Waregem

Waregem

Stad in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	West-Vlaanderen
Arrondissement	Kortrijk
Coördinaten	50°53′N, 3°25′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	44,34 km² (2009) 51,78% 20,55% 27,67%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	36.306 (01/01/2010) 49,28% 50,72% 819 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 19,93% 62,69% 17,38%
Buitenlanders	2,02% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Kurt Vanryckeghem
Bestuur	CD&V
Zetels CD&V Open Vld sp.a-spirit Vlaams Belang	33 23 4 4 2
Economie
Gemiddeld inkomen	15.112 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	4,55% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 8790 8791 8792 8793	Deelgemeente Waregem Beveren Desselgem Sint-Eloois-Vijve
Zonenummer	056
NIS-code	34040
Politiezone	MIRA
Website	www.waregem.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Kortrijk in de provincie West-Vlaanderen
Portaal    België

Waregem is een stad in het zuidoosten van de provincie West-Vlaanderen in België. De stad telt ruim 36.000 inwoners en is daarmee de op vier na grootste stad van de kustprovincie.

Waregem ligt tegen de grens met de provincie Oost-Vlaanderen. De Leievallei vormt de noordwestelijke grens van de gemeente. De stad maakt deel uit van een sterk verstedelijkte en geïndustrialiseerde as van Menen over Kortrijk naar Waregem.

Geschiedenis

De aanvankelijke naam van de stad was “Waro-inghaheim”, wat 'de woonplaats van de clan Waro' zou betekenen, en wordt voor het eerst vermeld in 826. Deze naam en de nederzetting waarnaar verwezen wordt, dateren echter al van eerder, meer bepaald uit de Frankische periode. In de Gallo-Romeinse periode waren in Waregem zeker verschillende nederzettingen aanwezig. Dit kan bewezen worden door verschillende archeologische vondsten: pijlpunten, scherven van vaatwerk en munten. De eerste bewoners van het huidige Waregem vestigden zich voornamelijk aan de Leieboorden. Het grootste deel van de huidige stad was woud.

De Gentse Sint-Pietersabdij verkreeg omstreeks 950 een uitgestrekt gebied dat zich over het grootste deel van Beveren-Leie, bijna geheel Desselgem en brede grensstroken van Deerlijk en Waregem uitstrekte. Tot in de 13de eeuw bezat de Sint-Baafsabdij, eveneens uit Gent, heel wat gronden in Sint-Eloois-Vijve en Waregem. De periode van de 9de tot de 13de eeuw is de periode van de feodalisering van de Gaverstreke: machtige heren verrijkten zich met delen van het eigendom van de Gentse Sint-Pietersabdij. Met het deel van Vijve en Waregem, dat toebehoorde tot de Sint-Baafsabdij, was het net zo gesteld. Het centrum van Waregem werd omringd door grondgebied van de Dendermondse heren. Deze namen in de 12de eeuw bezit van Waregem, met uitzondering van het dorpscentrum, dat geschonken werd aan het Onze-Lieve-Vrouw-Kapittel van Doornik.

Met de Franse Revolutie kwam een einde aan de feodale structuur. Het alternatief werd een moderne en gecentraliseerde staat. Waregem, Desselgem en Beveren-Leie behoorden sindsdien bij het kanton Harelbeke, Sint-Eloois-Vijve bij het kanton Oostrozebeke. Waregem was tot de 18de eeuw een landbouwersgemeente. Het centrum van het dorp met de kerk vormde eeuwenlang de bebouwde 'enclave', een vlek tussen de bossen. Waregem was in de 18de eeuw immers nog zeer bosrijk: 26% van de totale oppervlakte.

Handel was zich gaan ontwikkelen vanaf de 17de eeuw. Al in 1635 leek de tijd rijp om een marktoctrooi aan te vragen en een reeds bestaande "zwarte markt" in boter, graan en andere eetwaren te legaliseren. Het voorstel kreeg tegenstand van Kortrijk, Wakken en Oudenaarde, die in Waregem een geduchte concurrent zagen. Pas in 1784 werd een nieuw verzoek ingediend voor een marktoctrooi, deze keer met de steun van Ingooigem, Nokere, Zulte, Wortegem, Sint-Baafs-Vijve, Sint-Eloois-Vijve en Anzegem. Deze keer had Waregem meer succes. 29 november 1784 werd een historische dag toen de Oostenrijkse keizer Jozef II zijn toestemming gaf tot het inrichten van een wekelijkse zaterdagmarkt voor lijnwaad, vlas, werkgaren, boter, eieren en lijnzaad.

