Gezondheidszorg
|
Beluister |
(info) |
De gezondheidszorg in een bepaald land is het geheel aan activiteiten dat gericht is op de verbetering van de gezondheid van de mensen in dat land. Onder de gezondheidszorg wordt niet alleen het onderzoek en de kennis van gezondheid begrepen, maar ook de toepassing van deze kennis om de gezondheid van mensen te verhogen, ziekten te voorkomen (preventieve gezondheidszorg) of te genezen, en het lichamelijk en psychisch functioneren te verbeteren. Wetenschappelijke bouwstenen leveren onder meer de biologie, scheikunde, natuurkunde en diverse sociale wetenschappen (bijvoorbeeld de medische sociologie en psychologie). Omdat de gezondheidszorg zich met het menselijk leven bezighoudt, spelen er veel vraagstukken op het gebied van de medische ethiek zoals privacy, abortus, euthanasie, klonen en genetische manipulatie.
In 2003 werd in Nederland 57,5 miljard euro aan de gezondheidszorg uitgegeven, hetgeen overeenkomt met ongeveer 12% van het bruto binnenlands product. Per inwoner ging het om een bedrag van 3.550 euro.[1] In 2005 is dit bedrag volgens het CBS gestegen naar 68,6 miljard euro.
Inhoud |
Niveaus [bewerken]
- De eerstelijnsgezondheidszorg is de "rechtstreeks toegankelijke" hulp. Elke zorgzoekende kan zonder beperking een beroep doen op een hulpverlener. Dit kan een huisarts zijn, de apotheker, een thuisverplegende, de tandarts, de psycholoog van een consultatiebureau, algemeen maatschappelijk werk e.d. Vanuit de overheid wordt de centrale rol van de huisarts versterkt als eerstelijnshulpverlener, deels omdat dit de kwaliteit van de hulpverlening bevordert, maar ook omdat dit kostenbesparend werkt.
- De tweedelijnsgezondheidszorg wordt gevormd door hulpverleners die slechts na verwijzing kunnen worden geconsulteerd. Bijvoorbeeld een gespecialiseerd arts waarnaar de huisarts doorverwijst, of een therapeut-psycholoog waarnaar een consultatiebureau doorverwijst.
- De derdelijnsgezondheidszorg is de dienstverlening waar professionele hulpverleners beroep op kunnen doen voor hun zorgverstrekking, zoals gespecialiseerde laboratoria of een expertisecentrum van een academisch ziekenhuis.
- Soms wordt ook nog van de "nulde" lijn gesproken als niet-professionele hulpverleners zorgbehoevenden op weg helpen naar de eigenlijke gezondheidszorg of elkaar ondersteunen in de zorg. Bijvoorbeeld een turnleerkracht die problemen met de motoriek van een kind vermoedt en ouders aanzet tot raadplegen van een arts. Of een pastoraal werkster die bij een huisbezoek psychische problemen vermoedt en aanzet om een Riagg of CGG te raadplegen. Ook zelfhulpgroepen worden tot de nulde lijn gerekend.
De grens tussen deze niveaus is niet steeds duidelijk. Zo kunnen sommige gespecialiseerde artsen rechtstreeks bezocht worden, of kan men als (familie van een) patiënt zelf naar de psychiatrische kliniek stappen, waar men in de regel pas na doorverwijzing komt. Wel kan er dan een verschil in tarief bestaan. Meestal betaalt men minder als men eerst via een (vaste) huisarts naar de tweede lijn stapt.
Vakgebieden [bewerken]
De gezondheidszorg kent een breed scala aan traditionele vakgebieden als farmacie, geneeskunde, verpleegkunde en verloskunde.
