Recep Tayyip Erdoğan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Recep Tayyip Erdoğan
Tayyip Erdoğan.JPG
Geboortedatum 26 februari 1954
Geboorteplaats Istanboel, Turkije
Politieke partij AK-partij
Handtekening Handtekening
25e premier van Turkije
Periode 14 maart 2003 – heden
Voorganger Abdullah Gül
Opvolger -
Vicepremier Ali Babacan
Bülent Arınç
Bekir Bozdağ
Beşir Atalay
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Recep Tayyip Erdoğan [ˈrɛdʒɛp ˈtɑːjip ˈɛrdɔːɑn]? (Istanboel, 26 februari 1954) is een Turks politicus. Erdoğan werd verkozen tot burgemeester van Istanboel en sinds 14 maart 2003 is hij de 25e premier van Turkije. Hij is tevens politiek leider van de AK-partij.

Achtergrond[bewerken]

Erdoğan komt uit een vroom islamitisch gezin met een laag middeninkomen. Hij werd geboren in Kasımpaşa, een van de oudere wijken van Istanboel. Het gezin was in de jaren vijftig vanuit de Noordoost-Turkse stad Rize naar Istanboel verhuisd. Het gezin keerde spoedig naar Rize terug zodat hij zijn kinderjaren aldaar doorbracht; zijn vader werkte er als kustwacht. Toen hij dertien jaar was, verhuisde het gezin opnieuw naar Istanboel. Hij doorliep de Kasımpaşa Piyale basisschool in 1965 en de religieuze Istanboel Vocational High School in 1973 (İmam Hatip-school). Hij behaalde zijn middelbareschooldiploma op de Eyüp High School. Om geld te verdienen verkocht hij als tiener limonade en simit in de wijken van deze West-Turkse stad. Hij ging er ook voetballen bij een lokale club. Het stadion van de lokale voetbalclub Kasımpaşa SK is naar hem vernoemd. Hij studeerde Business Administration en handelswetenschappen aan de Aksaray School of Economics (nu bekend als de Faculteit Economie en Administratieve Wetenschappen aan de Universiteit van Marmara).[1] Terwijl hij studeerde en semi-professioneel voetbal speelde, werd Erdoğan actief in de politiek door lid te worden van de Nationale Turkse Studenten Vakbond, een anti-communistische actiegroep. Erdoğan maakt ook verschillende gedichten zoals over de stad waar hij opgroeide. In 1974 schreef hij, regisseerde en speelde de hoofdrol in het toneelstuk ‘’Maskomya’’, waarin de vrijmetselarij, het communisme en het jodendom werden voorgesteld als het kwaad.[2]

Hij trouwde met Emine Gülbaran (Siirt, 21 februari 1955), die hij in 1978 had leren kennen op een conferentie. Emine Gülbaran behoort tot de Arabische minderheid van Turkije.[3] Het echtpaar heeft twee zoons (Ahmet Burak, Necmeddin Bilal) en twee dochters (Esra, Sümeyye).[4] Zijn vader, Ahmet Erdogan, overleed in 1988. In 2011 verloor Erdoğan zijn 88-jarige moeder Tenzile Erdoğan.

Loopbaan[bewerken]

In 1976 werd hij hoofd van de jeugdafdeling van de islamistische Partij voor Nationale Redding (MSP) in Beyoglu.[5] Datzelfde jaar werd hij gepromoveerd tot voorzitter van de jeugdafdeling van de partij in Istanboel. Na de staatsgreep van 1980 volgde Erdoğan de meeste aanhangers van de islamist Necmettin Erbakan, de grondlegger van Milli Görüş, in de islamistische Welvaartspartij. Hij werd districtsvoorzitter van de partij in Beyoglu in 1984 en in 1985 werd hij afdelingsvoorzitter van Istanboel. Hij werd in 1991 gekozen in het parlement, maar uitgesloten van het innemen van zijn zetel.

Toen Erdoğan voorzitter werd van de Welvaartspartij in Istanboel was hij dertig jaar en won zijn partij langzaam maar zeker aan aanhangers. Na zijn dertigste ging Erdoğan naar het Iskender paşha Seminarie van de Nakşibendi Mehmet Zahit Kotku. [6] Hij zei dat het soefisme een sterke indruk op hem maakt, zoals zijn voorliefde voor poëzie.

Burgemeesterschap, 1994-1998[bewerken]

Bij de lokale verkiezingen van 27 maart 1994 werd Erdoğan verkozen tot burgemeester van Istanboel, een van de grootste stedelijke gebieden van de wereld. Gedurende zijn burgemeesterschap, pakte hij chronische problemen aan als het watertekort, de vervuiling en de verkeerschaos.[7] Het watertekort was opgelost met de aanleg van honderden kilometers van nieuwe pijpleidingen. Het probleem omtrent vuilnis werd opgelost met de oprichting van state of the art recycling faciliteiten. Luchtvervuiling werd verlaagd met een project dat ontwikkeld was om over te schakelen op aardgas. Voor vrouwen richtte hij het instituut Istanbul Arts and Crafts Opleidingen (ISMEK) op.[8]

Erdoğan startte de eerste rondetafelgesprekken van burgemeesters tijdens de Habitat II-conferentie van de Verenigde Naties, wat leidde tot een wereldwijde, georganiseerde beweging van burgemeesters. Hiervoor kreeg Erdoğan een prijs van de VN. Erdoğan verbood ook de verkoop van alcohol in de stedelijke diensten. Andere religieus geïnspireerde maatregelen waren de introductie van aparte badzones voor vrouwen en afzonderlijke schoolbussen voor jongens en meisjes.

Zijn buitenlandse beleid met betrekking tot het EU-lidmaatschap was tijdens zijn tijd als burgemeester significant verschillend van zijn latere politiek als premier. In 1994 sprak hij zich uit tegen de toetreding tot de Europese Unie. Hij beschreef de Europese Unie als een "vereniging van Christenen", waarbij de Turken niets te zoeken hadden.[9]

Een veel geciteerde uitspraak van Erdoğan in zijn tijd als burgemeester op een persconferentie is:

Aanhalingsteken openen Tegelijkertijd seculier en moslim zijn, is niet mogelijk.[10]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Tijdens een politieke bijeenkomst op 6 december 1997 in de stad Siirt las hij een gedicht voor van Ziya Gökalp. Vanwege dit gedicht werd Erdoğan op 12 april 1998 veroordeeld tot 10 maanden celstraf wegens het bedreigen van het streng-kemalistische regime, waarvan hij minder dan vier maanden uitdiende. Erdoğan werd gedwongen om zijn positie als burgemeester van Istanboel op te geven.

Veroordeling door het Turkse Constitutionele Hof[bewerken]

In januari 1998 verbood het Turkse Constitutionele Hof de Welvaartspartij. De partij werd beschuldigd van sympathie voor de Jihad en van de invoering van de Sharia, hetgeen tegen het basisprincipe van het secularisme van de staat was. De oprichter van de Welvaartspartij, Erbakan, werd bestraft met een vijfjarig verbod op politieke activiteiten. Erdoğan werd lid van de opvolger van de Welvaartspartij, de Deugdpartij, zoals bijna alle afgevaardigden van de vroegere Welvaartspartij. Hij werd beschouwd als een serieuze kandidaat voor het voorzitterschap, maar voorzitter werd uiteindelijk Recai Kutan. Tussen Erbakan en zijn partijvrienden, onder wie Erdoğan, en het Turkse leger bestond een diep wederzijds wantrouwen. Het Turkse leger zag zichzelf als de bewaker van de seculiere orde en als hoedster van de principes van de oprichter van de natie, Mustafa Kemal Atatürk, die voorzagen in een strikte scheiding van religie en staat. In april 1998 werd Erdoğan tot tien maanden gevangenisstraf en een verbod op politieke activiteiten veroordeeld op grond van artikel 14 van de Turkse grondwet en artikel 312/2 van het voormalige Turkse wetboek van strafrecht (het aanzetten tot haat op grond van klasse, ras, religie, sekte of regionale verschillen). De aanleiding was een toespraak op een conferentie in de oostelijke Anatolische stad Siirt, waarin hij een religieus gedicht van Ziya Gökalp, had voorgedragen, met toevoeging van de citaten:

Aanhalingsteken openen Democratie is slechts de trein die wij nemen totdat wij op onze bestemming zijn aangekomen. Minaretten zijn onze bajonetten, koepels onze helmen, moskeeën onze kazernes en gelovigen onze soldaten.[11][12]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Vanwege zijn veroordeling moest hij zijn functie als burgemeester neerleggen. Op 24 Juli 1999 werd Erdoğan vrijgelaten uit de gevangenis. Critici beschuldigen Erdoğan en zijn AK-partij ervan, de "heerschappij van de islam" te willen opleggen in Turkije[13] door met democratische middelen de democratie uit te hollen.[14]

Premierschap, 2003-heden[bewerken]

In 2001 week Erdoğan af van de ideologie van Necmetin Erbakan, zijn vroegere leider, waarna hij de AK-partij of AKP oprichtte. Hier kwamen intellectuelen van verschillende ideologieën bij elkaar. Deze AK-partij won in november 2002 een ongekend grote meerderheid in het parlement, maar Erdoğan kon in eerste instantie geen premier worden. Zijn eerdere veroordeling stond in de weg en tweede man Abdullah Gül vormde een voorlopige regering. Pas na een grondwetswijziging in maart 2003, die het verbod op zijn politieke activiteiten ongedaan maakte, waren de juridische en politieke problemen uit de weg geruimd en kon Erdoğan de leiding overnemen. Op 17 oktober 2006 kreeg premier Erdoğan in het openbaar een milde aanval van schokken, toegeschreven aan hypoglykemie, die veroorzaakt werd door een combinatie van intens werk en ramadan vasten. Hij werd in het ziekenhuis opgenomen, maar de artsen stelden vast dat hij een paar dagen rust nodig had en er, gezien zijn gezondheidstoestand, geen aanleiding was tot ernstige bezorgdheid. Zijn vervoer naar het ziekenhuis werd een fenomeen toen de bestuurder van zijn gepantserde voertuig per ongeluk de deur van het voertuig afsloot en de sleutels erin liet. Het veiligheidssysteem van de auto sloot alle deuren met Erdoğan, bewusteloos, nog steeds binnenin. Een moker werd van een nabijgelegen bouwplaats gehaald om de kogelvrije ramen van het voertuig te breken en de minister-president te bevrijden.

