Processen van Neurenberg

De beklaagden tijdens het eerste proces.

Internationaal Recht

Verdragen Geneefse Conventies 1864 1906 1929 1949 A.P. 1977 A.P. 1977 A.P. 2005 Haagse Conventies Haags Adoptieverdrag 1961 1980 1996 Haagse Regels Landoorlogreglement Verenigde Naties Handvest 1945 Status van vluchtelingen 1951 Anti-discriminatieverdrag 1965 Burgerrechten en politieke rechten 1966 Economische, sociale en culturele rechten Vrouwendiscriminatie 1979 Maritiem recht Rechten van het kind 1989 Gerechtshoven Internationaal Internationaal Gerechtshof Internationaal Strafhof Permanent Hof van Arbitrage Permanent Hof van Internationale Justitie Europa Hof van Justitie van de Europese Unie Europees Hof voor de Rechten van de Mens Amerikaans Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten Tribunalen Tweede Wereldoorlog Proces van Tokio Neurenberg, hoofdproces Neurenberg, overigen IG Farbenproces Tribunalen Burundi Cambodja Joegoslavië Libanon Rwanda Sierra Leone Organisaties Haagsche Academie voor Internationaal Recht Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht Institut de Droit International  Interparlementaire Unie The Hague Forum for Judicial Expertise The Hague Institute for Global Justice T.M.C. Asser Instituut Volkerenbond Verenigde Naties Geschiedenis Oudheid Ius gentium 16e eeuw Jean Bodin Francisco Suárez Fernando Vazquez de Menchaca Francisco de Vitoria 17e eeuw Hugo de Groot De iure belli ac pacis Mare Liberum Samuel von Pufendorf 18e eeuw Emer de Vattel Du Droit des Gens Cornelis van Bijnkershoek Immanuel Kant Francis Lieber Lieber Code Georg Friedrich von Martens Abbé de St.Pierre Christian Wolff 19e eeuw Jeremy Bentham Tobias Asser William Randal Cremer Guillaume Henri Dufour Henri Dunant Gustave Rolin-Jaequemyns Gustave Moynier 20e eeuw Frédéric Passy Paul d'Estournelles de Constant Elihu Root Woodrow Wilson Veertien Punten

De Processen van Neurenberg zijn de strafprocessen die na afloop van de Tweede Wereldoorlog in de Duitse stad Neurenberg werden gehouden. De geallieerden kozen voor Neurenberg om een cynische reden: het was de stad waar de nazipartij in de septemberdagen van de jaren dertig haar grootse Partijdagen hield, en daarnaast verkondigden de nazi's in Neurenberg hun rassenwetten.

Eerste proces

Het Proces van Neurenberg is het bekendste van de Processen van Neurenberg, dit was het proces tegen 22 kopstukken van het naziregime uit de Tweede Wereldoorlog. Het proces begon op 20 november 1945 en duurde tot 1 oktober 1946, toen het vonnis werd uitgesproken.

Dit proces is het meest bekende, maar zeker niet het enige proces dat na de Tweede Wereldoorlog gehouden werd. Vervolgprocessen werden gehouden tegen onder andere artsen en juristen: uiteindelijk werden er in totaal 177 aangeklaagden ondervraagd.

Deze processen werden (in tegenstelling tot het bekendere Proces van Neurenberg, waar nazi-kopstukken werden berecht) niet voor het Internationale Militaire Tribunaal gehouden, maar voor Amerikaanse militaire rechtbanken. De twaalf processen vonden wel in dezelfde ruimte plaats.

Vervolgprocessen

In twaalf vervolgprocessen voor de Amerikaanse Militaire Rechtbank werden aangeklaagd:

• 56 leden van de SS en politie
• 42 industriëlen en bankiers
• 39 artsen en juristen
• 26 militaire leiders
• 22 ministers en vertegenwoordigers van de regering

Van alle aangeklaagden werden er vijfendertig vrijgesproken. Vierentwintig werden ter dood veroordeeld, twintig tot een levenslange gevangenisstraf en achtennegentig kregen een gevangenisstraf tussen de achttien maanden en vijfentwintig jaar. Op 31 januari 1951 verminderde de Geallieerde Hoge Commissaris John McCloy verschillende straffen. Van diegenen die ter dood veroordeeld waren, werden slechts twaalf doodstraffen uitgevoerd. Elf werden omgezet naar gevangenisstraffen en één persoon werd uitgeleverd aan België, waar hij in gevangenschap stierf.

Rechtszaken

• Rechtszaak I Artsenproces: 9 december 1946 – 20 augustus 1947 (Duits: Ärzte-Prozess)
• Rechtszaak II Milch-proces: tegen Generaal-Veldmaarschalk Erhard Milch, 2 januari – 17 april 1947 (Duits: Milch-Prozess)
• Rechtszaak III Juristenproces: 17 februari – 14 december 1947 (Duits: Juristenprozess)
• Rechtszaak IV Proces Wirtschafts- und Verwaltungshauptamt van de SS: tegen het SS-Wirtschafts- und Verwaltungshauptamt, 13 januari – 3 november 1947 (Duits: Prozess Wirtschafts- und Verwaltungshauptamt der SS)
• Rechtszaak V Flick-proces: tegen Friedrich Flick en het Flick-Concern, 18 april – 22 december 1947 (Duits: Flick-Prozess)
• Rechtszaak VI IG Farben proces: tegen I.G. Farben, 14 augustus 1947 – 30 juli 1948 (Duits: I.G.-Farben-Prozess)
• Rechtszaak VII Proces zuidoost Europa algemeen: het Gijzelaars-proces, 15 juli 1947 – 19 februari 1948 (Duits: Prozess Generäle in Südosteuropa of Geiselmord-Prozess)
• Rechtszaak VIII Proces Rasse- und Siedlungshauptamt der SS: tegen het Rasse- und Siedlungshauptamt (onderdeel voor rassenzuivering van de SS), 1 juli 1947 – 10 maart 1948 (Duits: Prozess Rasse- und Siedlungshauptamt der SS)
• Rechtszaak IX Einsatzgruppen-proces: tegen de SS-Einsatzgruppen, 15 september 1947 – 10 april 1948 (Duits: Einsatzgruppen-Prozess)
• Rechtszaak X Krupp-proces: tegen het Krupp-concern, 8 december 1947 – 31 juli 1948 (Duits: Krupp-Prozess)
• Rechtszaak XI Wilhelmstraßenproces: tegen de Vreemdelingendienst en andere ministeries, 4 november 1947 – 14 april 1948 (Duits: Wilhelmstraßen-Prozess)
• Rechtszaak XII Proces Oberkommando der Wehrmacht: tegen het Oberkommando der Wehrmacht, 30 december 1947 – 29 oktober 1948 (Duits: Prozess Oberkommando der Wehrmacht)

Andere rechtszaken tegen misdadigers uit de Tweede Wereldoorlog

• Auschwitzproces
• Bergen-Belsen-proces
• Curiohaus-proces (tegen de verantwoordelijken voor het concentratiekamp Neuengamme)
• Dachau-proces
• Vliegers-processen (tegen de verantwoordelijken van de moorden op geallieerde vliegtuigbemanningen die een noodlanding maakten)
• Majdanek-proces
• Malmedy-proces (tegen de verantwoordelijken van de moordpartij op geallieerde krijgsgevangenen in Malmedy tijdens de Slag om de Ardennen)
• Ravensbrück-proces
• Treblinka-proces
• Ulmer Einsatzgruppen-proces (tegen Gestapo-, SD- en politiepersoneel verantwoordelijk voor de moord op Joden in het Italiaans-Duitse grensgebied)
• Eichmann-proces (voor een Israëlische rechtbank)
• Proces van Tokio berechting van 28 Japanse oorlogsmisdadigers

Literatuur

• Der Prozess gegen die Hauptkriegsverbrecher vor dem Internationalen Militärgerichtshof. Nürnberg 14. November 1945 – 1. Oktober 1946. Amtlicher Text Verhandlungsniederschriften. Nürnberg 1947; fotomechanische herdruk: Frechen 2001, Bände 1–23 mit 15284 Seiten, Verlag: Komet (Januar 2001), ISBN 3-8983-6121-7
• Der Prozess gegen die Hauptkriegsverbrecher vor dem Internationalen Militärgerichtshof. Nürnberg 14. November 1945 – 1. Oktober 1946. Amtlicher Text Urkunden und anderes Beweismaterial. Nürnberg 1947; fotomechanische herdruk: München/Zürich 1984, Bände 1–18. ISBN 3-7735-2520-6
• Henry Bernhard (Hrsg.): Ich habe nur noch den Wunsch, Scharfrichter oder Henker zu werden, Briefe an Justice Jackson zum Nürnberger Prozess. Mitteldeutscher Verlag, Halle/S 2006. ISBN 389812-406-1
• Gerd R. Ueberschär (Hrsg.): Der Nationalsozialismus vor Gericht. Die alliierten Prozesse gegen Kriegsverbrecher und Soldaten 1943–1952. Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfurt am Main 1999. ISBN 3596135893
• Steffen Radlmaier (Hrsg.): Der Nürnberger Lernprozess – Von Kriegsverbrechern und Starreportern, Frankfurt am Main 2001. ISBN 3821845031
• Alfred Seidl: Der Fall Rudolf Hess 1941–1987. Dokumentation des Verteidigers. München 1997
• Werner Maser: Nürnberg – Tribunal der Sieger. Düsseldorf 1977. ISBN 3430163552
• August von Knieriem: Nürnberg. Stuttgart 1953.
• Bradley F. Smith: Der Jahrhundert-Prozess. Frankfurt am Main 1977. ISBN 3100772016
• Peter Heigl: Nürnberger Prozesse – Nuremberg Trials. Verlag Hans Carl, Nürnberg 2001. ISBN 3-418-00388-5
• Klaus Kastner: Die Völker klagen an. Der Nürnberger Prozess 1945 – 1946, Darmstadt: Primus-Verlag, 2005, 166 S., ISBN 3-89678-549-4 (Klaus Kastner, geb. 1936, is president van het Landgerichts Nürnberg a.D. en Honorarprofessor voor Rechtswissenschaft aan de Universiteit van Erlangen-Nürnberg)
• Benjamin Ferencz: Von Nürnberg nach Rom. Rückblick. Ein Leben für die Menschenrechte in: Aufbau. Das jüdische Monatsmagazin. Zürich: Februar 2006 (72.Jg., Nr. 2) S. 6 ISSN 0004-7813 (B.F. was o.a. Hoofdaanklager in het Einsatzgruppen-Proces)
• Annette Weinke: Die Nürnberger Prozesse, München: C.H. Beck 2006, ISBN 3406536042
• Kein autor: "Nürnberger Urteil" Dússeldorf 1946.
• Joe Julius Heydecker en Johannes Leeb, Der Nürnberger Prozess, 1958, vertaald door Floris Bakels als Opmars naar de galg: het proces van Neurenberg, herdruk 1984, 529 p., Sijthoff - Amsterdam, ISBN 90-218-3230-5 (over het Proces van Neurenberg)

Externe link

• Originele documenten van de processen (Harvard Law School)

Wikisource

Bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Tribunaal van Neurenberg op Wikisource

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Processen van Neurenberg op Wikimedia Commons.