderen van 1592 tot 1713; deze Spaanse heerschappij, gepaard met enkele godsdienstoorlogen, sleurde de stad steeds verder de dieperik in.

Daarna volgden een Oostenrijks bewind, een Franse annexatie, een herenigd Nederland en de Belgische onafhankelijkhheid. Van 1600 tot 1885 behoorde Brugge tot de armste steden in de Nederlanden, waar de welvaart in het algemeen al zeer gering was. Ook de industriële revolutie bracht voor Brugge weinig verandering, want van industrialisatie was maar in beperkte mate sprake.

Uiteindelijk was het de roman Bruges-la-Morte van Georges Rodenbach, die de stad opnieuw onder de aandacht bracht. In het boek werd Brugge als verarmd maar mysterieus voorgesteld en dit zorgde voor een plotse ommekeer in de internationale belangstelling. Het historisch patrimonium werd herontdekt en de bouw van de zeehaven in Zeebrugge in 1896 zorgde ook op economisch vlak voor een heropleving. De tentoonstelling van de Vlaamse Primitieven in 1902 was het startschot voor de sterke culturele en toeristische ontwikkeling die de stad sindsdien kenmerkt.

Tijdens de twee wereldoorlogen bleef Brugge zo goed als volledig gespaard van vernielingen. In 1971 werd het grondgebied van de stad aanzienlijk uitgebreid door een fusie met de omliggende randgemeenten en in 2000 kwam de binnenstad op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO te staan. Tijdens het jaar 2002 werd Brugge tot culturele hoofdstad van Europa uitgeroepen.

Geografie[bewerken]

Evolutie van de bodembezetting binnen de huidige gemeente Brugge.

Het gebied waarin Brugge is gegroeid, ligt op de grens van een zandleemgebied en de zeepolders, op circa 15 km van de Noordzee. Het grootste deel van de stad kan tot de Zandstreek gerekend worden.

Brugge heeft acht deelgemeenten, waarvan er zes – Brugge, Sint-Andries, Sint-Michiels, Assebroek, Sint-Kruis en Koolkerke – een stedelijk karakter hebben en twee – Dudzele en Lissewege – gekenmerkt zijn door een enerzijds landelijk en anderzijds havengerelateerd landschap. De binnenstad – het historisch stadsgedeelte binnen de vesten – heeft gemiddeld de grootste bevolkingsdichtheid. Ook wijken grenzend aan het stadscentrum kennen vaak een hoge bevolkingsdichtheid, soms hoger dan van enkele wijken in de binnenstad. Over het algemeen, op uitzondering van bepaalde wijken, neemt de bevolkingsdichtheid licht af naarmate men verder verwijderd is van de binnenstad.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van wijken in Brugge.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Deelgemeenten[bewerken]

Kaart van de deelgemeenten

In de loop der jaren is de oppervlakte van de gemeente/stad Brugge aanzienlijk vergroot. Hieronder een overzichtje van de geannexeerde gemeenten en woonkernen (weergegeven is het jaartal waarin de fusie geschiedde plus de opgegeven gemeenten).

Enkel de gemeenten die zich in 1971 bij de stad gevoegd hebben, mogen zichzelf deelgemeente noemen.

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(31/12/2012)
I




Brugge (deelgemeente)
- Centrum (binnenstad)
- Kristus-Koning
- Sint-Jozef
- Sint-Pieters

4,30
1,01


37.283
19.741
4.603
5.359
7.580
II Koolkerke 4,17 3.360
III Sint-Andries 20,65 19.589
IV Sint-Michiels 11,62 12.130
V Assebroek 8,52 19.532
VI Sint-Kruis 13,77 15.955
VII Dudzele 21,92 2.545
VIII



Lissewege
- Lissewege
- Zeebrugge
- Zwankendamme

11,44


7.184
2.417
4.094
673
Bron: Stad Brugge

Randgemeenten[bewerken]

a. Blankenberge
b. Zuienkerke
c. Jabbeke
d. Zedelgem

 

e. Oostkamp
f. Beernem
g. Damme
h. Knokke-Heist

Panorama van de stad vanaf het belfort (2009).
Panorama van de stad vanaf het belfort (2009).

Klimaat[bewerken]

Gemiddelde temperatuur tijdens juli tussen 1988 en 2007.
Gemiddelde hoeveelheid neerslag tijdens de zomer tussen 1988 en 2007.

In Brugge heerst voornamelijk een gematigd zeeklimaat. Door zijn ligging nabij de zee wordt het klimaat in Brugge hier sterk door bepaald. De winters zijn relatief zacht en de zomers vrij koel. De warme golfstroom van de Atlantische Oceaan warmt de Noordzee op, wat een temperende invloed op het klimaat heeft. Ook de westelijke en zuidwestelijke winden zijn hierdoor zachter. In de winter schommelt de temperatuur rond 2 °C, in de zomer wordt een gemiddelde temperatuur van 20 °C bereikt.

De natste maanden van het jaar zijn normaal augustus, oktober, november en december, maar het hele jaar door kan er vrij veel neerslag vallen. De zonnigste maanden zijn van mei tot en met augustus, hoewel deze maanden ook vaak gekenmerkt worden door periodes van hevige neerslag. September kan dan weer een aangename nazomermaand zijn. De luchtvochtigheid is het hoogst tijdens de wintermaanden en is gemiddeld het laagst tijdens de maand mei.

Weergemiddelden voor Brugge
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
gemiddeld maximum (°C) 4,7 5,1 8,5 12,1 16,4 19,1 21,1 21,3 18,5 13,9 8,8 5,7 12,9
gemiddelde temperatuur (°C) 3 3,1 5,8 8,9 12,9 15,7 17,8 18 15,6 11,5 7 4,1 10,3
gemiddeld minimum (°C) 1,2 1,1 3,1 5,7 9,4 12,3 14,5 14,7 12,7 9 5,2 2,4 7,6
neerslag (mm) 57 47,7 49,9 40,9 49,3 60,1 68,8 70,5 68,1 74,3 74 70,5 731,1
bron: Meteovista[1]

Demografie[bewerken]

Van de 117.577 inwoners op 1 januari 2013 waren er 57.050 mannen en 60.527 vrouwen.[2] Er bevonden zich toen 22.705 Bruggelingen in de leeftijdsgroep van 0 tot en met 19 jaar, 68.832 in de leeftijdsgroep van 20 tot en met 64 jaar, en 26.040 in de leeftijdsgroep van +65 jaar. De stad telde op dat moment ook 52.776 huishoudens en 4.962 personen – of 4,2% van de bevolking – met een vreemde nationaliteit.[3]
In 2013 werden in Brugge 1.023 geboortes en 1.277 overlijdens geteld.[4]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

  • Bron: NIS - Opm.: 1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1971=inwonertal per 1 januari
  • 1899: aanhechting van Sint-Pieters-op-den-Dijk en gebiedsdelen van Dudzele, Koolkerke, Lissewege en Uitkerke (+ 20,97 km² met 2.984 inwoners)
  • 1901: aanhechting van gebiedsdelen van Heist, Lissewege, Sint-Andries en Uitkerke (+ 3,90 km² met 465 inwoners)
  • 1932: aanhechting van gebiedsdelen van Dudzele, Lissewege en Zuienkerke (+ 5,73 km² met 732 inwoners)
  • 1956: aanhechting van een gebiedsdeel van Sint-Michiels (+ 0,16 km² met 24 inwoners)
  • 1971: aanhechting van Assebroek, Dudzele, Koolkerke, Lissewege, Sint-Andries, Sint-Kruis en Sint-Michiels en gebiedsdelen van Heist, Loppem en Oostkamp; afstand van een gebiedsdeel aan Oostkerke (+ 95,54 km² met 65.903 inwoners)
  • 1977: afstand van een gebiedsdeel aan Damme (- 2,75 km² met 367 inwoners)

Toerisme en bezienswaardigheden[bewerken]

Huizen met trapgevels in de Dweersstraat.
Het Prinsenhof (vijfsterrenhotel Dukes' Palace).
Zicht van op de Rozenhoedkaai, met op de achtergrond de belforttoren.
De Dijver, met op de achtergrond de toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk en in de voorgrond enkele typische Brugse zwanen.
De Kruispoort.
Het belfort.
Het stadhuis.
Het Gruuthusemuseum.

