1940
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Eeuwen: | 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw |
| Decennia: | 1930-1939 · 1940-1949 · 1950-1959 |
| Jaren: | < · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · > |
|
||||||||||||||||||||||||
| Kalender van 1940 |
Inhoud |
[bewerken] Tweede Wereldoorlog
[bewerken] Gebeurtenissen
- januari
- 8 - De eerste Noorder Rondritten wordt gewonnen door de Groninger Gerrit Duiker.
- 30 - De zesde Elfstedentocht wordt verreden.
- In het besneeuwde Nederland heerst een nieuwe rage: ski-Jöring. Iemand laat zich op ski's laat zich trekken door een auto. Op een krantenfoto beoefent prins Bernhard de nieuwe sport.
- februari
- 5 - De Nederlandse regering ontslaat de opperbevelhebber generaal Izaäk Reijnders. Deze legt op 6 februari zijn functie neer en wordt opgevolgd door generaal Henri Winkelman.
- maart
- 3 - Pete Seeger ontmoet Woody Guthrie op een avond georganiseerd ter ondersteuning van de arme boerenknechten in Californië, naar aanleiding van het boek 'Grapes of Wrath' van John Steinbeck, dat net is uitgekomen en inmiddels is verfilmd. Volgens Alan Lomax, die ook aanwezig is, ontstaat op die avond de moderne folkmuziek.
- Verschijning in Nederland van het eerste nummer van een blad voor homoseksuelen: Levensrecht.
- april
- 9 - Duitsland valt Denemarken en Noorwegen binnen. De Denen bieden geen weerstand, de Noren wel.
- mei
- 10 - Duitse troepen vallen Nederland, België en Luxemburg binnen. Hierdoor raken ook deze landen betrokken bij de Tweede Wereldoorlog.
- 11 - 02.00 uur. Begin Duitse aanval op de Grebbeberg.
- 11 - In de nacht van 10 op 11 mei wordt het Fort Eben-Emael België ingenomen door Duitse troepen die met zweefvliegtuigen landen.
- 13 - Koningin Wilhelmina wijkt samen met het Nederlandse kabinet uit naar Londen.
- 14 - Duitse Bommenwerpers boven Rotterdam voeren omstreeks 13.30 uur het Bombardement op Rotterdam uit.
- 15 - De Nederlandse strijdkrachten (in Nederland) geven zich over, met uitzondering van die in Zeeland.
- 15 - De CPN besluit om zich tot ondergrondse verzetsorganisatie om te vormen, de eerste verzetsorganisatie in Nederland.
- 15 - Bernardus IJzerdraat verspreidt in Rotterdam een oproep om verzet tegen de Duitse bezetting te plegen, dit is het begin van de verzetsgroep De Geuzen.
- 15 - De linkse schrijver Menno ter Braak pleegt zelfmoord door een combinatie van een slaapmiddel en een injectie, toegediend door zijn broer, omdat hij weinig goeds van de Duitsers te verwachten heeft.
- 19 - De Oostenrijkse nazileider Arthur Seyss-Inquart wordt benoemd tot Rijkscommissaris voor de bezette Nederlanden.
- 23 - Duitse troepen bereiken Boulogne en Het Kanaal.
- 23-28 - De Leieslag, de enige echte slag tussen het Belgische en Duitse Leger vindt plaats.
- 25 - op het Kasteel van Wijnendale vindt een bespreking plaats van Koning Leopold III met premier Hubert Pierlot en drie andere ministers. De vorst weigert met de regering het land te verlaten en deelt de ministers mee dat hij bij zijn troepen blijft.
- 28 - Het Belgische leger capituleert. Koning Leopold III weigert de regering te volgen naar Frankrijk, en blijft bij zijn troepen.
- 29 - Arthur Seyss-Inquart wordt in Den Haag geïnstalleerd als rijkscommisarris van Nederland.
- 30 - Het binnenvaartschip Rhenus 127, dat met enkele duizenden Belgische krijgsgevangenen op weg is naar Duitsland, loopt op het Hollandsch Diep bij Willemstad op een mijn en zinkt. Meer dan 200 mannen verdrinken.
