1995

1995
Eeuwen:	19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia:	1980-1989 · 1990-1999 · 2000-2009
Jaren:	<< · < · 1994 · 1995 · 1996 · > · >>
Maanden:	jan · feb · mrt · apr · mei · jun jul · aug · sep · okt · nov · dec
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2748 MMDCCXLVIII
Armeense jaartelling:		1444 ԹՎ ՌՆԽԴ
Chinese jaartelling:		4691 – 4692 辛戌 – 壬亥
Christelijke jaartelling:		1995 MCMXCV
Ethiopische jaartelling:		1987 – 1988
Hebreeuwse jaartelling:		5755 – 5756
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		2050 – 2051
- Shaka Samvat		1917 – 1918
- Kali Yuga		5096 – 5097
Iraanse jaartelling:		1373 – 1374
Islamitische jaartelling:		1416 – 1417
Maçonnieke jaartelling:		5994 – 5995
Dit jaar naar onderwerp
Film in 1995
Lijst van landen in 1995
Sterfgevallen in 1995
Sport in 1995
Gregoriaanse kalender van 1995

Wateroverlast in Nederland.

Het jaar 1995 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - Oostenrijk, Finland en Zweden treden toe tot de Europese Unie.
• 1 - De Wereldhandelsorganisatie WTO (World Trade Organisation) treedt in werking ter vervanging van GATT (General Agreement on Tariffs and Trade).
• 1 - De Belgische provincie Brabant wordt langs de taalgrens opgedeeld in de provincies Vlaams-Brabant en Waals-Brabant, en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
• 1 - Bij een hotelbrand in Antwerpen vallen 12 doden.
• 9 - Valeri Poljakov verlaat na 366 dagen het ruimtestation Mir. Het is het langste verblijf ooit.
• 17 - Kobe in Japan wordt getroffen door een zware aardbeving met een kracht van 7,3 op de schaal van Richter. De stad wordt voor een groot deel verwoest. Er vallen 6633 doden.
• 22 - Bomaanslag bij Beit-Lid in Israël. Door een Palestijnse zelfmoordaanslag komen 23 mensen (inclusief twee daders) om het leven.
• 30 - De Vlaamse tv-zender Ka2 (later Kanaal 2, KanaalTwee en 2BE) wordt opgericht door de VMMa.
• 31 - Nederland wordt getroffen door grote wateroverlast. Door de hoge waterstand dreigen dijken van met name de Waal, zoals bij Ochten en Hurwenen, het te begeven. Commissaris van de Koningin van Gelderland Jan Terlouw besluit tot verplichte evacuatie van een kwart miljoen inwoners van onder andere de Bommelerwaard, Tielerwaard en omgeving.

februari

• 5 - In België wordt de dienstplicht opgeschort.
• 6 - Arantxa Sánchez Vicario lost Steffi Graf na 87 weken af als de nummer één op de wereldranglijst der proftennissters: de Spaanse moet die positie na twee weken weer afstaan aan haar Duitse collega.
• 15 - In de V.S. wordt Kevin Mitnick gearresteerd. Hij brak in in sommige van de meest beveiligde computersystemen van het land.
• 21 - Bij een gevangenisopstand in de Serkadji gevangenis in Algerije komen in 1,5 dagen tijd vier cipiers en 96 gevangenen om.
• 20 - De Vlaamse veearts-keurder Karel Van Noppen wordt niet ver van zijn huis doodgeschoten. De moord gebeurde in opdracht van de hormonenmaffia.
• 23 - In de schoot van de Beweging voor directe democratie wordt te Antwerpen de werkgroep WIT opgericht, met het oog op de parlementsverkiezingen.
• 26 - De oudste investeringsbank van het Verenigd Koninkrijk, Barings Bank, gaat failliet nadat effectenmakelaar Nick Leeson €1,1 miljard verloor op de beurs van Tokio.

