Vlaamse Ardennen
De Vlaamse Ardennen zijn een heuvelachtige streek in het zuiden van de Belgische provincie Oost-Vlaanderen variërend in hoogte tussen 88 en 145 meter. De streek is niet duidelijk omlijnd, maar meestal bedoelt men hiermee het arrondissement Oudenaarde en de steden Zottegem en Geraardsbergen. De streek is een officieel erkend Regionaal Landschap en vormt een bekende toeristische regio. De heuvelrij loopt over de taalgrens over in het Henegouwse Pays des Collines, dat geografisch een geheel vormt met de Vlaamse Ardennen.
Inhoud |
Naamgeving [bewerken]
De streek heeft niets te maken met de Ardennen in Wallonië, maar is slechts zo genoemd vanwege haar heuvelachtige karakter. De benaming werd gegeven door de schrijver Omer Wattez in 1889: "O, mijn schoon land, met uw wijde horizonten; land van heuvels en dalen, waar ge tien, twaalf dorpen in één dag te voet kunt bezoeken, van het ene naar het andere gaan langs veldwegeltjes die klimmen en dalen; waar ge vanop een hoogte wel twintig dorpen ziet liggen, met hun kerktorens en huizen en hofsteden en boomgaarden. O, mijn schoon land met uw wijde en brede vergezichten, ... machtig veel groen, bossen, lange bomenrijen die men op de hoogten van verre ziet staan ..."
Geografie [bewerken]
De Vlaamse Ardennen zijn getuigenheuvels die hun oorsprong vinden in het Laat-Mioceen. De toeristische troeven van de streek zijn het heuvelende landschap met zijn vergezichten, de vele pittoreske dorpskernen, de kronkelende kasseiwegen, de knotwilgenrijen, de vele holle wegen, de watermolens (Bostmolen, Boembekemolen, Zwalmmolen, Ter Biestmolen, Ladeuzemolen, Molen Vandenborre, ...), de windmolens (Bossenaremolen, Tissenhovemolen, Molen Ten Hengst, Molen Ter Sleepe, Hoogkoutermolen, ...) en de culturele stadjes Oudenaarde, Ronse, Zottegem en Geraardsbergen.
In dit glooiende landschap liggen verschillende bossen en natuurreservaten (meestal beheerd door de Vlaamse overheidsdienst Agentschap voor Natuur en Bos of door Natuurpunt): het Burreken, het Muziekbos, het Kluisbos, het Brakelbos, het Bos Ter Rijst, Parkbos-Uilenbroek, Middenloop Zwalm, de Everbeekse bossen, de Steenbergse bossen, het Livierenbos, Bos t'Ename, het wachtspaarbekken Bettelhovebeek, het Cotthembos, het Hasseltbos, de Rooigemsebeekvallei, de Maarkebeekvallei, het Beiaardbos, Fonteinbos en Ingelbos, Bois Joly, het Koppenbergbos, de Langemeersen, het Kordaalbos, het Kloosterbos, het Spijkerbos, het Volkegembos, het Raspaillebos, de Reytmeersen, het Moenebroek, de Perlinkvallei, de Heurnemeersen, Pyreneeën-Tombele, de Munkbosbeekvallei, Bovenlopen Zwalm, de Hotond-Scherpenberg, het Paddenbroek, de Rietbeemd, de Grootmeers, de Kleinmeers, Nukerkebos-Bosheide, het Schauwbroek, het Lozerbos en het Duivenbos.
De glooiingen van de Vlaamse Ardennen vormen elk jaar het groene decor voor verschillende wielerwedstrijden. De nijdige kuitenbijters en kasseistroken tussen de heuvels zijn een stevige hindernis voor de wielrenners tijdens o.a. de Ronde van Vlaanderen. De bekendste hellingen in de Vlaamse Ardennen zijn de Achterberg, de Berendries, de Berg Hostellerie, de Berg ten Houte, de Berg ten Stene, de Bosberg, de Boigneberg, de Bossenaarberg, de Bovenstraat/Kouterberg, Den Ast, de Edelareberg, de Eikenberg, de Eikenmolen, de Flierendries, het Foreest, Grotenberge, de Hoogberg-Hotond, de Kapelleberg, het Bosgat, de Kattenberg, de Keiweg-Leberg, de Kloosterstraat, de Kluisberg, de Knokteberg, de Kortekeer, de Kouterberg, de Kruisberg, de Kwaremont, Ladeuze, de Leberg, de Koppenberg, de Molenberg, de Muur-Kapelmuur, de Nieuwe Kruisberg, de Nokereberg, de Oude Kwaremont, de Paterberg, de Pijpketel, de Pollareberg, de Rekelberg, de Statieberg, de Steenberg, de Steenbeekberg, de Steenbeekdries, de Stokstraat, de Taaienberg, Tenbosse, de Valkenberg, de Varentberg, de Volkegemberg en de Wolvenberg. Ook de vele kasseiwegen zoals de Paddestraat, de Lippenhovestraat, Kerkgate, de Haaghoek,... kruiden de wielerwedstrijden.