- 31 In Limoges spreekt de Belgische eerste minister Hubert Pierlot het parlement toe. Hij ontneemt koning Leopold alle bevoegdheden.
- juni
- 1 tot 2 - Operatie Dynamo. Britten trekken zich terug. Evacuatie uit Duinkerken.
- 10 - Italië verklaart de oorlog aan de geallieerden.
- 14 - Spanje bezet de internationale zone Tanger.
- 17 - In Litouwen komt een pro-Russische regering aan de macht, die Moskou "verzoekt om te mogen worden opgenomen in de Sovjet-Unie". Het verzoek wordt ingewilligd.
- 22 - Frankrijk wordt gedwongen wapenstilstand met Duitsland te tekenen.
- 25 - De Nederlandse onderzeeboot O 13 wordt officieel als vermist beschouwd nadat het schip niet terugkwam van een patrouille op de Noordzee.
- 27 - Het communistische Volksdagblad wordt als eerste Nederlandse krant door de Duitsers verboden, nadat het zich de vorige dag niet aan de censuurvoorschriften had gehouden.
- 29 - Een aantal Nederlanders protesteert zwijgend tegen de "nieuwe orde" door op de verjaardag van prins Bernhard een witte anjer te dragen.
- Engelse troepen vallen Italiaanse strijdkrachten in Noord-Afrika aan.
- juli
- 7 - Verkiezingen in Mexico: Manuel Ávila Camacho van de zittende Partij van de Mexicaanse Revolutie (PRM) van de rechtse kandidaat Juan Andrew Almazán na grootschalige fraude, met de goedkeuring van president Lázaro Cárdenas en de Amerikaanse regering, bevreesd voor Almazáns banden met Amerikaanse fascisten.
- 10 - Begin van de Slag om Engeland, (Battle of Britain): Duitse bombardementen op Engeland, strijd tussen Engeland en Duitsland om controle van het luchtruim.
- 20 - De NSB'er Meinoud Rost van Tonningen neemt als 'Kommissar für die marxistischen Parteien' het gebouw van De Arbeiderspers in bezit. Directeur Y.G. van der Veen pleegt zelfmoord.
- 25 - Frans Goedhart begint met de 'Nieuwsbrief van Pieter 't Hoen', later voortgezet als de illegale krant Het Parool.
- 28 - Radio Oranje begint zijn uitzendingen.
- augustus
- 1 - Jan Broeksz treedt af als voorzitter van de VARA omdat hij niet wenst mee te werken aan de plannen van 'Kommissar für die marxistischen Parteien' Meinoud Rost van Tonningen.
- 3 - In Londen verschijnt het eerste nummer van Vrij Nederland.
- 13 - Begin van de 'Operatie Adelaar' door de Duitse Luftwaffe in het Britse luchtruim.
- ? - De eerste ondergrondse publicatie verschijnt, nl. het pamflet Vrede door revolutie van de communisten.
- 26 - In Waalwijk wordt voetbalclub RKC (Rooms Katholieke Combinatie) opgericht.
- 31 - Eerste uitgave van Vrij Nederland.
- september
- 11 - NSB-leider Mussert belast onder Duitse druk Henk Feldmeijer met de oprichting en de leiding van een Nederlandsche SS.
- Japanse troepen bezetten Indochina.
- 13 - Italiaanse troepen vallen vanuit Libië Egypte binnen: het Midden-Oosten wordt betrokken in de Tweede Wereldoorlog.
- 27 - Josukè, Ciano en Von Ribbentrop sluiten het Driemogendhedenpact.
- oktober
- 23 - Ontmoeting tussen Hitler en de Spaanse generaal Franco te Hendaye (Frankrijk).
- ? - Het eerste nummer van het Haagse communistische verzetsblad De Vonk verschijnt.