maart

• 3 - De VN-missie in Somalië wordt beëindigd zonder het beoogde resultaat (herstel van de orde in het land) te bereiken.
• 10 - Een akkoord wordt bereikt tussen Canada en de EU aangaande de zogenaamde Tarbot-oorlog.
• 13 - In Kopenhagen wordt de Dogma 95 filmgroep opgericht.
• 11 - Openingsceremonie van de twaalfde Pan-Amerikaanse Spelen, gehouden in Mar del Plata.
• 20 - De sekte Aum Shinrikyo verspreidt het zenuwgas Sarin in vijf metrostations van Tokio in Japan. Twaalf mensen komen om, meer dan zesduizend raken gewond.
• 22 - Kosmonaut Valeri Poljakov keert na een recordverblijf van 438 dagen in de ruimte terug naar de Aarde.
• 26 - De Akkoorden van Schengen worden geïmplementeerd: tussen de eerste 7 landen van de Europese Unie vallen de fysieke grenzen weg.

april

• 10 - Sjanghai Metrolijn 1 wordt geopend en is daarmee de eerste metrolijn is een ambitieus plan van de gemeente Sjanghai om een netwerk van zo'n 20 metrolijnen aan te leggen binnen 40 jaar tijd.
• 10 - Andre Agassi lost Pete Sampras na 82 weken af als nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals: de Amerikaan moet die positie na dertig weken weer afstaan aan zijn landgenoot.
• 19 - Bij een bomaanslag in Oklahoma City, VS, komen 168 mensen om het leven, waaronder 19 kinderen.
• 21 - Nederland eindigt als vierde bij het wereldkampioenschap ijshockey voor B-landen in Kopenhagen.
• 22 - Mauro Gianetti wint de 30e editie van Nederlands enige wielerklassieker, de Amstel Gold Race.

mei

• 1 - Als eerste Nederlandse muziekstation start TMF (The Music Factory) met uitzenden. Ook de zender TV 10 Gold zendt vanaf deze datum uit.
• 7 - Jacques Chirac wordt tot president van Frankrijk verkozen.
• 7 - Finland verslaat gastland Zweden in de finale van het wereldkampioenschap ijshockey voor A-landen in Stockholm.
• 11 - Meer dan 170 landen beslissen in New York tot een verlenging van het Nucleaire Non-Proliferatieverdrag van 1 juli 1968 voor onbepaalde duur en zonder voorwaarden.
• 14 - dalai lama Tenzin Gyatso verkondigt dat de 6-jarige Gendün Chökyi Nyima de 11e reïncarnatie van de pänchen lama is.
• 21 - De hockeysters van Kampong prolongeren de landstitel in de Nederlandse hoofdklasse door HGC met 2-0 te verslaan in het tweede duel uit de finale van de play-offs.
• 23 - De programmeertaal Java wordt aangekondigd.
• 23 - In Rome wordt de grootste moskee van Europa ingewijd.
• 24 - Ajax wint de Champions League finale van AC Milan door een doelpunt van Patrick Kluivert.
• 25 - Gastland Zuid-Afrika opent het derde officiële wereldkampioenschap rugby door titelverdediger Australië met 27-18 te verslaan.
• 27 - Acteur Christopher Reeve raakt in Virginia verlamd vanaf de nek na een val van zijn paard.
• 28 - Neftegorsk in Rusland wordt getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,6 op de schaal van Richter. 2/3 van de bevolking, of 2000 mensen, komen om.
• 28 - Amsterdam wint de landstitel in de Nederlandse hoofdklasse door HDM met 4-3 te verslaan in het tweede duel uit de finale van de play-offs.