Brugge is op vandaag vooral bekend als een historische stad met veel cultureel erfgoed. Het historisch centrum is goed geconserveerd. Het huidige uitzicht van de binnenstad werd echter sterk beïnvloed door de belangstelling voor de neogotiek in de 19e eeuw. Veel gebouwen werden toen verfraaid, gerestaureerd of herbouwd in een neogotische stijl.[5] De reien, de geschiedenis, de archeologische vondsten, maar ook de winkelstraten lokken dagelijks heel wat mensen naar deze stad. Per paardenkoets, met City-Tourbusjes of met bootjes op de reien kan de Brugse binnenstad verkend worden.

Voor het verblijfstoerisme telt de binnenstad zo'n 100 hotels, goed voor meer dan 8.300 bedden. De jeugdlogies zijn goed voor nog eens ruim 1.300 bedden.[6] In 2013 telde men in Brugge zo'n 1,04 miljoen aankomsten, waaronder circa 22.500 in Zeebrugge, en ruim 1,86 miljoen overnachtingen, waaronder circa 40.000 in Zeebrugge.[7] In vergelijking met andere grote Vlaamse steden vertoont een kleiner aandeel hiervan een zakelijk karakter, al blijkt dit aandeel de laatste jaren wel toe te nemen.

Het autoverkeer wordt zo veel mogelijk uit het centrum van de stad geweerd. De snelheidsbeperkingen (30 km per uur), een ambitieus lussenplan, veel eenrichtingsverkeer (twee richtingen voor fietsers) en randparkings moeten van Brugge een aangename wandel- en winkelstad maken.

De aanwezigheid van horecazaken en winkels verdringt evenwel gedeeltelijk de woonfunctie in de binnenstad.

Elk jaar gaat op Hemelvaartsdag de Heilig-Bloedprocessie rond in Brugge. Hierbij wordt de relikwie van het Heilig Bloed, die Diederik van de Elzas vanuit Jeruzalem naar Brugge zou hebben gebracht, vereerd door de stad. De processie bestaat uit drie gedeeltes: de Bijbel, de geschiedenis van het Kostbaar Bloed en de prelatuurstoet met de relieken. Een andere grote stoet die in Brugge wordt gehouden, is de Gouden Boomstoet. Deze vijfjaarlijkse praalstoet werd in 1958 gecreëerd met als centraal gegeven de "Wapenpas van de Gouden Boom", die in 1468 op de Brugse Markt werd gehouden ter gelegenheid van het huwelijk van Karel de Stoute en Margaretha van York.

In 2002 was Brugge culturele hoofdstad van Europa. Naar aanleiding hiervan werd onder andere een nieuw multifunctioneel concertgebouw opgetrokken, dat de stad internationaal weer op de culturele kaart diende te zetten.

Brugge is tevens het centrum van een van de Vlaamse toeristische regio's: het Brugse Ommeland.

Erfgoed[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van onroerend erfgoed in Brugge op straatnaam: A-C, D-F, G, H-J, K, L, M-O, P-R, S, T en U-Z.
Civiel[bewerken]
Religieus[bewerken]
Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van kerken in Brugge.

Musea[bewerken]

Stedelijke musea[bewerken]
Religieuze gebouwen met museale nevenfunctie[bewerken]
De Sint-Salvatorskathedraal vanuit de Steenstraat.
Privémusea[bewerken]

Cultuur en ontspanning[bewerken]

Gastronomie[bewerken]

Brugse Zot.

Een groot aantal bieren wordt gebrouwen in of is gerelateerd aan Brugge: Basilius, Bourgogne des Flandres (Blond en Bruin), Brugge Tripel, Brugs (Tarwebier), Brugse Babbelaar, Brugse Bok, Brugse Zot (Blond en Dubbel), De Garre Tripel, Den IJzeren Arm, De Witte Zwaan, Fort Lapin (8, 10 en 6 Hibiscus), Galbert Van Brugge, Steenbrugge (Blond, Dubbel Bruin, Tripel, Wit en Abdij Bock) en Straffe Hendrik (Tripel, Quadrupel en Heritage). Er zijn in Brugge verschillende biercafés en -winkels. Echter, van de vele brouwerijen die ooit in Brugge gevestigd waren, blijft vandaag alleen nog De Halve Maan over en is er verder nog de in 2012 opgerichte brouwerij Fort Lapin.

Brugge staat daarnaast bekend als chocoladestad: de stad telt heel wat chocolatiers en een chocolademuseum (Choco-Story). Jaarlijks vindt ook het chocoladefestival Choco-Laté plaats. Een specialiteit is het Brugsch Swaentje, de officiële stadspraline. Het precieze recept blijft geheim, maar amandelpraliné, gruut en Brugse kletskoppen spelen een duidelijke hoofdrol.

Ook op gebied van gebak heeft Brugge enkele plaatselijke specialiteiten: Brugs Beertje, Brugse achten, Brugs beschuit, Brugse cigaretjes, Brugse kletskoppen en Brugse mokken.

Tot slot zijn diverse kazen, hoewel niet in Brugge gemaakt, wel naar de stad genoemd: Brugge Abt, Brugge Belegen, Brugge Blomme, Brugge Broodje Apero, Brugge Broodje Classic, Brugge Dentelle, Brugge Goud, Brugge Jong, Brugge Oud, Brugge Pater, Brugge Prestige, Brugge Prior en Brugge Rodenbach. Deze kazen worden geproduceerd in Moorslede met melk uit het Brugse ommeland. Ze worden echter wel in Brugge te rijpen gelegd.

Avondbeeld bij de fontein op 't Zand.

Drank-, eet- en uitgaansgelegenheden[bewerken]

Brugge biedt tal van uiteenlopende drank- en eetgelegenheden. De binnenstad telt meer dan 500 horecazaken. De Grote Markt en 't Zand tellen een groot aantal tearooms voor het verblijfs-, dag- of winkeltoerisme. Onder de vele restaurants in de stad bevinden zich ook diverse sterrenrestaurants. De restaurants "De Karmeliet" en "Hertog Jan" zijn anno 2012 twee van de drie Belgische restaurants met drie Michelinsterren. 't Zand en de omgeving van de Eiermarkt, het Kraanplein en de Stadsschouwburg genieten bekendheid als uitgaansbuurten met diverse (dans)cafés en clubs.

Theaters en concertzalen[bewerken]

Het Concertgebouw.

De twee belangrijkste theater- en concertzalen in Brugge zijn het Concertgebouw en de Stadsschouwburg. In het Concertgebouw, een moderne cultuurtempel gebouwd naar aanleiding van Brugge 2002 - Culturele Hoofdstad van Europa, bevinden zich onder andere een grote concertzaal, die beschikt over zo'n 1.300 ziplaatsen, en een kamermuziekzaal, die plaats biedt aan 320 man. Dankzij het architecturale vernuft – de hele constructie rust a.h.w. op immense veren – biedt het gebouw een uitstekende akoestiek. De Stadsschouwburg, die geldt als een van de best bewaarde stadstheaters in Europa, doet vooral dienst als platform voor nationale en internationale topproducties. De zaal beschikt over zo'n 700 zitplaatsen.

