24 mei

24 mei is de 144ste dag van het jaar (145ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 221 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1883 - Opening van de Brooklyn Bridge in New York City in de Verenigde Staten.
  • 1958 - Martin Schröder richt een Nederlandse luchtvaartmaatschappij op. Eerst Martin's Air Charter geheten wordt deze later omgedoopt tot Martinair.
  • 1998 - De NS-treindienst Almelo - Mariënberg wordt overgenomen door Busmaatschappij Oostnet (thans: Connexxion).
  • 2001 - Er vallen 23 doden bij een bruiloftsfeest in Tel Aviv doordat de dansvloer op de derde verdieping het begeeft.
  • 2006 - Connexxion krijgt het busvervoer in noord en zuidwest Friesland.
  • 2008 - Opening van Bengaluru International Airport, het nieuwe vliegveld van Bangalore, India.

•  Kunst & cultuur
  • 1956 - Het eerste Eurovisiesongfestival vindt plaats, met slechts 7 deelnemers. Zwitserland wint.
  • 2008 - De finale van het 53ste Eurovisiesongfestival in Servië vindt plaats en wordt gewonnen door de Russische zanger Dima Bilan.

•  Media
  • 1958 - United Press en International News Service fuseren tot United Press International (UPI).

•  Oorlog
  • 1370 - Het Verdrag van Stralsund maakt een eind aan de oorlog tussen Denemarken en de Hanze.
  • 1915 - Italië verklaart de Oostenrijk-Hongaarse Dubbelmonarchie de oorlog.
  • 1918 - Amerikaanse troepen arriveren in Noord-Frankrijk.
  • 1943 - Josef Mengele wordt hoofdofficier-arts in Auschwitz.
  • 1943 - Admiraal Karl Dönitz laat de onderzeebootoorlog in de Noord-Atlantische Oceaan afbreken wegens de hoge eigen verliezen.

•  Politiek
  • 1621 - Louise de Coligny wordt bijgezet in het familiegraf van de Oranje-Nassaus in de Nieuwe Kerk in Delft.
  • 1626 - Peter Minuit koopt Manhattan van de Indianen.
  • 1921 - De Belgische regering verleent het stakingsrecht aan de vakbonden.
  • 1961 - Cyprus wordt lid van de Raad van Europa
  • 1975 - Nederland besluit als eerste Europees NAVO-land tot de aanschaf van F-16 jachtvliegtuigen.
  • 1992 - In Thailand treedt de regering van generaal Suchinda Kraprayoon af.
  • 1993 - Eritrea wordt onafhankelijk van Ethiopië.
  • 2002 - George W. Bush en Vladimir Poetin tekenen een ontwapeningsakkoord.
  • 2003 - Carlos Menem trekt zich terug uit de Argentijnse presidentsverkiezingen, waardoor Néstor Kirchner de enig overgebleven kandidaat is.
  • 2012 - De Nederlandse Tweede Kamer stemt in met het ESM-verdrag.

•  Religie
  • 1889 - Paus Leo XIII benoemt zeven nieuwe kardinalen, onder wie de Belgische aartsbisschop van Mechelen Petrus Lambertus Goossens.
  • 1953 - Encycliek Doctor Mellifluus van Paus Pius XII over Sint Bernard van Clairvaux.
  • 1976 - Paus Paulus VI benoemt 21 nieuwe kardinalen.
  • 1993 - Moord op de Mexicaanse kardinaal Juan Jesús Posadas Ocampo in zijn auto op het vliegveld van Guadalajara

•  Sport
  • 1927 - Oprichting van de Chileense voetbalclub Universidad de Chile.
  • 1988 - Het Nederlands voetbalelftal hapert in de aanloop naar het EK voetbal 1988. Bulgarije is in De Kuip met 2-1 te sterk in een oefeninterland.
  • 1995 - AFC Ajax wint de Champions League. In de finale in Wenen is de Nederlandse voetbalclub met 1-0 te sterk voor het Italiaanse AC Milan.
  • 2000 - Real Madrid wint de Champions League. In de finale in Parijs is de Spaanse voetbalclub met 3-0 te sterk voor het eveneens Spaanse Valencia.
  • 2001 - De 15-jarige Sherpa Temba Tsheri bereikt als jongste mens ooit de top van de Mount Everest.
  • 2002 - Thomas Rupprath scherpt in Warendorf het Europees record op de 100 meter vlinderslag aan tot 51,88.
  • 2007 - Erik Zabel biecht op vlak voor de Tour de France van 1996 EPO te hebben gebruikt.

