Irak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
جمهورية العراق
al-Jumhuriyah al-`Iraqiyah

كۆماری عێراق
Komara Fîdral ya Îraqê
Vlag van Irak
(Details)
Wapen van Irak
(Details)
Irak
Basisgegevens
Officiële landstaal Arabisch, Koerdisch
Hoofdstad Bagdad
Regeringsvorm Federale republiek
Staatshoofd president Fuad Masum
Regeringsleider Premier Haider al-Abadi (beoogd)
Religie Islam 96%, christendom 4%
Oppervlakte 435.244 km² [1] (1,1% water)
Inwoners 19.184.543 (1997)[2]
31.858.481 (2013)[3] (73,2/km² (2013))
Overige
Volkslied Mawtini
Munteenheid Iraakse dinar (IQD)
UTC +3 (zomer: +4)
Web | Code | Tel. .iq | IRQ | 964
Voorgaande staten
Arabische Federatie Arabische Federatie 1958
Topografie
Irak
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
Satellietfoto van Irak

Irak (Arabisch: العراق al-ʿIrāq, Koerdisch: Komara Êraqê), officieel de Republiek Irak, is een land in het Midden-Oosten. Het ligt voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris. Irak grenst in het zuidoosten aan de Perzische Golf, en verder met de klok mee aan Koeweit, Saoedi-Arabië, Jordanië, Syrië, Turkije en Iran. Het land behoort tot de Arabische Liga.

Wat betreft de naam van het land wordt wel beweerd dat deze in de loop der eeuwen van de naam van de stad Uruk zou zijn afgeleid.[4]

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Irak voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het gebied dat het huidige Irak inneemt is vrijwel hetzelfde als het vroegere Mesopotamië, het land tussen de rivieren Eufraat en Tigris. De eerste complexe menselijke beschavingen op aarde ontstonden hier, die van de Sumeriërs. Dit volk ontwikkelde rond 4000 v.Chr. het eerste schrift, de eerste geschreven wetten, de eerste steden en, volgens sommige archeologen, ook het wiel. Irak wordt daarom ook wel 'de bakermat van de beschaving' genoemd.

Vanaf 3000 v. Chr. volgde een reeks van Semitische culturen die het land domineerden: de Akkadiërs, de Arameeërs en Assyriërs. Zij stichtten er Babylon, een van de bekendste steden uit de oudheid. Onder Hammurabi (circa 1800 v.Chr.) groeide deze stad uit tot de belangrijkste metropool van Mesopotomië. Sindsdien hebben plaatselijke documenten het over 'Babylonië' als gesproken wordt over zuidelijk Mesopotamië. De geschiedenis van Mesopotamië wordt hierna getypeerd door buitenlandse volken die het gebied binnenvallen en politiek domineren, maar wel opgaan in de plaatselijke cultuur.

In 911 v.Chr. kwam geheel Mesopotamië in handen van Assyrië. Dit Nieuw-Assyrische Rijk heerste niet alleen over Assyrië en Babylonië, maar veroverde enorme delen van het Nabije Oosten: de Levant, Elam, Egypte en delen van Klein-Azië. Babylon kwam meerdere malen in opstand tegen de Assyrische overheersing en in 689 v.Chr. werd de stad volledig vernietigd. Deze daad schokte het volk zodanig, dat de Assyriërs niet veel later begonnen met de herbouw ervan.

In 658 v.Chr. viel het Assyrische Rijk uiteen en ontstond het zogenaamde Nieuw-Babylonische Rijk. Babylon werd weer de hoofdstad en voor de stad brak haar belangrijkste bloeiperiode aan. Met ruim 150.000 inwoners was het veruit de grootste stad ter wereld (alleen Memphis kwam enigszins in de buurt). Dit Babylon was een groot centrum voor wetenschap. De faam van de stad reikte tot het oude Griekenland en Carthago in het westen en India in het oosten. De Mesopotamische cultuur verspreidde zich over het Nabij Oosten en het Aramees werd er de lingua franca. Het Nieuw-Babylonische Rijk werd in de 6e eeuw v.Chr. door de Perzen veroverd. De Perzen adopteerden de Babylonische tradities en Babylon werd ook hun hoofdstad. Het Perzische Rijk strekte zich uit van Egypte tot aan de Indus.

Alexander de Grote veroverde in de 3e eeuw v.Chr. op zijn beurt alle Perzische gebieden. Zijn wens om Babylon de hoofdstad te zien worden van zijn verenigde Griekse rijk zou niet uitkomen; kort na zijn dood viel zijn rijk uiteen. Het Babylonische gebied viel in handen van de Griekse Seleuciden, die in eerste instantie vanuit Seleucia aan de Tigris over de oosterse delen van het ingestorte rijk van Alexander heersten. Onder de Parthen en Sassaniden bleef het gebied een belangrijke rol spelen; de hoofdstad van die rijken (Ctesiphon) was er meestal gelegen.

In de 7e eeuw kwamen de Arabieren. In de 8e eeuw stichtten de Abbasiden, die eerder de Omajjaden hadden afgezet, de stad Bagdad. De nieuwe heersers verplaatsten de islamitische hoofdstad van Damascus naar Bagdad. Bagdad werd het centrum van een wereldrijk, dat zich uitstrekte van diep in noordelijk Afrika tot aan de grens met China. Bagdad was een centrum van macht en wetenschap en gedurende lange tijd de grootste stad ter wereld. Sommige historici denken dat het de eerste stad is geweest met meer dan een miljoen inwoners.[5]

In 1258 werd een toen al flink gekrompen Bagdad met de grond gelijk gemaakt door de Mongolen. Ongeveer een eeuw later werd het land geplunderd door de Aziatische moslimheerser Timoer Lenk. Een verarmd Irak werd in de 16e eeuw ingenomen door de Ottomaanse Turken, wier rijk in 1917 ten val kwam.

Bij de verdeling van het Ottomaanse Rijk door de Volkenbond kwam Irak onder Brits mandaat. Faisal Ibn Hoessein werd door de Britten geïnstalleerd als koning. De Britten maakten Irak een min of meer zelfstandig land dat in 1932 onafhankelijkheid verwierf. In 1941 veroverde het Verenigd Koninkrijk het land nog een keer, een militaire staatsgreep in 1958 maakte een einde aan de door de Britten opgelegde monarchie.

Recente oorlogen[bewerken]

In 1979 werd Saddam Hoessein de machtigste man binnen de Ba'ath-partij en daarmee van het land. Zijn regime maakte een hardhandig einde aan alle politieke oppositie en voerde een waar schrikbewind.

Irak voerde van 22 september 1980 tot 20 augustus 1988 met buurland Iran een acht jaar durende en zeer bloedige oorlog, de Irak-Iranoorlog. Gelijktijdig met de oorlog vond ook de al-Anfaloperatie plaats, waarbij Koerden werden gedwongen te verhuizen om plaats te maken voor Arabieren. De gifgasaanval op Halabja was hier een onderdeel van.

Op 2 augustus 1990 viel Irak het veel kleinere buurland Koeweit binnen en bezette het in 1 uur. Dat luidde het begin van de Golfoorlog van 1990-1991 in. Koeweit werd in 1991 door een internationale coalitie bevrijd in een operatie met de naam Desert Storm. Het luchtruim in het noorden en het zuiden van Irak werd daarna overgenomen door de VS, Frankrijk en Engeland en minimaal 30 andere landen, volgens deze landen als uitvloeisel van VN-resolutie 688.

In 2003 werd Hoessein verdreven na een aanval van een internationale coalitie, de zogenaamde Coalition of the Willing, onder leiding van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk tijdens de Irakoorlog. Nadat op 1 mei 2003 de oorlog over werd verklaard, werd in Irak een stabilisatiemacht geïnstalleerd, de Stabilisation Force Iraq. Ook werd een overgangsregering ingesteld, de Coalition Provisional Authority (CPA) onder leiding van de Amerikaan Paul Bremer. Op 28 juni 2004 droeg de CPA de macht over aan een interim-regering onder leiding van premier Iyad Allawi en president Ghazi al-Yawar. Na verkiezingen in 2005 kwam een nieuwe regering aan de macht met Nouri Maliki als premier.

Op 15 december 2011 verlieten de Amerikaanse troepen na meer dan 8 jaar Irak, de Irakoorlog was officieel voorbij.

Militaire situatie in juni 2014:

██ In handen van de Iraakse overheid

██ In handen van de Islamitische Staat in Irak en de Levant (ISIS)

██ In handen van de Iraakse Koerden

██ In handen van de Syrische overheid

██ In handen van andere Syrische rebellen (Islamitisch Front, Jabhat al-Nusra en VSL)

██ In handen van de Syrische Koerden

In 2013 werd in Irak, en vooral in Bagdad, een serie aanslagen gepleegd met een groot aantal slachtoffers.[6][7]

In juni 2014 begon de separatistische organisatie Islamitische Staat in Irak en de Levant (ISIS) vanuit het noorden van het land een offensief tegen het regeringsleger. ISIS veroverde vanuit het noorden van het land de steden Mosoel, Tikrit, Baiji, Saadiyah en Jalawla.[8] Volgens de UNHCR van de Verenigde Naties zijn 800.000 mensen voor het geweld gevlucht.[9] De opmars van ISIS kon pas worden gestopt bij de voor Sjiieten heilige stad Samarra, iets meer dan 100 kilometer ten noorden van Bagdad. Samen met de steden Falluja en Ramadi in de westelijke provincie Anbar, die in 2013 al grotendeels onder controle van ISIS vielen, heeft de beweging nu vrijwel het hele westen en midden van het land in bezit. Een groot aantal door de ISIS gevangen genomen militairen werd door aanhangers geëxecuteerd.[10]

Geografie[bewerken]

De Eufraat is een van de twee rivieren van Irak.

Irak heeft een oppervlakte ongeveer gelijk aan 12 keer de oppervlakte van Nederland. In het noorden reiken de bergen tot 3.600 meter hoog en in het zuiden ligt het land net boven de zeespiegel. Van noord naar zuid stromen de twee grote rivieren die in Turkije ontspringen, de Eufraat en Tigris. Bij al-Qunra komen de rivieren samen en verandert de naam in Sjatt al-Arab. Na circa 185 kilometer stroomt de rivier in de Perzische Golf. Na Bagdad is het verval gering en de stroomsnelheid van de rivieren laag. Irak is grotendeels door buurlanden ingesloten, de kustlijn is slechts 58 kilometer lang.

Er zijn vier landschappen te onderscheiden:

  • het heuvel- en bergachtige noorden (Koerdisch gebied), met veel rivieren en een vruchtbare bodem
  • een steppegebied in het noordwesten, tussen de rivieren Eufraat en Tigris
  • het dichtbevolkte gebied aan de benedenloop van Eufraat en Tigris, ruwweg tussen Bagdad en de Perzische Golf
  • de woestijnen en steppewoestijnen in het westen en het zuiden.

De zomers zijn zeer heet en droog, met temperaturen tot 50 °C; de meeste neerslag valt 's winters, vooral in het noorden. Landbouw en veeteelt zijn hierdoor goed mogelijk. Voor de waterhuishouding is Irak voor 80% afhankelijk van de buurlanden. Turkije en Syrië hebben in de rivieren naar Irak stuwdammen gebouwd waardoor de wateraanvoer stroomafwaarts naar Irak is verminderd.

De hoofdstad van Irak, Bagdad, is vrij centraal gelegen aan de Tigris. Andere belangrijke steden zijn de havenstad Basra (Al Basrah) en de noordelijke steden Mosoel en Kirkoek en Erbil.

De belangrijkste religieuze steden, speciaal voor sjiitische moslims, zijn Najaf, Karbala, Kadhemiya, Samarra en Koefa.

Bevolking[bewerken]

De bevolking kende een snelle groei. In 1900 waren er twee miljoen Irakezen. In 2010 telde het land 30,4 miljoen inwoners.[11] De gemiddelde leeftijd is laag, ongeveer 38% van de bevolking is jonger dan 14 jaar en slechts 3% is ouder dan 65 jaar.[11] Circa twee derde van de bevolking woont in steden. Bagdad is veruit de grootste stad van het land met bijna 6 miljoen inwoners.

Bevolkingsgroepen[bewerken]

De Imam Alimoskee in Najaf is een belangrijk bedevaartsoort voor sjiitische moslims
Irak kent een grote etnische / religieuze verscheidenheid
Etnische Groepen Bevolkingsaandeel in %[11] Locatie
Arabieren 80% vrijwel geheel Irak met uitzondering van Iraaks Koerdistan
Assyriërs 2% het noorden van Irak en grote steden
Koerden 15% het noorden van Irak
Turkomannen 2% met name het noorden van Irak en grote steden

De belangrijkste bevolkingsgroepen van Irak zijn de Arabieren (75%-80%) en de Koerden (15%-20%). Verder wonen er onder andere ook groepen Turkomannen en Assyriërs in Irak.[11]

In het midden en zuiden van Irak wonen Arabieren. De meesten van hen, ongeveer 60% van de totale bevolking, zijn sjiitisch. Zij wonen hoofdzakelijk in het zuiden, waar zich ook de heilige steden van de sjiieten, Karbala en Najaf, bevinden. Daarnaast woont een grote groep sjiieten in Bagdad, de meesten in de wijk Sadr City (voorheen Saddam-stad).

In het midden van Irak, in de zogenoemde Soennitische driehoek, wonen de meeste soennitische Arabieren, die ongeveer 20% van de bevolking uitmaken.

De overwegend soennitische Koerden leven in het noorden van Irak, dat ook wel Iraaks Koerdistan wordt genoemd. De Koerden hebben een zekere mate van autonomie. Ze hebben een eigen taal, het Koerdisch, en een eigen cultuur. In het Iraakse deel van Koerdistan wonen circa zes miljoen Koerden. Zij hebben als hoofdstad Arbil (Hawlêr). Verder hijsen ze (weliswaar met de Iraakse vlag ernaast) een eigen vlag. In de Koerdische regio leven ook Chaldeeën, Arabieren en Turkomannen. Door de Tweede Golfoorlog en islamistische terreur is het aantal Chaldeeën en/of christelijke bevolking in recente jaren echter sterk teruggelopen.

Iraakse Turkomannen leven voornamelijk in Kirkuk. Ook leven er grote groepen Iraakse Turkomannen tussen Kirkuk en Bagdad en in Arbil.

Religie[bewerken]

Ruim 96% van de bevolking is islamitisch, iets meer dan de helft van hen behoort tot de sjiieten, de rest tot de soennieten, die echter merendeels bevoorrechte posities innamen. 3% van de bevolking is christen, voornamelijk Chaldeeën. Er zijn kleine gemeenschappen Mandaeërs en Jezidi's.

Volgens een telling in 1957 waren er ca. 6 miljoen islamieten, 200.000 christenen, 4000 joden en verder aanhangers van verschillende sekten, waaronder die der Jezidi's. In 1969 werd de islam tot staatsgodsdienst verklaard.

Religieuze groepen Bevolkingsaandeel in % Etniciteit
Christenen 3%[11] Assyriërs
Jezidi's 1,5% Koerden
Mandaeërs 0,3% Moerasarabieren (vermoedelijk vrijwel allen gevlucht)
Sjiieten 62%[11] Arabieren, Koerden en Turkomannen
Soennieten 32%[11] Arabieren, Koerden en Turkomannen

Joodse gemeenschap[bewerken]

De joodse gemeenschap is door emigratie naar Israël sterk in aantal teruggelopen.

Christendom[bewerken]

De niet met Rome geünieerde, nestoriaanse christenen, gewoonlijk met de naam Assyriërs aangeduid, wonen voornamelijk in het noorden van Irak, in het gebied van Mosoel. Zij hebben een eigen patriarch.

Voor de met Rome verbonden christenen van de Chaldeeuwse ritus, voornamelijk geconcentreerd in Bagdad, bestaat sinds 1553 het Patriarchaat van Babylonië der Chaldeeën. Tariq Aziz was ten tijde van het bewind van Saddam Hoessein een bekende christen in Irak. Voor de katholieken van de Latijnse ritus werd in 1632 een bisdom opgericht dat in 1848 tot aartsbisdom werd verheven.

De protestantse zending begon in 1830 met de komst van de Baseler Missionsgesellschaft.

In 2003 woonden nog 1,3 miljoen christenen in het land. Na de val van het regime van Saddam Hoessein dat jaar, en de daarop volgende onrust en islamitische terreur, is hun aantal drastisch afgenomen. Ze hebben vaak hun toevlucht genomen tot Westerse landen. Een deel is gevlucht naar Noord-Irak, waar het relatief veiliger was.[12][13]

Politiek[bewerken]

Met de economie in het Koerdische noorden gaat het veel beter dan in de rest van het land. Nieuw aangelegde weg bij Pirmam, Iraaks Koerdistan

Onder Saddam Hoessein was Irak een dictatuur. Na de machtsovername door de Amerikanen werd een Coalition Provisional Authority ingesteld, die de macht overnam. Hoewel de Amerikanen en Britten hun eigen favoriete rechtssysteem wilden invoeren, stuitte dit op tegenstand van onder anderen ayatollah Ali al-Sistani. Op 28 juni 2004 werd de macht formeel overgedragen aan een door de CPA benoemde regering, waarna in begin 2005 verkiezingen werden gehouden. Ghazi al-Yawar was gedurende die periode interim-president van Irak. Iyad Allawi was toen interim minister-president.

Op 30 januari 2005 werden de eerste verkiezingen gehouden. Jalal Talabani werd president en Ibrahim Jaafari werd premier.

Een speciaal comité met Koerdische, soennitische en sjiitische vertegenwoordigers stelde op 28 augustus 2005 een ontwerpgrondwet op, die in oktober 2005 in een referendum aan het Iraakse volk werd voorgelegd.

Op 15 december vonden volgens de nieuwe grondwet verkiezingen plaats. Geen van de partijen wist een absolute meerderheid te behalen. Van de 275 zetels gingen er 128 naar de sjiitische Verenigde Iraakse Alliantie, 53 naar de Democratische Patriottische Alliantie van Koerdistan en 44 naar het soennitische Iraaks Akkoord Front. Daarnaast veroverden negen andere partijen één of meer zetels.

Op 5 november 2006 veroordeelt het Iraaks Gerechtshof Saddam Hoessein tot de doodstraf. Op 26 december 2006 werd Saddam Hoessein ook in hoger beroep ter dood veroordeeld. Op 30 december 2006 werd de executie voltrokken. Volgens mensenrechtenorganisaties is het een politiek vonnis en is er geen sprake geweest van een eerlijke rechtsgang bij zijn veroordeling.

Op 24 juli 2014 werd president Talabani opgevolgd door Fuad Masum.

Federaal systeem[bewerken]

Er zijn sinds het toenemende geweld in Irak verscheidene voorstellen geweest om de orde te handhaven, maar tevergeefs. Het merendeel van deze voorstellen werd uiteindelijk afgekeurd.

Het zogenaamde verdelingsplan van Joseph Biden – een variatie op de verdeling in Bosnië in 1995 – roept op voor het verdelen van Irak in drie semiautonome gebieden, die door een centrale regering worden vastgehouden. Dat zou dus betekenen dat Irak officieel wordt verdeeld in Koerdistan, Shiastan en Sunnistan.

Het voorstel verwoordt openhartig wat vele Midden-Oostenexperts zeggen [bron?]: Iraakse sjiieten en soennieten streven niet naar verzoening en vrede. Zij zijn nog steeds niet in staat geweest een oliewet samen te stellen en feit is dat door het toenemende geweld veel sjiieten de soennitische buurten en steden ontvluchten en vice versa.

In Iraaks Koerdistan bestaat sinds 1993 een semionafhankelijke staat waarin de Koerden zichzelf besturen, met veel invloed van Bagdad

Jalal Talabani, president van Irak (2005-2014)

Leiders[bewerken]

  • President: Fuad Masum
  • Vicepresident: geen
  • Premier: Haider al-Abadi (beoogd)
  • Vicepremier: Rowsch Shaways, Saleh al-Mutlaq, Hussain al-Shahristani
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van staatshoofden van Irak

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Deelgebieden van Irak voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Irak is sinds 1976 ingedeeld in achttien gouvernementen of provincies. Tijdens de Golfoorlog van 1990-1991 claimde Irak het bezette Koeweit als het "negentiende gouvernement."

Economie[bewerken]

De economie van Irak leunt zwaar op de productie van aardolie en aardgas. Dit is de belangrijkste bron van inkomsten voor het land, het grootste exportproduct en levert een majeure bijdrage aan de inkomsten van de overheid. Sinds 2006 is het bruto binnenlands product (BBP) verviervoudigd van $ 64,8 miljard naar $ 219,6 miljard in 2012.[14] De verdubbeling sinds 2006 is mede het gevolg van de stijging van de olieproductie en olieprijs en het economisch herstel na de oorlog. Het BBP per hoofd van de bevolking was $ 3.881 in 2010.

In 2009 telde de beroepsbevolking 8,5 miljoen mensen. Hiervan was een vijfde werkzaam in de landbouw, hetzelfde aandeel werkte in de industrie en circa 60% in de dienstensector. Binnen de dienstensector is de overheid een zeer belangrijke werkgever. De werkloosheid was circa 15% in dat jaar, maar dit is een duidelijke schatting.

Energie[bewerken]

Olieproductie Irak 1965-2010. Bron BP

In 1929 werd bij Baba Gurgur, ten noorden van de stad Kirkoek het eerste olieveld aangeboord. In 1933 kwam de productie goed op gang en snel kwam zo'n 4 miljoen ton aardolie op jaarbasis uit de bronnen. Vanaf 1934 werd ook olie geëxporteerd en in 1951 maakte olie 51% van de totale export uit, gevolgd door gerst (20%) en dadels (11%). De Iraakse staat kreeg van de Iraq Petroleum Company (IPC) royalty's uitgekeerd die een belangrijke bron van inkomsten betekenden. In de overeenkomst van 1951 kreeg de overheid daarbovenop nog een aandeel van 50% in de winst van het IPC.

Irak was een van de mede oprichters van de OPEC in 1960 en is nog steeds lid van deze organisatie.

Na de machtsovername door de Ba'ath-partij in 1968 nationaliseerde de Iraakse overheid in 1973 de IPC en haar dochterondernemingen. Al deze ondernemingen werden ondergebracht in staatsoliemaatschappij de Iraq National Oil Company (INOC). In combinatie met de sterk gestegen olieprijs als gevolg van de oliecrisis van 1973 stegen de inkomsten uit olie van $ 600 miljoen in 1972, naar $ 8,5 miljard in 1976 en ongeveer $ 26,5 miljard in 1980.

In 2012 werden de aardoliereserves van Irak getaxeerd op 140.300 miljoen vaten; in 2009 werd deze nog getaxeerd op 115.000 miljoen vaten.[14] De verbetering van de veiligheidssituatie in het land maakte het zoeken naar nieuwe oliereserves beter mogelijk. Ongeveer 10% van de wereldwijde oliereserves liggen in Irak. Na Venezuela, Saudi-Arabië en Iran stond Irak in 2012 op de vierde plaats van landen met de grootste oliereserves.
De Iraakse gasreserves zijn aanzienlijk met 3.158 miljard kubieke meter ofwel een wereldmarktaandeel van iets minder dan 2%. De gasproductie, welke veelal bij de winning van olie mee naar bovenkomt, is met zo'n 16 miljard kubieke meter op jaarbasis aanzienlijk, maar wordt nauwelijks commercieel benut. Minder dan 10% werd in 2010 verkocht en ongeveer de helft werd afgefakkeld. Hieronder een figuur met historische olieproductie en export data van Irak:[14]

in 1000 vaten per dag
Omschrijving 1960 1970 1980 1990 2000 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Productie 972 1.548 2.646 2.113 2.810 1.957 2.034 2.280 2.336 2.358 2.653 2.942
Export 1.468 1.643 1.855 1.906 1.890 2.166 2.423

Het binnenlands verbruik van petroleumproducten is ongeveer 0,5 miljoen vaten per dag. Het land beschikt over diverse raffinaderijen, waaronder een in de havenstad Basra. De totale raffinagecapaciteit is 0,8 miljoen vaten per dag.

Buitenlandse handel[bewerken]

De export van olie is de belangrijkste bron van inkomsten. In 2012 bedroeg de totale exportwaarde $ 94,3 miljard, hiervan was het aandeel van aardolie en olieproducten $ 94,0 miljard.[14] Minder dan 2% van alle exportinkomsten zijn afkomstig van andere producten dan olie. Irak had in de afgelopen vijf jaren een overschot op de handelsbalans.

in $ miljarden
Omschrijving[15] 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Export 30,5 39,6 63,3 39,4 51,8 83,3 94,3
Import 20,9 19,5 35,5 38,4 43,9 47,8 52,1

De belangrijkste exportmarkten zijn de Verenigde Staten, de landen van de Europese Unie en Azië. Deze drie regio's nemen circa 75% van de Iraakse export op. De belangrijkst importpartners zijn andere Arabische landen gevolgd door Europese landen die geen lid zijn van de Europese Unie. De samenstelling van de import is divers; machines en transportmiddelen zijn de grootste categorie, gevolgd door levensmiddelen, chemische producten en brandstoffen.

Buitenlandse schuld[bewerken]

Per ultimo 2004 bedroeg de totale buitenlandse schuld van de Iraakse overheid circa $ 120 miljard. Deze torenhoge schuldenlast was een zware belasting voor het land. In November 2004 kwamen een aantal schuldeisers, verzameld in de Club van Parijs, overeen een deel van schuld kwijt te schelden. In een drietal stappen werd de schuld aan deze overheden met 80 % verminderd van een oorspronkelijk bedrag van $ 38,9 miljard.[16]

Eind 2009 bedroeg deze schuld nog $ 93,3 miljard. Met een groot aantal particuliere schuldeisers is nadien overeenstemming bereikt die een vergelijkbare verlichting van de schuldenlast zal betekenen zoals overeengekomen met de Club van Parijs in 2004. Indien dit akkoord wordt gefinaliseerd zal de schuld tot onder de $ 40 miljard dalen.[17]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Verenigde Naties 2011
  2. (en) Laatste census 16 oktober 1997 (exclusief autonome Koerdische provincies) (via V.N.)
  3. (en) Niet officiële schatting CIA Factbook juli 2013 (berekend door US Bureau of the Census)
  4. "De naam al-ʿIrāq is afgeleid van Middel-Perzisch erāq 'laagland'" W. Eilers (1983), "Iran and Mesopotamia" in E. Yarshater, The Cambridge History of Iran, vol. 3, Cambridge: Cambridge University Press.
  5. Rome zou dat aantal volgens hen net niet gehaald hebben.
  6. RTL Nieuws. "Geweldsgolf in Irak".
  7. NOS. "Zeker 60 doden bij aanslagen Irak", 29 juli 2013.
  8. NOS. "ISIS neemt nog twee steden in", 13 juni 2014.
  9. NOS. "Irak: in 1 week 300.000 ontheemden", 13 juni 2014.
  10. NOS. "ISIS publiceert executie-foto's", 15 juni 2014.
  11. a b c d e f g (en) CIA World Factbook: Iraq, people
  12. Reformatorisch Dagblad. "Irak: baken op de zee van Arabische onrust", 10 maart 2012.
  13. Trouw. "Irak wil zijn christenen niet kwijt", 5 september 2011.
  14. a b c d (en) OPEC Website, Annual Statistical Bulletin 2013
  15. (en) Statistisch bulletin Centrale Bank van Irak
  16. (en) Paris Club en Irak komen schuldverlichting overeen
  17. (en) IMF landenrapport Irak, datum: maart 2011, p. 16

Beluister

(info)