Economie[bewerken]

Ontmoeting tussen Erdoğan en president Barack Obama
President Lula da Silva en Erdoğan in Brazilië met in de achtergrond de minister van Buitenlandse Zaken Ahmet Davutoğlu
Bezochte landen als Turkse premier

De Turkse economie werd voorheen vaak gekenmerkt door sterk fluctuerende en hoge inflatiecijfers. Tijdens zijn regering is de inflatie gedaald van 80% naar 4,2% in 2011. Daarmee is de inflatie afgezwakt naar de laagste stand sinds 1969. In 2005 werden zes nullen afgehaald van de Turkse lira na een revaluatie. De economie groeit jaarlijks gemiddeld 7,0%. Zo was in 2002 het BBP van Turkije $200 miljard en zes jaar later $798 miljard en is het inkomen per inwoner meer dan verdubbeld. De staatsschuldquote is gedaald van 74% naar 45%. De regering erfde een schuld van 23,5 miljard dollar aan het IMF, die vanaf 1961 was opgebouwd. Op 14 mei 2013 werd de laatste aflossing van 450 miljoen Euro gedaan.[15] Daarmee is het voor het eerst sinds 1961 dat de Turkse economie sterk genoeg is om op eigen benen te staan. Volgens Erdoğan zijn deze resultaten geboekt door economische hervormingen ten behoeve van een eventueel toekomstig EU-lidmaatschap.

Onderwijs[bewerken]

Het ministerie van Onderwijs krijgt, met de komst van Erdoğan, het grootste deel van de inkomsten.[16] Per jaar worden er 2000 nieuwe schoolklassen gebouwd, vooral in het zuidoostelijk gebied van Turkije, waar hoofdzakelijk Koerdisch sprekende Koerden wonen. De leerplicht is uitgebreid van acht jaar onderwijs naar twaalf jaar. Sinds 2003 zijn de schoolboeken gratis en heeft elke provincie in Turkije haar eigen universiteit. Een wetswijziging van het parlement om het hoofddoekverbod op universiteiten op te heffen, werd door het Turkse Constitutionele Hof ongedaan gemaakt. In 2003 is samen met Unicef de campagne 'Kom op meiden, naar school!' (Haydi kızlar okula!) gestart, die meisjes, met name in het zuidoosten van het land, steunen om naar school te gaan.[17] Ook is er een wet aangenomen die kinderen tussen 10 en 14 jaar weer toestaat naar een islamitische school te gaan. Daarnaast heeft Erdoğan een belangrijke verkiezingsbelofte ingelost door Turkse scholieren te voorzien van een gratis tablet-pc.

Beleid inzake de Armeense genocide[bewerken]

In december 2008 bekritiseerde Erdoğan de “I Apologize”-campagne van Turkse intellectuelen om de Armeense genocide te erkennen, met de uitspraak: "Ik accepteer noch ondersteun deze campagne. We hebben geen misdaad begaan, dus we hoeven ons niet te verontschuldigen"[18] In november 2009 verklaarde hij:

Aanhalingsteken openen Een moslim kan geen genocide plegen[19]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Erdoğan is van mening dat Armeniërs in het Ottomaanse Rijk nooit met een overheidsbeleid van genocide geconfronteerd werden, maar dat integendeel, Armeniërs de Turken wilden uitroeien.[20]

In 2011 gaf Erdoğan de opdracht tot het slopen van een Turks-Armeens vriendschapsmonument in Kars, dat was opgedragen aan de toenadering van de landen na vele jaren van geschillen over de moord op maximaal anderhalf miljoen Armeniërs tijdens de Eerste Wereldoorlog. Erdoğan rechtvaardigde de sloop door te stellen dat het monument ongepast was dicht bij het graf van een 11e-eeuws islamitisch geleerde.[21][22][23]

De erkenning van de Armeense genocide wordt vervolgd onder de regering-Erdoğan door de toepassing van het internationaal bekritiseerde artikel 301 van het Turkse wetboek van strafrecht.[24]

Beperking vrijheid van meningsuiting en rechten van minderheden[bewerken]

In 2005 veroordeelde premier Erdoğan de publicatie van spotprenten van de profeet Mohammed in de Deense krant Jyllands-Posten en bekritiseerde hij Denemarken. Erdoğan zei:

Aanhalingsteken openen Karikaturen van profeet Mohammed zijn een aanval op onze spirituele waarden. Er moet een limiet zijn aan de persvrijheid[25]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Tijdens Erdoğan’s ambtstermijnen werden meer dan honderd journalisten gevangen gezet[26][27][28] en bekleedt Turkije op de Press Freedom Index [29] eind 2012 rang 154 van de 179 opgenomen landen.[30][31] Honderden universiteitsstudenten werden ervan beschuldigd lid te zijn van illegale organisaties en gearresteerd voor het ondermijnen van de staat.[32] Turkije wordt geclassificeerd als een van de grootste 'vijanden van het internet' en een 'land onder toezicht', niet alleen vanwege censuur van het internet [33][34], maar ook vanwege andere overtredingen op het gebied van privacy en vrije meningsuiting. Tijdens de protesten van 2013 zei Erdoğan in een op televisie uitgezonden toespraak: "De politie was er gisteren, is er vandaag en zal er morgen zijn. Het Taksimplein mag geen plaats zijn waar marginale groepen vrij rondlopen."[35] Nadat gebruikers van sociale media zoals Twitter waren opgespoord, gearresteerd en beschuldigd van het "aanzetten tot haat en openbare vijandigheid", verklaarde Erdoğan:

Aanhalingsteken openen Sociale media vind ik de ernstigste bedreiging voor de samenleving[36]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Eisen met betrekking tot erkenning van de rechten van homoseksuelen werden publiekelijk afgewezen door de regering Erdoğan[37] en de Turkse homogemeenschap werd beledigd door een lid van het kabinet.[38] In maart 2013 noemde premier Erdoğan homoseksualiteit een "seksuele voorkeur" en zei dat het in strijd was met de "cultuur van de islam."[39]

Buitenlands beleid[bewerken]

Erdoğan verlaat het World Economic Forum in Davos.

De grondslag van het buitenlands beleid van Erdoğan is gebaseerd op de gedachte "produceer geen vijanden, maar vrienden"[40] en het streven naar "zero problems" met de buurlanden.[41] In 2008 bracht de premier van Griekenland, na 50 jaar, een staatsbezoek aan Turkije. Voordat de partij van Erdoğan aan de macht kwam, was er in Turkije een discussie over een mogelijk offensief tegen Syrië. Tijdens de regeerperiode van Erdoğan zijn de diplomatieke relaties met het buurland verbeterd, waarbij Turkije zelfs de rol vervulde van bemiddelaar tussen Israël en Syrië. Ook met Armenië worden de relaties voorzichtig aangehaald. Erdoğan en de president van Armenië Serzj Sarkisian hebben verscheidene keren met elkaar gesproken zoals bij het World Economic Forum in Davos in januari 2009. Bij die gelegenheid begon Erdoğan een tirade tegen de president van Israël Sjimon Peres over de Israëlische strafexpeditie in de Gazastrook.

Erdoğan heeft samen met de Spaanse premier José Zapatero de Alliantie van Beschavingen gesticht, die door de Verenigde Naties overgenomen is, met als doel de dialoog tussen culturen en beschavingen te bevorderen en onbegrip en vooroordelen te bestrijden.

Erdoğan probeerde verscheidene malen te bemiddelen tussen het Westen en de regering van Iran, dat ervan wordt beschuldigd te werken aan een kernwapen. Erdoğan reisde samen met de Braziliaanse president Lula da Silva naar Teheran en sloot daar een verdrag waarin Iran beloofde zijn nucleair afval te exporteren naar Turkije. Dit verdrag, dat veel lijkt op het voorstel van het Westen, werd niet erkend door het Westen. Erdoğan klaagde dat Iran in het geschil over het Iraanse nucleaire programma oneerlijk behandeld zou worden door het Westen. Hij stelde: “Wie zelf kernwapens heeft, kan Teheran niet bekritiseren vanwege zijn nucleaire programma,”[42] en:

Aanhalingsteken openen Mahmoud Ahmadinejad is zonder twijfel onze vriend[43]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Erdoğan neemt een kritische houding in ten opzichte van Israël. Door Israëls optreden tegen de Gaza-hulpvloot beschuldigde Erdoğan de Israëlische regering van "onmenselijk staatsterrorisme" en de schending van het internationaal recht.[44] De Palestijnse beweging Hamas in de Gazastrook wordt door Erdoğan niet beschouwd als een terroristische groep.[45]

Erdoğan verdedigde de Soedanese leider Omar al-Bashir, tegen wie het Internationaal Strafhof in Den Haag een arrestatiebevel heeft uitgevaardigd vanwege misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden in het Darfur-conflict, met de woorden: "Een moslim kan geen genocide plegen".[19]

Koerden[bewerken]

Op 12 augustus 2005 heeft Erdoğan gezegd te werken aan de oplossing van het Koerdische probleem met meer democratie. Hij zei ook in een toespraak in Diyarbakır: "Ieder land heeft moeilijke tijden in haar geschiedenis meegemaakt. Een grote staat en een groot land als Turkije heeft vele moeilijkheden overwonnen om de dag van vandaag te bereiken. Daarom is het weigeren van het erkennen van fouten in het verleden niet gepast voor grote landen. Een grote staat en een sterke natie kijkt met vertrouwen naar de toekomst door hun fouten en hun misstappen te belijden. Het is met dit principe in het achterhoofd dat onze regering het land dient. (...) Het Koerdische probleem is niet het probleem van een deel van onze mensen, maar het probleem van iedereen. Dus het is ook mijn probleem. Wij zullen elk probleem oplossen met meer democratie, meer burgerrechten en welvaart, met inachtneming van de grondwettelijke orde, het principe van de republiek en de fundamentele beginselen die we hebben geërfd van de grondleggers van ons land."

Vervolgens verklaarde Erdoğan de drie ideologieën die volgens hem in tegenspraak zijn met de Turkse staat:

  • etnisch nationalisme;
  • regionaal nationalisme;
  • religieus nationalisme.

Daarna zei hij: "Er zijn in ons land vele etnische groepen. Wij maken geen onderscheid tussen hen. Zij hebben elk een eigen identiteit. Er is een band die ons allemaal verenigt, en deze band is het burgerschap van de Republiek Turkije. (...) Ik zeg nogmaals, Turkije is zowel Ankara, Istanboel, Konya, Samsun, Erzurum als Diyarbakır. Ik wil dat u weet dat de geuren, kleuren, stemmen, muziek in elke plaats van dit land een eigen unieke smaak bezitten."[46]

De regering van Erdoğan beëindigde de vijftien jaar durende noodtoestand in het zuidoosten. Ze gaf ook toestemming voor programma's in de Koerdische taal op radio en televisie en heeft de openingen van privé-instellingen die Koerdisch onderwijzen goedgekeurd.

