Internationaal Gerechtshof

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Vredespaleis in Den Haag waar het Hof zetelt.
Het Vredespaleis in Den Haag waar het Hof zetelt.

Internationaal Recht

Het Internationaal Gerechtshof (ook wel Internationaal Hof van Justitie genoemd, in het Frans Cour internationale de justice) is het belangrijkste gerechtelijke orgaan binnen de Verenigde Naties. Het hof bestaat uit 15 rechters die worden gekozen door de Algemene Vergadering en de Veiligheidsraad. Het Internationaal Gerechtshof is gevestigd in Den Haag in het Vredespaleis. Naast het Internationaal gerechtshof zijn in Den Haag nog enkele internationale hoven gevestigd: het Internationaal Strafhof, het Joegoslavië-tribunaal, het Iran-VS Claims Tribunaal en het Permanent Hof van Arbitrage.

Geschiedenis[bewerken]

Film van de eerste zitting van het Internationaal Gerechtshof.

Het Permanent Hof van Internationale Justitie werd in 1922 geïnstalleerd maar stopte haar activiteiten in 1940, en werd in 1946 ontbonden. Het Internationaal Gerechtshof, in 1946 opgericht door de Verenigde Naties, kwam hiervoor in de plaats.

Het hof werd opgericht door middel van Resolutie 9 van de Veiligheidsraad. In Resolutie 11 en Resolutie 58 werden verder de voorwaarden gesteld aan Zwitserland en besloten dat ook Zwitserland als niet VN-lid partij werd van het Hof.

Rechtsbereik[bewerken]

Het Internationaal Gerechtshof buigt zich uitsluitend over rechtsgeschillen tussen staten. Ook geeft het op verzoek adviezen aan de Algemene Vergadering en de Veiligheidsraad. Daarnaast kunnen internationale organisaties die aan de VN gelieerd zijn ook juridische advies aanvragen op het gebied waarop zij opereren. In de praktijk is het niet altijd eenvoudig te definiëren wanneer een geschil een rechtsgeschil is, en wanneer het een politiek geschil of een belangengeschil is. Over het algemeen gaat men er van uit dat bij een rechtsgeschil de toepassing van een rechtsregel in het geding is. Dat heeft als gevolg dat het Internationaal Gerechtshof alleen bevoegd is bij conflicten tussen staten als de toepassing van een rechtsregel bij het conflict een rol speelt.

Erkenning door staten[bewerken]

De aanvaarding van de rechtsmacht van het Internationaal Gerechtshof kan op verschillende wijze plaatsvinden:

  1. Op grond van artikel 36 lid 2 van het Statuut van het Internationaal Gerechtshof kan een staat verklaren zich aan het Internationaal Gerechtshof te onderwerpen, in het geval zich een geschil voordoet met een andere staat, die eenzelfde verklaring heeft afgelegd. Zo'n verklaring wordt genoemd een Declaration Recognizing the Jurisdiction of the Court as Compulsory. Nederland legde deze verklaring af in 1956.[1]
  2. Staten nemen in een verdrag een zogeheten compromissoire clausule op waarin zij zich verplichten geschillen die opkomen in verband met het verdrag voor te zullen leggen aan het Internationaal Gerechtshof.
  3. Staten sluiten een compromis waarbij zij besluiten een reeds gerezen geschil voor te leggen aan het Internationaal Gerechtshof.
  4. Wanneer een gedaagde staat voor het Hof verschijnt en geen verweer voert met betrekking tot de bevoegdheid, maar wel op de hoofdzaak, mag worden afgeleid dat de rechtsmacht van het Hof wordt erkend. Dit heet forum prorogatum.

Werkwijze[bewerken]

De samenstelling en de werkwijze van het Internationaal Gerechtshof zijn geregeld in het Statuut van het Internationaal Gerechtshof, dat onderdeel is van het Handvest van de Verenigde Naties. Het hof kent twee officiële talen: Engels en Frans. Voor de vertalingen wordt gezorgd door een permanente staf van beëdigd vertalers, en wanneer er veel werk is wordt de hulp van tijdelijke krachten ingeroepen. De staf van het gerechtshof is internationaal. Veel van de werknemers zijn van geboorte Engels- of Franstalig.

Rechters[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van permanente rechters van het Internationale Gerechtshof

De 15 rechters van het gerechtshof zijn altijd van 15 verschillende nationaliteiten. De vijftien rechters worden benoemd voor 9 jaar; elke 3 jaar worden 5 nieuwe rechters benoemd. De president en vicepresident worden voor een periode van drie jaar benoemd.

