Oost-Vlaanderen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oost-Vlaanderen
Provincie van België Flag of Belgium (civil).svg
Vlag van de provincie Oost-Vlaanderen Wapen van de provincie Oost-Vlaanderen
(Details) (Details)
Locatie van de provincie Oost-Vlaanderen
Geografie
Hoofdstad Gent
Oppervlakte 2.982 km²
Bevolking (Bron: NIS)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid		 1.432.326 (01/01/2010)
49,25%
50,75%
480 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder		 (1-1-2008)
19,63%
62,57%
17,80%
Buitenlanders 3,50% (01/01/2008)
Politiek
Gouverneur André Denys
Economie
Gemiddeld inkomen 15.832 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad 6,47% (jan. 2009)
Overige informatie
NIS-code 40000
ISO 3166 BE-VOV
Website http://www.oost-vlaanderen.be
Portaal  Portaalicoon   België
Uitzicht op Gent vanuit de Meestentoren.
De Onze-Lieve-Vrouwekerk te Sint-Niklaas
De Schelde te Ruien
De monding van de Dender in de Schelde
Stadhuis met belfort van Dendermonde
De Sint-Martinuskerk te Sint-Martens-Latem
De Muur van Geraardsbergen met op de top de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Oudeberg
De villa in het provinciaal domein Den Blakken
Belfort van Aalst

De provincie Oost-Vlaanderen is een van de vijf provincies van Vlaanderen en een van de tien provincies van België. Zij grenst in het westen aan de provincie West-Vlaanderen, in het noorden aan de Nederlandse provincie Zeeland via Zeeuws-Vlaanderen, in het oosten aan de provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant, en in het zuiden aan het Waalse Henegouwen.

Op 1 december 2004 werd André Denys (VLD) gouverneur van de provincie Oost-Vlaanderen. Hij volgde daarmee Herman Balthazar (sp.a) op, die met pensioen ging. De benoeming werd voor het eerst gedaan door de Vlaamse regering.[1]

Inhoud

[bewerken] Toponymie

Het toponiem Oost-Vlaanderen bestaat uit twee delen, namelijk "oost" en "Vlaanderen".

Een pagus is een gouw. Het was een soort (klein) graafschap. Iets kleiner dan een arrondissement, maar groter dan een kanton. De Latijnse toenaam Flandrensis verwijst naar het kenmerkende schorre en slib van de streek.
Pagus Frandrensis was een kustgebied met grote getijdengeulen en groene schorren waarin schapenboeren leefden, al dan niet op terpen [2]. Het gebied strekte zich uit rond Brugge tussen IJzer en Zwin en ontwikkelde zich in de volgende eeuwen tot het belangrijke Graafschap Vlaanderen.

[bewerken] Geschiedenis

1rightarrow.png Zie Geschiedenis van Vlaanderen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het was het vroegere gebied van de Menapiërs, wier territorium toentertijd nog gelegen was aan de Noordzee. Het gebied tussen Schelde en Dender behoorde echter tot het land der Nerviërs. De Nerviërs woonden tussen de Schelde en de Dijle.

Bij de verdeling van het Frankische rijk in de 9e eeuw kwam het gebied ten westen van de Schelde aan West-Francië, terwijl de gouw Brabant, ten oosten van de Schelde, Lotharingisch werd. Na de verdeling van Lotharingen kwam de volledige gouw Brabant aan Oost-Francië. Pas in de 11e eeuw veroverde de graaf van Vlaanderen het land tussen Schelde en Dender. Zo ontstond Rijks-Vlaanderen.

In 1795 werd, na de verovering door Frankrijk, het departement van de Schelde gevormd. Na de geallieerde bevrijding van 1815 werd dit de basis van de Nederlandse provincie Oost-Vlaanderen, waarvan echter Zeeuws-Vlaanderen, dat ook tot dit departement behoorde, weer werd afgescheiden en toegevoegd aan de provincie Zeeland. In 1830 werd dit de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Tot halfweg de negentiende eeuw was Oost-Vlaanderen naar inwonertal de grootste provincie. Daarna voorbijgestoken door het toenmalige Brabant, en Antwerpen en tijdelijk ook door Henegouwen.

In 1923 werden de gemeenten Burcht en Zwijndrecht overgeheveld naar de provincie Antwerpen.[3]

[bewerken] Geografie

[bewerken] Topografie

[bewerken] Hydrografie

De Leie komt de provincie binnen vanuit Sint-Eloois-Vijve. Vervolgens meandert (omwille van de geringe bodemhelling) ze langs Olsene, Oeselgem, Gottem, Zulte, Baarle, Machelen, Deinze, Drongen, Astene, Sint-Martens-Leeme, Sint-Martens-Latem, Sint-Denijs-Westrem en tenslotte Gent alwaar ze eveneens in de Schelde afwatert.