Op 1 januari 2009 opende Erdoğan een kanaal van de Turkse publieke omroep dat 24 uur in het Koerdisch uitzendt.

Europese Unie[bewerken]

In 2004 werd Erdoğan door de krant European Voice uitgeroepen tot 'Europeaan van het Jaar' vanwege de hervormingen in zijn land om Turkije op weg te brengen naar het lidmaatschap van de Europese Unie. Erdoğan zei hierop in een reactie dat "Turkse toetreding bewijst dat Europa een continent is waar samenlevingen zich verzoenen en niet botsen."[47]

Erdoğan werkt er naar eigen zeggen hard aan om de westerse waarden en normen die betrekking hebben op het regeren van een land en die met de criteria van Kopenhagen gedefinieerd zijn, aan Turkije eigen te maken. De Europese Commissie blijft kritisch over zijn beleid, steunt over het algemeen zijn hervormingen, maar er moet met name op het gebied van de mensenrechten nog veel verbeteren.[48] Na de Arabische Lente verdedigt Erdoğan zelfs het secularisme en de rechten van atheïsten op een reis langs de post-revolutionaire hoofdsteden van Egypte, Libië en Tunesië [49]

Erdoğan's regering vaart geen onvoorwaardelijk pro-Europese koers. Zo kwamen de toetredingsonderhandelingen in 2009 en 2010 tot stilstand, omdat de Turkse regering weigert Turkse havens open te stellen voor Cypriotische schepen. Turkije steunt als enige de Turks-Cypriotische staat in het noorden van EU-lidstaat Cyprus, maar weigert de regering in Nicosia te erkennen en laat daarom geen schepen of vliegtuigen toe uit Cyprus. In een rapport dat de Europese Commissie in 2009 presenteerde over een mogelijke Turkse toetreding tot de Europese Unie, noemde de Commissie specifiek de gebrekkige vrijheid van meningsuiting in Turkije, de persvrijheid, godsdienstvrijheid, rechten van vakbonden, de grote macht van het leger en discriminatie van homoseksuelen als onderwerpen waarin Turkije sneller hervormingen zou moeten doorvoeren. 'Eerwraak en gedwongen huwelijken blijven een ernstig probleem,' staat in het rapport.[50] Volgens Der Spiegel heeft Erdoğan aan het begin van zijn regeerperiode alleen toenadering gezocht tot Europa om het leger en de rechterlijke macht op afstand te houden en religieuze waarden te consolideren. In zijn buitenlandse politiek heeft hij de neiging om na gunstige verkiezingsuitslagen zijn eigen weg te volgen en minder met Europese partners af te stemmen.[51] Hervormingen in het kader van de Europese Unie vorderen langzaam.

Houding tegenover de Turkse diaspora[bewerken]

Een van de essentiële kenmerken van het beleid van Erdoğan is het actief onderhouden van banden met de Turkse diaspora, met name in Europa. Erdoğan pleit voor integratie van Turkse migranten in de samenleving en de cultuur van het gastland, maar verwerpt assimilatie. Erdoğan beschreef in februari 2008 de assimilatie van Turkse immigranten in Duitsland als een "misdaad tegen de menselijkheid"[52] Erdoğan stelde in een gesprek met bondskanselier Angela Merkel voor om Turkse scholen en universiteiten in Duitsland op te richten.[53] Nadat Merkel dit voorstel had afgewezen, verscherpte Erdoğan zijn retoriek: "Waarom deze haat tegen Turkije? Ik begrijp het niet. Ik zou dit niet van de Duitse bondskanselier Angela Merkel hebben verwacht. Is Turkije een zondebok?” [54]

Erdoğan probeert ook om relaties met politici van Turkse afkomst op te bouwen in Europese landen. In februari 2010 nodigde hij 1500 etnisch Turkse politici uit verschillende Europese landen uit in Istanboel. Veel parlementsleden gingen in op zijn uitnodiging. Sommige parlementsleden uit Duitsland stelden de neutraliteit van het evenement in kwestie (zoals de parlementariërs Sevim Dağdelen, Memet Kılıç en Özcan Mutlu). Tijdens de conferentie in Istanboel riep Erdoğan de politici op om in de verschillende Europese landen de politieke belangen van Turkije te behartigen. Politieke invloed van Turkije zou moeten worden bereikt door de verwerving van het staatsburgerschap van het gastland. Naar aanleiding van deze kwestie pleitte CDA-Tweede Kamerlid Mirjam Sterk voor een signaal van de Nederlandse regering aan de Turkse autoriteiten dat inmenging in de Nederlandse politiek door Turkije niet wenselijk is.[55] De Turkse premier herhaalde tijdens de conferentie de controversiële zin uit zijn toespraak in Keulen in 2008:

Aanhalingsteken openen Assimilatie is een misdaad tegen de menselijkheid[56]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

In februari 2011 drong Erdoğan er bij Turken in Duitsland in een toespraak in Düsseldorf op aan, hun kinderen eerst de Turkse en pas daarna de Duitse taal te leren. Duitse politici verwierpen deze oproep, aangezien het vroeg leren van de Duitse taal een voorwaarde is voor een succesvolle integratie.[57]

In Nederland dankte het van Turkse afkomst D66-Kamerlid Fatma Koşer Kaya haar Tweede Kamerzetel in 2006 aan een groot aantal voorkeurstemmen uit de Nederlands-Turkse gemeenschap. Het stemadvies zou mede van de Turkse staat afkomstig zijn, volgens het actualiteitenprogramma NOVA.[58] De Turkse regering ontkende echter iedere betrokkenheid bij de affaire. Minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot schreef de Tweede Kamer dat hij 'geen reden' had om hieraan te twijfelen. Toch vroeg hij de Turkse regering een nader onderzoek in te stellen, zelfs nadat was gebleken dat de e-mail met het stemadvies uit Utrecht afkomstig was.[59]

Via de ruim 140 Turkse staatsmoskeeën in Nederland wordt door de Turkse regering indirect invloed uitgeoefend op Turkse Nederlanders. Deze moskeeën staan onder toezicht van Hollanda Diyanet Vakfi, de Nederlandse dochterafdeling van Diyanet, het Turkse directoraat van godsdienstzaken, dat onder het ministerie van Algemene Zaken valt.[60] De Turkse overheid tracht daarnaast invloed op uitzendingen voor moslims op het publieke net te verkrijgen.[61]

Affaire Yunus[bewerken]

In maart 2013 uitte Erdoğan tijdens een staatsbezoek aan Nederland kritiek op de opvang bij lesbische pleegouders van het Turks-Nederlandse pleegkind Yunus.[39] Vicepremier Lodewijk Asscher vond de bemoeienis van Turkije ‘volstrekt ongepast’ en noemde het ‘aanmatigend’ als een buitenlandse mogendheid een oordeel heeft over het beleid van de Nederlandse pleegzorg.[62] Erdoğan wilde dat het Turkse ministerie van Familiezaken en het ministerie van Veiligheid en Justitie met elkaar overleggen over de opvang van kinderen van Turkse afkomst, maar premier Mark Rutte wees dit voorstel af. Rutte verklaarde dat bij plaatsing van een kind in een pleeggezin altijd wordt gekeken of zijn achtergrond overeenkomt met die van het pleeggezin. Als dat niet lukt, gaat het belang van het kind voor en wordt er geen onderscheid gemaakt op basis van geloof of seksuele geaardheid.[63] Erdoğan wendt zich nu tot het Europees Hof voor de Rechten van de Mens met de bedoeling om af te dwingen dat Yunus wordt herenigd met zijn biologische ouders.[64]

Davos 2009[bewerken]

Op 29 januari 2009 liep Erdoğan demonstratief weg tijdens het World Economic Forum in Davos na een aanvaring met de Israëlische president Shimon Peres. Erdoğan was niet alleen kwaad omdat hij niet mocht uitpraten, maar ook vanwege de bijval die Peres kreeg naar aanleiding van zijn betoog over de recente Gaza-oorlog. Bij zijn thuiskomst in Turkije werd hij als held ingehaald. In de Turkse pers werd hij vervolgens al snel Davos Fatihi (veroveraar van Davos) genoemd.[65] De regering van Erdoğan bemiddelde tussen Israël en Syrië. Hierbij zou Israël onder andere de Golan teruggeven aan Syrië in ruil voor vrede met Syrië. De Israëlische premier Olmert kwam op 23 december 2008 naar Turkije waar hij vijf uur lang ging praten met premier Erdoğan over de vredesgesprekken. Volgens Erdoğan was vrede tussen die landen heel dichtbij, maar de Turkse bemiddeling kwam ten einde toen Israël vier dagen later de Gazastrook militair binnenviel.

