Vrederechter (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een Belgische vrederechter is de gemakkelijkst toegankelijke rechter en het feitelijke gezicht van de rechtspraak bij de burger.

Wie met het gerecht in aanraking komt, zal meestal met het vredegerecht te maken krijgen, omdat de vrederechter een zo ruime bevoegdheid heeft dat bijna alle zaken uit het dagelijkse leven van de mensen voor hem moeten gebracht worden.

Organisatie[bewerken]

Omdat men het vredegerecht dicht bij de burger wil hebben, heeft ieder van de 187 [1] gerechtelijke kantons zijn eigen vredegerecht. In het totaal zijn er 187 vredegerechten met 229 zetels. In principe is er één vastbenoemde vrederechter per kanton en telt elk kanton één enkele zetel. (De zetel is de plaats waar zitting wordt gehouden en waar een griffie is). Er zijn echter ook een aantal toegevoegde vrederechters, die volgens de noodwendigheden van de dienst (bijvoorbeeld bij langdurige ziekte van de titularis; in een overbelast kanton) ingezet kunnen worden in meerdere vredegerechten van één gerechtelijk arrondissement. Enkele kantons hebben ook meer dan één zetel.

In de volgende steden en gemeenten is er een vredegerecht:

provincie Antwerpen

Antwerpen (12 kantons), Boom, Brasschaat, Kapellen, Kontich, Schilde, Zandhoven, Heist-op-den-Berg, Lier, Mechelen, Willebroek, Arendonk, Geel, Herentals, Hoogstraten, Mol, Turnhout, Westerlo

provincie Limburg

Beringen, Hasselt (2 kantons), Houthalen-Helchteren, Neerpelt-Lommel, Sint-Truiden, Bilzen, Borgloon, Bree, Genk, Maaseik, Maasmechelen, Tongeren-Voeren

provincie Waals-Brabant

Eigenbrakel, Geldenaken-Perwijs, Nijvel, Tubeke, Waver (2 kantons)

Brussels Hoofdstedelijke Gewest

Anderlecht (2 kantons), Oudergem, Brussel (6 kantons), Etterbeek, Vorst, Elsene, Jette, Sint-Jans-Molenbeek, Sint-Gillis, Sint-Joost-ten-Node, Schaarbeek (2 kantons), Ukkel, Sint-Pieters-Woluwe,

provincie Vlaams-Brabant

Asse, Grimbergen, Halle, Herne-Sint Pieters Leeuw, Kraainem-Sint Genesius Rode, Lennik, Meise, Overijse-Zaventem, Vilvoorde, Aarschot, Diest, Haacht, Landen-Zoutleeuw, Leuven (3 kantons), Tienen,

Oost-Vlaanderen

Aalst (2 kantons), Beveren, Dendermonde-Hamme, Lokeren, Ninove, Sint-Niklaas (2 kantons), Wetteren-Zele, Deinze, Eeklo, Gent (5 kantons), Merelbeke, Zelzate, Zomergem, Geraardsbergen-Brakel, Oudenaarde-Kruishoutem, Ronse, Zottegem-Herzele,

provincie West-Vlaanderen

Brugge (4 kantons), Oostende (2 kantons), Tielt, Torhout, Ieper, Ieper-Poperinge, Wervik, Harelbeke, Izegem, Kortrijk (2 kantons), Menen, Roeselare, Waregem, Diksmuide, Veurne-Nieuwpoort,

provincie Luik

Eupen, Sankt-Vith, Hamoir, Hoei (2 kantons), Fléron, Grâce-Hollogne, Herstal, Luik (4 kantons), Saint-Nicolas, Seraing, Sprimont, Wezet, Borgworm, Limburg-Aubel, Malmedy-Spa-Stavelot, Verviers (2 kantons),

provincie Luxemburg

Aarlen-Messancy, Virton-Florenville-Etalle, Marche en Famenne-Durbuy, Vielsalm-La Roche-en-Ardenne-Houffalize, Bastenaken-Neufchâteau, Saint Hubert-Bouillon-Paliseul

provincie Namen

Beauraing-Dinant-Gedinne, Ciney-Rochefort, Couvin-Philippeville, Florennes-Walcourt, Andenne, Fosses-la-Ville, Gembloers-Eghezée, Namen (2 kantons)

provincie Henegouwen

Beaumont-Chimay-Merbes leChâteau, Binche, Charleroi (5 kantons), Châtelet, Fontaine-l'Evêque, Seneffe, Thuin, Boussu, Dour-Colfontaine, Edingen-Lens, La Louvière, Bergen (2 kantons), Zinnik , Aat-Lessen, Moeskroen-Komen-Waasten, Péruwelz-Leuze en Hainaut en te Doornik (2 kantons).

Bevoegdheden[bewerken]

In de artikelen 590 tot 601 van het gerechtelijk wetboek zijn ruim een 80-tal uiteenlopende bevoegdheden voor de vrederechter weggelegd.

