Aromatherapie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Aromatas.JPG

Aromatherapie is een alternatieve geneeswijze, gebaseerd op gebruik van etherische olie van kruiden, bloemen en andere plantendelen. Aromatherapie is een samentrekking van de woorden aroma en therapie en staat voor behandeling met geuren. Aromatherapie wordt vooral ingezet bij klachten die samenhangen met spanningen, angst en slapeloosheid. De geuren zouden inwerken op het onderbewuste en een verstoord zenuwstelsel terug in evenwicht brengen.

Veelal wordt aromatherapie toegediend via massage met etherische plantenoliën, maar ook verstuiven of verdampen van de oliën komt regelmatig voor.

Binnen de aromatherapie zijn verschillende stromingen die elk andere benaderingen, methoden en gebruiken hebben.

Er bestaat kritiek op het geneeskundig effect van aromatherapie (zie Werkzaamheid).

Geschiedenis[bewerken]

Al lang wordt gebruikgemaakt van geurende stoffen in de geneeskunst. Etherische olie wordt sinds de late middeleeuwen in Europa gemaakt. The new dispensatory, een apothekershandboek uit 1753, beschrijft rond de honderd verschillende etherische oliën.

Echter, de aromatherapie zoals wij deze kennen is nog niet zo oud.

In het algemeen wordt de Fransman René Maurice Gattefossé als grondlegger beschouwd. Het verhaal gaat dat hij bij het oplopen van een brandwond bij toeval naar een fles met etherische lavendelolie greep om de brandwond te koelen. De brandwond zou hierdoor sneller en beter genezen zijn dan gebruikelijk, waarna Gattefossé zich verder verdiept heeft in de geneeskrachtige werking van etherische olie. in 1936 verscheen van zijn hand het eerste boek op dit gebied met de titel "Aromathérapie".

Het boek dat hij hierover schreef kwam in de Tweede Wereldoorlog in handen van de Franse arts Jean Valnet. Valnet paste bepaalde principes uit het boek toe als alternatief voor niet of slecht verkrijgbare medicijnen. Na de oorlog werkte Valnet dit verder uit en schreef zelf een boek. Vanaf de jaren 1960 kreeg de aromatherapie eerst in Frankrijk en later elders voet aan de grond.

Theorie[bewerken]

Er zijn twee manieren om de vermeende effecten van aromatherapie te verklaren. Een is de invloed van geur op de hersenen, vooral op het limbische systeem door het reuksysteem. De andere zijn de directe farmacologische effecten van de etherische oliën. Hoewel precieze kennis van de synergie tussen het lichaam en aromatische oliën vaak wordt geclaimd door aromatherapeuten,[bron?] blijft de werkzaamheid van aromatherapie onbewezen. Niettemin laten sommige kleinschalige klinische studies naar de effecten van aromatherapie een positief effect zien (soms in combinatie met andere technieken). Volgens de aanhangers kan aromatherapie zelf geen aandoeningen genezen, maar helpt het het lichaam om op een natuurlijke manier zichzelf te genezen en de immuunrespons te verbeteren.

Werkzaamheid[bewerken]

Wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van aromatherapie is beperkt, hoewel uit in-vitrotesten is gebleken dat een aantal etherische oliën antibacteriële en antivirale effecten heeft.

Met name in de context van zorg door verpleegkundigen en verzorgenden zijn er pogingen gedaan om de effecten van aromatherapie te onderzoeken als een middel tot verbetering van het welbevinden. In dat kader zijn successen gemeld bij vermindering van angst en toename van de slaapkwaliteit bij kankerpatiënten, hemodialysepatiënten, colonoscopiepatiënten en bij patiënten die angiografie ondergingen.[1] Ook in de behandeling van symptomen van menopauze zijn (in combinatie met massage) successen geboekt.[2]

Voor het gebruik van aromatherapie ter pijnbestrijding bij bevallingen is volgens een Cochrane review onvoldoende bewijs.[3]

Er is onderbouwing voor het gebruik van pepermuntolie en ylang-ylangolie ter verbetering van geheugen en aandacht.[4]

Ook op ander gebied is er geen bewijs dat een massage met aromatherapie therapeutische effecten heeft, anders dan het effect op het welbevinden dat verkregen wordt met een aangenaam ruikende massage. De consensus onder de meeste medische professionals is daarom dat, hoewel van sommige geuren effecten op stemming en ontspanning zijn aangetoond, wat daarmee samenhangende voordelen voor patiënten kan hebben, er momenteel onvoldoende bewijs is om verdergaande claims voor aromatherapie te ondersteunen.

Gebruik[bewerken]

Toepassingsgebieden[bewerken]

Huid en haar

Spieren en gewrichten

Hart en vaatstelsel

Luchtwegen

Zenuwstelsel

Bovenstaande voorbeelden zijn als illustratie bedoeld, aangezien er geen vaste regels bestaan in de aromatherapie.