- november
- 1 - het Japans slagschip Musashi wordt op de scheepswerf van Nagasaki in alle stilte te water gelaten. De Musashi was het grootste slagschip ooit gebouwd. Ze was 263 meter lang, 71.659 ton zwaar en had de grootste kanonnen ooit op een schip gemonteerd (de negen kanonnen hadden een diameter van 46 cm met een bereik van 41.000 meter en wogen 2200 ton per stuk).
- 4 - Spanje annexeert de internationale zone van Tanger, die het op 14 juni 1940 bezet heeft.
- 5 - Roosevelt wordt voor de derde achtereenvolgende keer gekozen tot president van de Verenigde Staten.
- 7 - De Tacoma Narrows Bridge stort in. Alleen een hond kwam om.
- 8 - De Nederlandse onderzeeboot O 22 wordt officieel als vermist beschouwt toen zij niet terugkeerde van een patrouille voor de Noorse kust.
- 11 - De Engelse Middellandse Zeevloot brengt drie van de zes Italiaanse slagschepen tot zinken. De Italiaanse vloot is in feite uitgeschakeld.
- ? - Het eerste nummer van het landelijke communistische blad De Waarheid verschijnt.
- 26 - In een rede voor een stampvolle aula houdt de Leidse hoogleraar Cleveringa een vlammende protesttoespraak tegen het ontslag van de Joodse hoogleraren.
- december
- 7 - Duitsland begint de Blitz op Londen. Gedurende de aanhoudende bombardementen schuilen 177.000 mensen vele weken lang in de ondergrondse stations van de underground. 30.000 mensen worden gedood, 100.000 huizen en een derde deel van Londen worden vernield, vooral in de wijk East End.
- 23 - Winston Churchill richt zich in een radio-rede rechtstreeks tot het Italiaanse volk en houdt hen voor dat Mussolini hen in een oorlog met Groot-Brittannië dreigt te storten, terwijl er traditioneel hechte vriendschapsbanden tussen beide landen bestaan.
[bewerken] Muziek
- Lou Bandy: Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan?
[bewerken] Geboren
- januari
- 4 - Pim de la Parra, Surinaams/Nederlands filmregisseur
- 4 - Gao Xingjian, Chinees schrijver en Nobelprijswinnaar
- 6 - Van McCoy, Amerikaans discoproducer ("The Hustle") (overleden 1979)
- 7 - Teun Koolhaas, Nederlands architect en stedenbouwkundige (overleden 2007)
- 14 - Elaine Cancilla Orbach, Amerikaans musicalactrice (overleden 2009)
- 17 - Leighton Rees, Welsh darter (overleden 2003)
- 18 - Pedro Rodriguez, Mexicaans Formule 1-coureur (overleden 1971)
- 22 - John Hurt, Brits acteur
- 25 - Jozef Slagveer, Surinaams journalist (overleden 1982)
- 26 - Allan Li Fo Sjoe, Surinaams politicus en bestuurder
- februari
- 2 - David Jason, Brits acteur ("Frost")
- 3 - Marijke Merckens, Nederlands zangeres en actrice
- 5 - Barry Hoban, Brits wielrenner
- 9 - Willem Vermandere, Vlaams zanger, beeldhouwer ("Blanche en zijn Peird")
- 10 - Kenny Rankin, Amerikaans jazzzanger en-componist (overleden 2009)
- 13 - Bram Peper, Nederlands politicus (PvdA), burgemeester van Rotterdam en minister van Binnenlandse Zaken
- 18 - Fabrizio De André, Italiaans zanger en liedjesschrijver (overleden 1999)
- 19 - Saparmurat Niazov, Turkmeens president-dictator (overleden 2006)
- 19 - Smokey Robinson, Amerikaans zanger
- 20 - Elles Berger, Nederlands radio- en televisiepresentatrice
- 23 - Peter Fonda, Amerikaans acteur en regisseur ("Easy Rider")
- 24 - Denis Law, Schots voetballer
- 28 - Mario Andretti, Amerikaans autocoureur
- 29 - Sonja Barend, Nederlands tv-presentatrice
- 29 - Bartholomeus I, patriarch van Constantinopel
- maart
- 1 - David Broome, Brits springruiter
- 2 - Lothar de Maizière, (Oost-) Duits politicus
- 3 - Jan Jiskoot, Nederlands zwemmer
- 4 - Ida Bons, Nederlands actrice
- 5 - Graham McRae, Nieuw-Zeelands autocoureur
- 6 - Philippe Amaury, Frans uitgever en mediamagnaat (overleden 2006)
- 6 - Gerard Cox, Nederlands zanger en acteur ("'t Is weer voorbij die mooie zomer")
- 7 - Daniel J. Travanti, Amerikaans acteur
- 8 - Theo Laseroms, Nederlands voetballer (overleden 1991)
- 10 - Chuck Norris, Amerikaans acteur
- 12 - Al Jarreau, Amerikaans zanger
- 16 - Bernardo Bertolucci, Italiaans filmregisseur ("Novecento")
- 16 - Jan Pronk, Nederlands politicus (PvdA) en minister
- 16 - Keith Rowe, Brits gitarist
- 19 - John van de Rest, Nederlands regisseur, scenarioschrijver en producent
- 24 - Krijn Torringa, Nederlands presentator (overleden 2006)
- 25 - Mina, Italiaans zangeres
- 26 - James Caan, Amerikaans acteur (Sonny in "The Godfather")
- 26 - Nancy Pelosi, Amerikaans politica
- 31 - Freddy Derby, Surinaams politicus en vakbondsleider (overleden 2001)
- april
- 2 - Mike Hailwood, Brits motor- en autocoureur (overleden 1981)
- 4 - Robby Müller, Nederlands cameraman
- 11 - Władysław Komar, Pools kogelstoter en Olympisch kampioen (overleden 1998)
- 12 - Herbie Hancock, Amerikaans jazzpianist
- 16 - Margaretha II, koningin van Denemarken
- 18 - Nouchka van Brakel, Nederlands regisseuse
- 20 - Jan Cremer, Nederlands schrijver ("Ik, Jan Cremer")
- 24 - Jos Bergman, Nederlands schilder en acteur
- 25 - Al Pacino, Amerikaans acteur
- 25 - Guillermo Thorndike, Peruviaans schrijver en journalist (overleden 2009)
- 26 - Giorgio Moroder, Italiaans zanger en componist
- 30 - Jeroen Brouwers, Nederlands schrijver
- mei
- 3 - Clemens Westerhof, Nederlands voetbaltrainer
- 4 - Robin Cook, Amerikaans schrijver van medische thrillers
- 6 - Vito Taccone, Italiaans wielrenner (overleden 2007)
- 8 - Peter Benchley, Amerikaans schrijver (overleden 2006)
- 8 - Ricky Nelson, Amerikaans zanger (overleden 1985)
- 11 - Frans Molenaar, Nederlands couturier
- 19 - Jan Janssen, Nederlands wielrenner, winnaar Ronde van Frankrijk 1968
- 21 - Solomon Burke, Amerikaans soulzanger
- 24 - Christoph Wolff, Duitse muziektheoreticus
- 28 - Henk Bakker sr., Nederlands koopman en politicus (overleden 2008)
- 28 - Hans Dulfer, Nederlands saxofonist
- juni
- 1 - Kip Thorne, Amerikaans natuurkundige
- 3 - Martin Fitzmaurice, Engels mastercaller bij het darten
- 7 - Tom Jones, Brits zanger
- 8 - Nancy Sinatra, Amerikaans zangeres ("These Boots Are Made For Walkin'")
- 10 - Peter Ryan, Canadees autocoureur (overleden 1962)
- 15 - Ken Fletcher, Australisch tennisser (overleden 2006)
- 15 - Mosje Temming, Nederlands voetballer (overleden 2008)
- 16 - Hans Dorrestijn, Nederlands cabaretier en schrijver
- 20 - John Mahoney, Engels-Amerikaans acteur
