Shiatsu

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Shiatsu (shi = vinger, atsu = druk) is een manier van lichaamstherapie of massage die onder andere is ontwikkeld in Japan door Tokujiro Namikoshi, en later door zijn zoon Toru Namikoshi. Beiden ontwikkelden hun kennis door "trial-and-error".

Shiatsu is gebaseerd op westerse kennis over anatomie en fysiologie, maar niet op de westerse vormen van therapie. Shiatsu wordt gebruikt bij rugpijn, migraine en whiplash. De werkzaamheid van Shiatsu is niet wetenschappelijk bewezen.

Bij Shiatsu worden de duimen, handpalmen, en vingers gebruikt om druk uit te oefenen op bepaalde plaatsen op het lichaam. Hierbij wordt door de behandelaar niet met spierkracht gewerkt maar wordt het eigen lichaamsgewicht gebruikt om druk uit te oefenen.

De manier van masseren van Tokujiro Namikoshi of die van Toru Namikoshi kreeg een breder draagvlak laat in de jaren 50. In Japan is de opleiding tot klassieke Shiatsu-therapeut gereguleerd door de overheid.

De ontwikkeling van Shiatsu[bewerken]

Namikoshi's zoon Toru studeerde chiropraxie in de VS. Hij verwierf kennis over de ruggengraat en de viscera (de interne organen in de buik- en borstholte) en breidde zo de kennis van de klassieke Shiatsu van zijn vader uit.

Namikoshi was niet op de hoogte van de Chinese geneeskunst. Latere beoefenaars van Shiatsu, zoals Shizuto Masunaga (een student van Namikoshi), begonnen overeenkomsten te ontdekken met de Chinese geneeskunst daar waar het betreft de locaties waar op het lichaam druk wordt uitgeoefend. Deze komen overeen met de punten die in de Chinese geneeskunst als punten op meridianen bekendstaan (acupunctuurpunten). Echter, in tegenstelling tot de uit de Chinese geneeskunst bekende methoden acupunctuur en acupressuur waarbij specifieke, gedefinieerde punten op de meridianen gestimuleerd worden voor het behandelen van een aandoening, wordt bij Shiatsu op álle punten, die met een meridiaan overeenkomen, druk uitgeoefend. De Shiatsuvorm ontwikkeld door Masunaga is bekender in Europa dan in Japan.

Er zijn twee stromingen in de Shiatsu. Eén stroming - ook wel Zen shiatsu - is meer gebaseerd op traditionele Chinese geneeskunde "(TCM)". De andere stroming - Namikoshi stijl - is meer gericht op incorporatie van Westerse anatomische en pathologische theorie. Shiatsu wordt gereguleerd door verenigingen van Shiatsu therapeuten. Shiatsu ontwikkelt zich nog steeds, m.n. in Europa en Amerika.

Belangrijke data[bewerken]