Daarnaast zijn er nog verschillende middelgrote en kleinere concert- en/of theaterzalen. In de theaterzaal van de Biekorf, die beschikt over een in- en uitklapbare tribune met 232 zitplaatsen, vinden concerten en vaak kleinschalige en eerder experimentele producties van zowel theater, muziektheater als dans plaats. De zaal bevindt zich in het Biekorfcomplex, waarin onder andere ook de hoofdstadsbibliotheek gelegen is.
Theaterzaal De Dijk is een gepaste locatie voor eerder toegankelijke producties die een groot publiek aanspreken, maar door de aard van de voorstelling toch een kleinere zaal vereisen. De Dijk beschikt over een 250-tal zitplaatsen.
De kleine theater- en concertzaal De Werf neemt in de Belgische jazzwereld een vooraanstaande plaats in; jaarlijks passeren er vele topnamen de revue. Daarnaast brengt De Werf ieder jaar zowel een tiental eigen theaterproducties als gastvoorstellingen, en is er ruime aandacht voor kindertheater.
Het jongerencentrum Het Entrepot beschikt over een grote en een kleine zaal, die beide regelmatig worden gebruikt voor (rock)concerten. Daarnaast vindt er vaak ook (jong) theater- en danswerk plaats.
De Joseph Ryelandtzaal is een concertzaal die zich in de kerk van het voormalige kloostercomplex van de Theresianen bevindt. Er kunnen zowel klassieke als andere concerten gehouden worden.
In de Magdalenazaal (Ma/Z) worden vaak op jongeren gerichte evenementen, zoals rock- en popconcerten, georganiseerd, met grote optredens naast kleinere clubevenementen, en regelmatig ook theater- en danswerk. De zaal heeft een uitrolbare tribune en voorziet in een 400-tal zitplaatsen en circa 1.000 staanplaatsen. Voor clubconcerten kan de zaal verkleind worden. Het is onder meer een van de vaste locaties van muziekcentrum Cactus.
De Oberbayernzaal is een grote polyvalente hal in het Boudewijn Seapark die af en toe voor concerten of muziekevenementen wordt gebruikt. Ook in de polyvalente zalen van Studio Hall worden regelmatig concerten of stand-upcomedyvoorstellingen georganiseerd.
Het Auditorium, een polyvalente theater- en concertzaal in het Sint-Lodewijkscollege, biedt zitplaatsen voor 400 personen. Het Sirkeltheater (180 zitplaatsen) en het Aquariustheater (240 zitplaatsen) zijn theaterzaaltjes in respectievelijk het Sint-Franciscus-Xaveriusinstituut en het Sint-Leocollege.

Verder zijn er nog tal van andere zalen en zaaltjes verspreid over de stad, maar ook kerken worden af en toe gebruikt voor bijvoorbeeld klassieke concerten.

Bioscopen[bewerken]

Vroeger lagen er in de binnenstad en daarbuiten tal van bioscopen. De eerste openbare cinemavoorstelling had plaats op 5 september 1896 in De Gouden Arend, in de Vlamingstraat 46, tegenover de Stadsschouwburg. Men sprak toen van Beweegende Photografieën en ze werden gebracht door Le Cinématographe Parisien. Het waren beelden uit Parijs met mensen, koetsen en treinen. De toegangsprijs was 50 centiem. Het waren eenmalige voorstellingen en men kon nog niet spreken van een cinemazaal. De eerste echte cinema in Brugge, cinema Pathé, opende in 1909 zijn deuren op de Grote Markt. Hierna volgden er nog vele andere, zoals de Gilde-Filmuniversiteit (1910), de cinema van de hogere klasse Vieux Bruges/Oud Brugghe (1911), de toenmalige cinema van de liberalen Zwart Huis (1919; vanaf 1984 Gulden Vlies, en vanaf 1995 Liberty), de cinema Coliseum (1919; vanaf 1935 Rio) in de Saaihalle, de cinema Den Yzer (±1920; vanaf 1954 Nova, en vanaf 1965 Forum), de erotische cinema Edison (1921; vanaf 1956 Ritz), de toenmalige cinema van de socialisten Scala (1926; vanaf 1968 Chaplin), de luxueuze cinema Hollywood (1928; vanaf 1929 Crosly Palace, vanaf 1945 Palace, en vanaf 1953 Memling), de Familie Cinema (1932), de toenmalige cinema van de katholieken City (1947; vanaf 1969 Kennedy en Richelieu), de cinema Royal (1954), de cinema Capitole (1957; vanaf 1975 Rembrandt, en vanaf 1989 Van Eyck), de cinema Forum (1955) in Assebroek, de cinema Orly (1959) in Sint-Andries, de cinema Metro (1958) in Sint-Kruis en de buurtcinema Wevo (1952; vanaf 1957 Canada) in Sint-Jozef.

Door de komst van de televisie en later de grote bioscoopcomplexen moesten ook in Brugge veel (kleine) cinema's noodgedwongen de deuren sluiten.

Nu bevinden zich in de binnenstad nog Cinema Lumière en Cinema Liberty. Lumière is een bioscoop die vooral bekendstaat om zijn eerder alternatieve programmering, met aandacht voor niet-commerciële (lowbudget)films en cultfilms. Elke twee jaar wordt er ook het Zomerfilmcollege georganiseerd. Liberty is dan weer een kleine commerciële cinema met een eerder beperkt aanbod. Ook worden er filmvoorstellingen gegeven door filmclub "De Andere Film". Het aanbod bestaat er uit filmwerk dat niet of nauwelijks in de commerciële bioscoop te zien was. Voor de commerciële film bevindt zich in Sint-Michiels ook een vestiging van bioscoopketen Kinepolis.
Zowel Lumière, Liberty als Kinepolis zijn vaak gebruikte locaties voor het jaarlijkse filmfestival MOOOV (voorheen Cinema Novo).

Festivals[bewerken]

't Zand met het Concertgebouw.

Jaarlijks vinden in Brugge tal van festivals plaats die ieder jaar of om de zoveel jaar terugkeren. Deze zijn van heel uiteenlopende aard, gaande van muziekfestivals tot culturele of culinaire feesten.

Enkele belangrijke en/of frequente muziekfestivals zijn: het tweejaarlijkse accordeonfestival Airbag, gedurende twee à drie weken op verschillende locaties in de stad; het festival voor hedendaagse klassieke muziek Ars Musica in het Concertgebouw; het vijf dagen durende bluesfestival Blues in Bruges, in diverse kroegen in de binnenstad; het driedaagse festival Brugge Tripel Dagen op de Grote Markt; Brugges Festival (wereldmuziek), gedurende drie dagen in de Stadsschouwburg; het driedaagse Cactusfestival in het Minnewaterpark; het eendaagse Elements Festival (elektronische muziek) op de jumping-site Stal Tillegem in Sint-Michiels; het dancefestival Fuse on the Beach, gedurende één dag op het strand van Zeebrugge; het festival van harmonieën en fanfares Hafabrugge op de Grote Markt; de Internationale Fedekam Taptoe, iedere eerste zaterdag van juli op de Burg; het tweejaarlijkse vierdaagse jazzfestival Jazz Brugge, in verschillende zalen in de binnenstad; het driejaarlijkse Koorfestival, op verschillende locaties in de binnenstad; het tiendaagse festival voor oude muziek MAfestival (het Brugse luik van het Festival van Vlaanderen) en het daaraan gekoppelde concours; het jaarlijkse atmosferische hedendaagse-muziekfestival More Music!, gedurende vier dagen in het Concertgebouw en de Magdalenazaal; het één dag durende jazzfestival September Jazz; het elektronische-muziekfestival WeCanDance, gedurende twee dagen op het strand van Zeebrugge. Voorts zijn er nog tal van kleine rockfestivals, met als bekendste BurgRock (op de Burg), Comma Rocks (Jeugdhuis Comma), Red Rock Rally (in het Koningin Astridpark), Thoprock (in Sint-Michiels) en Wacko (op de Burg). Tot 2007 had in Dudzele jaarlijks het festival Dudstock plaats.