Tot nu toe hebben de 5 permanente leden van de Veiligheidsraad altijd een rechter gehad, behalve de Volksrepubliek China tot 1971; wel leverde Taiwan (Republiek China) een groot deel van deze jaren twee maal een rechter. België en Nederland leverden tot nu toe elk een rechter. Uit België was dat Charles De Visscher van 1946 tot 1952 en uit Nederland was dat Pieter Kooijmans van 1997 2006.

Huidige rechters[bewerken]

De huidige rechters van het Internationaal Gerechtshof zijn:[2]

Naam Land Positie Verkozen Einde termijn
Peter Tomka Vlag van Slowakije Slowakije President (2012-2015) 2003 2021
Bernardo Sepúlveda Amor Vlag van Mexico Mexico Vicepresident (2012-2015) 2006 2015
Hisashi Owada Vlag van Japan Japan Lid 2003 2021
Ronny Abraham Vlag van Frankrijk Frankrijk Lid 2005 2018
Kenneth Keith Vlag van Nieuw-Zeeland Nieuw-Zeeland Lid 2006 2015
Mohamed Bennouna Vlag van Marokko Marokko Lid 2006 2015
Leonid Skotnikov Vlag van Rusland Rusland Lid 2006 2015
Antônio Cançado Vlag van Brazilië Brazilië Lid 2009 2018
Abdulqawi Yusuf Vlag van Somalië Somalië Lid 2009 2018
Christopher Greenwood Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk Lid 2009 2018
Xue Hanqin Vlag van China China Lid 2010 2021
Joan Donoghue Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten Lid 2010 2015
Giorgio Gaja Vlag van Italië Italië Lid 2012 2021
Julia Sebutinde Vlag van Oeganda Oeganda Lid 2012 2021
Dalveer Bhandari Vlag van India India Lid 2012 2018

Presidenten en vicepresidenten[bewerken]

Van Tot President Land Vicepresident Land
1 1946 1949 José Gustavo Guerrero Vlag van El Salvador El Salvador Jules Basdevant Vlag van Frankrijk Frankrijk
2 1949 1952 Jules Basdevant Vlag van Frankrijk Frankrijk José Gustavo Guerrero Vlag van El Salvador El Salvador
3 1952 1955 Arnold Duncan McNair Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk José Gustavo Guerrero Vlag van El Salvador El Salvador
4 1955 1958 Green H. Hackworth Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten Abdul Badawi Vlag van Egypte Egypte
5 1958 1961 Helge Klæstad Vlag van Noorwegen Noorwegen Muhammad Zafrullah Khan Vlag van Pakistan Pakistan
6 1961 1964 Bohdan Winiarski Vlag van Polen Polen Ricardo Alfaro Vlag van Panama Panama
7 1964 1967 Percy Spender Vlag van Australië Australië Wellington Koo Vlag van Chinees Taipei Chinees Taipei
8 1967 1970 José Luis Bustamante y Rivero Vlag van Peru Peru Vladimir Koretski Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
9 1970 1973 Muhammad Zafrullah Khan Vlag van Pakistan Pakistan Fouad Ammoun Vlag van Libanon Libanon
10 1973 1976 Manfred Lachs Vlag van Polen Polen Fouad Ammoun Vlag van Libanon Libanon
11 1976 1979 Eduardo Jiménez de Aréchaga Vlag van Uruguay Uruguay Nagendra Singh Vlag van India India
12 1979 1981 Humphrey Waldock Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk Taslim Olawale Elias Vlag van Nigeria Nigeria
13 1981 1985 Taslim Olawale Elias Vlag van Nigeria Nigeria José Sette Câmara Filho Vlag van Brazilië Brazilië
14 1985 1988/7 Nagendra Singh Vlag van India India Guy Ladreit de Lacharrière Vlag van Frankrijk Frankrijk
15 1988/7 1991 José María Ruda Vlag van Argentinië Argentinië Kéba Mbaye Vlag van Senegal Senegal
16 1991 1994 Robert Jennings Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk Shigeru Oda Vlag van Japan Japan
17 1994 1997 Mohammed Bedjaoui Vlag van Algerije Algerije Steve Schwebel Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
18 1997 2000 Steve Schwebel Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten Christopher Weeramantry Vlag van Sri Lanka Sri Lanka
19 2000 2003 Gilbert Guillaume Vlag van Frankrijk Frankrijk Shi Jiuyong Vlag van China China
20 2003 2006 Shi Jiuyong Vlag van China China Raymond Ranjeva Vlag van Madagaskar Madagaskar
21 2006 2009 Rosalyn Higgins Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk Awn Shawkat al-Khasawneh Vlag van Jordanië Jordanië
22 2009 2012 Hisashi Owada Vlag van Japan Japan Peter Tomka Vlag van Slowakije Slowakije
23 2012 Peter Tomka Vlag van Slowakije Slowakije Bernardo Sepúlveda Amor Vlag van Mexico Mexico

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Statuut van het Internationaal Gerechtshof op Wikisource