  • 1912 Namikoshi gebruikt zijn techniek bij zijn zieke moeder.
  • 1919 Namikoshi noemt zijn therapie Shiatsu.
  • 1925 Namikoshi opent zijn eerste kliniek voor Shiatsu-therapie. Zijn latere student Shizuto Masunaga is in dat jaar geboren.
  • 1940 Namikoshi opent het eerste Shiatsu-college.
  • 1953 Namikoshi en zijn zoon introduceren Shiatsu-therapy in VS bij chiropracticus Dr. B.J. Palmer.
  • 1955 Shiatsu-therapie werd erkend door de Japanse overheid, maar alleen in combinatie met anma (chinese massage) en moxibustion.
  • 1957 Shiatsu-therapie krijgt erkenning in Japan als een specifieke therapie.
  • 1958 Shizuto Masunaga voltooit zijn studie aan het 'Japan Shiatsu College' en begint er te onderwijzen in psychologie.
  • 1964 Shiatsu wordt officieel aangenomen door het Ministerie van Gezondheid in Japan.
  • 1957 Shiatsu-therapie krijgt erkenning in Japan als een specifieke therapie.
  • 1977 De door Tokojiro Namikoshi opgeleide Denis Binks opent eerste Nederlandse School met officiële erkenning door het Shiatsu hoofdcentrum in Tokyo
  • 1983 De Nippon Nederlandse Shiatsu School wordt een Stichting zonder winstoogmerk.
  • 1993 Toru Namikoshi opent officieel de European Shiatsu Association en de European Shiatsu Academy met als doel toekomstige samenwerking binnen Europa te realiseren.
  • 1994 Toru Namikoshi overlijdt op 20 mei.
  • 1997 Denis Binks overlijdt totaal onverwacht waarna een periode van stilte volgt. Onder leiding van collega’s uit de Denis J. Binks School in Rome wordt de school in een iets andere vorm nieuw leven ingeblazen
  • 1998 De Dutch Shiatsu Academy (DSA) gaat van start met een opleiding waarin Shiatsu, traditionele Chinese geneeskunde, Westerse Geneeskunde en Natuurgeneeskunde zijn geïntegreerd.
  • 2000 De eerste groep studenten begint met de Namikoshi opleiding zoals deze in de nieuwe structuur van de European Shiatsu Academy sectie Nederland wordt gegeven.

Karakteristieken van klassieke vorm van Shiatsu[bewerken]

De klassieke vorm van Shiatsu heeft de volgende karakteristieken:

  • Massage wordt gedaan met de blote handen (geen apparaten, ellebogen, knieën, of voeten)
  • Er wordt alleen druk uitgeoefend aan het oppervlak van het lichaam (sommige nieuwere stijlen gebruiken ook wrijvingen en het uitrekken van de armen en benen)
  • Men blijft geheel gekleed (in nieuwere stijlen alleen als dat gewenst is).

Behandeling[bewerken]

De werkzaamheid van Shiatsu-therapie is niet wetenschappelijk bewezen al wordt hier vooral in Angelsaksische landen de laatste jaren veel aan gewerkt.

De therapie wordt gebruikt bij de volgende aandoeningen:


In 2006 is door de Engelse Shiatsu Vereniging samen met de Thames Valley Universiteit een inspectie gedaan van de onderzoeken naar shiatsu. [1]. De inspectie vond dat het de onderzoeken in het algemeen ontbreekt aan controle of blind onderzoek en concludeert "dat er onvoldoende bewijs is zowel in kwantiteit als in kwaliteit over Shiatsu".

De Europese Shiatsu Federatie bekostigde in 2007 een onderzoek dat een statistisch significante verbetering liet zien van klachten, met name bij stress en spier/gewricht problemen Deze resultaten zijn gebaseerd op rapportages van patiënten en behandelaars. Doordat geen gebruik gemaakt is van een controlegroep, is het onmogelijk uit te sluiten dat de resultaten te verklaren zijn door het placebo- of door het proefleidereffect. De onderzoekers geven daarnaast zelf aan dat een groot deel van de respondenten reeds langer een tevreden gebruiker van Shiatsu is, dus het is mogelijk dat de positieve resultaten het gevolg zijn van een selectievertekening in de samenstelling van de onderzoeksgroep.[2]

In Amerika is een groep, genaamd "Natural Standard", opgericht door therapeuten en onderzoeken om wetenschappelijk bewezen informatie te verschaffen over complementaire en alternatieve therapieën. Ze gebruiken aanduidingen om de mate van aanwezig wetenschappelijke data voor of tegen het gebruik van een therapie voor een specifieke medische aandoening (van A: reflecting strong positive scientific research, tot F: reflecting strong negative scientific research). [3]. Zij concluderen dat o.a.

