Proces van Tokio

President van het Tribunaal, sir William Webb

Internationaal Recht

Verdragen Geneefse Conventies 1864 1906 1929 1949 A.P. 1977 A.P. 1977 A.P. 2005 Haagse Conventies Haags Adoptieverdrag 1961 1980 1996 Haagse Regels Landoorlogreglement Verenigde Naties Handvest 1945 Status van vluchtelingen 1951 Anti-discriminatieverdrag 1965 Burgerrechten en politieke rechten 1966 Economische, sociale en culturele rechten Vrouwendiscriminatie 1979 Maritiem recht Rechten van het kind 1989 Gerechtshoven Internationaal Internationaal Gerechtshof Internationaal Strafhof Permanent Hof van Arbitrage Permanent Hof van Internationale Justitie Europa Hof van Justitie van de Europese Unie Europees Hof voor de Rechten van de Mens Amerikaans Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten Tribunalen Tweede Wereldoorlog Proces van Tokio Neurenberg, hoofdproces Neurenberg, overigen IG Farbenproces Tribunalen Burundi Cambodja Joegoslavië Libanon Rwanda Sierra Leone Organisaties Haagsche Academie voor Internationaal Recht Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht Institut de Droit International  Interparlementaire Unie The Hague Forum for Judicial Expertise The Hague Institute for Global Justice T.M.C. Asser Instituut Volkerenbond Verenigde Naties Geschiedenis Oudheid Ius gentium 16e eeuw Jean Bodin Francisco Suárez Fernando Vazquez de Menchaca Francisco de Vitoria 17e eeuw Hugo de Groot De iure belli ac pacis Mare Liberum Samuel von Pufendorf 18e eeuw Emer de Vattel Du Droit des Gens Cornelis van Bijnkershoek Immanuel Kant Francis Lieber Lieber Code Georg Friedrich von Martens Abbé de St.Pierre Christian Wolff 19e eeuw Jeremy Bentham Tobias Asser William Randal Cremer Guillaume Henri Dufour Henri Dunant Gustave Rolin-Jaequemyns Gustave Moynier 20e eeuw Frédéric Passy Paul d'Estournelles de Constant Elihu Root Woodrow Wilson Veertien Punten

Proces van Tokio is de benaming van het langdurigste strafrechtelijke proces in de geschiedenis, dat werd gehouden om Japanse oorlogsmisdadigers te berechten. Het proces duurde van 3 mei 1946 tot 12 november 1948 en nam dus ruim 2½ jaar in beslag. Het proces werd gehouden in de hoofdstad Tokio.

In totaal stonden 28 mannen terecht. Het tribunaal bestond uit elf rechters, één uit elk der overwinnende landen.

In tegenstelling tot het Proces van Neurenberg verliep het Proces van Tokio minder soepel. Er waren diverse dissenting opinions (afwijkende meningen) over de toepassing van de doodstraf op bepaalde verdachten. Ter illustratie: India vond dat alle verdachten vrijgesproken dienden te worden, Frankrijk kon op procesrechtelijke gronden niet akkoord gaan met het meerderheidsvonnis en de Nederlandse rechter B.V.A. Röling vond dat vijf verdachten, waaronder de ter dood veroordeelde Koki Hirota, vrijgesproken dienden te worden.

Uiteindelijk werden op 12 november 1948 zeven verdachten ter dood veroordeeld:

• Hideki Tojo – opperbevelhebber en premier (1941-1944)
• Kenji Doihara – commandant van het 5e Leger (1939-1940), commandant van de Zevende Legergroep (1944-1945)
• Seishiro Itagaki – stafchef van het Kwantungleger (1936-1937), minister van Oorlog (1938-1939)
• Iwane Matsui – commandant Legergroep Centraal-China (1937-1938)
• Akira Muto – stafchef van de Veertiende Legergroep in de Filipijnen
• Heitaro Kimura – stafchef van het Kwantungleger (1940-1941), vice-minister van Oorlog (1941-1943), commandant Legergroep Birma (1944-1945)
• Koki Hirota – Premier (1936-1937), Minister van Buitenlandse Zaken (1933-1936 en 1937-1938)

Zestien verdachten werden veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, twee kregen tijdelijke gevangenisstraffen en de overige drie werden vrijgesproken.

Rechters

Land	Rechter	Achtergrond
Australië	William Webb	Hooggerechtshof van Australië President van het Tribunaal
Canada	Edward Stuart McDougall	Court of Appeal for Quebec
China	Generaal-majoor Mei Ju-ao	Lid van het Legislative Yuan
Frankrijk	Henri Bernard	Militair Tribunaal in Parijs
Brits-India	Radhabinod Pal	Universiteit van Calcutta Rechter bij het Calcutta High Court
Nederland	Professor Bert Röling	Universiteit Utrecht
Nieuw Zeeland	Erima Harvey Northcroft	Rechter bij het Hooggerechtshof van Nieuw Zeeland Zealand
Filipijnen	Kolonel Delfin Jaranilla	Procureur-generaal Hooggerechtshof van de Filipijnen
Verenigd Koninkrijk	William Donald Patrick	Senator of the College of Justice
Verenigde Staten	John P. Higgins	Chief Justice, Massachusetts, Massachusetts Superior Court
Verenigde Staten	Major-General Myron C. Cramer	Judge Advocate General van de United States Army Nam de plaats in van Judge Higgins in juli 1946
USSR	Generaal-Major I.M. Zaryanov	Military Collegium of the Supreme Court of the Soviet Union

Zie ook

• Birma-spoorweg
• Bloedbad van Nanking
• Geschiedenis van Japan
• Nederlands-Indië
• Tweede Wereldoorlog
• Temporaire Krijgsraad

Bronvermelding

• Grote Winkler Prins encyclopedie, zevende druk, 1976