Windows NT

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Microsoft Windows NT
Windows NT
Het startscherm zoals gezien in Windows 8.1
Het startscherm zoals gezien in Windows 8.1
Ontwikkelaar Microsoft
OS-familie Windows
Laatste uitgave Windows 8.1, Windows 8, Windows Phone 8, Xbox One
Laatste bètaversie Windows 8.1 Preview NT 6.3.9431 
(26 juni 2013)
Kerneltype MS-Hybride
Licentie Closed source (Microsoft EULA)
Status Actief
Website Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Informatica

Windows NT is de verzamelnaam voor de 32 en 64 bitsvarianten van het Windows en Xbox besturingssysteem van Microsoft. De letters NT staan voor "New Technology", omdat het besturingssysteem in tegenstelling tot de 'klassieke' Windows niet op MS-DOS gebaseerd is. In eerste instantie was het vooral bedoeld voor professioneel gebruik, pas met Windows XP is de 'professionele' lijn ook voor thuisgebruik bedoeld.

Benaming[bewerken]

De eerste benaming voor Windows NT zou gegeven zijn door Dave Cutler die de initialen "WNT" gebruikte als een variant op VMS. Het project was echter een vervolg op OS/2 en dus werd er vaak naar verwezen met de benaming "NT OS/2" voordat het werd vernoemd naar Windows. Een van de originele NT ontwikkelaars, Mark Lucovsky, zei dat de naam afkomstig was van de Intel i860 processor, waarop het systeem origineel was gericht. Deze droeg codenaam N10 ("N-Ten"). Verschillende documenten die later door Microsoft werden vrijgegeven, zoals een vraag-en-antwoord sessie met Bill Gates, opperde dat NT staat voor "New Technology" (Nieuwe Technologie) wat bedoeld was als een marketing term en geen achterliggende technische betekenis had.

Microsoft is sinds Windows 2000 gestopt met het vernoemen van Windows versies naar hun NT versienummer, maar vermeldt wel "Built on NT technology ("Ontwikkeld op NT technologie"). In latere versies is NT nog steeds weggelaten en wordt er in het versienummer naar verwezen.

Geschiedenis[bewerken]

Toen Microsoft stopte met de ontwikkeling aan OS/2, dat een besturingssysteem was van IBM in samenwerking met Microsoft, was al wel een deel van de code van de nieuwe OS/2 (versie 3) geschreven. De samenwerking tussen IBM en Microsoft viel uiteen rond de periode dat versie 1.3 ontwikkeld werd, toen IBM de volledige verantwoordelijkheid nam voor het project. Microsoft en IBM waren aanvankelijk overeengekomen dat IBM OS/2 2.0 zou ontwikkelen, terwijl Microsoft OS/2 3.0 zou ontwikkelen. Deze code heeft Microsoft gebruikt voor een totaal nieuw besturingssysteem, dat in 1993 uitkwam: Windows NT. De eerste uitgave van Windows NT was 3.1. In plaats van met 1.0 te beginnen, koos Microsoft ervoor hetzelfde versienummer te gebruiken als de gelijktijdige Windows 3.1. Bovendien was ook de GUI gelijk aan die van Windows 3.x. De volgende versie, Windows NT 3.5, kwam in 1994 uit en een jaar later volgde versie 3.51.

In 1996 werd Windows NT 4.0 op de markt gebracht, waarvan de GUI hetzelfde was als die van Windows 95. In de jaren die volgden werden geen nieuwe versies van Windows NT uitgebracht, maar wel een aantal updates, de zogeheten 'Service Packs'. In 2000 kwam Windows 2000 uit, eigenlijk Windows NT 5.0. Deze versie wordt ook wel beschouwd als de eerste echt stabiele Windows. In 2001 verscheen Windows NT 5.1, beter bekend als Windows XP (eXPerience). Met Windows XP verscheen de eerste versie van Windows NT die ook voor thuisgebruik bedoeld was. In 2003 volgde Windows Server 2003, alias Windows NT 5.2. Deze versie is eigenlijk de servereditie van Windows XP, die in tegenstelling tot eerdere versies van Windows NT geen server had met gelijke naam. In 2006 bracht men Windows FLP uit. Het is een beperkte uitgave die alleen in Amerika verkocht werd.

In 2007 is Windows NT 6.0 uitgekomen. De uiteindelijke naam van deze Windows NT is Windows Vista. Windows Vista was al sinds eind 2006 beschikbaar via een volume licentie. Op 22 oktober 2009 bracht Microsoft Windows 7 uit. Deze versie van Windows was een voortborduring op zijn voorganger en bracht diverse verbeteringen. Op 26 oktober 2012 kwam Windows 8 uit, waarmee een geheel nieuwe interface (Modern UI) wordt geïntroduceerd. Windows kan voortaan ook op ARM-apparaten (waaronder de Microsoft Surface) draaien. Windows Blue, een update voor Windows 8, wordt verwacht in 2013.

Een uitgebreider overzicht van de Windows NT-versies en eigenschappen staat onder het artikel Microsoft Windows.

Windows NT-versies
Versie Marketingnaam Edities Vrijgegeven datum Builds
NT 3.1 Windows NT 3.1 Workstation (wordt gewoon Windows NT genoemd), Advanced Server 27 juli 1993 528
NT 3.5 Windows NT 3.5 (Windows 3.5) Workstation, Server 21 september 1994 807
NT 3.51 Windows NT 3.51 (Windows 3.51) Workstation, Server 30 mei 1995 1057
NT 4.0 Windows NT 4.0 Workstation, Server, Server Enterprise Edition, Terminal Server, Embedded 29 juli 1996 1381
NT 5.0 Windows NT 5.0/Neptune/Odyssey (Windows 2000 BETAs), Windows 2000 Workstation, Professional, Server Family, Server, Advanced Server, Datacenter Server, Advanced/Datacenter Server Limited Edition, 64-bit Edition 17 februari 2000 2195
NT 5.1 Windows XP Home, Professional, 64-bit Edition (Itanium), Media Center (original, 2003, 2004 en 2005), Tablet PC (original en 2005), Starter, Embedded, Home N, Professional N 25 oktober 2001 2600
Windows Fundamentals for Legacy PCs N/A 8 juli 2006
NT 5.2 Windows XP 64-bit Edition Version 2003 (Itanium)[1] 28 maart 2003 3790
Windows Server 2003 Standard, Enterprise, Datacenter, Web, Storage, Small Business Server, Compute Cluster 24 april 2003
Windows XP Professional x64 Edition 25 april 2005
Windows Server 2003 R2 Standard, Enterprise, Datacenter, Web, Storage, Small Business Server, Compute Cluster 6 december 2005
Windows Home Server N/A 16 juli 2007
NT 6.0 Windows Vista Starter, Home Basic, Home Premium, Business, Enterprise, Ultimate, Home Basic N, Business N Zakelijk: 30 november 2006
Particulier: 30 januari 2007
6000 (RTM)
6001 (SP1)
6002 (SP2)
Windows Server 2008 Standard, Enterprise, Datacenter, Web, Storage, Small Business Server 27 februari 2008 6001 (RTM)
6002 (SP2)
NT 6.1 Windows 7 Starter, Home Basic, Home Premium, Professional, Enterprise, Ultimate[2] 22 oktober 2009 7600 (RTM)
7601 (SP1)
Windows Server 2008 R2 Standard, Enterprise, Datacenter, Web, Storage[3] 13 juli 2009
NT 6.2 Windows 8 Windows 8, Pro, Enterprise, RT 26 oktober 2012 9200
Windows Server 2012 Standard, Foundation, Datacenter, Essentials 4 september 2012
Windows Phone 8 29 oktober 2013 10521*
Xbox One Xbox One 22 november 2013 10785*
NT 6.3 Windows 8.1 Windows 8.1, Pro, Enterprise, RT 8.1 17 oktober 2013 9600
Windows Server 2012 R2 Standard, Foundation, Datacenter, Essentials
Windows Phone 8.1 April 2014 1xxxx
  • Laatste release, dit versienummer kan verschillen bij eerdere uitgaves of is verhoogd bij updates.

Kenmerken[bewerken]

Microsoft is bij het ontwerp van Windows NT van de volgende wensen uitgegaan:

  • Stabiel. Er werden geen compromissen aan de stabiliteit van het systeem gemaakt.
  • Overdraagbaar. Het systeem diende zo gemakkelijk mogelijk op andere computerarchitecturen overgezet te kunnen worden. Kenmerken hiervan zijn dat de kernel volledig in C geschreven was en dat er een hardwareabstractielaag aanwezig was.
  • Meerdere API's. Verscheidene API's waren tijdens de ontwikkeling van Windows NT in gebruik. Om de overstap naar Windows NT zo soepel mogelijk te laten verlopen werd het systeem uitgerust om verschillende API's te emuleren. Er werden drie API's geïmplementeerd: OS/2, POSIX en uiteraard Win32.

Voor wat betreft stabiliteit was Windows NT een grote stap voorwaarts vergeleken met andere besturingssystemen van Microsoft, die voordien uitgekomen waren. Dit komt onder andere doordat Windows NT van de grond af was gebouwd om gebruik te maken van de protected mode features van de Intel 386 en hogere architecturen, terwijl Windows 95 slechts zeer ten dele gebouwd was om hier het potentieel van te realiseren.

De redenen waarom Windows als instabiel werd ervaren en Microsoft een slechte naam kreeg op dit vlak, is voor een groot deel omdat Windows 95, Windows 98 en Windows Me dit zoveel minder waren dan Windows NT 4.0 en later Windows 2000, terwijl de voorgenoemde besturingssystemen vooral en in groten getale werden gebruikt door consumenten. De combinatie met goedkope, maar (op dat moment) inferieure componenten zoals van de in die tijd startende x86 chipset en processor fabrikanten (VIA, AMD en NVIDIA) heeft Microsoft geen goed gedaan, ook al waren computers met die componenten aantrekkelijk vanwege hun prijs. De keuzevrijheid die er was en is in de Wintel-markt is enorm en gevarieerd en hiervoor heeft Microsoft regelmatig moeten betalen in de vorm van imagoschade.

Ondanks de goede voornemens is Microsoft vanwege commerciële belangen vrijwel onmiddellijk afgedwaald. Het systeem was bedoeld stabiel te zijn, maar doordat er veel bugs aanwezig waren werd dit allesbehalve waargemaakt. Pas tegen versie 5 (Windows 2000) werd een goede stabiliteit bereikt. Van de overdraagbaarheid van het systeem werd gebruikgemaakt om een versie voor de Alphaprocessor te ontwikkelen. Deze werd echter vrij snel stopgezet, en versies voor processoren als de MIPS verschenen nooit. De portabiliteit werd snel losgelaten met als gevolg dat de aangekondigde 64-bitsversies van Windows maar moeizaam gerealiseerd worden. Van de oorspronkelijke meerdere API's bleef er al snel nog maar eentje over: Win32.

Ondanks deze negatieve punten is de Windows NT-kernel vanuit een technisch oogpunt gezien vrij geslaagd. Van de vele bugs en veiligheidsproblemen waardoor het Windowsplatform geplaagd wordt hebben er weinig met de kernel van doen. De Windows-kernel is een betrouwbare, efficiënte kernel geworden.

Met NT werd ook een nieuw bestandssysteem NTFS geïntroduceerd als vervanger van het FAT-systeem dat tot dan toe in Windows gebruikt werd.

Trivia[bewerken]

  • Een aantal ontwikkelaars van het eerste uur was afkomstig van het team dat voor Digital Equipment Corporation aan hun VMS-besturingssysteem had gewerkt. Sommige aspecten van VMS zijn in Windows NT nog enigszins te herkennen. Er werd dan ook gegrapt dat de afkorting WNT per letter net één verder in het alfabet stond dan VMS.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Microsoft Releases Windows XP 64-Bit Edition Version 2003 to Manufacturing (March 2003) Geraadpleegd op 2008-01-14
  2. LeBlanc, Brandon. A closer look at the Windows 7 SKUs. windowsteamblog.com (2009-02-04) Geraadpleegd op 2009-02-05
  3. LeBlanc, Brandon. A closer look at the Windows Server 2008 R2 SKUs. windowsteamblog.com (2009-02-04) Geraadpleegd op 2009-02-05