Raphael Lemkin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Raphael Lemkin, geboren als Rafał Lemkin, (Bezwodne (tegenwoordig Wit-Rusland), 24 juni 1900 - New York City, 28 augustus 1959) was een Pools jurist van Joodse komaf. Hij is de geestelijke vader van het begrip genocide.[1]

Lemkin studeerde aanvankelijk taalkunde in Lvov in Oost-Polen.Tijdens zijn studie werd stukje bij beetje in Europa bekend dat in het revolutionaire Turkije een massamoord had plaatsgevonden op de Armeniërs. Dit liet hem niet meer los, en hij stapte over naar de studie Rechten.

Hij promoveerde in Heidelberg in 1929. Daarna doceerde hij in Warschau en was Officier van Justitie. Hij werkte mee aan de opstelling van een wetboek van strafrecht voor de jonge Poolse staat en vertegenwoordigde deze in een werkgroep van de Volkenbond voor de unificatie van het strafrecht.

Het was op een conferentie van die werkgroep in Madrid in 1933, dat hij voor het eerst pleitte voor internationale strafbaarstelling van georganiseerde moorden op groepen van de bevolking. Aanleiding was een moordpartij in het juist onafhankelijk geworden Irak onder de christelijke Assyriërs in dat land. Maar daarvoor waren de geesten nog niet rijp.

Ook niet in zijn eigen land, en dr. Lemkin moest in 1934 ontslag nemen uit overheidsdienst. Hij ging zich als jurist met privaatrechtelijke kwesties bezighouden. Bij de Duitse inval in 1939 nam hij deel aan de strijd, hield zich wekenlang schuil in de bossen en ontsnapte tenslotte naar Zweden.

Uiteindelijk kwam hij in de Verenigde Staten terecht, waar hij ging doceren aan een universiteit in Noord-Carolina. Direct begon hij een campagne om de neutrale USA te bewegen tot deelname aan de oorlog. Hij waarschuwde president Roosevelt voor een massamoord op de joden in Duitsland en Europa. De president vroeg om geduld.

In 1944 publiceerde Lemkin zijn studie "Axis rule in occupied Europe", waarin hij de uitroeiing van de joden analyseerde als het "systematisch en planmatig vernietigen van een bevolkingsgroep". Aan deze omschrijving koppelde hij een naam: genocide. De van huis uit linguïst Lemkin stelde het woord samen uit "genos" (volk) en het achtervoegsel -cide (van caedere = doden).

Na de oorlog voegde de Amerikaanse regering Lemkin toe aan de staf van de hoofdaanklager bij het Tribunaal van Neurenberg. Het lukte hem om in de eisen en vonnissen van Neurenberg het misdrijf van genocide erkend te krijgen. Maar bij de vredesconferentie van Parijs streed Raphel Lemkin tevergeefs voor de internationale strafbaarstelling en vervolging van volkerenmoord.

Hij gaf niet op, en na veel lobbywerk wist hij van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de opdracht te krijgen om een ontwerpverdrag tegen genocide op te stellen. Op 9 december 1948 nam de Assemblée het verdrag unaniem aan. Lemkins levenswerk was voltooid.

Referenties[bewerken]

  1. Lemkin, Raphael, Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen, ingezien op 20 november 2014