Enkele festivals van culturele of culinaire aard zijn: de volkse Aristidefeesten, elke eerste zaterdag van september rond onder meer het Museum voor Volkskunde; het BAB-bierfestival, gedurende twee dagen in de hallen van het belfort; de Brugse Kantdagen, gedurende twee dagen in en rond het Begijnhofkwartier; het vierdaagse chocoladefestival Choco-Laté; het elfdaagse filmfestival MOOOV (voorheen Cinema Novo); het circusfestival Cirque Plus, gedurende drie dagen in de binnentuin van het Grootseminarie; het Europees Jeugdfilmfestival Vlaanderen, gedurende een week in Cinema Lumière; het tiendaagse Jonge Snaken Festival (voor een jong publiek, met onder andere kindertheaterproducties e.a.) in De Werf; het één dag durende folkloristische Midwinterfeest in en rond het Museum voor Volkskunde; het zeven dagen durende Razor Reel Fantastic Film Festival in Cinema Lumière, Biekorf en Kinepolis; het Reiefeest, een zesdaags zomerfestival langs de reien; het sneeuw- en ijssculpturenfestival Snow & Ice, gedurende ongeveer anderhalve maand op het Stationsplein.

Enkele muzikaal-culturele festivals zijn: de Coupurefeesten, gedurende één dag langs de Coupure; het dansfestival December Dance, gedurende twaalf dagen in verschillende zalen in de stad; het mondiaal eendagsfestival Feest In 't Park in het Minnewaterpark; het ongeveer twee weken durende stadsfestival Moods! (voorheen Klinkers), met als afsluiter Benenwerk - Ballroom Brugeoise; de Sint-Michielse Feeste, elke eerste zondag van september in Sint-Michiels; het tweedaagse Summer End Festival in Sint-Kruis; het zomerfestival Vama Veche, gedurende acht dagen in het Koningin Astridpark.

Kermissen[bewerken]

Jaarlijks staan in Brugge verschillende kermissen, zo'n 23 in totaal. Enkele voorbeelden zijn de Krokuskermis op het Simon Stevinplein, de Halfvastenkermis, de Paaskermis, de Winterfoor en de Verloren-Hoekkermis, allemaal in de binnenstad, de Lentekermis in Sint-Kruis en de Oktoberkermis in Sint-Andries. Verder zijn er nog verscheidene andere kermissen in de stadsrand, alsook diverse (dorps)kermissen in Dudzele, Lissewege, Zwankendamme en Zeebrugge.

De grootste kermis in Brugge is de Meifoor. Ze palmt elk jaar rond mei gedurende ongeveer een maand heel 't Zand, een deel van het Koning Albertpark, de Hauwerstraat, het Beursplein en een deel van het Simon Stevinplein in, en telt een 90-tal attracties. De Meifoor ontstond in het jaar 1200, toen de eerste internationale jaarmarkt werd gehouden. Traditiegetrouw start de Meifoor elk jaar met een verklede kinderstoet.

Parken en domeinen[bewerken]

Het Minnewater in het Minnewaterpark.

In de binnenstad en Kristus-Koning bevinden zich volgende stadsparken:

In en aan de rand van de deelgemeenten rond de binnenstad liggen nog volgende parken en parkbossen:

 

Boudewijn Seapark[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Boudewijn Seapark voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Boudewijn Seapark is een attractiepark even buiten het stadscentrum. Het herbergt een van Europa's grootste dolfinaria voor dolfijnen en zeeleeuwen.

Bibliotheken[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie lijst van bibliotheken in Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Media[bewerken]

Brugge heeft een eigen regionaal weekblad, het Brugsch Handelsblad, als één van de edities van de Krant van West-Vlaanderen. Daarnaast zijn er Vlaamse dagbladen, zoals Het Nieuwsblad of Het Laatste Nieuws, met een regionaal katern voor Brugge (en de Oostkust).

Lokale of regionale radiozenders in de stad zijn VBRO (89.6 MHz), Topradio Swing FM (91.3 MHz), Radio Exclusief (102.7 MHz), FamilyRadio Brugge (106.0 MHz), VBRO 2 (106.4 MHz), ClubFM Brugge (107.3 MHz) en Villa Bota.[8]

De regionale televisiezender voor de grote Brugse regio is Focus.

Economie[bewerken]

Brugge is economisch een belangrijk centrum. De stad telt na Antwerpen en Gent het hoogste aantal arbeidsplaatsen in Vlaanderen: meer dan 74.000 in 2012. De werkgelegenheidsgraad (het aantal arbeidsplaatsen per 100 inwoners op arbeidsleeftijd) in Brugge bedroeg dat jaar 107,7%.[3] Het aantal uitgaande pendelaars uit Brugge is dan ook relatief laag: 42% van de loontrekkende bevolking verlaat de stad voor het werk (2007). In Vlaanderen is dit cijfer enkel voor Antwerpen lager (39%). De overige 58% in Brugge woont én werkt dus in de stad. Van het totaal aantal werknemers met een job in Brugge, komt 58% uit een andere gemeente.[9] Van de Brugse bevolking op beroepsactieve leeftijd (20-64 jaar) werkte in 2012 73,3%.[3]

De arbeidsplaatsen in Brugge worden ingevuld door zo'n 62.000 arbeiders en bedienden (resp. ruim 21.100 en bijna 40.700) in 2008, en circa 11.500 zelfstandigen en helpers (2012). Wat arbeiders en bedienden betreft, is het grootste aantal – ruim 30.000 waarvan bijna 25.000 bedienden (2008) – in de quartaire sector tewerkgesteld. De tertiaire sector volgt met ruim 24.000 arbeiders en bedienden (2008). De secundaire sector stelt er zo'n 7.500 tewerk (2008). In de primaire sector werkte in 2008 slechts een 60-tal arbeiders en bedienden.[10]

In 2013 telde Brugge 9.116 btw-plichtige ondernemingen, circa 1.400 meer dan in 2000.[3]

Op 1 januari 2013 telde Brugge 3.618 niet-werkende werkzoekenden, of zo'n 6,6% van de beroepsbevolking, waarvan 36% langdurig. Dit is een status quo tegenover 2002. Hiermee scoort Brugge iets beter dan het Vlaamse gemiddelde.[3]

Het gemiddelde jaarinkomen per inwoner bedroeg 17.847 euro in 2011.[11]

De Elly Mærsk, één van de grootste containerschepen ter wereld, in het Albert II-dok in de voorhaven.

Haven[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Zeehaven van Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De haven is de grootste werkverlener van Brugge, veel groter dan bijvoorbeeld het toerisme. Het is een moderne haven en een van de belangrijkste in Europa, vooral op vlak van nieuwe wagens, waarvoor het zelfs de belangrijkste haven ter wereld is, roroverkeer en aardgas. De voorbije jaren is echter ook de containertrafiek aanzienlijk toegenomen.