De Zuidlede, een rivier die heden ten dage dienstdoet als kanaal, vormt een verbinding tussen de Durme te Daknam (bij Lokeren en de Moervaart te Mendonk. Ook de loop van die Durme (ook wel Kale genoemd) is door de geschiedenis sterk gewijzigd. Oorspronkelijk kwam ze vanuit Aalter de provincie binnen, vervolgens stroomde langs Zomergem en vervolgens oostwaarts tot in Vinderhoute. Daar voegde de Poekebeek, komende vanuit Tielt, zich bij de Durme. Vervolgens stroomde de rivier dan verder noordoostwaarts richting Wondelgem, Langerbrugge, Rodenhuize en Mendonk. Daarna opnieuw oostwaarts doorheen de Moervaartdepressie en zuidwaarts naar Lokeren om via de huidige loop van de Durme in de Schelde uit te monden te Temse. De Brugse Vaart, de Lieve, het kanaal Gent-Terneuzen en het Schipdonkkanaal hebben de vroegere situatie onherkenbaar veranderd. Aan haar oevers liggen verder ook nog Tielrode en Waasmunster.

De Molenbeek, die ontspringt in Godveerdegem (bij Zottegem), stroomt vervolgens over het grondgebied van Grotenberge, Herzele, Sint-Lievens-Esse, Woubrechtegem, Ressegem), Heldergem, Kerksken, Haaltert, Aaigem, Mere, Erpe, Aalst en Hofstade) alwaar ze uitmondt in de Dender. Ze heeft een lengte van ongeveer 25 kilometer. De Dender zelf komt de provincie binnen te Groten-Buisemont vanuit Henegouwen en passeert vervolgens de plaatsen Overboelare, Geraardsbergen, Schendelbeke, Idegem, Grimminge, Zandbergen, Hemelrijk, Appelterre-Eichem, Ninove, Okegem, Iddergem, Denderleeuw, Welle, Erembodegem, Aalst, Hofstade, Herdersem, Wieze, Mespelare, Denderbelle, Oudegem om tenslotte in Dendermonde (zoals het toponiem doet vermoeden) uit te monden in de Schelde. Buiten het provinciaal territorium voegt ook de Mark zich bij de Dender. Aan haar oevers ligt het Oost-Vlaamse dorp Viane (bij Geraardsbergen).

De Schelde zelf tenslotte komt de provincie binnen nabij Berchem om vervolgens doorheen gans de provincie te meanderen. Aan haar oevers liggen de plaatsen Melden, Oudenaarde, Ename, Welden, Nederzwalm, Zingem, Asper, Gavere, Eke, Semmerzake, Melsen, Schelderode, Zevergem, Merelbeke, Zwijnaarde en Gent. Hier wordt de Schelde afgeleid in de Ringvaart, waar ook de Leie in uitmondt. De Schelde verlaat Gent richting Melle en stroomt vervolgens langs Kwatrecht, Overschelde, Wetteren, Schellebelle, Bruinbeke, Uitbergen, Nederkouter, Wichelen, Schoonaarde, Appels en Dendermonde alwaar de Dender in haar uitmondt. Ze vervolgt haar pad langs Vlassenbroek, Moerzeke en Baasrode. Vanaf hier vormt de rivier de grens met de provincie Antwerpen. Aan Oost-Vlaamse zijde liggen de plaatsen Hamme en Tielrode alwaar nabij de gemeentegrens met Temse de Durme de Schelde vervoegt. De rivier vervolgt haar weg langs Steendorp en Rupelmonde. Aldaar vindt aan de overzijde van de oever (in de provincie Antwerpen) de monding van de Rupel plaats. Tenslotte liggen ook nog de dorpen Bazel en Kruibeke verder stroomafwaarts aan de oevers van de Schelde. In het laatstgenoemde dorp verlaat de rivier de provincie. Alle genoemde rivieren behoren tot het stroomgebied van de Schelde.