De vrederechter (alleen zetelende rechter) beslist onder meer over de kleinere geschillen: burgerlijke zaken (bijvoorbeeld leningen, schadevergoeding wegens fout) en handelszaken (bijvoorbeeld invordering facturen tussen handelaars) van maximaal 1860 euro.

Daarnaast beslist hij, ongeacht de omvang van het gevorderde bedrag, over

De vrederechter heeft ook een groot aantal taken op het gebied van het familierecht:

  • Hij treft dringende en voorlopige maatregelen tussen echtgenoten bij echtelijke moeilijkheden (verblijfsregeling van de kinderen, onderhoudsgelden, vervreemdingsverbod, inventarisname, afzonderlijk verblijf, enzovoort),
  • oordeelt over bijna alle mogelijke alimentatievorderingen,
  • stelt voorlopige bewindvoerders aan voor personen die hun goederen niet zelf kunnen beheren (en controleert ze),
  • beveelt de gedwongen opname van geesteszieken (de vroegere collocatie) enzovoort.
  • Hij duidt voogden over minderjarigen aan en controleert ze.
  • Hij verleent aan ouders de bijzondere machtigingen die zij nodig hebben als ze bepaalde handelingen in naam van hun minderjarige kinderen willen stellen (bijvoorbeeld een erfenis aanvaarden of verwerpen, of goederen van de kinderen, zoals huizen of grond, kopen of verkopen).

Daarnaast is een zeer belangrijke opdracht van de vrederechter de verzoening, het onderhandelen tussen de partijen om een minnelijke schikking te kunnen treffen. De vrederechter kan via een verzoeningszitting (die gratis is en zeer snel verloopt) worden ingeschakeld.

Gerechtelijke hiërarchie[bewerken]

Tegen de meeste beslissingen van de vrederechter kan de in het ongelijk gestelde partij hoger beroep instellen bij de rechtbank van eerste aanleg van het gerechtelijk arrondissement waarin het vredegerecht gelegen is (indien het gaat om een rechtszaak tussen handelaars, moet het hoger beroep ingesteld worden bij de rechtbank van koophandel). Een uitzondering op deze regel zijn de zaken waarin in totaal niet meer dan 1.240 euro wordt gevorderd : in deze zaken kan geen hoger beroep worden ingesteld, maar kan de in het ongelijk gestelde partij enkel nog een cassatieberoep instellen bij het hof van cassatie. Wel zijn er een heel aantal materies waarin hoger beroep kan worden ingesteld "ongeacht de waarde van de vordering", dat wil zeggen zelfs als het over minder dan 1.240 euro gaat (bijvoorbeeld : betwistingen over huur, onderhoudsgeld, consumentenkrediet, voorlopige maatregelen bij echtelijke moeilijkheden, ...).

Gerechtelijke hiërarchie

Referenties[bewerken]

  1. http://www.belgium.be/nl/justitie/Organisatie/rechtbanken/; J. LAENENS, K. BROECKX, e.a., Handboek gerechtelijk recht, Intersentia, 2008, Antwerpen, 162 - 163.
Nationaal recht
Rechtsbron: Verdragen · Belgische Grondwet · Bijzondere wet · Wet, Decreet, Ordonnantie · Rechtspraak · Rechtsleer · Gewoonterecht · Algemene rechtsbeginselen
Publiekrecht: Staatsrecht · Strafrecht · Gerechtelijk recht · Bestuursrecht · Fiscaal recht · Sociale zekerheidsrecht
Burgerlijk recht: Burgerlijk recht · Arbeidsrecht · Handels- en economisch recht · Insolventierecht · Vennootschapsrecht
Rechtbanken: Hof van Cassatie (1) · Grondwettelijk Hof(1) · Raad van State(1)
Hof van beroep (5) · Arbeidshof (5) · Strafuitvoeringsrechtbank (6) · Hof van assisen (11) · Arrondissementsrechtbank (27) · Rechtbank van eerste aanleg (27) (Burgerlijke rechtbank, Rechtbank van eerste aanleg, Jeugdrechtbank) · Rechtbank van koophandel (27) · Arbeidsrechtbank (27) · Politierechtbank (37) · Vredegerecht (225)
Territoriale indeling: Gerechtelijk gebied · Gerechtelijk arrondissement · Gerechtelijk kanton
Actoren van justitie: Rechter · Griffier · Openbaar Ministerie (ook parket) · Ministerie van Justitie · Advocaat · Burgerlijke partij · Benadeelde persoon

Europees Recht
Primair recht: VEU · VWEU · Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
Secundair recht: verordeningen · richtlijnen · besluiten · aanbevelingen · Adviezen
Rechtbanken: Gerecht · Hof van Justitie van de Europese Unie · Europees Hof voor de Rechten van de Mens · Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie

Internationaal recht
Rechtsbron: Verdragen · Rechtspraak · Rechtsleer · Gewoonterecht · Algemene rechtsbeginselen
Rechtstakken: Internationaal Publiekrecht · Internationaal privaatrecht
Rechtbanken: Benelux-Gerechtshof · Europees Hof voor de Rechten van de Mens · Internationaal Gerechtshof · Internationaal Strafhof