juni

• De Spaceshuttle Atlantis koppelt met de Russische Mir. Dit wordt gezien als symbool voor de samenwerking in de ruimte na het einde van de Koude Oorlog.
• 25 - Zuid-Afrika wint voor het eigen publiek in het Ellis Park-stadion in Johannesburg het derde officiële wereldkampioenschap rugby door in de finale Nieuw-Zeeland met 15-12 te verslaan.
• 25 - In het Wagener-stadion in Amstelveen heroveren de Nederlandse hockeysters de Europese titel door Spanje in de finale na strafballen te verslaan.
• 29 - Ruim 500 mensen komen om het leven bij het instorten van het Sampoong Winkel Centrum in Korea

juli

• Een hittegolf treft het midwesten van de Verenigde Staten. Gedurende 5 opeenvolgende namiddagen bereikt de temperatuur 40°C. Minstens 3000 mensen sterven.
• 1 - Irak geeft, na bewijs van UNSCOM, toe dat er een biologisch wapenprogramma bestaat.
• 8 - in de Hengelose wijk Groot Driene wordt het winkelcentrum door een uitslaande brand in de as gelegd.
• 11 - Bosnisch-Servische troepen veroveren de moslim-enclave Srebrenica in Bosnië en Herzegovina, op dat moment beveiligd door Nederlandse VN-militairen, en plegen genocide op 7500 mannen en jongens.
• 18 - De Italiaanse wielrenner Fabio Casartelli komt om het leven bij een valpartij in de 15e etappe van de Ronde van Frankrijk tijdens de afdaling van de Col de Portet d'Aspet. Hij komt met zijn hoofd tegen een betonblok en overlijdt enkele uren later in het ziekenhuis.
• 23 - Miguel Indurain wint de 82ste editie van de Ronde van Frankrijk. Het is de vijfde eindoverwinning op rij voor de Spaanse wielrenner.

augustus

• 1 - Nederland In Flevoland vindt de 18de Wereld Scouts Jamboree plaats in Dronten met als Thema "Future is Now", en dat voor de tweede maal nadat het had plaatsgevonden in Vogelenzang in 1937. Er waren 28960 deelnemers. Het had plaats op het evenemententerrein van Biddinghuizen.
• 4 - Kroatië lanceert Operatie Storm tegen het Servische leger in Krajina dat zich terugtrekt tot Bosnië.
• 24 - Onder massale mediabelangstelling wordt wereldwijd Windows 95 van Microsoft gelanceerd.
• 27 - In Dublin verliest de Nederlandse hockeyploeg in de finale van het Europees kampioenschap op strafballen van titelverdediger Duitsland.
• 28 - Bosnische Serviërs voeren een mortieraanval uit op de Markale-markt in Sarajevo
• 28 - SBS 6 begint haar uitzendingen.
• 30 - De NAVO-bombardementen tegen de Servische posities begint in Bosnië.
• 30 - Oprichting van het Eerste Duits-Nederlandse Legerkorps, waarin het 1e Nederlandse legerkorps en het 3e Duitse legerkorps opgaan.

september

• 1 - Veronica verlaat het publieke bestel en begint aan haar commerciële avontuur.
• 4 - In Peking begint de 4e wereldconferentie voor vrouwen met 4750 afgevaardigden uit 181 landen.
• 4 - AuctionWeb, de eerste naam voor de internetveilingsite eBay komt online.
• 5 - Ondergrondse kernproef van Frankrijk op het eiland Mururoa.
• 9 - De Sony Playstation (PSX) wordt op de markt gebracht in de V.S.

oktober

• 4 - O.J. Simpson wordt door de jury onschuldig bevonden aan dubbele moord.
• 9 - De Amtrak Sunset Limited ontspoort op een brug over een zijrivier van de Mississippi. De oorzaak waren verbogen sporen na een aanvaring van een binnenschip met de brug.
• 10 - Door een modernisering van het telefoonnetwerk bestaan alle Nederlandse telefoonnummers vanaf deze datum uit tien cijfers.
• 17 - Mislukte bomaanslag op de Arnhemse vestiging van Crédit Lyonnais.
• 22 - Willy Claes neemt ontslag als secretaris-generaal van de NAVO als gevolg van de Agusta-Zaak in België.
• 30 - Separatisten uit Quebec verliezen nipt een referendum voor onafhankelijkheid van Canada.
• 31 - De enclavegrenzen van Baarle-Hertog en Baarle-Nassau worden opgewaardeerd tot Rijksgrens.