Rechtszaak tegen demonstranten[bewerken]

Erdogan klaagde in 2012 tientallen demonstranten aan die hem zouden hebben beledigd. In hoger beroep in 2014 werden 17 studenten uit Eskişehir veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf voor de uitlating "Erdogan, dienaar van het IMF".[66]

Uitspraken over zionisme in 2013[bewerken]

In februari 2013 kwam Erdoğan in opspraak na uitspraken over het zionisme. Erdoğan zei tijdens een conferentie van de Verenigde Naties dat zionisme gelijk staat aan misdaden tegen de menselijkheid. Letterlijk zei hij:

Aanhalingsteken openen Net als zionisme, antisemitisme en fascisme is het onvermijdelijk dat islamofobie moet worden gezien als misdaad tegen de menselijkheid[67]
— Recep Tayyip Erdoğan
Aanhalingsteken sluiten

Dit kwam Erdoğan op kritiek te staan van onder meer de Verenigde Staten en de Verenigde Naties.[67] Ook de Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid van de Europese Unie, Catherine Ashton, vindt die uitspraken onacceptabel.[68]

Protesten 2013[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Protesten in Turkije in 2013 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds 28 mei 2013 waren er protesten in Turkije tegen het vermeende autoritair beleid van Erdoğan[69]. Wat begon met een kleine sit-in in Istanboel voor het behoud van het Gezipark, een stadspark nabij het Taksimplein, verspreidde zich als snel tot protesten tegen Erdoğan in 78 van de 81 provincies[70]. Volgens Erdoğan waren de demonstranten (volgens zijn eigen ambtenaren ruim 2,5 miljoen mensen) schooiers, vrijbuiters, dieven, extremisten en terroristen. Bij het harde politieoptreden, waartoe persoonlijk de opdracht was gegeven door Erdoğan, kwamen meerdere burgers om het leven en raakte vele duizenden jongeren gewond. Sociale media als Twitter werden gebruikt om op te roepen tot demonstraties. 34 personen uit de westelijke stad Izmir werden vervolgd voor hun Tweets. Volgens de openbaar aanklager riepen zij met tweets als 'Eerste hulp wordt verleend op de Ataturk middelbare school' op tot rellen. Als slachtoffer stelde de aanklager enkel premier Erdoğan voor, en de tweets zijn voor het Turkse OM goed voor drie jaar gevangenisstraf.[71]. Een demonstrante uit de toeristische kustplaats Antalya hoorde de openbaar aanklager 98 jaar gevangenisstraf eisen; zij wordt wegens haar hippie-sjaal aangezien voor 'lid van een terroristische organisatie' [72]. Leden van de organisatie die de belangen van de Gezi-park demonstranten behartigde (o.a. architecten en planologen van Takstim Solidarity) en de vereniging van doktoren van Istanbul werden vervolgd en hoorden het OM 29 jaar gevangenisstraf vragen.[73]. Als gevolg van hun kritiek werden stadsplanningsdiensten in het hele land ontheven van hun bevoegdheden. Erdoğan viel de slachtoffers en hun families herhaaldelijk persoonlijk aan tijdens politieke toespraken. Zo noemde hij Berkin Elvan de dag na zijn begrafenis een terrorist. Berkin had 9 maanden in coma gelegen nadat hij als 14-jarige door een traangasgranaat was geraakt.[74]. De Turkse associatie voor medici maakte bekend dat het zich ernstige zorgen maakte over de geestelijke gezondheid van premier Erdogan; zij vroegen zich af hoe een gezond persoon een rouwende moeder zo zou kunnen aanvallen, vlak nadat ze haar kind is verloren[75]. Na de dood van Berkin werden in ten minste 31 steden in Turkije demonstraties gehouden tegen premier Erdogan en het politiegeweld.[76]. Ook in het buitenland werd opnieuw gedemonstreerd, in Nederland onder meer in Amsterdam[77], Rotterdam[78], Nijmegen[79] en Leiden[80].

Corruptieschandaal[bewerken]

Sinds 17 december 2013 is premier Erdoğan verwikkeld in een grootscheeps corruptieschandaal.[81] Naast verschillende zonen van ministers is ook zijn eigen zoon Bilal een van de hoofdverdachten.[82] De zaak betreft onder andere de verduistering van miljarden euro's aan goudtransacties naar het gesanctioneerde Iran[83], en frauduleuze aanbestedingen van honderden miljoenen euro's aan overheidsprojecten van onder meer woningbouwcorporatie TOKI en het bedrijf van aannemer Ali Ağaoğlu.[84][85] Door de geheime gas-voor-goud afspraak kon Iran in 2012 en 2013 volgens experts de effecten van internationale sancties verminderen.[86] Ook kwam aan het licht dat de zoon van Erdogan zakenrelaties zou hebben onderhouden met een voormalig lid van Al-Qaida, Yasin Al Qadi, tevens een verdachte in de corruptiezaak.[87] Erdogan en zijn zoon Bilal bleken uit gelekt fotomateriaal persoonlijk contact te hebben gehad met deze van terrorisme verdachte Saudiër, ook toen Al Qadi nog internationaal gezocht werd door de VN.[88] Bilal Erdogan zou via een frauduleuze verkoop van de grond van de politieacademie in Etiler (de duurste wijk van Istanboel) zo'n 640 miljoen dollar hebben verduisterd.[89] Ook zou Bilal eilanden in de Egeïsche zee hebben willen kopen voor Al Qadi [90] Een andere zaak betreft donaties van publieke gronden aan de private stichting TÜRGEV van zoon Bilal, in ruil voor kandidaatschappen voor burgemeestersposities.[91] Deze stichting heeft in enkele jaren tevens 99.999.999 dollar ontvangen van ontraceerbare buitenlandse donateurs [92]. Erdogan zou ook een bevriende zakenman hebben geholpen een contract van 1,5 miljard euro voor de aankoop van oorlogsschepen met industrialist Koc op te breken.[93] Een bos aan de oostoever van de Bosporus (een van de duurste stukken grond van de stad) zou voor 0 euro door een gemeentelijk fonds zijn geschonken aan een bevriende zakenman die bij het corruptieschandaal betrokken zou zijn.[94] In ruil voor twee villa's zou Erdogan een aannemer in het westen van het land hebben laten bouwen in een beschermd natuurgebied. In de gesprekken is te horen hoe zijn kinderen aanwijzingen geven over de afbouw.[95]

Op 24 februari werd een reeks van vijf telefoongesprekken geopenbaard waarin Erdogan en zijn zoon Bilal lijken te spreken over het verduisteren van ruim 40 miljoen dollar in contanten, verdeeld over dozen in verschillende huizen. In de begeleidende video werd echter beweerd dat uit het corruptieonderzoek zou blijken dat het hier om ruim 1 miljard dollar in contanten zou gaan. Hierna zakte de Turkse Lira weg ten opzichte van de dollar [96]. Als reactie riepen de Turkse oppositiepartijen Erdogan op om per direct af te treden.[97] De volgende dag braken protesten uit in 11 steden, verspreid over het land.[98][99] Erdogan noemde deze demonstranten 'atheïsten en terroristen' [100] In een telefoongesprek dat op 26 februari werd geüpload lijkt Erdogan zijn zoon Bilal aan te sporen om geen genoegen te nemen met 10 miljoen euro smeergeld. Het zou gaan om fraude bij de aanbesteding van een gaspijpleiding naar Iran en Turkmenistan.[101][102] De inconsistenties in de gesprekken tussen Erdogan en zijn zoon zijn volgens geluidsexperts toe te wijzen aan het gebruik van een CryptoPhone, die de stem van Erdogan digitaal vervormd.[103] Agenten die verantwoordelijk waren voor de encryptie van deze telefoons werden prompt ontslagen.[104][105] Hoewel de audio-opnames volgens experts authentiek zijn [106][107][108], zou de Turkse politie opdracht hebben gekregen om al het bewijsmateriaal te vernietigen.[109] Volgens een onderzoek dat in opdracht van de Turkse overheid werd opgesteld is er geen bewijs dat er in de gesprekken is geknipt, maar bestaat het audiokanaal van de YouTube-video uit vijf unieke gesprekken.[110] Dit rapport vermeld echter niet dat dit in de originele video ook duidelijk wordt aangegeven. Erdoğan weerlegd sindsdien de gesprekken als een 'immorele montage'[111], waarmee hij volgens de Turkse oppositie toe heeft gegeven dat de stem in de gesprekken inderdaad van hemzelf afkomstig is. Ook de voorzitter van de AKP gaf toe dat de stemmen zeer wel afkomstig kunnen zijn van Erdoğan en zijn zoon [112]. Erdogan probeerde de verspreiding van de opnamen te stoppen door een copyright op zijn telefoongesprekken te claimen, waarmee hij indirect de authenticiteit zou hebben bevestigd.[113][114] Een parlementslid van de AKP beweerde dat corruptie onder de 'vrijheid te zondigen' zou moeten vallen.[115]

Volgens Erdoğan is er van corruptie geen sprake, en is het geheel het werk van een samenzwering door een 'parallelle staat', in samenwerking met 'buitenlandse krachten'. In de maanden die volgden op het corruptieonderzoek werden ruim 7.000 agenten, meer dan duizend werknemers van veiligheidsdiensten en honderden rechters en officieren van justitie ontslagen of overgeplaatst [116][117] In een gelekt telefoongesprek zou te horen zijn hoe Erdoğan zich na het bekend worden van de corruptiezaak persoonlijk bezig hield met het vervangen van openbaar aanklagers.[118] Volgens Erdoğan zijn deze mensen aanhangers van Fetullah Gulen, en hij omschreef ze als 'hashasjins' (hasjrokende huurmoordenaars). Een ruime meerderheid van de Turkse bevolking geloofd echter niet in het officiële standpunt van de regering over het corruptieonderzoek.[119] Daarnaast bleek uit een van de geluidsopnames dat Erdoğan na het lekken van het schandaal zelf de nieuwe aanklagers voor de zaak uit koos.[118] Uit de telefoongesprekken bleek ook dat Erdoğan niet enkel een probleem heeft met aanhangers van Gulen; in een gesprek met de minister van justitie liet hij zich negatief uit over een rechter vanwege zijn alevitisch geloof.[120]

Bemoeienis met Turkse media[bewerken]

Uit gelekte telefoongesprekken in 2014 bleek dat Erdoğan hoogstpersoonlijk censuur oplegt aan de Turkse media. Te horen is hoe Erdogan direct belt met managers van televisiestations om speeches van oppositiepartijen te stoppen, of om nieuws uit de lichtkrant te laten verwijderen. Ook zijn zoon Bilal zou persoonlijk druk uitoefenen op de Turkse media.[121][122][123][124] Enkele dagen na het verschijnen van de tapes erkende Erdoğan de authenticiteit ervan.[125] Uit gesprekken die later naar buiten kwamen zou blijken dat Erdoğan tevens druk uit oefende op de Turkse media om zijn mogelijk toekomstige tegenstander Mustafa Sarıgül minder aandacht te geven.[126] Een uitzending van een populaire islamitische prediker zou onder druk van Erdogan zijn afgebroken [127]. In een telefoongesprek voert Erdoğan druk uit op de hoofdredacteur van de krant Star. Volgens Erdoğan had deze redacteur persoonlijke interesses en zouden zulke mensen niet thuis horen in een redactie. De betrokken journalisten werden later ontslagen [128]. De hoofdredeacteur van Star nam kort hierna zijn ontslag omdat hij vond dat hij niet langer achter de krant kon staan, die volgens hem de politieke tweespalt in de maatschappij vergroot [129]. Tevens Erdoğan's dochter Sümeyye bleek betrokken bij manipulatie van media; in een gesprek met de Turkse publieke omroep TRT is te horen hoe zij de opdracht geeft om nep-Twitteraccounts te gebruiken voor een campagne.[130]

Uit andere gelekte gesprekken en documenten zou tevens blijken dat Erdoğan een geheim fonds had opgezet om de Turkse mediagiganten Sabah en ATV over te nemen. In ruil voor publieke aanbestedingen van onder andere het derde vliegveld van Istanboel zou zijn gevraagd een donatie in het fonds te doen. Volgens de Turkse oppositie zou Erdoğan zo indirect eigenaar zijn geworden van deze bedrijven.[131][132] Erdoğan zou ook druk hebben uitgevoerd op bevriende zakenlieden om de failliete krant Akşam en het televisiestation SKYtürk360 over te nemen [133]. Erdogan zou tevens zijn minister van justitie onder druk hebben gezet om de kritische mediamagnaat Aydın Doğan veroordeeld te krijgen [134] In een speech in Ankara op 5 maart bevestigde Erdoğan de authenticiteit van dit gesprek [135][136] In maart 2014 verbood de Turkse media-autoriteit (RTÜK) 35 programma's van de zender Samanyolu (Melkweg) van Fetullah Gulen. Volgens RTÜK zouden deze programma's een eenzijdig beeld geven van het nieuws. De Europese Commissie riep hierna de Turkse regering op om de onafhankelijkheid van de media-autoriteit te garanderen.[137][138] Op 27 maart werd de zender KanalTürk verboden.[139] Tijdens de verkiezingen werden websites van oppositiemedia (waaronder Taraf, Zaman en Cihan) gehackt en met DDoS aanvallen platgelegd.[140][141]. Staatsmedia gaven een compleet andere tussenstand dan private media, en de telling werd in verschillende delen van het land onderbroken door ongebruikelijke stroomstoringen [142].