- Ziekenzorg::
- Ziekte en (aangeboren) afwijkingen: Ziektebeeld
- (Para) Medische beroepen: Apotheker - Diëtist - Dierenarts - Verpleegkundige - Fysiotherapeut - Ergotherapeut - Logopedist - Oefentherapeut Cesar - Oefentherapeut Mensendieck -Optometrist - Orthodontist - Orthopedisch Manueel Therapeut (O.M.T.) - Podotherapeut - Psycholoog - Psychotherapeut - Radiodiagnostisch laborant - Radiotherapeutisch laborant - Tandarts - Huisarts - Specialist
- Medisch specialisten in opleiding: Geneeskundestudent - Coassistent - ANIOS - AIOS
- Medische dienstverlening: Activiteitenbegeleider - Ambulancedienst - Apotheek - Arbo-dienst - Audiologische Centrum - Crisisopvang - Dieet - Eerste hulp bij Ongelukken - Ergonomische dienstverlening - Fysiotherapie - GGD - Kraamzorg - Patiëntenorganisatie - RIAGGs - Thuiszorg - Verslavingszorg - Verzorging - Verpleging - Voetverzorging - Ziekenhuis - Universitair ziekenhuis - Kraamkliniek
- Medicijnverstrekking: Farmacie - Farmaceutica - Apotheek - Farmaceutische industrie
- Geestelijke gezondheidszorg: Coaching - Counseling - Crisisopvang - Psychiatrie - Psychiatrisch ziekenhuis - Persoonlijke ontwikkeling - Psycholoog - Psychotherapeut - RIAGG - Rouw & verliesverwerking - Stervensbegeleiding - Sociaal Pedagogische Dienst
- Gehandicaptenzorg:
- Lichamelijke handicap: Blindheid - Doofheid
- Verstandelijke handicap: Downsyndroom
- Ontwikkelingshandicap: Autisme
- Therapie, Alternatieve geneeswijze en Paranormale geneeswijze: Anonieme Alcoholisten - Weightwatchers - Acupunctuur - Aromatherapie - Chiropraxie - relaxatie - Gentherapie - Haptonomie - Holistische therapie - Homeopathie - Antroposofische geneeswijzen - Hypnotherapie - Osteopathie - Regressie- en reïncarnatietherapie - Radiotherapie - Shiatsu - Yoga - Nucleaire geneeskunde
- Zorgverstrekking: Adoptie - Pleegzorg - Jeugdzorg - Jeugdwerk - Jongerenwerk - Jongerencentra - Kinderopvang - Kraamzorg - Ouderenzorg - Verpleeghuiszorg - Thuiszorg- Huishoudelijke verzorging- Maatschappelijke gezondheidszorg
- Gezondheidszorg algemeen: Medische ethiek - Medische automatisering - Medische bibliotheken - Medische dienstverlening - Medische internationale hulporganisaties - Zorg & marketing
- Gezondheidsbescherming: Preventie - Toezicht - Bemoeizorg - Ademhalingstechniek
- Overkoepelende organisaties NL: College voor zorgverzekeringen (CVZ) / Diemen - Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) / Den Haag - Nationale Atlas Volksgezondheid / Bilthoven - Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW) / Utrecht - Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) / Zoetermeer
- Financiering
- in Nederland: Ziekenhuizen tot en met 31 december 2004 of vanaf 1 januari 2005 (DBC)- Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)- Persoonsgebonden Budget (PGB)- Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
- In België: RIZIV, Vlaams Fonds, Persoonlijk assistentiebudget
- Medische internationale hulpverleningsinstantie: Amnesty International - Artsen Zonder Grenzen - Dokters van de Wereld - Leprastichting - Memisa / Den Haag (NL) - Rode Kruis - Simavi / Haarlem (NL) - Stichting Dark & Light Blind Care / Veenendaal (NL) - Unicef
Indeling [bewerken]
Een andere, vaak gehanteerde indeling van de gezondheidszorg is die in: spoedeisende zorg (acuut, spoed), niet spoedeisende zorg (electief), chronische zorg en wenszorg (zoals bij zwangerschap).
Zie ook [bewerken]
Noten [bewerken]
Boeken en auteurs [bewerken]
- Grenzen aan de Geneeskunde: Het medisch bedrijf- een bedreiging voor de gezondheid?, Ivan Illich 1976 (Nederlandse vertaling Wereldvenster Bussum 1998). ISBN 90 293 96237
| Verpleegkunde in Nederland | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