[bewerken] Geografische streken

Het noorden van de provincie ligt bijna geheel in de geografische streek Zandig Vlaanderen en wordt vaak verder onderverdeeld in het Waasland (o.a. Sint-Niklaas), het Meetjesland (o.a. Eeklo), het Scheldeland (o.a. Gent en Dendermonde) en de Leiestreek (o.a. Nazareth en Gent). Het zuiden van de provincie is gelegen in Zandlemig Vlaanderen en het uiterste zuiden (o.a. Geraardsbergen, Brakel en Ronse) vormt de Vlaamse Ardennen. De Oost-Vlaamse gemeenten in de nabijheid van de noordelijke Zeeschelde (o.a. Beveren en Sint-Gillis-Waas) ten slotte worden tot de Polders gerekend.

[bewerken] Administratieve indeling

[bewerken] Arrondissementen

[bewerken] Administratieve arrondissementen
[bewerken] Gerechtelijke arrondissementen

[bewerken] Provinciedistricten

De provinciedistrict-grenzen komen overeen met de arrondissementsafbakening in Oost-Vlaanderen. Uitzondering hierop zijn de arrondissementen Gent en Aalst die beide nog eens opgedeeld zijn in twee provinciedistricten. De omschrijving van de provinciedistricten Gent en Aalst zelf vallen samen met die van de respectievelijke kieskantons. De informatie over deze provinciedistrict vindt u terug op de desbetreffende pagina's van het gelijkvormige arrondissement of kieskanton.

[bewerken] Kantons

[bewerken] Gemeenten

Gemeenten met een stadstitel hebben "(stad)" achter de naam

Oost-VlaanderenGemeenten.png

1. Aalst (stad)
2. Aalter
3. Assenede
4. Berlare
5. Beveren
6. Brakel
7. Buggenhout
8. De Pinte
9. Deinze (stad)
10. Denderleeuw
11. Dendermonde (stad)
12. Destelbergen
13. Eeklo (stad)
14. Erpe-Mere
15. Evergem

16. Gavere
17. Gent (stad)
18. Geraardsbergen (stad)
19. Haaltert
20. Hamme
21. Herzele
22. Horebeke
23. Kaprijke
24. Kluisbergen
25. Knesselare
26. Kruibeke
27. Kruishoutem
28. Laarne
29. Lebbeke
30. Lede

31. Lierde
32. Lochristi
33. Lokeren (stad)
34. Lovendegem
35. Maarkedal
36. Maldegem
37. Melle
38. Merelbeke
39. Moerbeke
40. Nazareth
41. Nevele
42. Ninove (stad)
43. Oosterzele
44. Oudenaarde (stad)
45. Ronse (stad)

46. Sint-Gillis-Waas
47. Sint-Laureins
48. Sint-Lievens-Houtem
49. Sint-Martens-Latem
50. Sint-Niklaas (stad)
51. Stekene
52. Temse
53. Waarschoot
54. Waasmunster
55. Wachtebeke
56. Wetteren
57. Wichelen
58. Wortegem-Petegem
59. Zele
60. Zelzate

61. Zingem
62. Zomergem
63. Zottegem (stad)
64. Zulte
65. Zwalm

[bewerken] Aangrenzende provincies

   Aangrenzende provincies   
    Zeeland    
 West-Vlaanderen  Brosen windrose nl.svg  Antwerpen 
    Henegouwen   Vlaams-Brabant 

[bewerken] Demografie

[bewerken] Evolutie van het inwonertal

Inwoneraantal x 1000

  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980=inwoneraantal op 1 januari
  • 1815: afscheiding van Zeeuws-Vlaanderen aan de provincie Zeeland

[bewerken] Bezienswaardigheden

1rightarrow.png Zie Lijst van onroerend erfgoed in Oost-Vlaanderen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Werelderfgoed

In 1998 werden 3 Oost-Vlaamse begijnhoven opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Ze zijn opgenomen op deze lijst vanwege hun unieke karakter en inplanting. Daarnaast zijn ze een unieke getuige van de unieke (in die tijd) onafhankelijkheid van de religieuze vrouw (begijn) in de middeleeuwen in West-Europa. Een andere bepalende factor is het unieke en uitzonder karakter van de combinatie aan stedelijke en landelijk planning enerzijds en de combinatie religieus en burgerlijke architectuur anderzijds. UNESCO maakt een onderscheid tussen begijnhoven van het stedelijk type (a), van het pleintype (b) en van het gemengde type (c).