Journalisten krijgen in Turkije steeds meer te maken met fysieke beperkingen aan hun werk. Na de mijnramp in Soma op 14 mei 2014 werd het stadje na een grote anti-regering demonstratie van de buitenwereld afgesloten. [143] Advocaten en journalisten mochten de stad niet in. Dit gebeurde tevens na de Bomaanslag in Reyhanli in 2013 [144], na de luchtaanval op een groep jonge smokkelaars in Uludere/Roboski eind 2011 en na de gijzeling van 80 Turken in Mosoel door de terreurbeweging ISIS[145]. Bij deze incidenten werden 'mediastiltes' opgelegd, nadat de lokale bevolking de regering als schuldige aanwees en in diverse steden de straat op ging.

Strijd tegen sociale media[bewerken]

Volgens critici is de nieuwe restrictieve internetwetgeving die in 2014 werd aangenomen bedoeld om de bevolking te weerhouden de telefoontaps te horen.[146] De wet geeft de regering het recht elke website te blokkeren zonder tussenkomst van een rechter. Sinds de wet werd aangenomen zijn diverse websites geblokkeerd waarop taps werden geüpload, waaronder SoundCloud en Vimeo.[147][148] Erdoğan dreigde ook om YouTube en Facebook te verbieden na de lokale verkiezingen eind maart.[149][150] De minister van communicatie verdedigde zo'n verbod, omdat er volgens hem op het internet beledigingen worden geuit richting Erdogan.[151] Een verbod op Facebook zou Turkije plaatsen in het rijtje Iran, Syrië en China.[152] Enkel China heeft meer internetcensuur[153], en Turkije heeft de meeste opgesloten journalisten van enig land in de wereld.[154] Enkele uren na een toespraak van premier Erdoğan op 20 maart werd Twitter zonder tussenkomst van een rechter geblokkeerd.[155] In de toespraak zei Erdoğan over de kritiek op het verbod: 'De internationale gemeenschap kan dit of dat zeggen, het maakt mij allemaal niets uit'.[156] Over andere sociale media zei hij: 'We zullen ze allemaal uitroeien.'[157] Europese en Amerikaanse politici lieten zich direct fel uit over het verbod.[158] De 12 miljoen Turkse twitteraars trokken zich niets aan van het verbod en bleven via VPN-tunnels tweeten [159]; het aantal tweets nam met 33% toe [160] en zelfs ministers gingen er mee door. Enkele uren na het verbod verzond president Gül een tweet waarin hij aangaf dat het sluiten van sociale media 'niet geaccepteerd kan worden'.[161] Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het verbod een vorm van '21e-eeuwse boekverbranding'.[162] Nadat ook URL-verkorters, DNS-servers en VPN providers werden geblokkeerd [163] groeide het aantal dagelijkse nieuwe Tor-netwerk-gebruikers met 700% [164]. Op 27 maart werd YouTube zonder tussenkomst van een rechter geblokkeerd [165] Tijdens de verkiezingen maakte Google bekend dat de Turkse overheid diverse van hun DNS-serveradressen had gekaapt. Turkse internetproviders hebben een gemodificeerde serverkloon geïnstalleerd die al het ongewenste verkeer blokkeert en mogelijk persoonlijke informatie verzameld [166][167][168] Ook OpenDNS en Level 3 Communications bevestigden dat hun DNS serveradressen waren gekaapt [169]. Het Turks constitutioneel hof vernietigde de blokkade op Twitter op 3 april, omdat het de vrijheid van meningsuiting zou beperken. Toch bleven sommige internetproviders de website nog tot dagen na de uitspraak blokkeren. Nadat Erdogan felle kritiek uitte op de beslissing het hof opende de hoogste Turkse rechtbank een eigen Twitteraccount [170]. Het constitutioneel hof vernietigde op 30 mei tevens het verbod op YouTube [171]. Desondanks worden mensen in Turkije tot lange gevangenisstraffen veroordeeld voor het kiezen van een provocerende nickname of avatar op social media. [172]

Betrokkenheid bij seksschandaal[bewerken]

In gelekte gesprekken die eind maart op sociale media sites werden geüpload zou te horen zijn hoe premier Erdogan hoogstpersoonlijk opdracht gaf tot het maken en verspreiden van een sekstape van de partijleider van de grootste oppositiepartij.[173] De video leidde in 2010 tot het aftreden van Deniz Baykal, die op de beelden betrapt zou zijn met overspel. In tegenstelling tot de meeste andere gelekte audiofragmenten (die voornamelijk van 2012-2013 stammen) is dit gesprek niet via een telefoontap, maar via geheime opnameapparatuur verkregen.[174]

Oorlog tegen Syrië[bewerken]

Uit gesprekken die eind maart naar buiten kwamen, zou blijken dat Erdogan zijn ministers de opdracht had gegeven om een valse vlag-operatie te organiseren die zou leiden tot een oorlog met buurland Syrië. In de gesprekken zou onder andere de minister van buitenlandse zaken Ahmet Davutoğlu te horen zijn die verschillende scenario's voor zo'n false-flag bespreekt met zijn viceminister, de baas van de inlichtingendienst en een generaal van het Turkse leger. In de gesprekken wordt uiteengezet hoe de VN misleid zou kunnen worden. Een van de scenario's die wordt besproken is een zogenaamde aanval van ISIS-rebellen op de tombe van Suleyman Shah, de grootvader van de grondlegger van het Ottomaanse Rijk, ten noordoosten van Aleppo.[175][176][177][178][179][180] In de weken voorafgaand aan het lekken van de gesprekken sprak de Turkse regering herhaaldelijk van een bedreiging van de tombe.[181] Direct na het lekken van de gesprekken zou het ministerie van buitenlandse zaken een onderzoek zijn begonnen in het ministeriegebouw,[182] en werd YouTube geblokkeerd [183].

Wapensmokkel naar Nigeria[bewerken]

Uit gelekte telefoongesprekken tussen een adviseur van premier Erdogan en een official van de nationale carrier Turkish Airlines zou blijken dat in het geheim wapens werden getransporteerd naar niet nader gespecifieerde groepen in Nigeria. In Nigeria woedt een heftige strijd tegen de radicaal-islamitische sekte Boko Haram, die in enkele jaren vele duizenden slactoffers heeft gekost. De official zou aan hebben gegeven zich schuldig te voelen bij het feit dat hij niet wist of er Christenen of Moslims zouden worden vermoord met de wapens. De Turkse luchtvaartmaaschappij ontkende dat het wapens heeft geleverd. [184] Volgens staatsmedia en pro-AKP media bestaat de terreur van Boko Haram überhaupt niet, en is het geheel een westerse samenzwering om Nigeria van haar olie te bestelen.[185][186]

Manipulatie van opiniepeilingen[bewerken]

Uit de hierboven genoemde telefoontaps bleek tevens dat Erdoğan zich bezighield met het manipuleren van politieke peilingen. Zo zou volgens een peiling van Habertürk in 2013 nog 36.8% achter de AKP staan. Dit cijfer bleek echter in het voordeel van de regeringspartij te zijn gemanipuleerd.[187] De eindredacteur van de krant die in het geluidsfragment spreekt over de manipulatie bevestigde kort na het verschijnen de authenticiteit van de opname [188]. De AKP maakte hierna bekend dat de partij van plan was om 800.000 aan de partij gelieerde 'toezichthouders' in de stembureaus te plaatsen, om te voorkomen dat mensen 'gemanipuleerd' zouden worden om niet op de AKP te stemmen.[189] Veel oppositieleden vroegen zich af of de verkiezingen nog wel eerlijk zullen verlopen.[190] Ook andere peilingsbureaus zouden onder druk hun cijfers hebben aangepast; zo zou de AKP in werkelijkheid al geruime tijd onder de 40% liggen.[191] Erdoğan heeft gezegd uit de politiek te stappen bij een uitslag onder dit percentage.[192]

Vijandbeeld sinds 2013 en heksenjacht[bewerken]

Erdoğan heeft naar eigen zeggen vele vijanden die hem en zijn regering willen dwarsbomen. Onder zijn vijanden schaart hij onder andere: een 'parallelle staat', een internationale 'rentelobby'[193], de Hizmet beweging van Fetullah Gulen, een 'pornolobby'[194], een 'robotlobby'[195], internationale media[196], sociale media waaronder Facebook en Twitter, ambassadeurs van westerse landen[197], het Turkse leger, Turkse seculieren, vakbonden, werkgeversverenigingen[198], stadsplanningsdiensten, architecten en ingenieurs [199] en een deel van het justitieel apparaat[200]. Private basis- en middelbare scholen ziet Erdogan als een potentieel gevaar; sinds kort worden leerlingen en docenten op deze scholen ondervraagd over hun politieke opvattingen door ambtenaren van het ministerie van educatie.[201] Deze beschuldigingen kwamen met name naar voren sinds 2013. In de pro-AKP media komen ook veel complottheorieën voor die vaak antisemitisch van aard zijn. Zo zouden Joodse bankiers, de lluminatie en Opus Dei achter het complot tegen de Turkse regering zitten.[202][203][204] President Gül, van dezelfde partij als premier Erdogan, heeft aan gegeven dat hij niet in een buitenlandse samenzwering gelooft.[205] Volgens marktanalisten heeft Erdoğan eigenhandig investeerders uit Turkije weggejaagd. In mei 2014 erkende Erdogan in zijn eigen bewoording verantwoordelijk te zijn voor een 'heksenjacht'. Vervolgens noemde hij leden van de hizmetbeweging 'landverraders', en riep hij Turkse burgers op de volgelingen van Fetullah Gulen bij de overheid aan te geven. [206]