november

• Lech Wałęsa verliest de presidentsverkiezingen in Polen van Aleksander Kwaśniewski.
• 1-21 - De akkoorden van Dayton worden besproken, die de situatie in Bosnië moeten regelen.
• 4 - Premier Yitzchak Rabin wordt getroffen door een kogel van een extreemrechtse Israëli. Hij sterft later in het ziekenhuis op de operatietafel.
• 20 - De EU en Israël tekenen in Brussel een samenwerkingsverdrag.
• 28 - Ajax wint de Wereldbeker voor Clubteams door na een 0-0 stand het Braziliaanse Gremio na strafschoppen te verslaan. Danny Blind scoorde de beslissende strafschop.
• 30 - Javier Solana wordt onverwacht uitgekozen om de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO te worden. In de Verenigde Staten sturen 52 congresleden een protesttelegram naar het Witte Huis omdat Solana een pro-Castro politiek voerde ten aanzien van Cuba toen hij Spaans minister van buitenlandse zaken was.

december

• Frankrijk wordt lamgelegd door een algemene staking van spoorwegpersoneel en andere ambtenaren tegen herziening van het pensioenstelsel en andere bezuinigingsmaatregelen. Het spoor, de RER en de posterijen liggen plat tot het pensioenplan op 15 december wordt ingetrokken.
• De Soufrière-vulkaan op Montserrat komt tot uitbarsting.
• 14 - Met de ondertekeningen van de akkoorden van Dayton in Parijs wordt de Bosnische Oorlog beëindigd.
• 15 - Het Bosmanarrest van het Europees Hof van Justitie schept nieuwe verhoudingen in de voetbalwereld. Voetbalprofs mogen voortaan, na het verstrijken van hun contract, transfervrij vertrekken. Dit komt hun marktwaarde aanzienlijk ten goede.
• 16 - Irakese duikers onder leiding van UNSCOM vinden in de Tigris nabij Bagdad meer dan 200 Russische raketten en raketonderdelen.

zonder datum

• De Bijbel verschijnt als Rooms-Katholieke Willibrordvertaling (WV)
• Het Ebolavirus doodt 244 Afrikanen in Kikwit in Congo.

Muziek

Klassieke muziek

• 15 september: eerste uitvoering van Symfonie nr. 2 (tweede versie) van Kalevi Aho

Populaire muziek

Bestverkochte singles in Nederland:

1. Guus Meeuwis & Vagant - Het Is Een Nacht...(Levensecht)
2. Höllenboer - Het Busje Komt Zo
3. Vangelis - Conquest Of Paradise
4. Irene Moors & De Smurfen - No Limit
5. Coolio feat. LV - Gangsta's Paradise
6. Double Vision - Knockin'
7. Céline Dion - Think Twice
8. Gompie - Alice, Who The X Is Alice
9. Charly Lownoise & Mental Theo - Wonderfull Days
10. Clouseau - Passie

Bestverkochte albums in Nederland:

1. André Rieu - Strauß & Co.
2. Irene Moors & De Smurfen - Ga Je Mee Naar Smurfenland
3. Marco Borsato - Marco
4. Vangelis - 1492: Conquest Of Paradise
5. Bruce Springsteen - Greatest Hits
6. Irene Moors & De Smurfen - Smurf The House
7. Clouseau - Oker
8. Céline Dion - The Colour Of My Love
9. André Rieu - Wiener Melange
10. René Froger - Live In Concert

Literatuur

• De Ierse schrijver Seamus Heaney ontvangt de Nobelprijs voor de Literatuur
• De Duitse schrijver Durs Grünbein ontvangt de Georg-Büchner-Preis
• Leon Uris schrijft Redemption
• Van Albert Camus wordt zijn laatste werk Le premier homme gepubliceerd
• Kader Abdolah schrijft de verhalenbundel De meisjes en de partizanen

Beeldende kunst

• 

  Triomf (1995) Kees Verkade, Rotterdam

• 

  Falster (1995) Leonard Wübbena, Esens

Bouwkunst

• 

  Chassé Theater Breda, Herman Hertzberger

• 

  Bonnefantenmuseum Maastricht, Aldo Rossi

Film

Zie Film in 1995 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

• Apollo 13
• Babe
• Bad Boys
• Braveheart
• Get Shorty
• GoldenEye
• Heat
• It Takes Two
• Nixon
• Sense and Sensibility
• Toy Story
• The Usual Suspects
• Zusje