- 23 - Wilma Rudolph, Amerikaans atlete en olympisch (overleden 1994)
- 28 - Muhammad Yunus, Bengalees econoom en bankier, winnaar Nobelprijs voor de Vrede 2006
- 29 - Louise Groenman, Nederlands politica
- juli
- 3 - Lamar Alexander, Amerikaans politicus
- 3 - Jerzy Buzek, Pools universitair docent en politicus
- 3 - Peer Raben, Duits componist (overleden 2007)
- 4 - Tonny Eyk, Nederlands pianist en componist
- 7 - Ringo Starr, Brits drummer van The Beatles
- 13 - Patrick Stewart, Brits acteur
- 13 - Jaak Van Assche, Vlaams acteur
- 15 - John Jansen van Galen, Nederlands journalist
- 27 - Sjoukje Hooymaayer, Nederlands actrice
- augustus
- 2 - Will Tura, Vlaams zanger
- 3 - Martin Sheen, Amerikaans acteur
- 4 - Abdurrahman Wahid, vierde president van Indonesië
- 4 - Timi Yuro, Amerikaans zangeres (overleden 2004)
- 7 - Jean-Luc Dehaene, premier van België
- 11 - Jose Zubiri jr., Filipijns politicus
- 18 - Jan Weeteling, Nederlands zwemmer
- 23 - Vicki Brown, Brits zangeres (overleden 1991)
- 24 - Richard Biegenwald, Amerikaans moordenaar (overleden 2008)
- 26 - Don LaFontaine, Amerikaans stemacteur (overleden 2008)
- 28 - Siepie de Jong, Nederlands burgemeester van de Nederlandse gemeente Leek
- 29 - Wim Ruska, Nederlands judoka
- september
- 1 - Václav Mareš, Tsjechisch acteur (overleden 2009)
- 5 - Raquel Welch, Amerikaans actrice
- 9 - Hans van Doorneveld, Nederlands voetballer en voetbalcoach (overleden 2008)
- 11 - Brian De Palma, filmregisseur
- 12 - Linda Gray, Amerikaans actrice
- 14 - Leo Ferrier, Nederlands-Surinaams schrijver (overleden 2006)
- 18 - Frankie Avalon, Amerikaans acteur en rock-'n-roll-zanger
- 19 - Bill Medley, zanger van de Righteous Brothers
- 23 - Hans Couzy, Nederlands luitenant-generaal
- 23 - Brûni Heinke, Nederlands actrice
- 26 - Wim Mager, Nederlands ondernemer, oprichter Apenheul (overleden 2008)
- 27 - Benoni Beheyt, Belgisch wielrenner
- 27 - Rudolph Moshammer, Duits modeontwerper (overleden 2005)
- 30 - Dewey Martin, Canadees drummer (overleden 2009)
- oktober
- 5 - Álvaro Bardón, Chileens neo-liberaal econoom (overleden 2009)
- 8 - Paco Moncayo, Ecuadoraans politicus en generaal
- 9 - John Lennon, Brits muzikant van onder meer The Beatles (vermoord in 1980)
- 14 - Sir Cliff Richard, Brits zanger
- 21 - Anne Wil Blankers, Nederlands actrice
- 21 - Manfred Mann, Brits zanger
- 23 - Fred Marsden, drummer van de Engelse band Gerry & the Pacemakers (overleden 2006)
- 23 - Pelé, Braziliaans voetballer
- 24 - Giacomo Bulgarelli, Italiaans voetballer (overleden 2009)
- 31 - Marga van Arnhem, Nederlands radio- en televisie-presentatrice (overleden 1997)
- november
- 7 - Klaas Nuninga, Nederlands voetballer en sportbestuurder
- 12 - Ria Lubbers, echtgenote van Ruud Lubbers
- 13 - Joan Haanappel, Nederlands kunstschaatsster
- 13 - Tim Visterin, Vlaams cabaretier, zanger en muziekuitgever
- 16 - Dick Poons, Nederlands dichter-zanger en programmamaker (overleden 2009)
- 18 - Peter Delahay, Nederlands astroloog
- 19 - Bé Lutken , Nederlands politiefunctionaris
- 20 - Chiem van Houweninge, Nederlands acteur en schrijver van televisieseries
- 21 - Henk Jurriaans, Nederlands kunstenaar en psycholoog (overleden 2005)
- 22 - Frank Duval, Duits zanger en componist
- 22 - Terry Gilliam, Amerikaans regisseur en lid van het Monty Python-team
- 22 - Davey Graham, Engels gitarist (overleden 2008)
- 24 - Romeo Jalosjos, Filipijns politicus
- 25 - Jan Jongbloed, Nederlands voetbalkeeper
- 25 - Percy Sledge, Amerikaans soulzanger ("When a man loves a woman")
- 27 - Bruce Lee, oosters vechtsport-acteur (overleden 1973)
- 29 - Denny Doherty, Amerikaans zanger van de groep The Mamas and the Papas (overleden 2007)
- december
- 1 - Richard Pryor, Amerikaans acteur en komiek (overleden 2005)
- 3 - Tony Mordente, Amerikaans televisieregisseur
- 4 - Trudi Guda, Surinaams dichter en cultureel antropologe
- 9 - Leonella Sgorbati, Italiaans religieus (non, vermoord, overleden 2006)
- 12 - Dionne Warwick, Amerikaans zangeres
- 14 - Mient Jan Faber, Nederlands vredesactivist en secretaris van het IKV
- 16 - Saimin Redjosentono, Surinaams politicus
- 19 - Joep Coppens, Nederlands beeldend kunstenaar
- 21 - Frank Zappa, Amerikaans rockmusicus en componist (overleden 1993)
- 25 - Frans Moor, Nederlands politicus (overleden 2008)
- 26 - Harmen Siezen, Nederlands nieuwslezer van het NOS-journaal
- 26 - Phil Spector, Amerikaans muziekproducent
- 29 - Peter Koelewijn, Nederlands producer en zanger ("Kom van dat dak af")
- 29 - Jos Verstraeten, Vlaams priester
- datum onbekend
- Somporn Saekhow, Thais apentrainer (overleden 2002)
[bewerken] Overleden
- januari
- 8 - Jef Toune (52), Belgisch kunstenaar
- 27 - Isaak Babel (45), Russisch auteur
- maart
- 11 - Edgardo Mortara, Italiaans-joods persoon
- 12 - Lodewijk Orione (67), Italiaans priester, ordestichter en heilige
- 14 - Flori Van Acker (81), Vlaams kunstschilder
- 26 - Spiridon Louis (67), Grieks marathonloper en Olympisch kampioen (1896)
- mei
- 14 - E. du Perron (40), Nederlands dichter en schrijver
- 15 - Menno ter Braak (38), Nederlands schrijver
- 16 - Jacques Goudstikker (42), Nederlands kunsthandelaar
- 23 - Andrej Rimski-Korsakov (61), Russisch musicoloog
- juni
- 21 - Hendrik Marsman (40), Nederlands dichter
- 21 - Édouard Vuillard (71), Frans kunstschilder
- 29 - Paul Klee (60), Duits/Zwitsers kunstschilder
- augustus
- 16 - Henri Desgrange (75), Frans organisator van de Tour de France
- 21 - Leon Trotski (60), Russisch revolutionair en politicus
- 24 - Paul Nipkow (80), Duits uitvinder en televisiepionier
- 29 - Arthur De Greef (78), Belgisch componist en pianist
- 30 - Joseph John Thomson (83), Brits natuurkundige
- september
- 27 - Walter Benjamin (48), Duits filosoof en socioloog
- november
- 9 - Neville Chamberlain (71),Brits premier van 1937 tot 1940
- 10 - Michael Staksrud (32), Noors schaatser
- 11 - Karel Frederik Wenckebach (76), Nederlands hoogleraar geneeskunde
- 19 - Bob Glendenning (52), Engels voetballer en trainer
- december
- 5 - Jan Kubelík (60), Tsjechisch violist en componist
- 18 - Gé Bohlander (45), Nederlands waterpoloër
- 19 - Kyösti Kallio (67), vierde president van Finland
| Voor meer mediabestanden zie de categorie 1940 van Wikimedia Commons. |