De landelijkheid van het open heuvellandschap biedt heel wat recreatiemogelijkheden. In de Vlaamse Ardennen zijn dan ook tal van bewegwijzerde wandelroutes uitgezet ("Cotthemroute", "Bierbrouwerroute", "Geuzenhoekroute", "Kartuizerroute", "Kluisbosroute", "Kordaalroute", "Muziekbosroute", "Omer Wattezroute", "Panoramaroute", "Reigerroute", "Rooigemsebeekroute", "Wannenlappersroute", "Scheldekantroute", "Sint-Lievensroute", "Slag bij Gavereroute", 4 "Taalgrenswandelroutes", "Waterkersgrachtenroute", "Zwalmbeekroute", "Zwalmbronnenroute", "Jan de Lichtepad", "Ulrich Libbrechtpad", "Mijnwerkerspad", "Sighelsempad", "Geutelingenpad", "Tweebossenpad", "Toeppad", "Walmkenbrandpad", "Zwalmpad",...). Ook de vele bossen en natuurreservaten zijn meestal vrij toegankelijk op bewegwijzerde paden van het Agentschap voor Natuur en Bos of Natuurpunt. Verder kunnen wandelaars hun eigen route samenstellen op het bewegwijzerde wandelnetwerk "Getuigenheuvels Vlaamse Ardennen". Fietsers kunnen de profrenners achterna rijden door één van de vele bewegwijzerde fietsroutes te volgen ("Eddy Merckxroute", "Gulden Eiroute", "Hermesroute", "Kouterroute", "Molenbeekroute", "Paterroute", "Egmontroute", "Ronde Van Vlaanderenroute", "Teirlinckroute", "Kartuizerroute", "Watermolenroute", ...) of door zelf een tocht uit te stippelen op het bewegwijzerde fietsroutenetwerk "Vlaamse Ardennen". Alle bekende kuitenbijters uit de wielerwedstrijden zijn vrij toegankelijk. De heuvels te paard verkennen is mogelijk langs de verschillende bewegwijzerde ruiter- en menroutes ("Livierenbosroute", "Scheldemeersenroute", "Livinusroute", "Lozerbosroute", "Zijldegemkouterroute", "Zoetegemroute", "Maarkebeekvalleiroute", ...). Autobestuurders en motorrijders kunnen het golvende landschap verkennen via de bewegwijzerde "Vlaamse Ardennenroute".
Gemeenten en steden in de Vlaamse Ardennen [bewerken]
- Brakel
- Gavere
- Geraardsbergen
- Horebeke
- Herzele
- Kluisbergen
- Kruishoutem
- Lierde
- Maarkedal
- Oosterzele
- Oudenaarde
- Ronse
- Sint-Lievens-Houtem
- Wortegem-Petegem
- Zingem
- Zottegem
- Zwalm
Oosterzele, Sint-Lievens-Houtem, Zottegem, Herzele en Brakel worden zowel tot de Vlaamse Ardennen als de Denderstreek of de Bloemenstreek (in het geval van Oosterzele) gerekend.
Heuvels in de Vlaamse Ardennen [bewerken]
| Naam | hoogte (meter boven zeespiegel) |
gemeente |
|---|---|---|
| Hotondberg | 145 | Ronse — Kluisbergen |
| Muziekberg | 133 | Ronse — Maarkedal |
| Oudenberg | 110 | Geraardsbergen |
| Kluisberg | 141 | Kluisbergen — Mont-de-l'Enclus |
| Koppenberg | 78 | Oudenaarde |
| Kattenberg | 60 | Oudenaarde |
| Edelareberg | 80 | Oudenaarde |
| Ganzenberg | 105 | Maarkedal |
| Boigneberg | 83 | Maarkedal |
| Eikenberg | 82 | Maarkedal |
| Grotenberge | 88 | Zottegem |
Trivia [bewerken]
De Permanensje is een audiovisueel streekbezoekerscentrum van de Vlaamse Ardennen gelegen te Geraardsbergen.
Externe links [bewerken]
- Toerisme Vlaamse Ardennen
- Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen
- Bosgroep Vlaamse Ardennen tot Dender
- Natuurpunt Vlaamse Ardennen Plus
- Natuurpunt Zwalmvallei
- foto's Vlaamse Ardennen
- Boembeke vzw, vereniging voor natuur en cultuur in de Vlaamse Ardennen
- Vlaamse Ardennendag
- Vlaamse Ardennen door Chris De Smedt