Overige bedrijven- en industriezones[bewerken]

Naast de haven zijn er nog verschillende andere handels- en industriezones; zo zijn er (met tussen haakjes de eventuele aanwezigheid van een groot bedrijf uit de Brugse regio): Blauwe Toren (met onder meer Marine Harvest Pieters), De Spie, Dreef Ter Panne, Herdersbrug (het noordelijke deel van de binnenhaven, met onder meer STEG-centrale Electrabel), Steenkaai (met Structo Beton), Ten Briele (met onder meer Bombardier Transportation (La Brugeoise et Nivelles) en Dana - Spicer Off-Highway), Vogelzang en Waggelwater.

Op de Chartreusesite en nabij de Kinepolis-site, in het zuiden van de stad, is een Headquarterszone gepland. Deze zone zou zich richten op het samenbrengen van diensten van grotere, dikwijls internationaal gerichte ondernemingen, organisaties en instellingen. De diensten zouden betrekking hebben op centrale leiding zoals strategische planning en coördinatie, ondersteunende diensten, opleiding, research en development, innovatie en kenniscentra, financiële operaties, marketing en verkoop, telecommunicatie en dergelijke meer.

Winkelen[bewerken]

De Noordzandstraat, met rechts de ingang van het Zilverpand.

De belangrijkste winkelstraten in de binnenstad zijn deze twee die 't Zand met de Grote Markt verbinden; ze lopen parallel. Komende van 't Zand heet de noordelijke over twee derde van de lengte Noordzandstraat, en verder Geldmuntstraat; de zuidelijke heet over één derde, tot aan de Sint-Salvatorskathedraal, Zuidzandstraat, en verder Steenstraat. Tussen deze twee assen in ligt ter hoogte van de kathedraal het winkelcentrum Zilverpand. In de Noordzandstraat is er nog een winkelcentrum met exclusieve boetieks in het Grand Hotel du Sablon.
Andere winkelstraten in het centrum zijn de Academiestraat, de Braambergstraat/Predikherenstraat, de Ezelstraat/Sint-Jakobsstraat, de Gentpoortstraat, de Grote Markt, de Katelijnestraat/Mariastraat, het Genthof, de Langestraat/Hoogstraat, de Philipstockstraat, het Simon Stevinplein, de Sint-Amandsstraat, de Smedenstraat, 't Zand, de Vlamingstraat en de Wollestraat/Eekhoutstraat. Aan de Burg is er nog de winkelgalerij Ter Steeghere.

Buiten de binnenstad vormen de Maalse Steenweg in Sint-Kruis, de as Sint-PieterskaaiFort Lapin in Sint-Pieters, de winkelcentra Hoge Express in Sint-Andries, Expresspark in Sint-Michiels en V-Market in Sint-Pieters, het Winkelcentrum Sint-Kruis, en het bedrijventerrein Blauwe Toren, inclusief het winkelcentrum B-Park, belangrijke winkelzones, dan wel met een beperkter funshopping-karakter.

Markten[bewerken]

  • De zaterdagmarkt wordt elke zaterdagvoormiddag gehouden van 8.00 tot 13.00 uur op 't Zand, het Beursplein en in de Hauwerstraat. Op de zaterdagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
  • De zondagmarkt vindt elke zondagvoormiddag plaats van 8.00 tot 13.00 uur in Ten Briele, in Sint-Michiels. Op de zondagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
  • De woensdagmarkt heeft elke woensdag plaats van 08.00 uur tot 13.00 uur op de Grote Markt. Op deze markt is er enkel verkoop van voeding, groenten en fruit, bloemen en planten.
  • De vismarkt vindt elke dag plaats, uitgezonderd op zon- en feestdagen, van 8.00 tot 13.00 uur, onder de overdekte gaanderijen op de Vismarkt.
  • De folkloremarkt wordt gehouden onder de bomen langs de Dijver en onder de overdekte gaanderijen van de Vismarkt. Op deze markt is enkel de verkoop van tweedehands koopwaar van minstens vijftig jaar oud of van zelfvervaardigde afgewerkte producten van een folkloristisch of kunstberoep toegestaan.
  • De maandagmarkt wordt elke maandagvoormiddag gehouden van 8.00 tot 13.00 uur op het plein 'Onder de Toren' in Lissewege. Op de maandagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.
  • De vrijdagmarkt wordt elke vrijdagvoormiddag gehouden van 8.00 tot 13.00 uur op het Marktplein in Zeebrugge. Op de vrijdagmarkt wordt allerlei nieuwe koopwaar aangeboden.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Hoofdwegen en spoorwegen in Brugge.

Wegen en snelwegen[bewerken]

Langs de zuidrand van Brugge loopt de A10/E40, die de kust met Gent, de hoofdstad Brussel en het binnenland verbindt. Net ten westen van Brugge, in Jabbeke, is er aansluiting met de A18/E40, vanaf waar de E40 de A18 volgt, parallel met de kust richting Frankrijk, en niet meer de A10, die doorloopt naar Oostende. Vanuit Brugge loopt zuidwaarts de A17/E403 door de provincie richting Kortrijk en Doornik. Aansluitend op de A17 in Brugge loopt noordwaarts de expresweg N31 verder richting Zeebrugge en de zeehaven; deze weg fungeert tevens als westelijke grote ring van de stad. Naast de N31 geldt ook de N49/E34, ten noordoosten van de stad, als belangrijke ontsluitingsweg voor de haven.

De autoweg N351 (Bevrijdingslaan) doorheen het industrieterrein Waggelwater, met op de achtergrond spoorlijn 51.

De N31 is op dit moment nog geen volledige snelweg zonder gelijkvloerse kruispunten, maar de laatste hiervan worden door middel van tunnels, bruggen en knooppunten weggewerkt. Een snelweg in aanleg tussen de N31 ter hoogte van de Blauwe Toren en de N49 net ten zuiden van Westkapelle moet de haven verder ontsluiten.

Verschillende gewestwegen doen ook de stad aan. De belangrijkste zijn de N9, die Brussel via Gent en Brugge met Oostende verbindt, en de twee wegen die ongeveer parallel aan de snelweg A17 naar het zuiden van de provincie lopen, namelijk de N50 naar Kortrijk, en de steenweg Brugge-Torhout-Roeselare-Menen (N32).

Rond het centrum van Brugge loopt de stadsring R30.

Spoorwegen[bewerken]

Brugge heeft een hoofdstation, Station Brugge, gelegen aan de zuidwestelijke rand van de binnenstad, en vijf (onbemande) haltestations: Brugge-Sint-Pieters, Lissewege, Zwankendamme, Zeebrugge-Dorp en Zeebrugge-Strand. Twee nieuwe haltestations zijn nog gepland: in het noorden van de stad, bij Blauwe Toren, en het zuiden, op de Chartreusesite.

Vanuit Brugge is er een spoorlijn westwaarts, richting Oostende (lijn 50A), noordwestwaarts, richting Blankenberge (lijn 51), noordwaarts, richting Zeebrugge (lijn 51A), noordoostwaarts, richting Knokke-Heist (lijn 51B), zuidoostwaarts, richting Gent en Brussel (lijn 50A), en zuidwaarts, richting Kortrijk (lijn 66).

Minstens één tot meerdere IC-treinen per uur verbinden Brugge (hoofdstation) rechtstreeks met andere belangrijke steden in België, zoals Brussel, Gent, Antwerpen, Luik, Kortrijk of Hasselt. Daarnaast is er een internationale IC-verbinding met de Franse stad Rijsel en zijn er verschillende lokale treinen en piekuurtreinen. Het hoofdstation is ook een stopplaats voor de Thalys Parijs - Brussel - Oostende.

In het kader van het Neptunusplan van De Lijn zijn er ontwerpen voor een lightrailverbinding tussen Zeebrugge en Brugge (met een eventuele doortrekking tot in Torhout) en tussen Brugge en Oostende.