Klacht Aanduiding
Misselijkheid A
Angst B
Pijn (algemeen) C
Astma C
Depressie C
Hoofdpijn C
Kwaliteit van slaap C

CancerResearchUK geeft op hun website aan dat "er geen bewijs is dat shiatsu ziekten zoals kanker kan genezen of voorkomen. (...) Sommigen met kanker gebruiken shiatsu om symptomen en bij-effecten van de ziekte en behandelingen in toom te houden, zoals weinig eetlust, slaapproblemen en negativiteit. Ze zeggen dat het hen helpt om beter met hun ziekte en de behandeling om te gaan. Na een shiatsu behandeling voelen veel mensen zich ontspannen en ervaren meer energie [4]

Stijlen[bewerken]

Er zijn verschillende stijlen binnen Shiatsu. Zo zijn er veel leraren die hun eigen specialisatie ontwikkelden en die na verloop van tijd uitgroeiden tot een specifieke stijl binnen Shiatsu. De stijl van Namikoshi is een zeer specifieke stijl vooral gericht op fysieke symptomen en het corrigeren van fysieke onbalans.

Een meer algemene en bekende stijl is wat men noemt de klassieke Shiatsu. Hierbij wordt vooral gewerkt met de klassieke meridianen die men ook bij acupunctuur gebruikt.

Een andere belangrijke strekking binnen Shiatsu is de Zen-Shiatsu stijl van Masunaga-sensei. Massunaga combineerde technieken uit de traditionele Japanse massage met de Traditionele Chinese Geneeswijze en westerse kennis over psychologie. Uit zijn eigen ervaringen en studies breidde hij de klassieke meridianen verder uit. Hij legde ook veel nadruk op de ontwikkeling van de beoefenaar zelf om meer in zijn kern te komen en anderen aan te raken vanuit het eigen centrum. De kern van de mens is zijn diepste ervaringsniveau en is existentieel van aard. Dit is het ervaringsniveau van het hart. Het centrum van de mens wordt in Japan Hara genoemd. Het is het gevoelscentrum van de mens dat in staat is zowel impulsen van buitenaf als ook signalen van het hart waar te nemen. Hiermee worden niet de bedachte emoties bedoeld die zich als reacties op impulsen voordoen. Hara is tevens het centrum voor gewaarzijn van lichaamssensaties. Aanwezig zijn in Hara betekent bewust zijn van lichaamssensaties en aanwezig zijn in het Nu. Vanuit Hara werken betekent het hele lichaam als eenheid ervaren en gebruiken.

In sommige stijlen werkt men ook meer met de wondermeridianen (dit zijn extra meridianen). Onder andere Kawada sensei ontwikkelde dit systeem.

Zen-shiatsu[bewerken]

Zen-Shiatsu is een oosterse therapie die onder andere werkt met het systeem van energiebanen, de meridianen. De kracht van Zen en daardoor de massage komt uit de geest die in zichzelf rust. De rust ontstaat uit stilte en in de stilte ervaart men de ruimte. Zichzelf in de rust ervaren geeft de mogelijkheid om op weg te gaan en de eigen gewoonte patronen te erkennen en vervolgens los te laten. Het is een begeleiding om mensen bij het gevoelscentrum te brengen, om vanuit de eigen wil te kunnen leven.

Dit proces ontvouwt zich vanuit het vermogen om te kunnen waarnemen. Waarnemen is luisteren, luisteren vanuit het gevoel, het Hara in Japans. Het Hara kan beschouwd worden als een energetische klankschaal die in de buik net onder de navel zit. Wordt men door een impuls geraakt komt deze klankschaal door trillingen in beweging. Het waarnemen ervan is oefenen en om steeds zuiverder te kunnen waarnemen is er een begeleider nodig die ervoor zorgt dat de aandacht naar de buik kan dalen en minder in het hoofd zit. Dit proces brengt de balans van lichaam, geest en ziel in harmonie en spreekt het zelfgenezende vermogen van de mens aan. Het is een uitnodiging om dieper te dalen in het lichaam en de stilte en rust van het centrum te ervaren en de vreugde van het kern.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties