Syrische burgeroorlog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Syrische Burgeroorlog)
Ga naar: navigatie, zoeken
Syrische burgeroorlog
Onderdeel van de Arabische Lente
 ██ In handen van de Syrische overheid ██ In handen van Koerdische troepen ██ In handen van Islamitische Staat ISIS ██ In handen van andere rebellen: Islamitisch Front, Jabhat al-Nusra en VSL

██ In handen van de Syrische overheid

██ In handen van Koerdische troepen

██ In handen van Islamitische Staat ISIS

██ In handen van andere rebellen: Islamitisch Front, Jabhat al-Nusra en VSL

Datum 15 maart 2011 - heden
Locatie Syrië
Casus belli 2011/begin 2012: onderdrukking van protesten tegen de regering-Assad en de Ba'ath-partij.
Later in 2012: sektarische burgeroorlog tussen gematigde en seculiere soennieten, alawieten, de Syrische regering-Assad en andere religieuze minderheden: christenen, druzen, sjiieten enerzijds tegen salafistische, wahabitische met sommige seculiere soennitische opstandelingen anderzijds.
De Syrische Koerden streven, als derde partij, naar autonomie binnen Syrië.
Strijdende partijen
Vlag van Syrië Syrië

Militair gesteund door:

Politiek en/of materieel gesteund door:

0


0 Flag of Syrian Kurdistan.svg Koerden in Syrië[27]

Militair gesteund door:

Vlag van Syrië Syrië, gewapende oppositie

Flag of Islamic State of Iraq.svg Islamitische Staat (in Irak en de Levant) ISIS is ook in oorlog met de Syrische oppositie.[28] Militair gesteund door:

Militair gesteund door:

Politiek gesteund door:

Commandanten
Syrië:

Vlag van Syrië Bashar al-Assad
Vlag van Syrië Maher al-Assad
Vlag van Syrië Fahd Jassem al-Freij
Vlag van Syrië Ali Abdullah Ayyoub
Vlag van Syrië Mohammed Dib Zaitoun
Vlag van Syrië Wael Nader al-Halqi
Vlag van Syrië Mohammad al-Shaar
Vlag van Syrië Assef Shawkat †
Vlag van Syrië Dawoud Rajiha †
Vlag van Syrië Hisham Ikhtiyar †
Vlag van Syrië Hasan Turkmani †
0


0 Koerden in Syrië:
Flag of Syrian Kurdistan.svg Salih Muslim Muhammad

Gewapende oppositie:

Vlag van Syrië George Sabra
Vlag van Syrië Ghassan Hitto
Vlag van Syrië Salim Idris
Vlag van Syrië Riad al-Asaad
Vlag van Syrië Mustafa al-Sheikh
Vlag van Syrië Moaz al-Khatib
Vlag van Syrië Abdulbaset Sieda
Vlag van Syrië Burhan Ghalioun


Flag of Jihad.svg Abu Mohammad al-Golani
Flag of Islamic State of Iraq.svg Abu Bakr al-Baghdadi

Syrië met omliggende landen.

██ Syrië

██ Turkije en Saoudi-Arabië steunen de rebellen.

██ Iran en Rusland steunen de officiele regering.

██ Uit Irak komen groepen, die de rebellen steunen en groepen, die de regering steunen.

██ Uit Libanon komen groepen, die de regering steunen.

De Syrische burgeroorlog of de Opstand in Syrië wordt gevormd door een gewapende opstand en protesten van zowel de democratische oppositie, achtergestelde verarmde provinciale soennieten en politieke islamisten, salafisten en andere radicaal-soennitische strijders, onder de bevolking in Syrië. De regering van de Syrische president Bashar al-Assad zet hard in om de gewapende opstandelingen neer te slaan.

De protesten begonnen op 15 maart 2011. De opstand werd beïnvloed door de andere protesten en opstanden in de regio, die bij elkaar de Arabische Lente worden genoemd, en is ongekend voor het land. De betogers vroegen om politieke hervormingen, een einde aan de overheersing van de Ba'ath-partij, meer burgerrechten en het einde van de noodtoestand die al sinds 1963 bestaat. De opstand heeft allerlei vormen aangenomen met marsen en hongerstakingen. De opstand werd na de eerste maanden gewelddadig, vanuit NAVO-lidstaat Turkije en vanuit het noorden van Libanon, vooral uit Tripoli, begonnen soennitische legerdeserteurs samen met Syrische islamisten, uit de Syrische Moslimbroederschap en salafisten, een gewapende strijd tegen het Syrische leger, de Syrische politie en de regering van president Bashar al-Assad.[42]

In juni 2014 deed zich in de Syrische burgeroorlog een verandering voor: het werd meer een onderdeel van het streven van de separatisten van de Islamitische Staat ISIS naar een eigen islamitisch land.

Door het geweld moesten veel Syriërs vluchten. Zij vluchtten binnen Syrië, maar later steeds meer naar andere landen. In 2013 waren 4 miljoen Syriërs binnen Syrië gevlucht en 2 miljoen naar de omringende landen, vooral naar Libanon en Irak.[43] 1 op de 3 Syriërs had geen huis meer. Het begin van de gewelddadige beweging voor de Islamitische Staat ISIS in 2014 deed het aantal vluchtelingen alleen nog meer toenemen.[44]

Het aantal doden in de burgeroorlog passeerde in augustus 2014 de grens van 180.000[45], onder wie zowel regeringssoldaten, militieleden, politiemannen, gewapende opstandelingen als talloze burgers.[46][47][48] Sinds ongeveer de jaarwisseling van 2013 en 2014 konden de Verenigde Naties geen cijfers meer geven over het aantal slachtoffers.[49] In augustus 2014 werd het aantal slachtoffers van het conflict geschat op meer dan 191.000.[50]

Belangrijkste gebeurtenissen[bewerken]

  • Andere landen mengden zich niet in het conflict. Westerse landen: de Verenigde Staten, Engeland en Frankrijk, kozen wel partij voor de rebellen. Iran en Rusland kozen partij voor de regering van Bashar al-Assad.[51][52] Eerder in Libië, tijdens de oorlog daar, hadden landen van de NAVO wel, met luchtaanvallen, de oppositie tegen de regering van Moammar al-Qadhafi gesteund. Hoewel de oppositie tegen Bashar al-Assad daar wel op hoopte, gebeurde dat in de Syrische burgeroorlog niet.
  • De steden, die het meeste door de oorlog werden getroffen, waren Aleppo en Homs. Alle bewoners zijn Aleppo ontvlucht.[53]
  • In augustus 2013 werden voorsteden van Damascus getroffen door een aanval met chemische wapens. Artsen zonder Grenzen noemde op 24 augustus 3.600 gewonden en 355 doden.[54]
  • Op 7 april 2014 werd de Nederlander Frans van der Lugt in zijn woonplaats Homs vermoord.[55]

Context[bewerken]

De heersende familie al-Assad behoort tot de alawieten, een aftakking van sjiitische islam, die ongeveer 6 tot 12 procent van de Syrische bevolking omvat. De alawieten hebben, met steun van andere minderheidsgroepen in Syrië en van de seculiere Ba'ath-partij, de Syrische veiligheidsdiensten vast in hun greep. Dit veroorzaakt een "diepe afkeer" onder de islamistische soennieten in Syrië.[56] Volgens de seculiere Syrische overheid strijdt het Syrische leger uitsluitend tegen gewapende demonstranten en tegen gewapende bendes van soennitische politieke islamisten. Deze groepen bestaan uit veel salafisten, maar ook uit wahabieten. Het regime van president Assad heeft in 2012 en 2013 meermaals een vreedzame dialoog met de democratische oppositie beloofd in geval de gewapende opstand werd beëindigd, maar de protesten en opstand gingen door. Tot onderhandelingen is het nooit gekomen.

Een aantal religieuze en etnische minderheden is door de burgeroorlog in een moeilijke situatie terechtgekomen. Onder het Assad-regime waren christenen, druzen, Koerden, sjiitische moslims en Turkomannen in staat in relatieve vrede te leven zonder te worden vervolgd, zoals dat in andere landen in het Midden-Oosten voorkomt. Deze minderheden vrezen te worden onderdrukt in een mogelijk toekomstig islamistisch Syrië onder leiding van de Moslimbroederschap of zelfs van salafisten. De Koerden hebben tijdens de burgeroorlog een autonoom gebied in het noorden van Syrië opgezet, dat door de regering-Assad wordt geduld. Met name christenen,[57][58][59][60][61] sjiieten en druzen[62][63][64] zijn tot dusverre het slachtoffer van sektarisch geweld van rebellen van de radicaal-soennitische, wahabitische en salafistische kant. Sommige christelijke groepen hebben inmiddels eigen milities gevormd om hun woonwijken te beschermen tegen de radicale islamistische facties onder de rebellen. De soennitische grootmoefti van Damascus is regeringsgetrouw. Tussen de grote groep gematigde soennitische moslims in Syrië onderling is er minder spanning, dat zijn de soefi's , de soennitische elite in de grote steden en de talrijke religieuze minderheidsgroepen. De meeste soldaten, zowel dienstplichtigen als beroepssoldaten, in het Syrische regeringsleger van president Bashar al Assad zijn immers ook soennieten, hoewel Syrische alawieten en christenen nog vaak het hogere officierskorps en de geheime diensten domineren. Sinds juli 2012 zijn de soennitische moslims in de meerderheid in de regering van Syrië, terwijl de heersende president Assad zelf één van twee alawitische moslims is.[60]

De Syrische burgeroorlog heeft ook regionale aspecten gezien de spanningen tussen de mohammedaanse groepen onderling, tussen alawieten, sjiieten enerzijds en soennieten en tussen moslims met christenen, druzen, Koerden en Turkomannen.[65][66][67][68] Deze laatste groepen hebben sterke banden met hun volks- en geloofsgenoten in aangrenzende landen. Turkije steunt de Turkomannen met humanitaire hulp.[69] Iran en Irak steunen de Syrische regering op militiair en materieel vlak, Iran heeft niet alleen milities en officieren naar Syrië gestuurd, maar ook wapens en geld, Irak laat Iraanse wapentransporten naar Syrië op zijn grondgebied toe en heeft ook brandstof geleverd.[70][71] De Hezbollah heeft ook milities en wapens naar Syrië gestuurd. Alle drie staan onder sjiitische leiding.

Etnische/Religieuze Minderheid Flag of Syria.svg Syrië Flag of Lebanon.svg Libanon Flag of Turkey.svg Turkije Flag of Iraq.svg Irak Flag of Iran.svg Iran Flag of Jordan.svg Jordanië
Alawieten 2,8 miljoen 100.000 450.000 geen geen geen
Alevieten 100.000 geen 15 miljoen geen geen geen
Christenen 2,6 miljoen 1,7 miljoen 150.000 1 miljoen 900.000 350.000
Druzen 800.000 250.000 geen geen geen geen
Koerden 2,3 miljoen 200.000 17 miljoen 6,5 miljoen 8 miljoen geen
Sjiieten 270.000 1,1 miljoen geen 20 miljoen 64 miljoen geen
Turkomannen 1,5 miljoen geen 55 miljoen 3 miljoen 13 miljoen geen
Tsjerkessen 150.000 onbekend 2 miljoen 30.000 geen 100.000

Verloop[bewerken]

2011[bewerken]

Als reactie op het bloedig neerslaan van protesten dreigde buurland Turkije op 15 november 2011 met het stopzetten van de elektriciteitsvoorziening aan Syrië.[72]

De Syrische veiligheidsdiensten doodden honderden betogers, volgens de regering gewapende rebellen en sluipschutters die zich tussen demonstranten hadden verscholen en op ambtenaren en politiemannen hadden geschoten. Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon veroordeelde het geweld als "onaanvaardbaar".[73] Ondanks alle inspanningen van het leger werd er in een aantal steden nog lang geprotesteerd.[74]

De opstandelingen vormden in de herfst van 2011 het Vrij Syrisch Leger om de opstand gewapend te ondersteunen. Dit leger voerde in 2011 en later in 2012 aanvallen uit tegen gasleidingen en legerposten.

Op 17 november werd Syrië geschorst als lid van de Arabische Liga. Saoedi-Arabië en Qatar hadden daartoe het voorstel gedaan, de andere ministers van Buitenlandse Zaken van die Liga hadden met dat voorstel ingestemd.[75][76] Op 27 november 2011 legde de Arabische Liga sancties op aan Syrië, omdat de regering weigerde het geweld tegen haar eigen burgers te staken.[77] De sancties betroffen een reisverbod voor hoge functionarissen, het bevriezen van transacties met de Centrale Bank van Syrië, handel met de Syrische regering werd gestaakt met uitzondering van goederen voor burgers, en tegoeden van de Syrische regering werden bevroren. Resoluties van de Verenigde Naties die het geweld veroordeelden, haalden het niet door de steun van Rusland en China, omdat deze landen vonden dat er na een wapenstilstand een niet-militaire oplossing door middel van politieke dialoog tussen regering en oppositie in Syrië moest worden gevonden. Turkije, Saoedi-Arabië en Qatar steunden de rebellen echter met wapens en financiering, terwijl de NAVO de rebellen uitrustte met communicatieapparatuur en hielp bij het vergaren van inlichtingen.[60]

2012[bewerken]

President Assad beloofde democratische hervormingen en een nationale dialoog. Op 12 januari 2012 kondigde hij aan dat in maart 2012 een volksraadpleging met deelname van alle stemgerechtigde Syrische burgers zou worden gehouden. Dit referendum ging om voorgestelde democratische veranderingen in de grondwet van Syrië.[78]

Kofi Annan werd benoemd in het conflict als speciale gezant voor de Verenigde Naties en de Arabische Liga. Hij stelde een zespuntenplan op dat een einde aan het geweld moest maken en dat door Syrische autoriteiten werd aanvaard. In april 2012 stuurde de VN-Veiligheidsraad volgens resolutie 2042 van die raad dertig waarnemers, die moesten toezien op het staakt-het-vuren. Wanneer dat werd nageleefd, zou een volwaardige waarnemingsmissie worden gestuurd. Op 21 april 2012 werd de VN-Toezichtsmissie voor Syrië, de UNSMIS, met 300 militaire waarnemers opgericht. Dat geschiedde volgens resolutie 2043. Deze missie eindigde op 19 augustus 2012. In augustus 2012 werd Kofi Annan vervangen door Lakhdar Brahimi als speciaal gezant.

Op 29 maart nam het gehele Syrische kabinet onder druk van betogingen ontslag.[79] Op 19 april werd de noodtoestand, die sinds 1963 van kracht was, officieel opgeheven.[80] Op 26 april riep de VS alle Amerikaanse burgers op Syrië te verlaten.[81] Diezelfde dag gaf ook Nederland dit advies aan zijn burgers.[82]

Op 25 april trok het Syrische leger met tanks en pantservoertuigen de wijken van de zuidelijke stad Daraa, het centrum van het verzet, in. De betreffende stadswijken werden geïsoleerd van de buitenwereld, water en elektriciteit werden afgesloten en door de veiligheidsdiensten werden bloem en voedsel geconfisqueerd. De stad werd beschoten door de militairen om de demonstraties de kop in te drukken;[83] volgens het leger waren dat alleen gewapende bendes. Een gelijkaardige situatie deed zich ook in Homs voor.[84]

Op 29 april verdween de 13-jarige Hamza al-Khatib tijdens een betoging in Daraa. Eind mei bleek dat hij was gemarteld en doodgeschoten. Hij groeide vervolgens uit tot een symbool van de opstand onder met name soennitische betogers.[85]

Vanaf 5 mei begon het leger zich geleidelijk uit de stad Daraa terug te trekken.[86] Op 7 mei begon het Syrische leger met een belegering van Baniyas[87] en op 8 mei bereikte het Syrische leger Tafas.[88] Tijdens de bezetting van de steden werden razzia's gehouden waarbij voornamelijk mannen werden opgepakt.[89][90] Op 9 mei vertrokken er legervoertuigen richting Hama[91] en ook in Tel Kalakh werd gewelddadig opgetreden, waarbij het Syrische leger op mensen schoot, die richting Libanon vluchtten.[92] Volgens de Syrische regering ondernamen islamisten vanuit Libanon aanvallen op Syrisch grondgebied, daarom beveiligde de Syrische regering vanaf 31 oktober het grensgebied met landmijnen. Vanuit noordelijk Libanon en vanuit Turkije, tot 2011 een bondgenoot van het seculiere Syrië, opereerde het Vrij Syrisch Leger van de opstandelingen.[93]

In augustus 2012 heeft Barack Obama, de president van de Verenigde Staten Syrië ervoor gewaarschuwd geen chemische wapens te gebruiken. Dat zou voor de Verenigde Staten een reden zijn hun leger tegen het regime van al-Assad in te zetten.

Soennitische deserteurs uit het Syrische leger hadden in oktober 2011 met steun van premier Erdogan in oostelijk Turkije het Vrij Syrisch Leger (VSL) opgericht om de opstand te ondersteunen.[42] In Soedan en andere Arabische landen protesteerden salafistisch-soennitische en andere soennitische islamisten tegen de seculiere Syrische regering uit solidariteit met de Syrische betogers en opstandelingen.

Op 3 oktober 2012 kwamen vijf Turkse staatsburgers in de voornamelijk etnisch Koerdische stad Ceylanpınar door mortiergranaten om het leven. Deze granaten waren vanuit Syrië afgevuurd en over de grens afgezwaaid. Bij wijze van vergelding beschoten de Turkse strijdkrachten enkele Syrische doelen en militaire bases van het Syrische leger.

In de Libanese in een maronitisch-christelijke wijk van de hoofdstad Beiroet kwamen op 19 oktober 2012 bij een zware bomaanslag acht mensen om, onder wie het hoofd van de geheime dienst. Volgens de autoriteiten raakten tachtig mensen gewond. De Libanese autoriteiten gingen ervan uit dat deze aanslag was gericht tegen de pro-Saoedische soennitische geheime dienstchef al-Hassan. Hij leidde onder meer het onderzoek naar de moord op premier Hariri in 2005. De uitkomst was dat Syrië en de pro-Iraanse sjiitische groepering Hezbollah waarschijnlijk achter die aanslag in Beiroet zaten. Op 20 oktober 2012 bood premier Mikati van Libanon het ontslag van zijn regering aan, na de bloedige bomaanslag van de vrijdag ervoor. President Suleiman vroeg Mikati voorlopig aan te blijven. Deze terroristische actie deed de spanningen in Libanon oplopen, waardoor het risico op een uitbreiding van de burgeroorlog in Syrië naar Libanon werd gevreesd. Libanon kent evenals Syrië een verscheidenheid aan minderheden die in het verleden al meerdere malen in interne gewapende conflicten waren verwikkeld.[94][95][96][97][98]

Op 3 november 2012 reden drie Syrische tanks de Golanhoogvlakte in. Israël diende daarop een klacht in bij de Veiligheidsraad.[99]

Begin november 2012 ontmoetten vertegenwoordigers van de oppositie elkaar in Qatar om tot een nieuwe samenwerking te komen. Dit leidde niet tot het resultaat, dat de oppositie had gewenst.[100] Op 8 november liet president Al-Assad weten dat hij Syrië niet in ballingschap zou verlaten.[101]

Op 16 november 2012 kwamen in Aleppo bij een aanslag op een Syrisch-Orthodoxe kerk 20 mensen om het leven. Op 28 november 2012 ontploften in Damascus twee autobommen in een district bewoond door christenen en druzen. Daarbij kwamen 10 mensen om het leven en raakten er 83 mensen gewond.[102]

In december 2012 was de erkenning van de Syrische Nationale Raad toegenomen. Er werd nog steeds geprobeerd om via diplomatieke weg tot vrede te komen.[103] De verschillende rebellen, de seculiere en de islamistische groeperingen, leken steeds meer gebied in handen te krijgen ondanks zware tegenstand van de regering en het leger.[104][105][106][107] Verder werd in december 2012 duidelijk dat de Syrische burgeroorlog steeds meer tot een sektarisch conflict was geworden, waarin de alawitische, sjiitische minderheid in conflict was verwikkeld met de soennitische meerderheid. De andere Syrische religieuze en etnische minderheden (de christenen, druzen, Koerden en Turkomannen) probeerden zich daarbij neutraal op te stellen. Daarbij was er ook steeds duidelijker sprake van buitenlandse inmenging in dit conflict, waarbij Irak, Iran, Hezbollah en Rusland de regering steunden, terwijl het westen en de Arabische staten de rebellen steunden.

2013[bewerken]

Begin januari 2013 waren er hevige gevechten bij de vliegvelden in het noorden van Syrië. Deze gevechten begonnen op 2 januari. In Taftanaz, in de provincie Idlib, vielen de opstandelingen het militair vliegveld aan, dat door het Syrische leger werd gebruikt om met helikopters luchtaanvallen uit te voeren. Aan dit offensief nam ook de groepering Jabhat al-Nusra deel.[108] De rebellen veroverden het vliegveld, maar werden later teruggedrongen. Er waren ook gevechten bij Deir ez-Zor en in de buurt van Damascus.[109]

Op 6 januari 2013 hield Assad een televisietoespraak over deze burgeroorlog. Hij noemde de opstandelingen "de vijanden van God. En de vijanden van God gaan naar de hel." De internationale gemeenschap reageerde afwijzend op de toespraak. De opstandelingen leken weer terreinwinst te boeken.[110]

De VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten, de UNRWA, verzocht president Abbas van Palestina om Palestijnse vluchtelingen uit Syrië op te nemen. Deze waren voor de Syrische rebellen gevlucht uit hun vluchtelingenkampen, omdat zij de kant van het Syrische staatshoofd Bashar al Assad hadden gekozen. De Palestijnse leider in Ramallah weigerde alle Palestijnse vluchtelingen op Palestijns gebied.

Begin 2013 leek het er ook op dat er binnen etnische en religieuze minderheden spanningen optraden tussen voor- en tegenstanders van de regering. Zo ontstonden er milities die voor of tegen de regering streden.[111][112][113][114]

In januari en februari 2013 slaagden de rebellen erin een belangrijke dam in het noorden, militaire vliegvelden en olievelden van Syrië te bezetten.[115][116][117] Een spoedige nederlaag voor de regering werd echter niet verwacht, mede vanwege voortgezette buitenlandse steun van Irak, Iran, Rusland en Hezbollah.[118][119][120][121][122][123] Er vonden bloedige zelfmoordaanslagen door het Al Nusra-front en door strijders van de Al-Tawhid Brigade van het Vrij Syrisch Leger plaats. Burgers en enkele soldaten van het regeringsleger lieten het leven hierbij. De gewapende oppositie pleegde in toenemende mate zelfmoordaanslagen tegen regeringsdoelen en tegen burgerdoelen. Ook in Damascus namen de gevechten in hevigheid toe. Eind maart 2013 veroverden de opstandelingen de stad Da'el in het zuiden.

Venezuela ondersteunde de Syrische regering met brandstof en door bij de Verenigde Naties ten gunste van de Syrische regering te kiezen.[18][19][124]

In april en mei 2013 slaagden de opstandelingen erin verder gebied op de regering te veroveren. De regering begon in mei echter met een tegenoffensief, nu ook openlijk gesteund door Hezbollah. Door dit tegenoffensief lukte het de regering om strategische posities terug te veroveren. De Verenigde Staten en Rusland kwamen ook overeen een nieuwe vredesconferentie in Zwitserland te organiseren. De oppositie kon het echter niet eens worden, niet over de samenstelling van haar vertegenwoordiging, en ook niet over de vraag of ze deel zou nemen aan de vredesconferentie. Er vonden schermutselingen plaats in Libanon, in het grensgebied maar ook in Tripoli. In Libanon liepen de spanningen tussen de verschillende minderheden ook steeds verder op door de openlijke steun van Hezbollah aan de Syrische regering. Hezbollah sprak nu van een existentiële strijd, waarbij haar overleven afhankelijk was van het overleven van de Syrische regering.

Op 15 juni 2013 besloot Egypte alle diplomatieke banden met de regering-Assad te verbreken.[125] Na de revolutie in 2013 waarin president Morsi (een Moslimbroeder) werd afgezet werden de diplomatieke banden hersteld en de ambassades heropend.

In augustus vluchtten veel Syriërs naar Irak.[126] Eerder was voor hun de grens met Irak gesloten geweest. In het noordoosten van Syrië, bij de grens met Irak, woedt er sinds juli een hevige strijd tussen Koerden en salafisten.[127][128] De wens van de Koerden om een autonome regio op te zetten, neutraal ten opzichte van de regering en rebellen, druist in tegen de wens van de salafisten om een pan-Levant-islamitisch emiraat op te zetten. Daarnaast hebben de Turkomannen ook bedenkingen bij deze ontwikkeling, zoals Turkije ook haar bedenkingen heeft bij het Turks-Koerdisch separatisme op Turks grondgebied.[129]

Op 21 augustus kwam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in een speciale zitting bijeen na een zwaar bombardement op voorsteden van de hoofdstad Damascus, waarbij chemische wapens waren gebruikt. De Syrische autoriteiten ontkennen hieraan schuldig te zijn. Artsen zonder Grenzen noemde op 24 augustus 3.600 gewonden en 355 doden.[54] Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, zou het op 30 augustus gaan om 1.429 doden, onder wie 426 kinderen.[130] Op 26 augustus, op hun eerste werkdag, werden de inspecteurs van de Verenigde Naties, die de taak hadden vast te stellen of inderdaad chemische wapens waren gebruikt, beschoten door sluipschutters. De VN dienden een klacht in bij de Syrische regering en bij de oppositie.

Daarna ging het erom, dat met name de westerse landen Syrië zouden aanvallen. Met een dergelijke aanval moet duidelijk worden gemaakt, dat een land dat chemische wapens inzet, daarvoor wordt gestraft. 28 augustus zei de NAVO-secretaris-generaal Rasmussen, dat verschillende bronnen erop wezen dat het Syrische regime verantwoordelijk was voor het gebruik van de chemische wapens. De Amerikaanse en de Franse regering waren daar al zeer stellig over. Andere westerse landen, waaronder België en Nederland, maar vooral Rusland en China zeiden dat eerst de uitslagen van de proeven uitgevoerd door de inspecteurs van de Verenigde Naties moesten worden afgewacht.

Op 29 augustus kwam de BBC met beelden van verbrandde slachtoffers als gevolg van aanvallen met brandbommen.[131] Aanvallen met brandbommen op de bevolking worden al langere tijd, sinds december 2012, uitgevoerd.[132]

Tijdens de top van de G20 in Sint-Petersburg stonden Obama en Poetin, de president van Rusland, lijnrecht tegenover elkaar over de vraag, dat het westen in dit geval Syrië mocht aanvallen.[133] De Nederlandse minister van Buitelandse Zaken, Frans Timmermans, vindt dat het westen een dergelijke aanval mag beginnen, wanneer die door de VN-Veiligheidsraad wordt goedgekeurd.[134] De ministers van Buitenlandse Zaken van de landen van de Europese Unie wezen Syrië aan als de schuldige van de met chemische wapens uitgevoerde aanvallen.[135] Al-Assad getrouwe aanhangers vormden een menselijk schild bij doelen, die bij de aanvallen door de westerse landen als vergelding voor de chemische aanvallen, zouden kunnen worden gekozen.

10 september werd het christelijke stadje en bedevaartsoord Ma'loula door Jabhat al-Nusra en het Vrij Syrisch Leger aangevallen.

11 september werden er beelden te zien, dat Iraanse militairen voor de Syrische regering met de oorlog meededen.[136]

14 september kwamen de ministers Kerry van de Verenigde Staten en Lavrov van Rusland in Genève tot een akkoord over de manier, waarop de chemische wapens uit Syrië zouden worden weggehaald. Dat moet in 2014 gebeuren.[137] Aanvankelijk had Kerry gezegd, dat Syrië nog een Amerikaanse aanval kon afwenden, wanneer Syrië de chemische wapens zou inleveren. Na diplomatie van Poetin stemde Syrië daarmee in. Hiermee bekende Syrië over chemische wapens te beschikken.

De Europese landen begonnen met het opnemen van vluchtelingen. Duitsland heeft gezegd in 2 jaar 5.000 mensen op te nemen.[138] Mensen, die door Turkije naar Europa probeerden te vluchten, werd de toegang tot Griekenland onmogelijk gemaakt. Ook via Bulgarije proberen vluchtelingen Europa te bereiken. De daar gestranden worden weliswaar opgenomen in dat land, maar onder erbarmelijke omstandigheden.[139]

In vergelijking met de in het totaal meer dan 6 miljoen ontheemden gaat het om kleine aantallen. Veel van hun leefden in dergelijke omstandigheden, dat er onder de kinderen ziekte, met name polio, uitbrak.[140]

In oktober waren de Verenigde Staten en Rusland het erover eens dat de vredesbesprekingen door moesten gaan.[141] Wapeninspecteurs van de OPCW begonnen met het weghalen van de chemische wapens.[142] Eind oktober zeiden deze inspecteurs, dat de regering van Syrië geen gifgas meer zou kunnen maken.[143] De steun, die Rusland steeds aan de regering van Syrië heeft gegeven, was voor een deel van de oppositie een beletsel om aan onderhandelingen in Moskou mee te doen.[144]

De strijd ging door, waardoor de situatie in Syrië steeds slechter werd.[145] In de tijd dat de oorlog duurt is een brood vijf keer duurder geworden.[146] Het Syrische leger en de rebellen veroverden om beurten dorpen op elkaar. Op 21 oktober wordt het stadje Sadad veroverd door strijders van Jabhat al-Nusra. Toen de stad op 28 oktober werd heroverd door het Syrische leger werden de lichamen van 45 vermoorde christenen gevonden. Enkele kerken waren gedurende deze periode geplunderd.

In november zette het regeringsleger in het Qalamoun-gebergte, aan de rand met de grens met Libanon, op de verbinding tussen Damascus en Homs, een offensief in tegen de rebellen.[147]

In december heeft kennelijk het regeringsleger zogenaamde 'barrel bombs' op Aleppo gegooid. Eerder waren over het gebruik van dergelijke bommen ook al berichten in de media verschenen. Boven bewoond gebied deze bommen afgooien is dermate onnauwkeurig, dat het in strijd is met het internationaal humanitair recht.[148][149]

2014[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Offensief in Hama (2014) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Begin 2014 kenmerkt zich door een hevige strijd tussen Soennitische rebellen (FSA en Islamitisch Front) en salafisten (Jabhat al-Nusra, ISIS). De salafisten profileren zich steeds vaker als voornaamste rebellengroep. Dit conflict heeft ook betrekking op een strijd in Irak tussen dezelfde salafisten en de sjiitische Iraakse regering.

In januari kwamen berichten in het nieuws, dat in de gevangenissen in Syrië sinds het begin van burgeroorlog 11.000 gevangenen waren overleden. Zij waren geen natuurlijke dood gestorven, maar ofwel door ondervoeding ofwel door geweld omgekomen.[150] Op 14 april presenteerde Human Rights Watch een rapport, waarin dit werd bevestigd.[151]

Onderhandelingen tussen de regering en de rebellen in Genève hadden weinig resultaat.[152] Wel zouden 3.000 bewoners Homs mogen verlaten. Homs werd bezet door de opstandelingen en sinds meer dan een jaar door de regering omsingeld en belegerd. Daardoor was de humaitaitre situatie er zeer slecht geworden.[153][154][155] Tot 9 februari waren 800 mensen geëvacueerd.[156]

In maart heeft de Turkse luchtmacht een Syrische straaljager boven haar grondgebied neergehaald.[157]

Op 7 april werd de Nederlandse jezuïet Frans van der Lugt, (1938-2014), in zijn woonplaats Homs doodgeschoten.[55] Zeker 25 mensen kwamen in Homs om als het gevolg van autobommen.[158]

Ondanks de inspanningen van de inspecteurs van de Verenigde Naties, belast met het opsporen van chemische wapens, werd op 12 april op de plaats Kafr Zita, in het district Hama, een aanval met chemische wapens uitgevoerd. De Syrische staatstelevisie schreef de aanval toe aan de groepering Jabhat al-Nusra, en meldde dat het om chloorgas ging, maar gaf niet aan hoe zij tot die laatste conclusie kwam.[159] Sinds de aanvallen met chemische wapens in augustus 2013 zouden er al meer aanvallen met chemische wapens zijn geweest.

Op 2 mei werd er een akkoord bereikt tussen de Syrische regering en rebellen over de terugtrekking van de rebellen uit de stad Homs.[160] Het staakt-het-vuren zou 48 uur duren. De Verenigde Naties zouden dan ook hulp leveren aan de inwoners van de stad.

Het regeringsleger slaagde er steeds meer in Aleppo, nog in handen van de rebellen, te omsingelen. Het regeringsleger bombardeerde in het bezette Aleppo ziekenhuizen.[161] Artsen, die in handen van het regeringsleger vielen, werden vermoord.[162] Medische zorg werd daardoor bijna onmogelijk. De rebellen hadden alleen nog vrije toegang tot Aleppo vanuit het noordwesten.[163] Sinds een jaar eerder was het overgrote deel van de inwoners de stad ontvlucht.[164]

Op 3 juni werden er presidentsverkiezingen in Syrië gehouden. De oppositie, de rebellen deed met de verkiezingen niet mee.[165] Assad won met 89 % van de stemmen.[166]

Nuvola single chevron right.svg Zie Islamitische Staat (in Irak en de Levant) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Diezelfde maand begonnen de separatisten van de Islamitische Staat ISIS hun strijd voor een eigen islamitisch land. Deze strijd had internationaal een grotere invloed dan de Syrische burgeroorlog. De aandacht in de pers verschoof naar de strijd om de Islamitische Staat ISIS.

In de stad Hama vielen bij een aanslag met een autobom meer dan 30 doden. Jabhat al-Nusra eiste de verantwoordelijkheid voor die aanslag op. [167]

23 juni 2014 deed de OPCW de mededeling dat de laatste chemische wapens uit Syrië waren weggehaald.[168]

In juli begon de ISIS een offensief tegen de Syrische Koerden. De Syrische Koerden worden steeds meer door de Turkse Koerden, door de PKK, ondersteund. In juli begon de Islamitische Staat ook een offensief tegen de Syrische overheid. Ze slaagden erin basissen in het oosten van Syrië te veroveren om haar gebied te consolideren. Een aardgasveld dat door de Islamitische Staat werd veroverd, werd door de Syrische overheid heroverd.[169]

Vanwege het succes van de ISIS in Irak zou de Amerikaanse regering het Syrische regime informatie hebben gegeven over de posities van de ISIS in Syrië.[170] Eenzijdige Amerikaanse militaire actie in Syrië tegen de ISIS wordt in regeringskringen na de executie van James Foley inmiddels overwogen.[171]

1 oktober werd in Homs een aanslag op een school gepleegd, 30 van de 39 slachtoffers waren kinderen.[172]

Humanitaire hulp[bewerken]

Sinds 2012 is de Nederlandse hulporganisatie Don't forget Syria actief in Syrië. In april 2013 hielden de Samenwerkende Hulporganisaties een inzamelingsavond op televisie. In België zamelde het consortium Syrië 1212 geld in. Deze organisatie bundelt de gezamenlijke inspanning van Caritas International, Handicap International, Oxfam Solidariteit, Dokters van de Wereld en UNICEF België.[173]

Sommige Syrische gewonden worden in Israëlische ziekenhuizen behandeld.[174][175]

Nederland heeft ongeveer 250 vluchtelingen uit Syrië opgenomen.[176]

Vrijwillige strijders uit België en Nederland[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Syriëgangers voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tot maart 2013 waren er naar schatting 100 Nederlandse en 200 Belgische vrijwillige strijders vertrokken naar Syrië,[177][178] zowel personen uit immigrantengroepen als tot de islam bekeerde autochtonen. Eind maart verschenen ook de eerste berichten van omgekomen Nederlanders en Belgen. De Nederlandse Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid NCTV Dick Schoof verhoogde de alarmfase voor de dreiging van terrorisme.[179]

In België ging het vooral om jonge strijders uit Vlaanderen. De burgemeesters van Vilvoorde, Mechelen en Antwerpen trokken dan ook gezamenlijk aan de alarmbel en pleitten voor de intrekking van de Belgische nationaliteit bij de terugkeer van de jongeren.[180] Hierop werd er een taskforce Syria opgericht, ondersteund door de OCAD en de staatsveiligheid.[181] Minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet ging in mei 2013 naar Turkije voor overleg en verscherpte de controles op de Belgische luchthavens om ervoor te zorgen dat niet nog meer strijders naar Syrië zouden gaan om daar te vechten.[182]

In augustus 2013 kwam het bericht in het nieuws, dat eerder een uit België afkomstige strijder was gesneuveld.[183]

Volgens de Dick Schoof zijn er al 100 Nederlanders naar Syrië gegaan om daar met extremistische groeperingen en de ISIS mee te vechten. 30 van hen zijn naar Nederland teruggekeerd.[184] De dader van de schietpartij in het Joods Museum van Brussel op 24 mei 2014 zou in 2013 in Syrië hebben gevochten.[185]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. NU.nl. "Rusland levert luchtafweergeschut aan Syrië", 11 juli 2012.
  2. NU.nl. "Schip met Syrische helikopters niet langer verzekerd", 19 juni 2012.
  3. (en) UPI.com. "Russia, Ukraine sell arms to Syria, Iraq", 9 januari 2013.
  4. (en) Kyiv Post. "Greek Coast Guard Strongly Believes Ammunition Destined for Syria", 21 november 2013.
  5. a b (en) Al-Monitor. "Iran Sends Message on Gaza, Syria", 28 november 2012.
  6. Telegraaf. "Iran bevestigt steun voor vredesplan Syrië", 10 juli 2012.
  7. (en) Telegraph. "Iran boosts support to Syria", 21 februari 2014.
  8. (en) World News Tribune. "Iran's Hizbullah sends more troops to help Assad storm Aleppo, fight Sunnis", 29 juli 2012.
  9. (en) PBS Newshoure. "Syria: Shabiha Militia Member Tells It Like It Is", 15 juni 2012.
  10. (en) The Majalla. "Yemeni official says some Houthis fighting for Assad", 30 mei 2013.
  11. (en) Reuters. "Iraqi Shi'ite militants fight for Syria's Assad", 16 oktober 2012.
  12. (en) New York Times. "Iraqi Sects Join Battle in Syria on Both Sides", 27 oktober 2012.
  13. gbtimes. "China en Rusland vetoën Syrië-resolutie in VN-Veiligheidsraad", 20 juli 2012.
  14. (en) Reuters. "Russia, China Veto Syria Resolution From UN Security Council", 19 juli 2012.
  15. (en) Morning Sentinel. "If Assad can't win conflict, how will he lose?", 8 oktober 2012.
  16. (en) Al-Monitor. "Iraq and Iran Aligned on Syria", 2 oktober 2012.
  17. (en) New York Times. "Flow of Arms to Syria Through Iraq Persists, to U.S. Dismay", 1 december 2012.
  18. a b (en) BBC. "UN human rights body condemns foreign fighters in Syria", 29 mei 2013.
  19. a b (en) New York Times. "Syria's Oil Resources Are a Source of Contention for Competing Groups", 20 maart 2013.
  20. (en) Fox News Channel. "UN aid support dwindles for North Korea, Syria’s silent partner on chemical weapons", 6 september 2013.
  21. (en) Zachary Keck. "North Korea's Middle East Pivot", 29 juli 2014.
  22. (en) Havana Times. "Cuba states position on Cuba", 2 september 2013.
  23. (en) Xinhua. "Cuban president pledges support to Syria's self-determination", 8 june 2013.
  24. (en) thecommentator. "After the Arab Spring: Algeria's standing in a new world", 25 maart 2013.
  25. (en) Al Monitor. "Egypt Rejects US Strike on Syria", 2 september 2013.
  26. (en) Now.. "Syria’s Assad receives support of Sudanese counterpart", 6 april 2011.
  27. (en) Time. "Syria’s Kurds: Civil Wars Within a Civil War", 5 november 2012.
  28. (en) Reuters. "Syrian rebels launch fierce offensive against al Qaeda fighters", 4 januari 2014.
  29. (en) Daily Star Lebanon. "Islamists forge Syria's biggest rebel Alliance", 22 november 2013.
  30. (en) Middle East Security Report 9, Elizabeth O’Bagy. "The free Syrian army" (pdf), maart 2013.
  31. a b c (en) Voice of Russia. "Syria becomes foreign mercenaries’ fiefdom", 7 augustus 2012.
  32. (en) New York Times. "C.I.A. Said to Aid in Steering Arms to Syrian Opposition", 21 juni 2012.
  33. (en) Reuters. "Exclusive: Obama authorizes secret U.S. support for Syrian rebels", 1 augustus 2012.
  34. (en) Yahoo! News. "Syria Rebels 'Aided By British Intelligence'", 19 augustus 2012.
  35. (en) Reuters. "Germany helping Syria rebels with spy ship intel: paper", 19 augustus 2012.
  36. NU.nl. "Meer Nederlandse steun oppositie Syrië", 7 jul 2012.
  37. NU.nl. "Rebellen Libië helpen Syrische collega's", 14 augustus 2012.
  38. (en) Wall Street Journal. "EU Hits Syria With Fresh Sanctions", 23 juli 2012.
  39. (en) EUBusiness. "EU sanctions hit Syrian tobacco, oil firms", 15 mei 2012.
  40. (en) Reuters. "EU hits Syria with more sanctions, but little else", 27 februari 2012.
  41. (en) New York Times. "Arab League Votes to Suspend Syria Over Crackdown", 12 november 2012.
  42. a b Het Laatste Nieuws. "Turkije biedt ook Syrische deserteurs toevluchtsoord", 28 oktober 2011.
  43. (en) BBC. "Syria crisis: UN says more than 2m have fled", 3 september 2013.
  44. NOS. "Helft van alle Syriërs op de vlucht", 29 augustus 2014.
  45. NU.nl. "Meer dan 180.000 doden door oorlog Syrië", 21 augustus 2014.
  46. (en) Belfast Telegraph. "Rebels die in battle for Syria base", 22 november 2013.
  47. (en) Reuters. "Syria death toll at least 80,000, says U.N. General Assembly president", 15 mei 2013.
  48. NOS. "Burgeroorlog Syrië: 100.000 doden", 26 juni 2013.
  49. Dagblad van het Noorden. "VN tellen doden Syrië niet langer", 7 januari 2014.
  50. deredactie.be. "Burgeroorlog Syrië eiste al meer dan 191.000 levens", 22 augustus 2014.
  51. Mediawerkgroep Syrië. "Eindeloos bloedvergieten in Syrië", 29 maart 2014.
  52. Elsevier. "Barack Obama wil half miljard voor rebellen in Syrië: waarom?", 26 juni 2014.
  53. NOS. "Welkom in Aleppo, de spookstad van Syrië", 22 september 2014.
  54. a b (en) Artsen zonder Grenzen. "Syria: Thousands suffering neurotoxic symptoms treated in hospitals supported by MSF", 24 augustus 2013.
  55. a b NOS. "Nederlandse pater in Syrië gedood", 7 april 2014.
  56. (en) U.S. Department of State. "Syria– International Religious Freedom Report 2006", 28 juni 2009.
  57. (en) CP Middle East. "Christians Between a Rock and a Hard Place Amid Syrian Protests?", 17 januari 2012.
  58. (en) Before it's news. "Syria.The christian community is caught in the crossfire of a civil war", 15 augustus 2012.
  59. (en) The Independent. "The plight of Syria's Christians: 'We left Homs because they were trying to kill us'", 14 september 2013.
  60. a b c (en) Russia Today. "Sectarian slaying: Syrian rebels attack Alawites, Christians - reports", 8 augustus 2012.
  61. (en) Der Spiegel. "'We're Too Frightened to Talk': Christians Flee from Radical Rebels in Syria", 25 juli 2012.
  62. (en) ynetnews.com. "Syria fighting shatters unity of Druze in Golan", 16 augustus 2012.
  63. (en) The National. "Druze in Golans Heights conflicted over Syrian civil war", 2 september 2012.
  64. (en) The Times of Israel. "With Syria ablaze, dozens of Golan Heights Druze seek Israëli citizenship", 5 oktober 2012.
  65. (en) Today's Zaman. "Dispossessed Turkomans in Syria wait for Turkey’s support", 8 december 2011.
  66. (en) Al Jazeera. "Deadly bomb blast hits Damascus' Old City", 21 oktober 2012.
  67. (en) Al Jazeera. "Syria strife tests Turkish Alawites", 22 oktober 2012.
  68. (en) New York Times. "Lebanese Army Warns Against Score-Settling", 22 oktober 2012.
  69. (en) World Bulletin / News Desk. "Syrian Turkmen leader praises Turkish humanitarian aid", 16 januari 2014.
  70. (en) EIU for the media. "Iraq sends crucial fuel oil to Syria", 9 oktober 2012.
  71. (en) iPOLITICS. "Iraq sends crucial fuel oil supplies to Syria", 11 oktober 2011.
  72. NOS. "Turkije voert druk op Syrië verder op", 15 november 2011.
  73. (en) Al Jazeera. "UN chief slams Syria's crackdown on protests", 18 maart 2011.
  74. NOS. "Syriërs protesteren weer na vrijdaggebed", 20 mei 2011.
  75. NOS. "Arabische Liga ongewoon streng voor Syrië", 16/17 november 2011.
  76. NU.nl. "Arabische Liga formaliseert schorsing Syrië", 17 november 2011.
  77. NOS. "Arabische Liga legt Syrië sancties op", 27 november 2011.
  78. (de) Die Welt. "Assad kündigt Volksabstimmung über Verfassung an", 12 januari 2012.
  79. (en) Guardian. "Syrian cabinet resigns as regime seeks to calm protests", 29 maart 2011.
  80. NU.nl. "Noodtoestand Syrië opgeheven", 19 april 2011.
  81. NOS. "VS roept burgers terug uit Syrië", 26 april 2011.
  82. NOS. "Advies Nederlands: weg uit Syrië", 26 april 2011.
  83. NOS. "Syrisch leger trekt Daraa binnen", 25 april 2011.
  84. NU.nl. "Syrische tanks beschieten wijk in Homs", 11 mei 2011.
  85. De Standaard. "Dertienjarige groeit uit tot gezicht revolutie", 3 juni 2011.
  86. Volkskrant. "Syrisch leger trekt zich terug uit Daraa", 5 mei 2011.
  87. NOS. "Syrisch leger trekt havenstad binnen", 9 mei 2011.
  88. NOS. "Leger Syrië trekt Tafas binnen", 8 mei 2011.
  89. NOS. "Activist meldt razzia's in Syrië", 5 mei 2011.
  90. NOS. "Syrië: Honderden betogers opgepakt", 5 mei 2011.
  91. NOS. "Syrische tanks rukken op naar Hama", 9 mei 2011.
  92. NU.nl. "Syrië beschiet vluchtelingen in Libanon", 15 mei 2011.
  93. (en) globalpost. "Meet the Free Syrian Army", 3 november 2011.
  94. Volkskrant. "VN veroordeelt aanslag Beiroet", 19 oktober 2012.
  95. Volkskrant. "Beiroet houdt adem in na bomaanslag", 19 oktober 2012.
  96. Volkskrant. "Bloedbad in Beiroet door autobom", 19 oktober 2012.
  97. Volkskrant. "Libanese premier stapt op na bomaanslag in Beiroet", 20 oktober 2012.
  98. Volkskrant. "Spoedzitting Libanees kabinet na aanslag", 20 oktober 2012.
  99. NU.nl. "Syrische tanks op Golanhoogte", 3 november 2012.
  100. (en) Al Jazeera. "UK leads calls to 'shape' Syria opposition", 7 november 2012.
  101. (en) Al Jazeera. "Assad vows to 'live and die' in Syria", 8 november 2012.
  102. (en) Al Jazeera. "Deadly blasts rock Syrian capital", 28 november 2012.
  103. (en) Al Jazeera. "Deadly day in Syria as diplomats talk", 30 december 2012.
  104. (en) Washington Post. "Syrian army weakening as rebels make gains", 4 december 2012.
  105. (en) Washington Post. "U.S., allies look to expedite Syria transition planning amid rapid rebel gains", 5 december 2012.
  106. (en) Alaska Dispatch. "Are Syria's rebels close to toppling Assad's regime?", 9 december 2012.
  107. (en) bloomberg.com. "Syrian Rebels Gain Ground on Syria’s Assad, Officials Say", 7 december 2012.
  108. Het Laatste Nieuws. "Syrische rebellen vallen militair vliegveld aan in Taftanas", 2 januari 2013.
  109. (en) BBC. "Syria conflict: Fierce fighting near strategic airports", 3 januari 2013.
  110. (en) CNN. "Al-Assad touts plan for resolution, says enemies of Syria 'will go to hell'", 7 januari 2013.
  111. (en) Washington Post. "Syria’s Druze minority is shifting its support to the opposition".
  112. (en) Detroit free Press. "Religious minorities: 'We're all losing in this battle' over Syria", 3 februari 2013.
  113. (en) YouTube. "Christian militia standing behind Assad", 4 februari 2013.
  114. (en) New York Times. "How to Ease Syrian Suffering", 8 februari 2013.
  115. (en) Reuters. "Syria rebels seize dam, blast on Turkish border", 11 februari 2013.
  116. (en) Boston Globe. "Syrian rebels make inroads, taking part of oil field, base", 15 februari 2013.
  117. (en) The News. "Syrian rebels seize airbase", 16 februari 2013.
  118. (en) Telegraph. "Hillary Clinton: Iran stepping up support for Syria", 1 februari 2013.
  119. (en) Global Politics. "Al-Maliki Plays Regional Power Games in Syria", 10 februari 2013.
  120. (en) CBS. "Russia to keep supplying Syria leader Bashar Assad's regime with "defensive" weapons", 13 februari 2013.
  121. (en) Fox News. "Russian arms trader says weapon shipments to Syria will continue", 13 februari 2013.
  122. (en) Islamicc Invitation Turkey. "Russian official: We Reject Precondition of President al-Assad Departure", 14 februari 2013.
  123. (en) Telegraph. "Iran commander assassinated in Syria", 14 februari 2013.
  124. (en) New York Times. "As Others Isolate Syria, Chávez Ships Fuel to It", 22 februari 2012.
  125. NOS. "Egypte verbreekt banden met Syrië", 15 juni 2013.
  126. NOS. "Syriërs vluchten massaal naar Irak", 18 augustus 2013.
  127. (en) Syria news. "Terrorists in Syria massacred 450 Kurds, including 120 children", 5 augustus 2013.
  128. (en) Seattle Times news. "Syrian Kurds battle al-Qaida-linked rebel faction", 19 augustus 2013.
  129. (en) World Bulletin. "PYD loses control over northern Syrian town", 20 augustus 2013.
  130. NU.nl. "Amerika acht gifgasaanval Assad bewezen", 30 augustus 2013.
  131. (en) BBC. "Syria crisis: Incendiary bomb victims 'like the walking dead'", 29 augustus 2013.
  132. NOS. "Lex Runderkamp: regelmatig aanvallen met brandbommen in Syrië", 30 augustus 2013.
  133. NOS. "Obama, Poetin 'agree to disagree'", 7 september 2013.
  134. NOS. "Timmermans: spoor moet via VN gevolgd worden", 7 september 2013.
  135. NOS. "EU: alles wijst op schuld Syrië", 7 september 2013.
  136. NOS. "Iraanse militairen in Syrië op beeld", 11 september 2013.
  137. NOS. "VS en Rusland eens over Syrië", 14 september 2013.
  138. Telegraaf. "Eerste Syrische vluchtelingen naar Duitsland", 11 september 2013.
  139. Nieuwsuur. "Bulgarije kampt met Syrische vluchtelingen", 18 september 2013.
  140. "Polio Syrië gevaar voor Europa author=NOS", 9 november 2013.
  141. NOS. "Plannen voor nieuwe vredesbesprekingen Syrië", 7 oktober 2013.
  142. NOS. "Vernietigen chemische wapens Syrië begonnen", 6 oktober 2013.
  143. NOS. "Syrië kan geen gifgas meer maken", 31 oktober 2013.
  144. NOS. "Syrië-overleg Moskou getorpedeerd", 9 november 2013.
  145. RTL. "Situatie Syrië onvoorstelbaar verslechterd", 17 december 2013.
  146. NRC Handelsblad, 17 december 2013
  147. (fr) Le Monde. "La Bataille de Qalamoun fait rage en Syrie", 10 maart 2014.
  148. (en) BBC. "Syria conflict: 'Barrel bombs' dropped on Aleppo", 15 december 2013.
  149. (en) Telegraph. "Syrian regime deploys deadly new weapons on rebels", 31 augustus 2012.
  150. (en) BBC. "Syria accused of torture and 11,000 executions", 21 januari 2014.
  151. NOS. "Gevangen in Syrië: de hel op aarde", 14 april 2014.
  152. NOS. "Je kunt niet zeggen dat er vooruitgang is geboekt in Syrië", 1 februari 2014.
  153. NOS. "Pater: Homs op z'n laatste benen", 4 februari 2014.
  154. NOS. "Humanitaire akkoorden over Homs", 6 februari 2014.
  155. NOS. "Evacuatie Homs komt op gang", 7 februari 2014.
  156. NOS. "600 bewoners Homs geëvacueerd", 9 februari 2014.
  157. NOS. "Turkije haalt Syrisch vliegtuig neer", 23 maart 2014.
  158. NOS. "Homs: 25 doden door autobommen", 9 april 2014.
  159. (en) US news. "New rebel, government claims of poison gas attack complicates Syria civil war, weapons cleanup", 12 april 2014.
  160. Het Laatste Nieuws. "Wapenstilstand in Syrische stad Homs", 2 mei 2014.
  161. (fr) Le Monde. "En Syrie, le régime cible les hôpitaux dans les zones aux mains des rebelles", 15 mei 2014.
  162. NOS. "Troepen Assad 'wurgen' ook Aleppo", 18 mei 2014.
  163. NOS. "Aleppo steeds meer ingesloten door leger", 22 mei 2014.
  164. NOS. "Lex Runderkamp: in Aleppo voel je de afwezigheid van de wereld", 21 mei 2014.
  165. NOS. "Syriërs stemmen voor nieuwe president", 3 juni 2014.
  166. NOS. "Assad herkozen met 89 procent", 4 juni 2014.
  167. NOS. "Tientallen doden autobom Syrië", 20 juni 2014.
  168. NOS. "OPCW: chemische wapens uit Syrië", 23 juni 2014.
  169. (en) Al Jazeera. "OPCW: Syrian army retakes gas field from fighters", 30 juni 2014.
  170. Telegraaf. "VS hielpen Syrië in strijd tegen ISIS", 23 augustus 2014.
  171. (en) CNN. "Hit ISIS targets in Syria? Not so fast", 24 augustus 2014.
  172. NOS. "Syrië: bloedbad bij school in Homs", 1 oktober 2014.
  173. Knack. "Syrië 1212: 'Wij kiezen geen partij: er zijn geen goede of slechte slachtoffers'", 26 april 2013.
  174. (en) New York Times. "Across Forbidden Border, Doctors in Israel Quietly Tend to Syria’s Wounded", 5 augustus 2013.
  175. Reformatorisch Dagblad. "Syriërs voor medische behandeling naar Israël", 30 augustus 2013.
  176. NRC Handelsblad, voorpagina, 14 maart 2014
  177. NOS. "Ook jonge bekeerlingen naar Syrië", 22 maart 2013.
  178. Knack. "Belgische strijder komt om in Syrië", 30 maart 2013.
  179. NOS. "Dreigingsniveau terrorisme omhoog", 13 maart 2013.
  180. Het Nieuwsblad. "Burgemeester van Vilvoorde: ‘Pak Syrië-strijders pas af'", 11 april 2013.
  181. De Standaard. "Milquet richt taskforce op voor strijders Syrië", 23 april 2013.
  182. Knack. "Milquet wil wet die jongeren verbiedt om te gaan vechten in Syrië", 13 april 2013.
  183. Knack. "Maaseikse moslimstrijder sneuvelt in Syrië", 21 augustus 2013.
  184. NOS. "Dreiging van Syrië-gangers is reëel probleem voor Europa", 1 juni 2014.
  185. (en) BBC. "Brussels Jewish Museum killings: Suspect 'admitted attack'", 1 juni 2014.
  186. NOS. "'Het Syrië dat je nooit ziet' wint Tegel", 27 maart 2014.