Volgens veel aromatherapeuten is het onverstandig zelf aan de slag te gaan met aromatherapie. Er dient volgens hen een gedegen studie vooraf te gaan aan het gebruik van de etherische oliën. Etherische oliën zijn voor thuisgebruik vrij verkrijgbaar.

Manier van toedienen[bewerken]

Aromatherapeuten onderling zijn het niet eens over de wijze van toepassing (massage, inhalatie, inname door de mond). Ook is er veel verschil van mening over welke olie gebruikt moet worden bij een bepaalde diagnose. De behandeling is vooral afhankelijk van ervaring en kennis van de aromatherapeut en niet of nauwelijks gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.

  • Verstuiven: Er wordt een toestel gebruikt om de etherische olie te verstuiven in de lucht. Bij deze techniek wordt de olie niet opgewarmd. Nadeel is dat relatief weinig olie opgenomen zal worden omdat de damp zich in de ruimte verspreidt.
  • Verdampen: In dit geval wordt de olie opgewarmd tot ze verdampt. Meestal wordt de olie in een beetje water gedaan, waaronder bijvoorbeeld een kaars wordt geplaatst. Dit heeft hetzelfde nadeel als verstuiven.
  • Inhalatiebad: Hierbij wordt een beetje etherische olie in heet water gedaan, de dampen worden boven dit bad geïnhaleerd. Hierbij wordt veel meer van de olie opgenomen dan bij verdamping of verstuiven in de ruimte.
  • Kaarsen: In het kaarsvet wordt etherische olie opgenomen die bij het branden weer vrijkomt. Nadeel is dat een deel van de olie zal verbranden.
  • Massage: Etherische oliën worden in kleine hoeveelheden toegevoegd aan een draagolie. Dit mengsel wordt gebruikt om te masseren. Als draagolie worden vette planten oliën gebruikt, zoals zonnebloemolie, amandelolie en jojobaolie. Nadeel is dat maar een beperkt aantal van de bestanddelen van de etherische olie door de huid kunnen worden opgenomen. Daarnaast laat de huid ook de stoffen die wel door de huid kunnen dringen (zoals l-carvon en 1,8-cineol) maar in beperkte mate door. Veel aromatherapeuten zijn echter van mening dat de etherische olie zo door de huid in het bloed wordt opgenomen.
  • In bad: De olie wordt toegevoegd aan een badolie of aan een draagolie en in bad gedaan. Dit heeft hetzelfde nadeel als bij een massage, al zal door verdamping in elk geval een deel van de olie via de longen worden opgenomen.
  • Oraal: Omdat essentiële oliën meestal sterk geconcentreerde alcoholachtige verbindingen bevatten die de slijmvliezen kunnen irriteren, worden bij orale inname maximum 1 tot 3 druppels genomen. Bijvoorbeeld een druppeltje etherische olie op de tong of in een capsule. Ook de sterke smaak van bepaalde etherische oliën kan hinderlijk zijn. Daarnaast zal de spijsvertering een deel van de bestanddelen van de olie onwerkzaam maken voordat het haar werk zou kunnen doen. Niet alle etherische olie wordt inwendig gebruikt, sommige zijn te giftig of te sterk irriterend.

Externe links[bewerken]

Referenties
  1. (en) Cho M-Y, Min ES, Hur M-H, Lee MS. Effects of aromatherapy on the anxiety, vital signs, and sleep quality of percutaneous coronary intervention patients in intensive care units. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2013;2013:381381. DOI:10.1155/2013/381381. PMID 23476690. Dit is een open access artikel, beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding (CC-BY).
  2. (en) Darsareh F, Taavoni S, Joolaee S, Haghani H.Effect of aromatherapy massage on menopausal symptoms: a randomized placebo-controlled clinical trial. Menopause. 2012 Sep;19(9):995-9. DOI:10.1097/gme.0b013e318248ea16. PMID 22549173.
  3. (en) Smith CA, Collins CT, Crowther CA Aromatherapy for pain management in labour. Cochrane database of systematic reviews. 2011;(7):CD009215. DOI:10.1002/14651858.CD009215. PMID 21735438. Gratis volledige artikel: http://www.researchgate.net/publication/51473321_Aromatherapy_for_pain_management_in_labour/file/32bfe50ea22424d7d4.pdf.
  4. (en) Moss M, Hewitt SM, Moss L, Wesnes KA. Modulation of cognitive performance and mood by aromas of peppermint and ylang-ylang. Int. J. Neurosci. 2008 Jan;118(1):59–77. PMID 18041606. DOI:10.1080/00207450601042094. Gratis volledige artikel: http://dr-hatfield.com/educ538/docs/moss+2008.pdf.