Het industriële tijdperk van de textielhandelaars brak aan. Waregem had in 1784 op 900 huishoudens (ongeveer 4.500 inwoners) ongeveer 800 weefgetouwen. Naast de groeiende textielindustrie breidde ook de dorpskern van Waregem hoe langer hoe meer uit tot een verzorgingscentrum waarmee ook de aanpalende gemeenten hun voordeel deden.

In de eerste helft van de 19de eeuw zette die trend zich voort en deed zich een steeds verdere concentratie van gespecialiseerde beroepen voor waarvoor men vroeger op Kortrijk, Deinze of Oudenaarde aangewezen was. In diezelfde 19de eeuw kwamen tal van culturele verenigingen tot stand die getuigden van het dynamisme van de Waregemse burgerij op literair, muzikaal en artistiek gebied.

Tijdens de eerste helft van de 20ste eeuw domineerde de vlasindustrie het economisch leven in Waregem. De "gouden Leieboorden" brachten werkgelegenheid. Na de crisis van de veertiger jaren werd in Waregem stilaan het tijdperk van de gemechaniseerde nijverheid ingeluid. De textielindustrie bleef belangrijk en Waregem werd welvarend en een aantrekkingspool voor de omliggende steden en gemeenten.

Tot voor 1977 was Waregem enkel de huidige hoofdgemeente, de andere kernen Beveren-Leie, Desselgem en Sint-Eloois-Vijve waren aparte gemeenten. Op 1 januari 1977 werden bij de gemeentelijke herindeling de gemeenten gefusioneerd tot één grote gemeente Waregem. Voortaan was er slechts één burgemeester en werd een nieuw wapenschild in gebruik genomen. Op 23 juni 1999 werd in het Belgische federale parlement de wet tot toekenning van de titel van Stad aan de gemeente Waregem goedgekeurd. Door deze wet mag Waregem zich sinds 1 januari 2000 officieel stad noemen.

Sinds 2005 is er een vredegerecht in Waregem. Dit bevindt zich in de Stationsstraat.

Het kanton Waregem, de rechtsopvolger van het kanton Oostrozebeke dat werd afgeschaft, is naast de gemeente Waregem ook bevoegd voor de gemeenten Wielsbeke, Dentergem en Oostrozebeke, in totaal samen voor ongeveer 60.000 inwoners.

Kernen

De grootste kern in Waregem is de hoofdgemeente Waregem zelf, met meer dan 20.000 inwoners. Ten noordwesten van de stadskern liggen de deelgemeenten Beveren-Leie, Desselgem (beide ruim 5000 inwoners) en Sint-Eloois-Vijve (bijna 4000 inwoners) langs de Leie. De gemeentegrenzen worden nog gevormd door het oude kronkelende traject van de Leie, van voor die rechtgetrokken werd. De kernen van Waregem en Sint-Eloois-Vijve zijn quasi één geheel gaan vormen door de aanleg van woonwijken en bedrijventerreinen, en ook de kernen van Desselgem en Beveren-Leie zijn naar elkaar toe gegroeid. Op het grondgebied van Waregem, langs de weg naar Deerlijk ligt een relatief groot gehucht Nieuwenhove. Nieuwenhove is nog een afzonderlijke kern, hoewel deze door lintbebouwing met het gehucht Molenhoek in Deerlijk is verbonden.

Sint-Eloois-Vijve en Desselgem ontwikkelden zich beide op een plaats waar men de Leie kon oversteken. Er ontstond daarbij een typisch patroon van tweelingskernen langs de Leie: Desselgem ligt gepaard met Ooigem en Sint-Eloois-Vijve met Sint-Baafs-Vijve.

