Windows XP

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Windows XP
Windows XP
Ontwikkelaar Microsoft
OS-familie Windows NT
Bronmodel Closed source
Laatste uitgave Service Pack
(Engelstalige versie: 29 april 2008, Nederlandstalige versie: 7 mei 2008)
Codenaam Whistler
Kerneltype Hybride kernel
Licentie Microsoft EULA
Status Ondersteuning beëindigd per 8 april 2014
Opgevolgd door Windows Vista
Website Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Informatica

Beluister

(info)

Windows XP is een desktopversie van het besturingssysteem Windows, gemaakt door Microsoft. Windows XP is gebaseerd op de Windows NT-kernel en wordt intern nog steeds Windows NT 5.1 genoemd. Het besturingssysteem werd geïntroduceerd op 25 oktober 2001. Er zijn twee varianten op de markt gebracht: Home Edition en Professional. Windows XP werd sinds 30 januari 2007 opgevolgd door Windows Vista.

In januari 2013 is Windows XP met een marktaandeel voor desktopcomputers van 34,67 procent volgens Net Applications het tweede meest gebruikte besturingssysteem na Windows 7.[1] Volgens Statcounter wordt Windows XP op 24,29% van de computers gebruikt.[2] In haar bloeitijd werd Windows XP gebruikt door ongeveer 78% van de computergebruikers.

De ondersteuningsperiode van Windows XP werd door Microsoft verlengd tot 8 april 2014. Voor Windows XP embedded is ondersteuning langer beschikbaar, tot 12 januari 2016 kunnen klanten nog updates ontvangen.

Kenmerken van de versies en verschillen met Windows NT[bewerken]

Windows XP Home Edition is gericht op thuisgebruikers, wat nog niet eerder voorkwam bij Windows NT-versies. Vorige versies van Windows NT werden namelijk vooral bedrijfsmatig gebruikt. De 'Home'-editie is goedkoper en biedt minder functies dan de Professional editie. XP Home kan, hoewel een doorontwikkeling van Windows 2000, worden gezien als de opvolger van Windows Me.

Windows XP Professional is bedoeld voor bedrijven, en heeft daarom ook meer bedrijfsgerichte functies, zoals betere netwerkondersteuning, bestandsbeveiliging en ondersteuning voor twee processors. Ook maakt Internet Information Services (IIS), waarmee onder andere websites gehost kunnen worden, alleen deel uit van Windows XP Professional.

De servereditie van XP kwam pas uit in 2003 en draagt daarom de naam Windows Server 2003.

Windows XP is volledig gebaseerd op Windows NT, voornamelijk op Windows 2000. Een belangrijk verschil tussen Windows 2000 en XP is de nieuwe vormgeving: de traditionele rechthoekige vensters zijn verdwenen (al kan nog teruggegaan worden naar de oude lay-out) en in plaats daarvan is er een 'speelsere' vormgeving, die voor de gebruiker aantrekkelijker zou moeten zijn. Ook zijn er meer functies op het gebied van multimedia (zoals het programma Windows Movie Maker), is schakelen tussen meerdere gebruikers eenvoudiger en is het mogelijk om het systeem te laten overnemen door een vriend of kennis in geval van nood.

Stabiliteit en veiligheid[bewerken]

Een andere belangrijke verbetering is volgens Microsoft de verhoogde stabiliteit van het systeem: computers met Windows XP zouden minder snel crashen in vergelijking met oudere versies, zoals Windows Me en in mindere mate met Windows 98.

In augustus 2004 bracht Microsoft Service Pack 2 uit, waarin onder meer het nieuwe Beveiligingscentrum geïntroduceerd werd. Vanuit het Beveiligingscentrum kunnen gebruikers alle beveiligingsinstellingen (zoals de ingebouwde firewall) vanuit één plaats regelen. Dankzij SP 2 werd de Windows Firewall standaard aangezet, dit in tegenstelling van de originele versie van XP en XP SP 1. Destijds heette de firewall van XP nog: "Internet Connection Firewall". Ook werden veel bugs en andere problemen verholpen.

Een van de problemen die Service Pack 2 aanpakte was bijvoorbeeld de onveilige communicatie over een netwerk. Windows XP is in tegenstelling tot Windows 2000 namelijk erg 'open' voor communicatie over het netwerk. Bovendien werd Internet Explorer aangepakt, waardoor het voor malafide websites lastiger is om virussen en spyware te installeren. Daarnaast was er ook tot Service Pack 2 geen beveiliging tegen de zogenaamde buffer overrun-bugs. In tegenstelling tot Windows 98 Second Edition, dat als compleet nieuw besturingssysteem werd verkocht, kon men Service Pack 2 kosteloos downloaden.