•  Wetenschap en technologie
  • 1595 - De eerste gedrukte catalogus van een institutionele bibliotheek, de Nomenclator van de Universiteitsbibliotheek Leiden, verschijnt.
  • 1844 - Het eerste telegram ooit wordt door Samuel Morse van Baltimore naar Washington D.C. verstuurd, met als inhoud: "What hath God wrought?".
  • 1892 - Octrooiaanvraag van Thomas Alva Edison op de elektrische spoorweg.
  • 1911 - In Nederland wordt de eerste vogel van een vogelringetje voorzien.
  • 1939 - Het Nationaal park Hartz Mountains wordt opgericht.
  • 1940 - Igor Sikorsky voert de eerste succesvolle vlucht uit met een helikopter met 1 rotor.
  • 1960 - De PTT verricht in Nederland de miljoenste telefoonaansluiting.
  • 1962 - De Mercury MA-7 wordt gelanceerd vanaf Cape Canaveral.
  • 1968 - De elektrische witkar van provo Luud Schimmelpennink maakt zijn eerste rit in Amsterdam.
  • 1993 - Microsoft introduceert Windows NT.

Geboren

koningin Victoria
geboren in 1819

Suzanne Lenglen
geboren in 1899

Lilli Palmer
geboren in 1914

Svend Auken
geboren in 1943

Patti LaBelle
geboren in 1944

• 1494 - Jacopo da Pontormo, Florentijns kunstschilder (overleden 1557)
• 1671 - Gian Gastone de' Medici, groothertog van Toscane (overleden 1737)
• 1686 - Gabriel Fahrenheit, Duits natuurkundige (overleden 1736)
• 1743 - Jean-Paul Marat, Frans revolutionair (overleden 1793)
• 1751 - Karel Emanuel IV, koning van Sardinië (overleden 1819)
• 1819 - Koningin Victoria, Brits vorstin (overleden 1901)
• 1858 - Johan Braakensiek, Nederlands politiek tekenaar (overleden 1940)
• 1858 - Emiel Lauwers, Belgisch arts en Vlaams Beweger (overleden 1921)
• 1864 - Louis Cohen, Nederlands socialist (overleden 1933)
• 1866 - Jóhann Magnús Bjarnason, IJslands schrijver (overleden 1945)
• 1868 - Charles Taylor, Amerikaans uitvinder en luchtvaartpionier (overleden 1956)
• 1876 - Maurilio Fossati, Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Turijn (overleden 1965)
• 1891 - Willem Hendrik Campagne, Surinaams onderwijzer en cultuurkenner (overleden 1973)
• 1899 - Suzanne Lenglen, Frans tennisster (overleden 1938)
• 1901 - Antoine Mazairac, Nederlands wielrenner (overleden 1966)
• 1901 - José Nasazzi, Uruguayaans voetballer (overleden 1968)
• 1903 - Fernando Paternoster, Argentijns voetballer en voetbalcoach (overleden 1967)
• 1913 - Willi Daume, Duits sportbestuurder (overleden 1996)
• 1913 - Peter Ellenshaw, Brits special effectontwerper (overleden 2007)
• 1914 - John Braspennincx, Nederlands wielrenner (overleden 2008)
• 1914 - Lilli Palmer, Duits actrice (overleden 1986)
• 1919 - Leo van Heijningen, Nederlands advocaat en publicist (overleden 2008)
• 1925 - Mai Zetterling, Zweeds actrice en filmregisseur (overleden 1994)
• 1931 - Michael Lonsdale, Frans acteur
• 1937 - Archie Shepp, Amerikaans jazzmuzikant
• 1938 - Jeu Sprengers, Nederlands sportbestuurder en voorzitter KNVB (overleden 2008)
• 1939 - Gert Schutte, Nederlands ambtenaar en politicus
• 1940 - Joseph Brodsky, Russisch-Amerikaans dichter (overleden 1996)
• 1941 - Bob Dylan, Amerikaans zanger
• 1942 - Hannu Mikkola, Fins rallyrijder
• 1943 - Svend Auken, Deens politicus (overleden 2009)
• 1943 - Gary Burghoff, Amerikaans acteur
• 1944 - Patti LaBelle, Amerikaans zangeres
• 1945 - Priscilla Presley, Amerikaans actrice en echtgenote van Elvis Presley
• 1946 - Irena Szewińska, Pools atlete
• 1948 - Sacha Bulthuis, Nederlands actrice (overleden 2009)
• 1948 - Ernst Jansz, Nederlands zanger en tekstschrijver, onder meer bij Doe Maar
• 1949 - Jim Broadbent, Brits acteur
• 1953 - Alfred Molina, Brits acteur
• 1954 - Kamiel Vanhole, Vlaams (toneel)schrijver, scenarioschrijver, vertaler en (vredes)activist (overleden 2008)
• 1960 - Patrick Bonner, Iers voetbaldoelman
• 1960 - Kristin Scott Thomas, Brits actrice
• 1963 - Kathy Leander, Zwitsers zangeres
• 1964 - Markku Kanerva, Fins voetballer en voetbalcoach
• 1964 - Adrian Moorhouse, Brits zwemmer
• 1964 - Griselda Visser, Nederlands sportjournaliste
• 1965 - Kees van Amstel, Nederlands columnist en cabaretier
• 1966 - Éric Cantona, Frans voetballer
• 1967 - Joost Buitenweg, Nederlands acteur
• 1967 - Heavy D, Amerikaans rapper (overleden 2011)
• 1969 - Rich Robinson, Amerikaans gitarist (The Black Crowes)
• 1970 - Bo Hamburger, Deens wielrenner
• 1972 - Valerie Zwikker, Nederlands tv-presentatrice
• 1973 - Jill Johnson, Zweeds zangeres
• 1973 - Steffen Kjærgaard, Noors wielrenner
• 1973 - Kevin Livingston, Amerikaans wielrenner
• 1973 - Roeslana Lyzjytsjko, Oekraïens zangeres en politica
• 1973 - Peter Heine Nielsen, Deens schaker
• 1973 - Vladimír Šmicer, Tsjechisch voetballer
• 1974 - María Vento-Kabchi, Venezolaans tennisster
• 1977 - Tamarine Tanasugarn, Thais tennisster
• 1977 - Kym Valentine, Australisch actrice
• 1979 - Natalja Nazarova, Russisch atlete
• 1980 - Cecilia Cheung, Chinees zangeres en actrice
• 1981 - Michael Gspurning, Oostenrijks voetballer
• 1982 - DaMarcus Beasley, Amerikaans voetballer
• 1982 - Víctor Bernárdez, Hondurees voetballer
• 1983 - Thomas Felten, Nederlands zwemmer
• 1983 - Matthew Lloyd, Australisch wielrenner
• 1984 - Fabio Fognini, Italiaans tennisser
• 1985 - Tayliah Zimmer, Australisch zwemster
• 1986 - Anthony Arandia, Vlaams acteur
• 1989 - Tara Correa-McMullen, Amerikaans actrice (overleden 2005)
• 1989 - Adel Taarabt, Marokkaans voetballer
• 1989 - Tina Weirather, Liechtensteins alpineskiester
• 1990 - Jasmijn Vriethoff, Nederlands actrice
• 1992 - Ruben Ligeon, Nederlands voetballer
• 1994 - Cayden Boyd, Amerikaans acteur
• 1995 - Joseph Wenzel, erfprins van Liechtenstein

Overleden

• 1153 - David I van Schotland (69), koning van Schotland
• 1408 - Taejo van Joseon (72), stichter van de Koreaanse Joseondynastie
• 1511 - Francesco Alidosi ±(51), Italiaans kardinaal
• 1543 - Nicolaas Copernicus (70), Pruisisch astronoom
• 1739 - Koning Narendra Simha van Kandy op Ceylon
• 1773 - Jan Zach (73), Tsjechisch componist en organist
• 1792 - Jakob Michael Reinhold Lenz (41), Duits schrijver
• 1819 - Jan Hendrik van Kinsbergen (84), Nederlands zeeofficier
• 1838 - Marianne Kraus (73), Duits kunstschilder en hofdame
• 1848 - Annette von Droste-Hülshoff (51), Duits dichteres
• 1939 - Rafael Palma (64), Filipijns minister en senator
• 1953 - Cor Hermus (63), Nederlands acteur, toneelregisseur en -schrijver
• 1959 - John Foster Dulles (71), Amerikaans staatsman
• 1971 - Hendrik Sangster (78), Nederlands architect
• 1972 - Asta Nielsen (88), Deens actrice
• 1974 - Duke Ellington (75), Amerikaans jazzmusicus
• 1981 - Herbert Müller (41), Zwitsers autocoureur
• 1989 - Herwig Hensen (72), Vlaams dichter en schrijver
• 1990 - Dries van der Lof (70), Nederlands autocoureur
• 1990 - Julijans Vaivods (94), Lets kardinaal
• 1991 - Gene Clark (49), Amerikaans popmuzikant
• 1993 - Juan Jesús Posadas Ocampo (66), Mexicaans kardinaal-aartsbisschop van Guadalajara
• 1995 - Harold Wilson (79), Brits minister-president
• 1996 - Roland Varno (88), Amerikaans acteur van Nederlandse afkomst
• 2001 - Javier Urruticoechea (48), Spaans voetballer
• 2002 - Bob Van Bael (77), Belgisch televisiemaker
• 2005 - Carl Amery (83), Duits schrijver
• 2005 - Arthur Haulot (91), Belgisch verzetsstrijder
• 2006 - Anderson Mazoka (63), Zambiaans politicus
• 2006 - Claude Piéplu (83), Frans acteur
• 2007 - Jo Röpcke (78), Vlaams filmrecensent en televisiepresentator
• 2008 - Rob Knox (18), Brits acteur
• 2008 - Isaac Lipschits (77), Nederlands politicoloog en geschiedkundige
• 2009 - Pierre Beek (54), Nederlands zanger en bassist
• 2009 - Jay Bennett (45), Amerikaans gitarist, instrumentalist, muziekproducent en singer-songwriter
• 2009 - Ella Snoep (82), Nederlands actrice
• 2010 - Paul Gray (38), Amerikaans muzikant (o.a. Slipknot)
• 2011 - Fulvio Cerofolini (82), Italiaans politicus
• 2011 - Abdias do Nascimento (97), Braziliaans politicus
• 2011 - Henny Moddejonge (84), Nederlands voetballer
• 2011 - Henny Thijssing-Boer (78), Nederlands schrijfster
• 2012 - Klaas Carel Faber (90), Nederlands oorlogsmisdadiger
• 2012 - Jacqueline Harpman (82), Belgisch schrijfster en psychoanalytica

Viering/herdenking

• Katholieke kalender:
  • Heiligen Donatiaan en Rogatiaan († 299)
  • Heilige Suzanna († 2e eeuw)
  • Heilige Johanna de Mirredraagster van Chusas († 1e eeuw)
  • Heilige Dagmar (van Denemarken) († 1212)
  • Zalige Louis Zéphirin Moreau († 1901)
  • Zalige Giovanni Boccardo († 1911)
  • Maria, hulp van de christenen (1815)
  • Wereldgebedsdag voor de Kerk van China

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1905 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 8,1 °C
• 1922 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 25,2 °C
• 1905 - Laagste minimumtemperatuur -0,4 °C
• 1922 - Hoogste maximumtemperatuur 33,6 °C
• 1924 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 11,8 m/s
• 1903 - Langste zonneschijnduur 16 uur
• 1983 - Langste neerslagduur 15,3 uur
• 1918 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 11,8 mm
• 1919 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 43 %

België

Dagrecords

• 1945 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 7,3 °C
• 1922 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 26,5 °C. Dit is de warmste dag ooit in de maand mei.
• 1905 - Laagste minimumtemperatuur 0,8 °C
• 1922 - Hoogste maximumtemperatuur 33 °C. Dit is de hoogste maximumtemperatuur ooit in de maand mei.
• 1900 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 23,6 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1922 - Temperatuurmaximum tot 34,6 °C in Gembloers, 36,5 °C in Leopoldsburg…

Bronnen, noten en/of referenties