Het betreft de begijnhoven van Gent (Klein Begijnhof) (c), en Sint-Amandsberg (Groot Begijnhof) (a) en Dendermonde (Alexiusbegijnhof) (b)

Het jaar daarop volgend (1999) nam de UNESCO ook 5 Oost-Vlaamse belforten op in haar lijst van beschermd erfgoed. Ze werden in de lijst opgenomen als erkenning van een architectonische manifestatie van een opkomende burgerlijke onafhankelijkheid van feodale en religieuze invloeden in onder andere het historisch Vlaanderen en het hertogdom Brabant, wat leidde tot een mate van lokale democratie die van groot belang is geweest in de geschiedenis van de mensheid. In vergelijking met de slottoren (symbool van de adel) en de kerktoren (symbool van de kerk) representeert het belfort, als derde toren in het stedelijk landschap, de macht van schout en schepenen. De belforten werden gebouwd tussen de 11de en 17de eeuw en lopen qua bouwstijl daarmee uiteen van romaans, gotisch en renaissance tot barok. Weinig torens zijn vrijstaand. De meeste belforten zijn gebouwd op of aan een stadhuis of lakenhal.

Het betreft de belforten van Aalst, Dendermonde, Eeklo, Gent en Oudenaarde.

[bewerken] Nationaal erfgoed

Andere belangrijke bezienswaardigheden zijn onder andere:

[bewerken] Musea

Bekende musea in Oost-Vlaanderen zijn onder andere:

[bewerken] Natuur

[bewerken] Provinciale domeinen

De provincie Oost-Vlaanderen beheert een aantal provinciale domeinen[4]:

[bewerken] Cultuur

[bewerken] Taal

De officiële taal is het Nederlands. Tegen de taalgrens ligt echter de faciliteitengemeente Ronse, waar Franstaligen ook in hun eigen taal terecht kunnen.

[bewerken] Dialect

Het Oost-Vlaams dialect, vooral door de ouderen nog wel gesproken, vormt een overgangszone tussen het West-Vlaams en het Antwerps/Brabants waarbij de invloed van deze laatste twee op de plaatselijke Oost-Vlaamse dialecten soms heel sterk is.

[bewerken] Media

  • AVS richt op de regio's Eeklo, Gent en Oudenaarde en was de eerste regionale televisiezender in Vlaanderen. De zender werd opgericht omstreeks 1981 en heeft een zendlicentie sinds 1988. Er wordt voornamelijk regionaal nieuws uitgezonden.
  • TV Oost richt zich, zoals de naam reeds doet vermoeden, op het oosten van de provincie Oost-Vlaanderen (o.a. Geraardsbergen, Dendermonde, Aalst en Sint-Niklaas) en is gevestigd te Sint-Niklaas. De zender behoort tot de mediagroep Concentra en brengt hoofdzakelijk regionaal nieuws. Tot 2 januari 2007 heette de zender Kanaal 3.
  • De Gentenaar, de oudste Belgische krant die nu nog bestaat, behoort tot de mediagroep Corelio. Sinds 1959 verschijnt ze echter als dochterblad van Het Nieuwsblad.
  • De stadskrant TiensTiens, die uitsluitend in de stad Gent verschijnt en wordt uitgegeven door de vzw Radar.

[bewerken] Religie en levensbeschouwing

[bewerken] Christendom

[bewerken] Rooms-katholieke godsdienst

1rightarrow.png Zie Lijst van parochies van het bisdom Gent voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De provincie valt grotendeels samen met het Rooms-katholieke bisdom Gent. Daarnaast omvat dit bisdom ook nog de gemeente Zwijndrecht (provincie Antwerpen). De bisschopszetel is gelegen in Gent. Het bisdom telt 34 dekenaten.

[bewerken] Protestantse kerk

In Oost-Vlaanderen bevindt zich de enige kern van oorspronkelijk Protestantse gelovigen in Vlaanderen, namelijk in de Geuzenhoek te Sint-Maria-Horebeke (eigenaardige naam voor de plaats van een protestantse gemeente!). Daarnaast zijn er protestantse gemeenten in Aalst, Denderleeuw, Dendermonde, Gent (2), Geraardsbergen en Ronse. Allen behoren ze tot het District Oost- en West-Vlaanderen van de Verenigde Protestantse Kerk in België.

[bewerken] Anglicaanse kerk

Er zijn twee Anglicaanse gemeenten in de provincie die zich beiden bevinden in de stad Gent en behoren tot het Aartsdekenaat Noordwest-Europa.

[bewerken] Islam

Er zijn verschillende islamitische moskees gevestigd in de provincie, de meeste hiervan liggen in de stad Gent. De eerste moskee in de provincie was de Yavuz Sultan Selim-moskee in Ledeberg die officieel erkend werd in 2007. De meeste moskees zijn in de Turkse (19) en Marokkaanse (15) traditie. Daarnaast is er nog één moskee in Pakistaanse traditie. De overgrote meerderheid van de Oost-Vlaamse moslims is soenniet (سونى).

