Koerdische Autonome Regio

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
ھەرێمی کوردستان
Hikûmetî Herêmî Kurdistan
Flag of Kurdistan.svg Coat of Arms of Kurdistan.svg
(Details)
Iraqi Kurdistan in Iraq (de-facto and disputed hatched).svg

██ Officiële grondgebied van Iraaks-Koerdistan

██ Gebied ingelijfd door Iraaks-Koerdistan

██ Gebied opgeëist door Iraaks-Koerdistan

██ Overig Irak

Geografie
Hoofdstad Arbil (Hewler)
Oppervlakte 78.736
Bevolking
Inwoners ca. 8.350.000 (2013, geschat)
Bevolkingsdichtheid 106 inw./km²
Talen Koerdisch en Arabisch (beiden ambtelijk), Aramees en een Turks dialect (minderheden) [1]
Politiek
President Massoud Barzani
Minister-president Nechervan Barzani
Overig
Munteenheid Iraakse dinar
Volkslied Ey Reqîb
Tijdzone UTC +3
Feestdag Newroz
Deelgebieden van Irak

De Koerdische Autonome Regio, ook wel Iraaks-Koerdistan genoemd, is een federaal erkende autonome regio in het noorden van Irak. De regio is in 1992 gestabiliseerd en was tot de erkenning van de Iraakse grondwet in 2005 de facto onafhankelijk, maar de jure wel onderdeel van Irak. Sindsdien is het een federaal erkend gebied, en tevens de enige erkende Koerdische politieke entiteit in de wereld.

De Koerdische Autonome Regio grenst in het oosten aan Iran, in het noorden aan Turkije en een klein stukje aan Syrië en verder aan (de rest van) Irak. De regio heeft als hoofdstad Arbil (Koerdisch: Hewlêr). Hier zetelt ook het parlement. In de tijd van de Ba'ath-regering werd dit gebied als 'Koerdische Autonome Regio' erkend.

Gebiedsontwikkeling[bewerken]

Bevolking[bewerken]

Religie[bewerken]

De Koerden zijn voor het grootste deel soennitische moslims: islamitische inwoners vormen negentig procent van de bevolking. De jezidi's en de christenen vormen samen een minderheid van tien procent.

Talen[bewerken]

De officiële talen van het gebied zijn Koerdisch en Arabisch. Assyrisch en Turks dialect gesproken door de Turkomannen hebben de status van minderheidstaal.

Regionale indeling[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook het artikel over de deelgebieden van Irak.

De Koerdische Autonome Regio is op provinciaal niveau ingedeeld die in het Koerdisch Parezge (Arabisch: muhafazah) worden genoemd. Op lager niveau worden de provincies in regio's ingedeeld (Arabisch: qazaa), nog kleinere regio's op stadsniveau worden nahiya genoemd.

De Koerdische regering bestuurt sinds 1992 drie provincies in zijn geheel: Duhok, Arbil en Sulaimaniya. De regering claimt verder deels of geheel de provincies Mosul, Kirkuk en Diyala.

Duhok met de gelijknamige hoofdstad Duhok ligt in het uiterste noorden van de provincie, aan de grens met Turkije. Deze provincie telt ongeveer 850.000 inwoners. Naast de Koerden is in deze provincie ook een Assyrische minderheid aanwezig. De subdistricten in deze provincie zijn Dahuk, Sumel, Zaxo en Amedi.

Arbil (Koerdisch: Hewlêr) met de hoofdstad Arbil is de centraal gelegen provincie. Deze provincie huisvest de hoofdstad van de federale Koerdische provincie met daarin het Koerdische parlement. De oppervlakte van Arbil is 14 428 km² en telde in 2001 1 134 300 inwoners. Naast Koerden zijn hier ook Turkmenen, Assyriërs en Arabieren te vinden.

Sulaimaniya: met de eveneens gelijknamige hoofdstad Sulaimaniya heeft deze provincie de meeste inwoners van alle provincies in Iraaks-Koerdistan. In het verleden was Sulaimaniya de hoofdstad van het Babanrijk en het koninkrijk Koerdistan onder leiding van Mahmud Barzanji.

Economie[bewerken]

De economie van Iraaks-Koerdistan is in vergelijking met die van de rest van Irak vele malen stabieler en moderner ontwikkeld. Zo is hier de aanwezigheid van buitenlandse bedrijven en investeerders relatief hoger, vooral door de stabiele veiligheidssituatie. Naast de olierijke stad Kirkuk die door de Koerden als een Koerdische stad wordt beschouwd zijn er verscheidene bedrijven die olie hebben gevonden op andere locaties in Iraaks-Koerdistan. Volgens de eerste speculaties zou er tot nu toe minstens een oliereserve van 100 miljoen vaten zijn gevonden. Energieleverantieprojecten zijn volop in constructiefase en de infrastructuur is voldoende voor goederentransport en mobiliteit. Het onroerend goed in Iraaks-Koerdistan bevindt zich in een explosieve groeifase met prijzen die sinds de val van Saddam Hoessein wel 10 tot 20 keer zo hoog zijn geworden. In de grote steden (met name Duhok, Arbil en Sulaimaniya) zijn grote moderniseringsprojecten gestart met het oog op de toekomst, veelal met hulp van buitenlandse investeerders. Een deel van deze projecten is reeds opgeleverd. Iraaks-Koerdistan heeft een verenigde investeringswet aangekondigd. Vrijwel al het toerisme naar Irak is naar Iraaks-Koerdistan.

In 2004 zou het bruto nationaal product van Iraaks-Koerdistan 25% hoger zijn dan dat van de rest van Irak. Tienduizenden migranten uit andere delen van Irak zijn in de afgelopen jaren vanuit andere delen van Irak naar Iraaks-Koerdistan getrokken, uit veiligheidsoverwegingen maar ook vanwege de de betere levensstandaard en de werkgelegenheid.

Verbindingen[bewerken]

Nieuw aangelegde weg bij Pirmam

De Koerdische Autonome Regio kent veel wegen naar het buitenland. Bij Zaxo, in de provincie Duhok, is de Brahim Xalil-poort. Dit is de grens met Turkije, en hier komen jaarlijks honderdduizenden personen Noord-Irak binnen. Ook rijden er dagelijks 3000 vrachtwagens de grens over. Voorts kent de Koerdische Autonome Regio ook in het oosten, op de grens met Iran, enkele toegangswegen. Er zijn meerdere verbindingen met de rest van Irak. Ook liggen er treinsporen, die echter al jaren niet meer gebruikt worden.

De Koerdische Autonome Regio heeft twee internationale luchthavens, beide geschikt voor zowel passagiersvluchten als goederenvluchten. De Internationale Luchthaven Erbil biedt vele internationale vluchten naar het Midden-Oosten en Europa. De regio heeft ook haar eigen luchtvaartmaatschappij, Kurdistan Airlines. Bestemmingen zijn Amman (Jordanië), Caïro (Egypte), Beiroet (Libanon), Damascus (Syrië), Dubai (V.A.E.), Doha (Qatar), Teheran (Iran), Athene (Griekenland), Frankfurt (Duitsland), Düsseldorf (Duitsland), Amsterdam (Nederland), Kopenhagen (Denemarken) en Stockholm (Zweden). Vanaf de Internationale Luchthaven Sulaymaniyah, die wat later is geopend, zijn ook vluchten van en naar Europa mogelijk.

Buitenlandse inmenging[bewerken]

Iraaks-Koerdistan gedoogt de PKK met bases op haar grondgebied en ondersteunt sinds 2011 en 2012 ook Koerden in Syrië die een autonoom gebied hebben gerealiseerd tijdens de Syrische Burgeroorlog. Turkije heeft sinds de val van Saddam Hoessein al enkele malen invallen gedaan op het grondgebied van Iraaks-Koerdistan om de PKK te bestrijden.[2][3][4]

Iraaks-Koerdistan is een moeilijk onderwerp voor de Iraakse, de Amerikaanse en de Turkse regering vanwege de relaties en recente geschiedenis van de betrokken partijen.[5][6]

Iraakse Burgeroorlog[bewerken]

In juni 2014 veroverde de salafistische beweging Islamitische Staat (IS, toen nog onder de naam ISIS) grote delen van Noord-Irak. Hierdoor werd Koerdistan vrijwel van de rest van het land afgesneden. Christenen, yezidi's en sjiieten uit Noord-Irak vluchtten massaal voor de terreur van IS richting Koerdistan. Pas aan de grens met Koerdistan ontmoette IS serieuze oppositie van de Pesjmarga, die door het geografisch voordeel, betere moreel en jarenlange strijdervaring beter tegen de beweging was opgewassen dan het Iraakse leger.

Hoewel het buitenland de sjiieten en Koerden opriep de eenheid te bewaren tegenover IS, is er aan Koerdische zijde vrij weinig animo om zich aan de zijde van de in hun ogen autoritaire sjiitische regering te scharen. President Barzani riep zelfs op tot een onafhankelijkheidsreferendum.[7] Aan de andere kant vormt IS eveneens een bedreiging voor Koerdistan en wordt de hoofdstad Arbil door de opmars bedreigd.

Bronnen, noten en/of referenties