Gevechten met nabestaanden mijnramp[bewerken]

Na de mijnramp in Soma bracht premier Erdogan een bezoek aan de mijn en de getroffen stad. Hoewel de stad tot de ramp een AKP-bolwerk was, vielen honderden woedende familieleden de premier aan. Zijn auto werd ingesloten en bekogeld, terwijl nabestaanden hem uitmaakten voor moordenaar en dief. Toen Erdogan tijdens zijn tocht door de stad een winkel in wilde vluchten, en hem de ingang daartoe werd belet, viel hij een omstander aan. Op beelden is te zien dat Erdogan een stoot uitdeeld, maar niet duidelijk is of hij doel trof. [207] Uit andere beelden bleek dat de lijfwachten van Erdogan hierna op het slachtoffer in bleven slaan. Op straat viel een adviseur van de premier een nabestaande aan, en schopte hem vier of vijf keer. Erdogan werdt de stad uit gejaagd in een auto zonder nummerbord, terwijl omstanders trappen uitdeelden en stenen gooiden. Personen die in de media kritiek uitten op de omstandigheden in de mijnen, of het handelen van de premier, werden door regeringsgezinde media weggezet als 'linkse radicalen' en 'provocateurs'. Premier Erdogan noemde een journalist zelfs een 'reptiel' [208] Erdogan beweerde tevens dat twee vrouwen van omgekomen mijnwerkers die bij een begraafplaats bij Soma gefilmd werden door de BBC niet zouden bestaan (zij hadden gezegd niet meer op de AKP te stemmen) [209] Der Spiegel moest zijn correspondent terugtrekken uit het land na doodsbedreigingen van AKP-aanhangers. [210]

Dagen na de ramp bezocht Erdogan de Duitse stad Keulen, waar hij was uitgenodigt door de Europese vleugel van zijn partij om een toespraak te houden in een stadion voor 16.000 aanhangers.[211] Zijn komst leidde tot ophef in de Duitse politiek en de onder de Europese Turkse gemeenschap, die de premier beschuldigden van politiek bedrijven op een ongepast moment. Volgens de Duitse politie waren er tussen de 40.000 en 50.000 demonstranten tegen de premier in de stad uit Duitsland, Nederland, Belgie, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. [212] Duitse politici van Turkse afkomst die kritiek uitten op de komst van de premier werden door Erdogan persoonlijk aangevallen. Zo noemde Erdogan de leider van de Duitse Groenen Cem Ozdemir een "zogenaamde Turk", die "wegens zijn afkomst" geen recht van spreken heeft (Ozdemir is Circassiër), Erdogan is zelf van Lazische afkomst [213]. Volgens Erdogan is Ozdemir "niet meer welkom in Turkije". Hierna werd de Turkse ambassadeur in Berlijn op het matje geroepen. [214]

Paleis in Çengelköy[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Çengelköy#Paleis van Erdogan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 2013-14 liet Erdoğan het historische houten landhuis van de laatste Ottomaanse sultan (Mehmet VI) slopen in de wijk Çengelköy, in het Aziatische Istanboel, en liet hij dit bouwwerk vervangen met een betonnen replica. [215] De heuvel boven het dorp is ontdaan van begroeiing en omringd met een betonnen muur, voor de aanleg van het eerste 'paleis' in de stad in de republikeinse periode. Naast een woning voor premier Erdoğan omvat het complex ook enkele villa's voor zijn familieleden. Tijdens de Ramadan van 2014 kregen omwonenden te horen dat zij binnen enkele dagen hun huis moesten verlaten.[216]

Kandidatuur voor presidentschap[bewerken]

Op 1 juli 2014 maakte Erdogan bekend dat hij zich kandidaat stelde voor het presidentschap van Turkije. Omdat zijn maximale termijn als premier is bereikt binnen de regels van zijn partij had hij de wens om het ceremoniele ambt voor de verkiezingen van 10 augustus meer macht te geven, maar omdat zijn partij geen 2/3e meerderheid heeft en geen steun kreeg van een andere partij bleek dit niet haalbaar. Het is wel de eerste keer dat het Turkse volk direct een president kan kiezen. In de verkiezingen neemt Erdogan het op tegen kandidaten Ekmeleddin İhsanoğlu (voormalig voorzitter van de Organisatie van de Islamitische Conferentie) en Selahattin Demirtaş. Zijn belangrijkste opponent İhsanoğlu wordt gesteund door 11 oppositiepartijen, waaronder de seculiere CHP en de nationalistische MHP. Demirtaş komt van de Koerdische partij BDP, maar is kandidaat voor haar zusterpartij HDP en twee andere socialistische partijen.

Verkiezingen[bewerken]

Parlementsverkiezingen 2002[bewerken]

In de meeste grote steden en provincies won bij deze verkiezingen de AK-partij van Erdoğan, zij wonnen landelijk 34% van de stemmen. Alleen langs de west- en zuidkust en in het uiterste noordoosten werd de oppositieleider CHP de grootste en haalde hiermee een percentage van 19%. De Koerdische DEHAP werd de grootste partij in meerdere provincies in het oosten van het land, maar kwamen landelijk slechts uit op 6% van de stemmen. Ook de rechtse partijen MHP, GP, DYP en ANAP behaalden percentages tussen de 5% en 10%.

Parlementsverkiezingen 2007[bewerken]

In het merendeel van de 81 Turkse provincies werd de AK-partij voor de tweede maal de grootste partij. Landelijk wonnen zij 46% van de stemmen. De CHP won in enkele provincies in het westen van het land en haalde daarmee een percentage van ruim 20%. CHP verloor 5 provincies aan de AK-partij. In twee provincies in het zuiden won de nationalistische MHP en behaalden landelijk 14% van de stemmen. De DP, de fusiepartij van de DYP en de ANAP, haalde een landelijk percentage van 5%. Tot slot wonnen de Koerdische kandidaten in enkele provincies in het oosten van het land.

Parlementsverkiezingen 2011[bewerken]

Ook bij de verkiezingen van 2011 werd de AK-partij de grootste partij in Turkije 49,9% van de stemmen en kreeg de partij alweer meer stemmen dan de voorgaande verkiezingen. Erdoğan is de enige premier in de Turkse geschiedenis die drie algemene verkiezingen op rij won met elke keer meer stemmen dan in de vorige verkiezing.

Zie ook[bewerken]

Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Recep Tayyip Erdoğan.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Profile: Recep Tayyip Erdogan", BBC News, 18 juli 2007. Geraadpleegd op 29 aug 2008.
  2. Antisemitism in the Turkish Media (Part III): Targeting Turkey's Jewish Citizens. Middle East Media Research Institute Geraadpleegd op 5 September 2011
  3. "mijn vrouw is een Arabische uit Siirt.” Recep Tayyip Erdoğan, Uitspraak gedaan tijdens een speech in Mersin in 2004, alsmede tijdens een interview met een Griekse journalist bron : HABERTÜRK "Ben Türk'üm eşim Arap, sıkıntı yok",19 december 2006
  4. Bakanlar Kurulu'nun özgeçmişi. Milliyet.com.tr (29 aug 2007). geraadpleegd op 22 apr 2011.
  5. The making of Turkey's prime minister. Hürriyet Daily News (31 October 2010) Geraadpleegd op 31 October 2010
  6. Google books Erdoğan
  7. Erdogan is niet te stuiten, Algemeen Dagblad, 26 maart 2009
  8. Fatma verkent de digitale wereld – dankzij Erdogan, NRC Handelsblad, 12 mei 2007
  9. Erdoğan: Millet isterse laiklik tabii ki gidecek. In: Hürriyet, 21 aug 2001; geraadpleegd 12 januari 2009 (Turks)
  10. http://www.youtube.com/watch?v=NG9O3dDsxNY
  11. Dietrich Alexander: Reformer oder Wolf im Schafspelz? In: Die Welt, 22 sept 2004
  12. Der Islamist als Modernisierer. In: Die Welt, 5 mei 2007
  13. Für ein Verbot der AKP ist es zu spät. In: Die Welt
  14. Wie Islamisten die Herzen der Türken erobern Die Welt, 9 mei 2007
  15. De Telegraaf 14 mei 2013
  16. Onderwijs vormt het grootste deel van de uitgaven, Yeni Şafak, 19 nov 2008
  17. Campagne van de overheid en Unicef
  18. Turkish PM dismisses apology for alleged Armenian genocide The Guardian, 18 dec 2008
  19. a b a-muslim-can-never-commit-genocide-erdogan-defends-bashir, www.hurriyetdailynews.com, 9 november 2009
  20. Opposition Leader Urges Armenians To Leave Turkey. Radio Free Europe/Radio Liberty, 19. März 2010
  21. Debate in Turkey over Armenia friendship monument
  22. Streit um Armenisch-Türkisches Denkmal
  23. Rückschau: Streit in der Türkei
  24. Europarat fordert Reform des „Türkentum“-Paragrafen. In: Der Standard, 26 jan 2007
  25. MacAskill, Ewen. "Cartoon controversy spreads throughout Muslim world", The Guardian, 2006-02-04. Geraadpleegd op 2010-05-05.
  26. "Journalists are in Prison Because of their Writings", Bianet, 23 Januari 2012. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  27. "Charges Against Journalists Dim the Democratic Glow in Turkey", NYTimes, 4 jan 2012. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  28. "Turkey's shrinking media freedoms", AlJazeera, 23 jan2012. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  29. "Freedom House Critic of Press Freedom in Turkey", Bianet, 17 mrt 2011. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  30. PRESS FREEDOM INDEX 2013
  31. "Press Freedom 'Terrible' in Turkey: Watch Group", Journal Of Turkish Weekly, 23 jan 2012. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  32. "Students Stay 5 more Months in Prison for Posting Banner", Bianet, 16 dec 2010. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  33. "New Internet filtering system condemned as backdoor censorship", Reporters Without Borders, 2 dec 2011. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  34. "Ban on YouTube Enters 2nd Year", Bianet, 5 mei 2009. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  35. Police crackdown triggers anti-government riots, CNN, 1 juni 2013
  36. Turkey arrests Twitter activists, RT.com, 5 juni 2013
  37. "Homosexuals can keep demanding rights as they never going to get any.", Milliyet, 29 jan 2008. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  38. "I believe homosexuality is a biological disorder and this disease needs treatment.", Hürriyet, 7 mrt 2010. Geraadpleegd op 26 jan 2012.
  39. a b Erdogan: Homosexuality contrary to Islam The Jerusalem Post, 26 mrt 2013
  40. Toespraak Alliantie van Beschavingen, Samanyolu, 03 juli 2009
  41. Davutoglu en het beleid van "zero problemen met de buren", European Stability Initiative, 17 nov 2008
  42. Erdogan verteidigt Iran. In: Süddeutsche Zeitung, 26 oktober 2009
  43. Erdogan: “unser Freund Achmadinedschad”. In: Die Zeit blog, 26 oktober 2009
  44. Erdoğan wirft Israel Staatsterrorismus vor. In: Die Zeit Online, 31 mei 2010
  45. Erdogan: Hamas keine Terrorgruppe. Deutschlandfunk, 4 juni 2010
  46. Erdoğan: Koerdische probleem is van ons allemaal, Milliyet, 12 aug 2005
  47. Niet-EU leider is Europeaan van het jaar, 07 dec 2004
  48. Turkey hits back at EU criticism over membership bid BBC, 1 jan 2013
  49. (en) Erdogan, in Cairo, touts Turkey as model for Arab world (Haarez, 15 september 2011)
  50. Turkije berispt om 'gebrekkige' vrijheid van meningsuiting In: Elsevier, 13 okt 2009
  51. Erdogans Wahlsieg: Islamist, Reformer, Autokrat. In: Spiegel Online, geraadpleegd 13 juni 2011
  52. Dokumentation: Das sagte Ministerpräsident Erdogan in Köln. In: Die Welt
  53. Assimilation und Universitäten. Gedanken zu einigen Äußerungen des türkischen Ministerpräsidenten bei seinem Besuch in Deutschland. In: Istanbulpost, 21 feb 2008
  54. Erdogan wirft Merkel Hass gegen die Türkei vor. In: Spiegel Online, 29 maart 2010
  55. Stop inmenging Turkse overheid in Nederlandse politiek In: Elsevier 18 mrt 2010
  56. Anna Reimann, Katrin Elger: Aufregung um Treffen in Istanbul – Erdogan umgarnt deutsch-türkische Politiker. In: Spiegel Online, 17 mrt 2010
  57. Erdogan legt nach – deutsche Politiker erzürnt. In: Berliner Morgenpost
  58. Turkse staatsbemoeienis met de Nederlandse verkiezingen NOVA 7 dec 2006
  59. Stemadvies Turkse regering kwam uit Utrecht In: Trouw 1 feb 2007
  60. Ankara bepaalt grenzen van de preek In: Trouw 24 sep 2012
  61. Twijfels over rol Turkije bij moslim-tv In: Trouw 24 sep 2012
  62. http://www.coc.nl/algemeen/bemoeienis-turkije-met-yunus-ongepast ‘Bemoeienis Turkije met Yunus ongepast’ COC 17 maart 2013
  63. Rutte-en-Erdogan-oneens-over-kwestie-Yunus In: Elsevier 21 mrt 2013
  64. Premier-Erdogan-stapt-naar-Europees-Hof-om-zaak-Yunus In: Elsevier 28 mrt 2013
  65. Erdoğan als held in Turkije ontvangen, de Volkskrant, 30 jan 2009
  66. „Diener der Bosse“ Erdogan beleidigt – zwei Jahre Knast für Demonstranten Focus.de, 12 februari 2014
  67. a b Amerika veroordeelt zionisme-opmerking Erdogan. Elsevier.nl d.d. 1 maart 2013
  68. (en) Top EU diplomat condemns Erdogan's Zionist bashing (The Times of Israel, 12 maart 2013)
  69. http://www.nytimes.com/reuters/2013/06/02/us/02reuters-turkey-protests-insight.html?pagewanted=all&_r=0
  70. What's driving unrest and protests in Turkey? CNN 4 juni 2013
  71. Twitter detainees in Gezi protests asked 3 years jail term, PM Erdoğan sole victim of trial Hurriyet Daily News, 20 februari 2014
  72. 'Girl with red foulard' and four other Gezi protesters face 98 years in jail Hurriyet Daily News, 1 juni 2014
  73. Prosecutors seek up to 29 years prison for 26 suspects in Gezi trial Today's Zaman, 17 maart 2014
  74. Erdogan: tiener was terrorist NOS, 15 maart 2014
  75. Turkish doctors question PM Erdogan’s mental state Times of Isreal, 16 maart 2014
  76. Turkey: Funeral protests over Gezi Park police impunity Amnesty International, 12 maart 2014
  77. Demonstratie op Museumplein tegen politiegeweld in Turkije Nufoto, 16 maart 2014
  78. Overleden Turkse tiener herdacht in Nederland Zaman Vandaag, 15 maart 2014
  79. Betoging Nijmegen na Turks geweld NOS, 12 maart 2014
  80. Protestactie in Leiden tegen geweld Turkse politie Zaman Vandaag, 13 maart 2014
  81. Turkish PM Erdogan struggles to hold on to job as corruption scandal widens 26 december 2013
  82. Erdogan family drawn into corruption probe Deutsche Welle, 6 januari 2014
  83. Iranian gold stars in Turkish corruption scandal Al-monitor, 20 december 2013
  84. The Turkish Corruption Scandal Involves An Explosive Gas For Gold Deal With Iran Buisness Insider, 27 december 2013
  85. Erdogan Eye on ‘Crazy Projects’ Links Turkey Scandal to Builders Bloomberg, 5 janurari 2014
  86. There Are Much Bigger Problems In Turkey That Could Derail Its Alliance With America Buisness Insider, 8 januari 2014
  87. Turkish PM Erdogan hit by allegations of son’s meeting with ‘Al Qaeda financier’ The National, 6 januari 2014
  88. Qadi's representative called Erdoğan after accident, say recordings Today's Zaman, 24 februari 2014
  89. Recordings expose involvement of PM's son in Etiler land job Today's Zaman, 17 februari 2014
  90. Erdoğans Buy Wind and Airwaves in New Tapes aydinlikdaily, 28 februari 2014
  91. Recordings seem to confirm bribe to Bilal Erdoğan's TÜRGEV eHaber ajansi, 3 maart 2014
  92. Nieuw schandaal? Zoon Erdogan haalt 73 miljoen euro binnen met stichting De Volkskrant, 10 april 2014
  93. Erdogan appears to advise on shipbuilding contract in leaked tape Financial Times, 4 maart 2014
  94. Istanbul's historic grove sold to corruption-implicated businessman Hurriyet Daily News, 19 maart 2014
  95. Wat maakt de geheime tapes van Erdogan zo gênant? Volkskrant, 27 maart 2014
  96. The Turkish Lira Is Getting Banged Up Buisness Insider, 24 februari 2014
  97. Main opposition says gov't lost legitimacy, calls on Erdoğan to quit Today's Zaman, 24 februari 2014
  98. As Turkey's Corruption Crisis Gets Personal, Erdogan Tightens Control Radio Free Europe/Radio Liberty, 27 februari 2014
  99. Thousands across Turkey take to streets against graft, call on gov't to resign Today's Zaman, 26 februari 2014
  100. Turkish PM Erdoğan calls protesters atheists, leftists, terrorists Hurriyet Daily News, 28 februari 2014
  101. Turkish Prime Minister targeted in second audio tape Reuters, 27 februari 2014
  102. New leaked recording reveals Erdoğan allegedly unhappy about $10 mln bribe Today's Zaman, 26 februari 2014
  103. Erdogan recordings appear real, analyst says, as Turkey scandal grows Roy Gutman, McClatchy Foreign Staff, 26 februari 2014
  104. Evidence Mounts that Erdoğan Tapes are Real nsnbc, 28 februari 2014
  105. PM Erdoğan's tapes not doctored, specialists agree Today's Zaman, 26 februari 2014
  106. Audio Forensic Report Guarded Risk - Joshua Marpet
  107. Joshua Marpet RTE - Bilal Erdoğan Ses Kaydı Analizi Live analyse door Joshua Marpet op youtube.com]
  108. Tayyip Erdogan Bilal Erdogan Telefon Gorusmesi Analizi Kivanc Kitapci, 25 februari 2014
  109. Turk Police Told to Destroy Erdogan Wiretaps, Zaman Says Bloomberg, 28 februari 2014