De hoofdkern Waregem bestaat nog uit verschillende wijken. De wijken Gaverke en Biest vormen een afzonderlijke parochie. De parochie Heilige Familie in Gaverke werd in 1941 opgericht, de parochie Sint-Jozef in Biest in 1966. De oude parochie van het stadscentrum is genoemd naar Sint-Amandus. Alle kernen kennen een hoge graad van verstedelijking. Er is in de gemeente nog open ruimte nabij de Leievallei, in het uiterste noorden, en in het gebied rond gehucht Nieuwenhove.

#	Naam	Oppervlakte (km²)	Bevolking (01/01/2007)
I   (V)	Waregem - Waregem - Nieuwenhove	26,64	21.854
II	Sint-Eloois-Vijve	4,10	3.498
III	Desselgem	7,24	5.165
IV	Beveren	6,36	5.311

Bron: website Waregem http://www.waregem.be

De gemeente Waregem grenst aan de volgende dorpen en gemeenten:

a. Anzegem (gemeente Anzegem) b. Ingooigem (gemeente Anzegem) c. Vichte (gemeente Anzegem) d. Deerlijk (gemeente Deerlijk) e. Harelbeke (stad Harelbeke) f. Bavikhove (stad Harelbeke) g. Ooigem (gemeente Wielsbeke)

h. Wielsbeke (gemeente Wielsbeke) i. Sint-Baafs-Vijve (gemeente Wielsbeke) j. Zulte (gemeente Zulte) k. Kruishoutem (gemeente Kruishoutem) l. Nokere (gemeente Kruishoutem) m. Wortegem (gemeente Wortegem-Petegem)

Waregem, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

Verkeer en vervoer

Waregem ligt op de as van Kortrijk naar Gent. Deze as wordt gekenmerkt door de rivier de Leie, de spoorlijn 75 (Gent-Sint-Pieters – Moeskroen), de snelweg A14/E17 en de oudere steenweg N43, die Waregem in oost-westrichting doorsnijden. Rond het stadscentrum van Waregem ligt een ringweg, de R35. De inmiddels verdwenen spoorlijn 66A passeerde het station van Waregem.

Politiek

College van burgemeester en schepenen

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 versterkte de absolute CD&V-meerderheid nog: de partij kreeg ruim 60% van de stemmen. Als burgemeester werd de middenstander Kurt Vanryckeghem verkozen, zoon van Ere-burgemeester Jozef Vanryckeghem.

Verkiezingsresultaten sinds 1976

• De verkiezingsresultaten vanaf 1976 zijn te raadplegen op www.ibzdgip.fgov.be .

Bezienswaardigheden

• Het Flanders Field American Cemetery and Memorial is het enige Amerikaanse militaire kerkhof uit de Eerste Wereldoorlog in België.
• Het Kasteel Casier is beschermd als monument. In de stad staat ook het Kasteel van Potegem.
• Het Goed Te Nieuwenhove, het neerhof van het voormalig kasteel van Nieuwenhove.
• Het beschermde landhuis Saint-Georges.
• Langs de weg naar Deerlijk staat een beschermde historische hoeve.

Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Waregem

Sport

Paardensport

De hippodroom van Waregem is een van de weinige hippodrooms in België die nog in gebruik is. In de lente en de zomer vinden er tal van paardenwedstrijden plaats, voornamelijk drafrennen. De belangrijkste wedstrijd is tevens een van de belangrijkste evenementen uit de ganse regio, namelijk Waregem Koerse. Dit evenement vindt jaarlijks plaats op de dinsdag na de laatste zondag van augustus. Tijdens Waregem Koerse worden hindernisrennen en drafrennen georganiseerd met als hoogtepunt "De Grote Steeple Chase van Vlaanderen". Op deze dag komen er meer dan 40.000 mensen afgezakt naar de Waregemse hippodroom.

Voetbal

In het nationale voetbal kende Waregem succes met de voormalige club KSV Waregem en heeft met SV Zulte Waregem opnieuw een ploeg in de Eerste Klasse. SV Zulte Waregem speelt zijn thuiswedstrijden in het Regenboogstadion, gelegen aan de ringweg R35 (Zuiderlaan).

Ook voetbalclub Racing Waregem speelt in de nationale reeksen, momenteel in Derde Klasse. De club speelt zijn thuiswedstrijden in het Mirakelstadion.