Ook Service Pack 3 is inmiddels uitgebracht. SP3 is echter niet een ingrijpende wijziging in Windows XP, het is gewoon een pakket vol met updates en een paar extra toevoegingen aan het systeem. In totaal bevat dit Service Pack 1174 reparaties.

De Nederlandse versie is, net als SP1 en SP2 gratis te verkrijgen via Windows Update.

Eind van de ondersteuning[bewerken]

De ondersteuning voor Windows XP is beëindigd op 8 april 2014. Dit betekent niet dat Windows XP niet meer bruikbaar is. Er is wel een verhoogd risico op virussen en spyware.

Systeemvereisten[bewerken]

Minimumsysteemvereisten:

Aanbevolen systeemvereisten:

  • Processor: 300 MHz
  • RAM-geheugen: 128 MB
  • Grafische kaart: SVGA (800 x 600 pixels) of hoger
  • Harde schijf: 1,5 GB of meer
  • Optische stations: cd- of dvd-station
  • Invoerapparaten: Toetsenbord en compatibel aanwijsapparaat.
  • Overige apparaten: Geluidskaart en luidsprekers of hoofdtelefoon.


Hierboven staan de officiële systeemvereisten die tijdens de introductie van Windows XP in 2001 bekendgemaakt werden.[3] In de praktijk blijkt dat Windows XP met SP3 en alle updates die daar na kwamen pas echt goed presteert als er minimaal 1 GB geheugen aanwezig is. Met 512 MB werkt het systeem ook wel, maar is het erg traag voor iemand die een sneller systeem gewend is. Dit vooral te merken als Automatic Updates op de achtergrond actief is.

Service Pack 2 heeft 1,8 GB extra nodig aan schijfruimte tijdens de installatie.

Een oude installatie-cd-rom van Windows XP is niet meer te gebruiken op nieuwe computers, omdat die cd-rom niet geschikt is voor onder andere PCI Express. Een installatie-cd-rom met Service Pack 2 kan daar wel mee omgaan. Het is mogelijk om zo'n oude cd-rom met speciale programma's om te zetten naar een installatie-cd-rom met Service Pack 2. Dat wordt 'slipstreaming' genoemd.

Handmatige verbeteringen[bewerken]

De Service Packs van Microsoft hebben Windows XP vooral veiliger gemaakt. Sommigen beweren dat de snelheid er echter niet op vooruit is gegaan. Toch zijn er vele configuratieaanpassingen mogelijk die Windows XP sneller kunnen maken. Snelheden kunnen worden verhoogd op gebieden als:

  • Opstartsnelheid: services en programma's kunnen worden uitgezet zodat XP sneller opstart.
  • Grafisch interface GUI: door het uitzetten van grafische 'verbeteringen' heeft XP minder CPU nodig.

Er bestaan ook vele programma's die bepaalde onderdelen kunnen wijzigen of uit kunnen zetten. Ook Microsoft heeft programma's (zoals TweakUI) om allerlei aanpassingen te maken.

Thema's[bewerken]

Er bestaan speciale thema's voor Windows XP. Er zijn thema's met kleuren, zoals Luna in blauw (standaardthema), zilver of olijfgroen. Er zijn ook andere "klassieke" thema's uit oudere Windows-versies zoals Windows-klassiek. Andere thema's zijn o.a. Royale, Royale Noir en Zune maar niet ingebouwd in Windows zelf.

Trivia[bewerken]

Versies[bewerken]

Sinds 2001 zijn er diverse versies van XP uitgebracht:

Naast deze versies zijn ook nog "Upgrade"-versies uitgebracht, bedoeld om vanaf Windows 98 of Windows Me een upgrade naar Windows XP te maken. Dit is ook mogelijk voor bijvoorbeeld een upgrade van Home Edition naar Professional.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Door Net Applications geschat op basis van browserstatistieken
  2. (en) Maandelijks overzicht
  3. (nl) Systeemvereisten
  4. (en) "ATMs Face Deadline to Upgrade From Windows XP", Bloomberg Business Week, 16-01-2014, online geraadpleegd op 08-02-2014.
  5. "Briefing", TIME Magazine, 03-02-2014, p. 3.