  110. Report regarding digital audio analysis 'Basçalan Erdogan'in Yalanlarinin ve Yolsuzluklarinin Kaydi.mp4' Forensisch lab Catalin GRIGORAS and Jeff M. SMITH, 27 februari 2014
  111. Turkish PM faces deepening corruption scandal as second tape emerges The Guardian, 27 februari 2014
  112. Erdogan's party leader concedes voices on tapes could be prime minister, son Miami Herald, 3 maart 2014
  113. Copyright As Censorship: Turkey's Prime Minister Copyrights His Recorded Calls To Get Them Off YouTube Tech Dirt, 14 maart 2014
  114. Erdoğan sesinin telif hakkını alıyor Ulusal Kanal, 13 maart 2014
  115. Journalists, academics astonished as AK Party deputy justifies corruption Hurriyet Daily News, 6 maart 2014
  116. Turkse politie drijft manifestanten op gewelddadige manier uiteen in Ankara Nieuwsblad.be, 13 februari 2014
  117. Almost 1,000 officers removed from post in İzmir, Ankara Today's Zaman, 20 februari 2014
  118. a b PM Erdoğan appointed prosecutors to major graft probe: new recording Today's Zaman, 6 maart 2014
  119. Survey reveals widespread public support for corruption probe in Turkey Today's Zaman, 17 februari 2014
  120. Turkey's Alevi community concerned about Erdoğan's wiretapped remarks Today's Zaman, 4 maart 2014
  121. PM Erdoğan's act of censorship exposed by a voice record, draws ire Today's Zaman, 5 februari 2014
  122. New voice recording reveals PM Erdoğan's interference in media Today's Zaman, 9 februari 2014
  123. [1] t24, 9 februari 2014
  124. "Haramzadeler Collection" De betreffende taps
  125. Turkish PM acknowledges phone call to media executive Hurriyet Daily News, 12 februari 2014
  126. Erdoğan instructs manager to cut news on opposition’s İstanbul mayoral candidate Today's Zaman, 18 februari 2014
  127. Erdoğan duldt geen kritiek Zaman Vandaag, 23 februari 2014
  128. Recordings show Erdoğan's control over media Today's Zaman, 18 maart 2014
  129. Pro-government journalist resigns over daily's hate speech Today's Zaman, 26 maart 2014
  130. In new leaks, gov't allegedly meddles in media, insults YÖK head Today's Zaman, 23 februari 2014
  131. Opposition claims Erdogan may be media owner Al-monitor, 12 februari 2014
  132. Sabah atv nasıl el değiştirdi? “Sabah atv, Erdoğan'ın” Gazeteciler online, 28 januari 2014
  133. New recording shows Bilal Erdoğan involved in $35 million island deal Today's Zaman, 28 februari 2014
  134. New leak exposes Erdoğan's meddling in judiciary, sparks criticism Today's Zaman, 4 maart 2014
  135. 'Only natural' to ask justice minister to follow trial: PM Erdoğan Hurriyet Daily News, 5 maart 2014
  136. Erdoğan confirms tape seen as meddling in judiciary Today's Zaman, 5 maart 2014
  137. Media regulator must be independent, nondiscriminatory, EC says Today's Zaman, 18 maart 2014
  138. RTÜK suspends 15 more Samanyolu news shows, inflicting harshest penalty yet Today's Zaman, 27 maart 2014
  139. Niet alleen Twitter, maar ook YouTube geblokkeerd door Turkije NRC, 27 maart 2014
  140. Taraf gazetesinin internet sitesi hacklendi! Magazincity, 30 maart 2014
  141. CİHAN'a siber saldırı! muhalifgazete, 30 maart 2014
  142. Turkey/Local elections: Widespread electricity cuts and media manipulation while vote counting Sendika, 30 maart 2014
  143. Zoektocht naar overlevenden mijnramp stopgezet NOS, 17 mei 2014
  144. Journalists Protest Media Ban in Reyhanlı Blasts Bianet, 13 mei 2013
  145. Erdogan Warning Media Yields Blackout on Turks Captured in Iraq Bloomberg Buisiness week, 17 juni 2014
  146. Murat Yetkin, Hurriyet Daily News, 13 februari 2014
  147. Turkey: Is a Dark Net Rising? Eurasianet, 31 januari 2014
  148. Erişime Engellenen Websiteleri Lijst van geblokkeerde websites
  149. Turkse premier Erdogan wil Facebook en YouTube verbieden HLN.be, 7 maart 2014
  150. Turkish PM threatens to ban Facebook, YouTube Today's Zaman, 7 maart 2014
  151. Minister supports move to block Facebook and YouTube Today's Zaman, 7 maart 2014
  152. Facebook ban would put Turkey in league with China, Syria, Iran Today's Zaman, 7 maart 2014
  153. Turkey ranks second in Internet censors: Report Hurriyet Daily News, 8 februari 2014
  154. Turkey is world leader in jailing journalists for 2nd year CBC news, 18 december 2013
  155. Turkish judiciary did not block Twitter, court rules Hurriyet Daily News, 21 maart 2014
  156. Widespread Twitter outages in Turkey after PM Erdoğan threatens ban Today's Zaman, 20 maart 2014
  157. Twitter website 'blocked' in Turkey BBC News, 21 maart 2014
  158. EU and US condemn ‘cowardly and pointless’ Twitter ban Hurriyet Daily News, 21 maart 2014
  159. No drop in number of tweets despite ban, #TwitterisblockedinTurkey becomes TT Hurriyet Daily News, 21 maart 2014
  160. Twitter usage SOARS in Turkey, let alone succumbing to 'the ban' Hurriyet Daily News, 21 maart 2014
  161. Shutdown of social media platforms ‘cannot be approved,’ Turkish President Gül writes on Twitter Hurriyet Daily News, 21 maart 2014
  162. '21st Century Book Burning' Douglas Frantz op de officiële blog van de US Department of State
  163. Tweets decrease almost 50 pct after nearly a week of Twitter ban Hurriyet Daily News, 26 maart 2014
  164. Turkey: 10,000 New Daily Users Turn to Dark Web Browser Tor After Erdogan Twitter Ban International Business Times, 26 maart 2014
  165. Turkije blokkeert na Twitter ook Youtube Nu.nl, 27 maart 2014
  166. Turkey hijacks servers in social media crackdown BBC News, 31 maart 2014
  167. Google’s Public DNS intercepted in Turkey Google Online Security Blog, 29 maart 2014
  168. Google says Turkey is intercepting web traffic to spy on users The Verge, 30 maart 2014
  169. How Turkey Spoofed Google’s Public DNS Service Wall Street Journal, 31 maart 2014
  170. Turkish Constitutional Court opens Twitter account amid gov’t criticism on removing ban Hurriyet Daily News, 11 april 2014
  171. Streep door Turkse Youtube-blokkade Nutech.nl, 30 mei 2014
  172. User gets prison sentence for using 'Allah CC' nickname on Twitter Hurriyet Daily News, 29 mei 2014
  173. Opposition pushes Erdoğan for explanation on alleged role in Baykal sex tape Hurriyet Daily News, 26 maart 2014
  174. PM Erdoğan plotted sex tape to topple opposition leader, audio leak reveals Today's Zaman, 26 maart 2014
  175. AKP'nin savaş suçu tapesi! gercekgundem.com 27 maart 2014
  176. Başçalanın Seçim Güdümlü Savaş Planı 1-1 Deel 1 van de fragmenten op Youtube.com
  177. Başçalanın Seçim Güdümlü Savaş Planı 1-2 Deel 2 van de fragmenten op Youtube.com
  178. http://www.zerohedge.com/news/2014-03-27/here-youtube-false-flag-attack-syria-clip-erdogan-wanted-banned Zero Hedge, 27 maart 2014
  179. Audio Leak Reveals Turkish Intelligence Chief and FM Planning to Attack Own Soil to Start War Vertaald transcript op Goodmorning Turkey.com, 27 maart 2014
  180. Turkey moves to block YouTube access after 'audio leak' BBC News, 27 maart 2014
  181. Turkey vows to respond to any attack on Süleyman Shah Tomb Hurriyet Daily News, 23 maart 2014
  182. Chief advisor to Turkish president denies urgent National Security Council meeting 27 maart 2014
  183. Turkish authorities shut down YouTube after leaked audio recording Today's Zaman, 27 maart 2014
  184. Turkish Airlines denies claims of arms shipment to Nigeria Today's Zaman, 19 maart 2014
  185. Boko Haram krizinin arkasında 'Batı' mı var? Anadolu Ajans, 9 mei 2014
  186. Yüz kızartıcı senaryo YeniSafak, 8 mei 2014
  187. Leaked Audio Reveals Habertürk Manipulated Opinion Poll Haberler, 7 februari 2014
  188. Editor-in-chief admits intense government pressure on media Today's Zaman, 10 februari 2014
  189. AK PARTY VIGILANT AGAINST VOTE MANIPULATION Sabah, 10 februari 2014
  190. Opposition expresses concern for security of free and fair elections Cihan group, 12 februari 2014
  191. ‘Polling companies under pressure, media outlets don't inform society' Today's Zaman, 9 maart 2014
  192. Turkse premier Erdogan legt hoofd op het hakblok BNR nieuwsradio, 5 maart 2014
  193. Does Erdogan Really Believe In an Interest-Rate Lobby? Bloomberg, 29 juni 2013
  194. AKP fights Turkish 'porn lobby' for Internet purity Al-monitor, 10 februari 2014
  195. 'Robot lobisi' sosyal medyanın gündemine oturdu! Radikal, 25 februari 2014
  196. Erdogan Lashes Out at Foreign Media Wall Street Journal, 28 januari 2014
  197. Erdogan blames outside forces for Turkish corruption scandal Financial Times, 21 december 2013
  198. Erdoğan calls critics, civil movements ‘traitors,’ threatens investors Hizmetnews.com, 28 januari 2014
  199. Architects See 'Witch Hunt' by Turkish Government PRI.org, 10 juli 2013
  200. Turkey PM Erdogan lashes out at the judiciary after new round of protests Voice of Russia, 28 december 2013
  201. Parents, bar association vow legal action in wake of ‘persuasion rooms' scandal Today's Zaman, 16 maart 2014
  202. Erdogan moet snel plaatsmaken voor politici met realiteitszin Elsevier, 28 januari 2014
  203. The Chapull-Jew (çapulcu) interest rate lobby Hurriyet Daily News, 10 juni 2013
  204. Turkish financial crisis adds to region's chaos Asia Times, 5 februari 2014
  205. 'I do not believe in foreign conspiracy,' Turkish President Gül says Hurriyet Daily News, 19 maart 2014
  206. Reaction mounts against PM's witch-hunt remarks Today's Zaman, 12 mei 2014
  207. İşte o markette yaşananlar Sozcu.net, 15 mei 2014
  208. Erdoğan attacks critics of gov't handling of Soma disaster Today's Zaman, 20 mei 2014
  209. Erdogan Accuses BBC Turkey of Hiring Actors to Pose as Soma Miners' Wives International Buisiness Times, 20 mei 2014
  210. „Spiegel“ bringt Türkei-Korrespondenten in Sicherheit Handelsblatt 20 mei 2014
  211. Erdogan rechnet bei Auftritt in Köln mit Kritikern ab Reuters, 25 mei 2014
  212. Erdogan greift Regierungskritiker an Kolner Stad-Anzeiger, 24 mei 2014
  213. Kimlik değişimi! Toespraak Erdogan over zijn Georgische afkomst uit Batoemi, Milliyet 2005
  214. Germany calls in Turkish envoy over Erdogan remarks The Peninsula, 31 mei 2014
  215. Vahdettin Köşkü'nden Erdoğan Köşkü'ne... Toplumcu Meclis, 7 februari 2014
  216. Sultan Vahdettin halkı mahvettin! DHA via Sozcu, 16 juli 2014
Voorganger:
Nurettin Sözen
Burgemeester van Istanboel
1994-1998
Opvolger:
Ali Müfit Gürtuna
Voorganger:
-
Politiek leider AK-partij
2001-heden
Opvolger:
-
Voorganger:
Abdullah Gül
Premier van Turkije
2003-heden
Opvolger:
-