Wielrennen

Waregem is ook een belangrijke stad op het vlak van het wielrennen, onder andere door de ligging vlakbij de Vlaamse Ardennen passeren er heel wat wedstrijden (vooral voorjaarswedstrijden) door of vlakbij Waregem. In Waregem is er bijvoorbeeld jaarlijks de aankomst van de voorjaarswedstrijd Dwars door Vlaanderen. In 1957 werd het WK wielrennen op de weg in Waregem gereden, gewonnen door Rik Van Steenbergen. In 1966 en 1989 werd het Belgisch kampioenschap wielrennen in Waregem gehouden. Op 10 juli 2007 was Waregem de startplaats van de derde rit in de Ronde van Frankrijk. De rit ging van Waregem naar Compiègne, Frankrijk. Ook de GP Briek Schotte genoemd naar de ronde van Vlaanderen winnende Flandrien als eerbetoon. In 2014 is Waregem gaststad voor het Belgisch Kampioenschap Veldrijden.

Golf

Bij Waregem ligt sinds 1988 de 18-holes golfbaan van de Waregem Golf Club. Hier zijn o.a. vijfmaal de Kampioenschappen voor professionals gespeeld.

Basketbal

In de Eerste nationale klasse van het damesbasketbal is Declercq Stortbeton Waregem BC actief.

Cultuur

Waregem kent een rijk en gevarieerd verenigingsleven. Verenigingen zoals de toneelverening " De Zingende Sterren", die stukken brengt in het plaatselijke dialect, het Waregems Harmonie Orkest (opgericht in 1828) , de Harmonie van Beveren-Leie en de koren Con Cuore en Laidos zijn slechts enkele van de verenigingen die ook buiten Waregem hoog aanzien genieten. Het harmonie-orkest van Beveren-Leie en het koor Con Cuore werden door de stad benoemd tot ' Cultureel Ambassadeur ' van Waregem.

Het cultuurcentrum De Schakel opende in 1973 de deuren. Inmiddels heeft het naast cursussen en films een gevarieerd podiumaanbod. Vooral de abonnementsformule is een succes. Met een schouwburg van 500 zitjes weet het toch sedert 2008 meer dan 2000 abonnees aan zich te binden.

Geboren in Waregem

Naam	Geboortejaar	Overlijdensjaar	Extra
Ignace Bossuyt	1947		Gewoon hoogleraar musicologie aan de Katholieke Universiteit Leuven
Walter Baele	1964		Cabaretier en acteur
Claude De Burie	1968		Acteur
Erik Derycke	1949		Socialistische politicus, jurist, voormalig minister; rechter bij het Grondwettelijk Hof
Andy De Smet	1970		voormalig Vlaams wielrenner
Ann Demeulemeester	1931		voormalig ontwerpster
Armand Desmet	1931		voormalig wielrenner
Dick Norman	1971		tennisspeler
Armand Parmentier	1954		voormalig atleet
Willem Putman	1900		schrijver
Werther Van Der Sarren	1941		voormalig acteur
Ludwig Verduyn	1960		Hoofdredacteur van de Vlaamse nieuwszender ActuaTV
Franky Vandendriessche	1971		Gewezen doelman van de Rode Duivels
Marc Waelkens	1948		archeoloog

Bekende Waregemnaren

• André Demedts, schrijver , ereburger van Waregem
• Ann Demeulemeester, modeontwerpster, ereburger van Waregem
• Wannes Destoop, Cineast
• Marc Waelkens, archeoloog, ereburger van Waregem
• Briek Schotte, bekend wielrenner, ereburger van Waregem. Woonde vanaf 4 jarige leeftijd te Desselgem, deelgemeente van Waregem.
• Jan Schotte, kardinaal en hoofd van de Curie van Rome, ereburger Waregem.
• André Vannecke, deken en oud VVKSO directeur

Partnersteden

• Ngarama (Rwanda) (sinds 1987)
• Szekszárd (Hongarije) (sinds 1993)
• Jerez (Spanje)
• Pardubice (Tsjechië)

Zie ook

• Lijst van onroerend erfgoed in Waregem

Externe link

• Website van de stad

Mediabestanden

Zie de categorie Waregem van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 53' NB, 3° 26' OL