[bewerken] Mobiliteit

[bewerken] Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer in de provincie Oost-Vlaanderen is vooral naar en vanuit de stad Gent georganiseerd. Zowel het busvervoer in de provincie en de steden als de Gentse tram worden geëxploiteerd door de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn.

Het spoorwegvervoer wordt daarentegen op federaal niveau door de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) georganiseerd. Veruit het grootste station is dat van Gent-Sint-Pieters, andere belangrijke stations zijn die van Denderleeuw, Sint-Niklaas, Aalst, Dendermonde, De Pinte, Oudenaarde, Zottegem en Geraardsbergen.

[bewerken] Wegennet

De belangrijkste autostrades die de provincie doorkruisen zijn de E17, de E40, en de E43. Daarnaast hebben de steden Gent (R4), Aalst (R41), Sint-Niklaas (R42) en Eeklo (R43 (België)|R43) elks een ringweg.

[bewerken] Politiek

[bewerken] Voormalige Gouverneurs

Provinciaal gouverneur in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830):

Sinds de Belgische onafhankelijkheid waren de gouverneurs opeenvolgend :

[bewerken] Deputatie

Het dagelijks bestuur is in handen van de deputatie. Die telt 6 leden en wordt voorgezeten door de gouverneur. De provincie wordt bestuurd door een coalitie van CD&V, sp.a-SLP en Open Vld. De N-VA haalde in 2006 geen gemeenteraadsleden.

[bewerken] Provincieraad

De provincieraad van Oost-Vlaanderen telt 84 zetels.

[bewerken] Uitslagen van de provincieraadsverkiezingen sinds 1994

Partij 9-10-1994

Stemmen - % - Zetels

 8-10-2000

Stemmen - % - Zetels

 8-10-2006

Stemmen - % - Zetels
CVP 274.310 - 30,42% - 33 241.141 - 25,69% - 25
CD&V-N-VA 265.199 - 27,35% - 25
VB 88.747 - 9,84% - 6 138.193 - 14,72% - 12 203.644 - 21,00% - 19
VLD-Vivant 231.256 - 23,85% - 22
VLD 206.361 - 22,88% - 22 254.840 - 27,15% - 27
Vivant 7.570 - 0,81% - 0
sp.a-Spirit 163.069 - 16,81% - 14
SP 153.637 - 17,04% - 17 138.937 - 14,80% - 13
Groen! 80.818 - 8,96% - 4 89.316 - 9,52% - 5 88.456 - 9,12% - 4
PVDA 8.512 - 0,94% - 0 7.445 - 0,79% - 0 7.610 - 0,76% - 0
VU&ID 59.265 - 6,57% - 1 59.108 - 6,30% - 2
Waardig Ouder Worden 16.072 - 1,78% - 0
Andere Partijen 14.104 - 1,56% - 0 2.005 - 0,21% - 0 10.558 - 1,09% - 0

[bewerken] Externe links

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ↑ Sinds het Lambermontakkoord worden provinciegouverneurs, na eensluidend advies van de federale regering, benoemd door de gewestregeringen.
  2. ↑ http://www.ikhebeenvraag.be/vraag/16009
  3. ↑ Geschiedenis van de provincie Antwerpen
  4. ↑ Provinciale domeinen (Website provincie Oost-Vlaanderen)
  5. ↑ Den Blakken (Website provincie Oost-Vlaanderen)
  6. ↑ De Boerekreek (Website provincie Oost-Vlaanderen)
    website Boerekreek
  7. ↑ De Gavers (Website provincie Oost-Vlaanderen)
    Website De Gavers
  8. ↑ Het Gentbos (Website provincie Oost-Vlaanderen)
  9. ↑ Het Leen (Website provincie Oost-Vlaanderen)
  10. ↑ Puyenbroeck (Website provincie Oost-Vlaanderen)
  11. ↑ De Roomakker (Website provincie Oost-Vlaanderen)
Bestuurlijke indeling van België België
Gewesten: Brussels Hoofdstedelijk Gewest · Vlaams Gewest · Waals Gewest
Gemeenschappen: Duitstalige Gemeenschap · Franse Gemeenschap · Vlaamse Gemeenschap
Provincies: Vlaams: Antwerpen · Limburg · Oost-Vlaanderen · Vlaams-Brabant · West-Vlaanderen
Waals: Henegouwen · Luik · Luxemburg · Namen · Waals-Brabant
Wikimedia Commons
Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Oost-Vlaanderen&oldid=29185923"
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen