Vredegerecht
Een vredegerecht, is een rechtbank voorgezeten door een vrederechter, een alleen zetelende magistraat die snel oordeelt in kleine zaken, die dicht bij de burger staan. In Nederland kent men geen vrederechter meer; het ambt van kantonrechter komt er het meest mee overeen. Het ambt van vrederechter werd daar in 1838 afgeschaft.
Het is de gemakkelijkst toegankelijke rechter en het feitelijke gezicht van de rechtspraak bij de burger in landen waar het rechtsstelsel op de Franse Code Napoléon is gebaseerd.
Het is een instelling die momenteel alleen nog voorkomt in België, Luxemburg en Zwitserland, en in Frankrijk zelf werd afgeschaft in 1958:
Gedurende korte tijd heeft de instelling ook bestaan in Nederland, bepaalde Duitse bondsstaten en Italië ten tijde van de Napoleontische bezetting:
De instelling van Justice of the peace uit landen met een rechtstelsel gebaseerd op common law is fundamenteel verschillend van het begrip vredegerecht; de rechtbank die het dichtste aansluit bij het begrip vredegerecht is het small claims court.
De vrederechtspraak in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog was gericht op het aanpakken van politieke tegenstanders van de bezetter en de NSB. Ook dit staat los van de oorspronkelijke functie van de vrederechter.