Waterwegen[bewerken]

De Peerdenbrug over de Groenerei.

De historische verbinding van het stadscentrum met de Noordzee via het Zwin is verdwenen; in de plaats ligt een moderne zeehaven in Zeebrugge. Brugge zelf ligt nog steeds op een knooppunt van verscheidene kanalen en vaarten. Het Boudewijnkanaal loopt door het hele havengebied en verbindt de Brugse binnenhaven met de Zeebrugse voorhaven en de Noordzee. De Damse Vaart loopt van de Dampoortsluis, aan de Dampoort, noordoostwaarts naar het Nederlandse grensstadje Sluis en dient tegenwoordig vooral voor pleziervaart en recreatieve doeleinden. De kanalen Gent-Brugge en Brugge-Oostende zijn belangrijker voor de industriële binnenvaart. Ze zijn met elkaar verbonden via de Ringvaart, die langs de oostzijde rond het stadscentrum loopt. De Ringvaart is via de Boudewijnsluis met de binnenhaven verbonden.

De Koningsbrug over de Spiegelrei, met op de achtergrond de Poortersloge.
De Coupure.

Vanwege het toenemende gebruik van de binnenvaart door Brugge, met veel openstaande bruggen over de Ringvaart als gevolg, ontstaan er geregeld verkeersinfarcten op het stuk stadsring parallel met de Ringvaart. Om de Ringvaart te ontlasten en de ontsluiting van de haven via de binnenwateren te verbeteren, zijn er plannen voor de verbreding van het Schipdonkkanaal, zodat dit volledig toegankelijk wordt voor binnenschepen. Dit zou het aldus mogelijk moeten maken voor binnenschepen om vanuit de haven het binnenland in te kunnen zonder daarvoor nog door Brugge heen te moeten, met alle verkeersproblemen van dien. Deze mogelijke verbreding stuit echter op ernstige tegenstand, omdat een uniek landschap, dat zich culmineert in de kanalenkruising bij De Siphon, dreigt te worden aangetast.

Door de binnenstad lopen verschillende reien (grachten). Sommige daarvan worden in de zomer en tijdens het voor- en najaar bevaren door toeristenbootjes.

Jachthavens en aanmeerplaatsen voor kortverblijf zijn er aan de Coupure, aan de Houtkaai, aan het Kanaaleiland en in Zeebrugge. Voor woonboten zijn er plaatsen op de Ringvaart aan de Kruisvest, en op het kanaal Brugge-Oostende aan de Kolenkaai.

Luchthaven[bewerken]

Brugge zelf heeft geen luchthaven, maar de dichtstbijzijnde luchthaven ligt op ongeveer 25 kilometer van het centrum van de stad. Deze luchthaven ligt in Oostende en heet officieel "Internationale Luchthaven Oostende-Brugge".

Openbaar stadsvervoer[bewerken]

Busstation 't Zand.
Nuvola single chevron right.svg Zie Brugse stadsbus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tussen 1913 en 1951 bestond het openbaar vervoer in Brugge grotendeels uit elektrische trams, uitgebaat door de NMVB. In 1950 begon Brugge als eerste stad in België haar trams te vervangen door 'modern stadsvervoer', de stadsbus.

Op vandaag wordt het openbaar vervoer in Brugge, net zoals in de rest van Vlaanderen, geëxploiteerd door De Lijn. Het bestaat uit een uitgebreid busnetwerk, onderverdeeld in stads- en streeklijnen. Er zijn 18 stadslijnen, die naar alle hoeken van de stad leiden, en 24 streek- en voorstadslijnen, die Brugge verbinden met voorsteden, dorpen of steden in de grote regio rond de stad. De busverbinding met het Nederlandse Breskens wordt medegeëxploiteerd door Veolia Transport Nederland. Door Zeebrugge passeert ook nog de Kusttram.

Zoals aangehaald onder Spoorwegen, zijn er ook plannen voor een noord-zuidlightrailverbinding door Brugge.

Onderwijs[bewerken]

De Vives-campus in Sint-Michiels.

Brugge is in het noorden van de provincie een scholencentrum. In de binnenstad liggen een 15-tal middelbare scholen, een aantal basisscholen en enkele hogescholen, zoals een afdeling van de Hogeschool West-Vlaanderen (HOWEST), de verschillende campussen van het postuniversitaire Europacollege, en het Grootseminarie, waarin tevens een afdeling van de United Nations University (UNU) gehuisvest is, een onderzoeksinstituut dat nauw samenwerkt met het Europacollege.

In Sint-Michiels bevinden zich ook nog enkele hogescholen, zoals nog een campus van HOWEST, en de Katholieke Hogeschool Vives (vóór de fusie met de Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen de Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende). Sinds 2013 worden de academische opleidingen van Vives georganiseerd door de KU Leuven onder de naam Kulab. Momenteel worden de opleidingen 'Industriële Wetenschappen & Technologie' nog gegeven op de campus van Hogeschool Vives in Oostende. Het departement 'Kinesitherapie & Revalidatiewetenschappen' is reeds gehuisvest op de nieuwe Vives-campus in Sint-Michiels. Het is echter de bedoeling om tegen 2016 alle universitaire opleidingen van Kulab te verzamelen op een nieuwe, volwaardige universiteitscampus nabij het hoofdstation van Brugge.
Voorts is er in Sint-Michiels een topsportschool in het Koninklijk Technisch Atheneum (KTA). Andere scholen liggen verspreid over de deelgemeenten.

Nuvola single chevron right.svg Zie de categorie 'School in Brugge' voor andere op Wikipedia beschreven Brugse scholen.

Sport[bewerken]

Voetbal[bewerken]

Het Jan Breydelstadion.

Als grote stad in de provincie was Brugge een van de belangrijke plaatsen voor de ontwikkeling van het voetbal in het westen van Vlaanderen op het eind van de 19e eeuw. Club Brugge en Cercle Brugge zijn twee van de oudste clubs van het land, haalden beide landstitels en spelen nog steeds in de hoogste afdelingen, met Club Brugge als een van de topclubs van het land. Vroeger hadden de twee teams hun eigen stadion: Club het Albert Dyserynckstadion (in de volksmond "De Klokke"), Cercle het Edgard De Smedtstadion. Tegenwoordig spelen beide clubs in het Jan Breydelstadion (29.042 zitplaatsen) in Sint-Andries, hetgeen eigendom is van de stad Brugge. Er zijn echter plannen voor twee nieuwe stadions in het noordwesten van de stad, aan de Blankenbergse Steenweg nabij de Blauwe Toren. Het stadion van Club zou 44.000 zitplaatsen tellen en door de club zelf betaald worden, dat van Cercle zou 12.000 zitjes tellen en deels gefinancierd worden door de stad. Dat stadion zou dan ook gebruikt worden voor evenementen.

Andere Brugse clubs die zijn aangesloten bij de KBVB zijn Daring Brugge, Eendracht Brugge, KSK Steenbrugge, Dosko Sint-Kruis, Jong Male VV, Zeehaven Zeebrugge, RFC Lissewege en VK Dudzele, alle uitkomend in de provinciale reeksen, de damesvoetbalclubs Club Brugge Dames en Cerkelladies Brugge, uitkomend in respectievelijk de eerste en derde klasse van het damesvoetbal, en de jeugdvoetbalclub JVV Sint-Andries.

In 2000 was Brugge een van de gaststeden voor het Europees voetbalkampioenschap Euro 2000. Naar aanleiding hiervan werd het voormalige Olympiastadion uitgebreid en kreeg het de naam "Jan Breydelstadion".

Wielrennen[bewerken]

Brugge speelt een zekere rol in de Ronde van Vlaanderen: sinds 1998 wordt op de Grote Markt het officieuze startschot van de Ronde gegeven. De officiële start vindt op een locatie buiten het stadscentrum plaats.
Voorts passeert ieder jaar ook de tweede rit van de Driedaagse van West-Vlaanderen langs Brugge.

In het Bloso-centrum "Julien Saelens" in Assebroek ligt een openluchtwielerbaan, genoemd naar voormalig Belgisch wielrenner Patrick Sercu.

Andere[bewerken]

Noch in het basketbal, het volleybal, het hockey, het rugby en het handbal heeft Brugge een echt grote club. Het best geklasseerde basketbalteam in de nationale afdelingen is Racing Brugge, dat in Eerste landelijke speelt. Het hoogst geklasseerde volleybalteam, Olva Brugge, komt uit in de Eerste divisie. De Koninklijke Hockey Club Brugge speelt in Tweede nationale, de Brugsche Rugby Club komt uit in de eerste afdeling van de Vlaamse regionale reeksen, en de hoogst geklasseerde handbalclub, Olva Brugge, speelt in de regionale reeksen van West-Vlaanderen.

Jaarlijks afgewerkte loopwedstrijden in het Brugse zijn onder andere Dwars door Brugge (15 km), Oostende-Brugge Ten Miles, Damme-Brugge-Damme (10 km) en Brugge Loopt (16 km). Jaarlijkse zwemwedstrijden zijn onder meer de Brugse Zwemdoortocht, door de reien, en de Internationale zwemwedstrijd Damme-Brugge, via de Damse Vaart. Daarnaast zijn er elk jaar onder andere ook de Triatlon door Brugge, de Haventriatlon Zeebrugge, de Brugse Kajakdoortocht en de roeiwedstrijd Brugge Boat Race.

De sport krachtbal is door de Brugse sportleraar Etienne Schotte uitgevonden. In de regio Brugge zijn er dan ook tal van krachtbalclubs, waarvan zes uit Brugge zelf: Sporting Brugge, KBC Robland Sint-Michiels, KSVV Inter Assebroek, KBC Male, Avanti Lissewege en Noordster Dudzele.

In Sint-Andries ligt naast het Jan Breydelstadion het Olympiabad, een olympisch zwembad dat ook voor recreatieve doeleinden wordt gebruikt. Tegen 2015 wordt dit zwembad vervangen door een nieuw polyvalent olympisch zwembad, dat ernaast wordt gebouwd en het grootste in België zal zijn. Andere belangrijke openbare zwembaden zijn het Interbad in Sint-Kruis en het Jan Guilinibad in Kristus-Koning. In het Bloso-centrum "Julien Saelens" bevindt zich voorts nog een atletiekstadion (de thuishaven van atletiekclub Olympic Brugge) en is sinds 2012 het grootste overdekte Bloso-topsportcomplex gevestigd. Verder is er in het Boudewijn Seapark een indoor schaatsbaan, en in Vogelzang, in Sint-Michiels, een indoor skipiste.

Gezondheidszorg[bewerken]

Het AZ Sint-Jan.

De twee grootste ziekenhuizen in Brugge zijn het AZ Sint-Jan en het AZ Sint-Lucas, gelegen in respectievelijk het noordwesten (Sint-Pieters) en het zuidoosten (Steenbrugge) van de stad. Het zijn grote algemene ziekenhuizen waar men terecht kan voor basiszorg tot zeer gespecialiseerde zorg. Het AZ Sint-Jan is samen met het Sint-Franciscus Xaveriusziekenhuis, dat zich in het stadscentrum bevindt, onderdeel van het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV.

Net buiten het stadscentrum in Sint-Michiels ligt het PZ Onze-Lieve-Vrouw, een algemeen psychiatrisch ziekenhuis dat beschikt over vier gespecialiseerde klinieken en een afdeling voor psychiatrische intensieve zorg. Voorts bevindt zich in Sint-Pieters nog het Psychotherapeutisch Centrum Rustenburg, een centrum voor psychotherapie, en in de binnenstad het privéziekenhuis Cosmipolis Clinic, de eerste multidisciplinaire privékliniek in België, met als specialiteit voornamelijk plastische en esthetische chirurgie.

Nuvola single chevron right.svg Voor voormalige Brugse ziekenhuizen, zie de categorie Ziekenhuis in Brugge.

Religie[bewerken]

In Brugge zetelt de bisschop van het bisdom Brugge. In de kathedraal is het Sint-Salvatorskapittel gevestigd. Het stadscentrum alleen telt al 10 katholieke parochies. In de stad liggen enkele kloosters van diverse orden. Aan de rand liggen enkele abdijen, zoals de Sint-Andriesabdij Zevenkerken in Sint-Andries, de Sint-Trudoabdij in Male en de Sint-Pietersabdij in Steenbrugge. Het religieuze volksleven wordt gekenmerkt door de Heilig-Bloedcultus en de Brugse Belofte, die worden georganiseerd door broederschappen die in de stad zetelen. Ook de talrijke oude godshuisjes, het Oud Sint-Jan en het begijnhof zijn belangrijke religieuze plaatsen in de stad.

Daarnaast zijn er ook andere kerken en religies vertegenwoordigd, zoals de Verenigde Protestantse Kerk, de Adventkerk, de Anglicaanse Kerk, de Vrije Evangelische Kerk, de Orthodoxe Kerk, Jehovagetuigen en de Islam. In de stad bevinden zich ook meerdere loges van de vrijmetselarij en de para-vrijmetselarij.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van kerkgebouwen in Brugge.

Politiek[bewerken]

College van burgemeester en schepenen[bewerken]

College van burgemeester en schepenen
Functie Naam (partij) Bevoegdheden
Burgemeester Renaat Landuyt (sp.a) algemeen beleid, coördinatie, informatie, communicatie, netwerking, administratieve vereenvoudiging, politie, verkeer, vergunningen, stedenbeleid, veiligheidscontract, Europese aangelegenheden, havenbeleid, cultuur en toerisme
Eerste Schepen Franky Demon (CD&V) ruimtelijke ordening, huisvesting en stadsontwikkeling, urbanisatie, jeugd en Brugge studentenstad
Schepen Dirk De fauw (CD&V) welzijn, diversiteit en noord-zuidbeleid; OCMW-voorzitter
Annick Lambrecht (sp.a) mobiliteit, energie, sport en evenementenbeleid
Frank Vandevoorde (sp.a) onderwijs en gezondheid, brandweer
Boudewijn Laloo (CD&V) financiën, erediensten, geschillen en eigendommen
Hilde Decleer (CD&V) kmo, Brugge-winkelstad, landbouw en visserij, markten, kermissen, bootjes en koetsen, facilitair beheer
Jos Demarest (CD&V) tewerkstellingsbeleid, sociale economie en personeelsbeleid
Martine Matthys (CD&V) bevolking, burgerlijke stand, personen met een handicap, seniorenparticipatie
Mieke Hoste (sp.a) leefmilieu, dierenwelzijn, sociaal-culturele verenigingen, toeristische organisaties, Zeebrugge-bad
Philip Pierins (sp.a) openbare werken, groen
Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van burgemeesters van Brugge.

Verkiezingsresultaten sinds 1976[bewerken]

Resultaten van de gemeenteraadsverkiezingen in Brugge na de gemeentefusie van 1971.[12]

Partij 10/10/1976
(%)
10/10/1982
(%)
09/10/1988
(%)
09/10/1994
(%)
08/10/2000
(%)
08/10/2006
(%)
14/10/2012
(%)
CVP / CD&V 43,29 31,64 28,44 33,55 35,97 38,86 (kartel met N-VA) 26,56
SP / sp.a 25,44 32,32 35,64 27,00 23,60 24,25 26,77
VU-CD / VU / VU-ID / N-VA 20,7 13,43 9,28 4,21 3,68 38,86 (kartel met CD&V) 19,79
BVV 5,98 6,65
PVDA 0,72 0,29 0,25 0,42 0,32 0,31
Agalev / Groen! / Groen 3,79 7,54 7,57 8,35 6,45 8,84
Vlaams Blok / Vlaams Belang 0,44 1,58 7,86 10,43 16,24 5,40
PVV / Open Vld 10,05 14,46 16,99 11,53 10,99
*Andere* 3,86 3,01 1,19 4,95 0,66 2,36 1,64
  • *Andere* is de optelsom van kleinere partijen die geen zetel haalde en niet regelmatig deelnamen aan de verkiezingen.

De volgende gemeenteraad wordt 6 jaar later, op 14 oktober 2018, gekozen.

Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2012 in detail[bewerken]

Partij Stemmen  % Zetels
sp.a
21.567
26,77
CD&V
21.404
26,56
N-VA
15.948
19,79
Open Vld
8.859
10,99
Groen
7.123
8,84
Vlaams Belang
4.350
5,40
Lijst Burgemeester
635
0,79
/
Lijst Dedecker
406
0,50
/
VCD
286
0,35
/
blanco
2.278
2,75
92.859
100,0 47
  • BD = Bron & Decoorne, BEU = Brugs En Uniek

De lijst 'Lijst Burgemeester' is niet de lijst van de uittredende burgemeester, wel van Ruben Cottenjé van de Belgische Alliantie die ook opkwam voor de provincie op de lijst 'Belg-Unie'.

Samenwerkingsverbanden[bewerken]

Om principiële redenen is de stad Brugge tot op heden nooit jumelages aangegaan met andere steden. Zonder het nut te willen ontkennen van deze jumelages voor gemeenten met minder internationale contacten, is de voornaamste reden dat men steeds van oordeel is geweest dat het moeilijk is een keuze te maken en een internationaal gerichte stad als Brugge zich in feite mag beschouwen als 'gejumeleerd met de wereld'. Verder vreesde men dat, zoals men vaak elders kon vaststellen, deze jumelages vooral aanleiding zouden geven tot reisjes van mandatarissen en bestuursleden van verenigingen, op kosten van de stadskas.

Als gevolg hiervan heeft de stad Brugge in de jaren 1950 een jumelage geweigerd met Nice en andere steden, die door een Belgisch ambassadeur was ondertekend buiten het medeweten van het stadsbestuur. Een Belgisch consul in Oldenburg liet het stadsbestuur van Brugge een vriendschapsoorkonde ondertekenen in de jaren 1970, die hij dan vergeefs als een 'jumelage' heeft willen doen doorgaan.

De jumelages die bestonden op vroegere randgemeenten werden na de samenvoeging tot Groot-Brugge in 1971 niet meer voortgezet.

Dit alles belet niet dat concrete vormen van samenwerking van kortere of langere duur tot stand zijn gekomen:

Vlag van België Bastenaken
Na Wereldoorlog II en tot in de jaren 1970 had Brugge (meer bepaald de Brugse Brandweer) vriendschapsrelaties met Bastenaken (Bastogne) in de provincie Luxemburg. Elk jaar werd aan een aantal kinderen uit deze geteisterde stad een vakantie in Zeebrugge aangeboden.
Vlag van Duitsland Arolsen
De stad Brugge was vanaf de jaren 1950 tot in de jaren 1980 de peter van het Eerste Regiment Jagers te Paard, gelegerd in Arolsen (Duitsland).
Vlag van Spanje Salamanca
Naar aanleiding van het feit dat beide steden in 2002 Culturele hoofdstad van Europa waren, heeft Brugge contacten aangeknoopt met Salamanca (Spanje), wat tot uitwisselingen en een paar gezamenlijke initiatieven heeft geleid.
Vlag van België Bergen
In 2007 is tussen de steden Brugge en Bergen (Mons) (Henegouwen) een samenwerking tot stand gekomen op cultureel en artistiek gebied.
Vlag van Spanje Burgos
De burgemeesters van Burgos (Spanje) en Brugge ondertekenden op 29 januari 2007 een intentieverklaring over een toekomstige samenwerking. Vooral op het vlak van cultuur, toerisme en economie willen beide steden samenwerken.

Bekende personen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie lijst van Bruggelingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bekende naamdragers[bewerken]

Varia[bewerken]

Dialect[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Brugs voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In Brugge wordt een typische variant van het West-Vlaams algemeen als omgangstaal gebruikt. Het "echte" Brugse stadsdialect onderscheidt zich duidelijk van andere West-Vlaamse dialectvarianten.

Fictie[bewerken]

De Meebrug over de Groenerei.

Films, series of boeken waarin Brugge een hoofdrol speelt of (als decor) voorkomt:

Gevangenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Penitentiair complex Brugge voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De gevangenis van Brugge, gelegen in Sint-Andries, geldt als één van de grootste en best beveiligde in België.

Zwanen[bewerken]

Op de reien in Brugge zijn vaak zwanen te vinden. De naam Pieter Lanchals wordt voor altijd met deze zwanen verbonden. Hij was schout, baljuw en raadsheer van Maximiliaan van Oostenrijk.

Vooral na de dood van Maria van Bourgondië (1482) beleefde Brugge woelige tijden. Maximiliaan wilde de macht van de gemeenten breken en hen een maximum aan belastingen opleggen. Brugge was zijn eerste doelwit. Daarom sloten de Bruggelingen Maximiliaan een tijdlang op in het huis Craenenburg op de Markt. Vanuit een getralied raam was hij dagenlang getuige van de folteringen die men een aantal hem trouw gebleven edellieden en burgers oplegde alvorens ze onthoofd werden. Ook Pieter Lanchals verloor er letterlijk het hoofd: dit werd op een piek op de Gentpoort geplaatst.

Aan deze echt gebeurde feiten voegt de legende toe dat Maximiliaan, eenmaal weer vrijgelaten en opnieuw aan de macht, de Bruggelingen verplichtte ten eeuwigen dage "langhalzen" of zwanen op de reien te onderhouden. Echter, dankzij oude rekeningen van de stad, die de kosten voor het onderhoud van de zwanen vermelden, is geweten dat ze al lang voor de geboorte van Pieter Lanchals op de Brugse wateren te zien waren. Zo worden ze al in 1403 vermeld.

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Brugge.
Logo Wikivoyage
Wikivoyage heeft een reisgids over Brugge.
Bronnen, noten en/of referenties


  1. Brugge, België op Meteovista
  2. FOD Economie - Wettelijke bevolking per gemeente op 1 januari
  3. a b c d e SVR - Gemeentelijke profielschets Brugge
  4. FOD Economie - Loop van de bevolking in 2013
  5. Goddeeris, John, De neogotiek in West-Vlaanderen : een herkerstening in steen, West-Vlaamse gidsenkring, Brugge, 2001.
  6. Toerisme Vlaanderen - Toerisme in cijfers 2012
  7. FOD Economie - Toeristische aankomsten en overnachtingen - per gemeente (2007-2013)
  8. Vlaamse Regulator voor de Media - Lijst van de particuliere lokale radio's (26/05/2011)
  9. Steunpunt WSE - Waar die files heen gaan? Gemeentelijke pendel in kaart gezet
  10. Regioscan - West-Vlaanderen werkt: Hoeveel arbeiders en bedienden telt uw gemeente?
  11. Lokale statistieken
  12. IBZDGIP.fgov.be - Belgische verkiezingsuitslagen