Lynchen
.jpg)
Lynchen is het doden van een slachtoffer of misdadiger zonder vorm van een proces door een woedende volksmenigte. Het is een vorm van eigenrichting.
Inhoud |
Oorsprong [bewerken]
De uitdrukking lynchen is een eponiem; het is onduidelijk van welke persoon het woord is afgeleid, omdat het naar drie personen kan verwijzen: Charles Lynch (1736–1796), William Lynch (1742–1820) of James Lynch Fitzstephen uit Galway, Ierland (15e eeuw).
Voorbeelden [bewerken]
Jesse Washington, Texas [bewerken]
De lynchpartij van Jesse Washington is waarschijnlijk de bekendste van de 492 (bekende) lynchpartijen in Texas tussen 1882 en 1930. De geestelijk gestoorde jongeman werd beschuldigd van moord op een vrouw. Hij werd gecastreerd en gemarteld, zijn oren werden afgesneden en hij werd levend verbrand door de menigte.
Drie medewerkers van een rondreizend circus, Minnesota [bewerken]
De lynchpartij in Duluth, waarbij drie medewerkers van het "James Robinson Circus" omkwamen, inspireerde Bob Dylan (geboren in Duluth) voor het nummer Desolation Row. De vader van Dylan woonde destijds vlakbij de plaats waar de lynchpartij zich voltrok.
They're selling postcards of the hanging
They're painting the passports brown
The beauty parlor is filled with sailors
The circus is in town
Here comes the blind commissioner
They've got him in a trance
One hand is tied to the tight-rope walker
The other is in his pants
And the riot squad they're restless
They need somewhere to go
As Lady and I look out tonight
From Desolation Row
De gebroeders De Witt, Den Haag [bewerken]
De moord op de gebroeders De Witt is een van de meest gedenkwaardige gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis. Cornelis de Witt en Johan de Witt werden gelyncht in Den Haag op 20 augustus 1672. Johan werd met één schot doodgeschoten. Cornelis werd neergeslagen, -geschoten en -gestoken; toen hij zijn hoofd nog oprichtte, werden hem met twee slagen van een geweerkolf de hersens ingeslagen. De lijken werden naakt ondersteboven opgehangen. Een omstander sneed repen vlees uit de billen om die meteen daarna op te eten. De tenen, vingers, tongen, lippen, geslachtsdelen en ogen werden van de lichamen afgesneden. De lijken werden opengereten en de ingewanden werden verwijderd, deels door omstanders opgegeten of aan honden te eten gegeven. Daarna werden bij beide broers de harten uit het lijf gesneden, die nog jarenlang ter bespotting werden tentoongesteld. Een tong en een vinger, waarvan verondersteld wordt dat ze afkomstig zijn van de broers, bevinden zich in het Haags Historisch Museum.
Drie undercoveragenten, Mexico-Stad [bewerken]
In 2004 maakten drie undercover politieagenten in Tláhuac (Mexico-Stad) foto's van een school. Ze werden gelyncht door een woedende massa die hen voor pedofielen aanzag. Twee agenten kwamen om het leven en de derde raakte zwaargewond. Het incident was live op televisie te zien, maar burgemeester Marcelo Ebrard stond niet toe de agenten te redden.
Overig [bewerken]
- Er vonden (en vinden) lynchpartijen plaats tegen vermeende heksen, zie ook heksenjacht.
- Een menigte probeerde in 1897 Mahatma Gandhi, na een kort bezoek (1896) aan India, te lynchen in Zuid-Afrika.
- Gustavo A. Madero werd gelyncht op 18 februari 1913 in het fort La Ciudadela.
- Thomas Thurmond en John Holmes werden op 26 november 1933 gelyncht in San Jose. Gouverneur James Rolph verklaarde later dat hij welbewust niet heeft ingegrepen en de daders niet zal vervolgen.
- Willem van Ramilly werd in 1489 op de Grote Markt in Brussel openbaar gelyncht.
- In 1930 vond in Marion de laatste lynchpartij in het Amerikaanse noorden plaats.
Zie ook [bewerken]
- Bartholomeusnacht
- Ida Wells en Paul Robeson; streden tegen lynchen
- National Association for the Advancement of Colored People
- Ku Klux Klan
- Doodstraf
- Billy Holiday zong een nummer over lynchen; de lijken hangen als vreemde vruchten in de bomen (Strange Fruit).
- Rage Against the Machine's nummer Ashes in the Fall gaat over de toekomst als de moderne maatschappij ten einde komt. De zin "This is the new sound just like the old sound, just like the noose wound over the new ground" refereert aan het lynchen van slaven in het zuiden van de Verenigde Staten.
- Gustave Le Bon schreef "La Psychologie des foules" (De psychologie der massa's).