Geboren

januari

• 3 - Tonny Trindade de Vilhena, Nederlands voetballer
• 4 - María Isabel, Spaans zangeres
• 9 - Devendra Harne, persoon met de meeste vingers en tenen

februari

• 6 - Zena Van den Block, Belgische fotografe
• 12 - Ed Jones, autocoureur uit de Verenigde Arabische Emiraten
• 13 - Lia Neal, Amerikaans zwemster
• 14 - Charlotte Bonnet, Frans zwemster

maart

• 3 - Dzifa Kusenuh, Nederlands actrice
• 8 - Luca Brecel, Belgisch snookerspeler
• 13 - Mikaela Shiffrin, Amerikaans alpineskiester
• 20 - Johan Berg, Noors freestyleskiër

april

• 6 - Antoinette de Jong, Nederlands schaatsster
• 7 - Tiril Sjåstad Christiansen, Noors freestyleskiester
• 26 - Jill Van Vooren, Belgisch zangeres

mei

• 5 - James Connor, Australisch schoonspringer
• 10 - Missy Franklin, Amerikaans zwemster
• 15 - Ksenia Sitnik, Wit-Russisch zangeres

juni

• 5 - Troye Sivan, Australisch acteur en zanger
• 7 - Nika Turković, Kroatisch zangeres
• 23 - Hao Yun, Chinees zwemmer
• 27 - Dmitry Suranovich, Russisch autocoureur
• 29 - Nicholas Latifi, Canadees autocoureur

juli

• 2 - Ryan Murphy, Amerikaans zwemmer
• 9 - Georgie Henley, Engels actrice
• 17 - Michela Moioli, Italiaans snowboardster

augustus

• 8 - Malin Reitan, Noors zangeres
• 10 - Lauren De Ruyck, Belgisch zangeres
• 27 - Sergey Sirotkin, Russisch autocoureur
• 28 - Andreas Wellinger, Duits schansspringer

september

• 9 - André Rudersdorf, Duits autocoureur
• 29 - Yolane Kukla, Australisch zwemster

oktober

• 4 - Ralf Mackenbach, Nederlands zanger
• 18 - Amy Vol en Shelley Vol, Nederlandse zangeressen en tweelingzussen
• 29 - Taku Hiraoka, Japans snowboarder

november

• 3 - Coline Mattel, Frans schansspringster
• 10 - Lucile Lefevre, Frans snowboardster
• 23 - Brittany Broben, Australisch schoonspringster

december

• 2 - Torin Yater-Wallace, Amerikaans freestyleskiër

Overleden

Lijst van personen overleden in 1995

Weerextremen in België

• 15 januari: Overstromingen in het Maasbekken.
• januari: Hoge maandtotalen neerslag in ganse land: tot 393 mm in Libramont.
• 31 januari: In Ukkel is de afgelopen decade de natste van alle januari-decades van de eeuw: 89,2 mm neerslag in tien dagen.
• 15 februari: Een tornado veroorzaakt schade in Rêves (Les Bons Villers), nabij Charleroi.
• winter: Winter met hoogste neerslagtotaal: 365,9 mm (normaal 202,1 mm).
• 3 juli: Plaatselijk vallen er tijden onweders die over de provincies Limburg en Antwerpen trekken hagelstenen zo groot als kippeneieren.
• 11 juli: Neerslag in één dag: tot 119 mm in Brasschaat.
• 22 augustus: 26 opeenvolgende dagen heeft het in Ukkel niet geregend.
• 6 november: Minimumtemperatuur in Elsenborn (Bütgenbach) : –10,1°C.
• 12 november: Maximumtemperatuur bereikt 20,5°C in Geraardsbergen en Ernage (Gembloers), 21,0°C in Thimister…

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Mediabestanden

Zie de categorie 1995 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.