12 oktober

12 oktober is de 285e dag van het jaar (286e dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 80 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1654 - De Delftse donderslag, ontploffing van een opslagplaats voor buskruit in de binnenstad van Delft leidt tot vele doden en grote schade.
  • 1999 - De VN melden de geboorte van de zes miljardste wereldburger.
  • 2000 - Een zelfmoordaanslag op de Amerikaanse torpedojager USS Cole in de haven van Aden, Jemen kost 10 doden; Osama bin Laden zou erachter zitten.
  • 2002 - Een bomaanslag op twee discotheken in de badplaats Kuta op Bali zorgt voor ruim 190 doden onder wie veel westerse toeristen.
  • 2007 - Het Noorse Nobelcomité maakt bekend dat de Nobelprijs voor de Vrede voor het jaar 2007 wordt toegekend aan het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) en de voormalige Amerikaanse vicepresident Al Gore.
  • 2009 - Elinor Ostrom en Oliver Williamson winnen de Nobelprijs voor de Economie.
  • 2009 - DSB Bank wordt door De Nederlandsche Bank onder curatele gesteld door toepassing van de noodregeling in de zin van de Wet op het financieel toezicht

•  Kunst
  • 2003 - De popgroep Duran Duran geeft haar eerste concert in 18 jaar.
  • 2006 - De Zweedse Academie maakt bekend dat de Nobelprijs voor Literatuur 2006 is toegekend aan de Turkse schrijver Orhan Pamuk.

•  Oorlog
  • 1943 - De nazi-koning Tomislav II van Kroatië doet troonsafstand.

•  Politiek
  • 1822 - Brazilië wordt een onafhankelijk keizerrijk.
  • 1956 - Marga Klompé wordt de eerste vrouwelijke minister van Nederland.
  • 1960 - De Russische premier Nikita Chroesjtsjov slaat tijdens een vergadering van de Verenigde Naties met zijn schoen op zijn lessenaar.
  • 1968 - Equatoriaal-Guinea wordt onafhankelijk van het Spanje.

•  Religie
  • 1551 - Paus Julius III creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1629 - Oprichting van het rooms-katholieke (Latijnse) Bisdom Ispahan (Isfahan) in Perzië.
  • 1986 - Heiligverklaring van kardinaal Giuseppe Maria Tomasi.

•  Sport
  • 1916 - Oprichting van de Mexicaanse voetbalclub Club América.
  • 1949 - In Pasto, Colombia wordt de voetbalclub Deportivo Pasto opgericht.
  • 1968 - XIX Olympiade gehouden in Mexico-Stad.
  • 1977 - Het Nederlands voetbalelftal wint in Belfast met 1-0 van Noord-Ierland in in de kwalificatiereeks voor het WK voetbal 1978 in Argentinië. PSV'er Willy van de Kerkhof maakt in de 74ste minuut het enige doelpunt. Zijn clubgenoot Willy van der Kuylen speelt zijn 22ste en laatste interland voor Oranje.
  • 1983 - Het Nederlands voetbalelftal buigt in Dublin een 2-0 achterstand tegen Ierland om in een 3-2 overwinning. Ruud Gullit (tweemaal) en Marco van Basten scoren na rust voor Oranje in het EK-kwalificatieduel. Verdediger Sonny Silooy (Ajax) maakt zijn debuut voor Oranje.
  • 1998 - Lindsay Davenport lost Martina Hingis na tachtig weken af als de nummer één op de wereldranglijst der proftennissters; de Amerikaanse moet die positie na zeventien weken weer afstaan aan haar Zwitserse collega.
  • 2002 - Het Sloveens voetbalelftal lijdt de grootste nederlaag uit zijn geschiedenis. In Parijs verliest de ploeg met 5-0 van Frankrijk.
  • 2003 - Autocoureur Michael Schumacher sleept na een loodzware wedstrijd zijn zesde wereldtitel in zijn carrière binnen, een record dat nog steeds stand houdt.
  • 2003 - Golfer Maarten Lafeber wint op de Hilversumsche Golf Club het Dutch Open, en is daarmee de eerste Nederlander in 56 jaar die deze titel behaalt.

•  Wetenschap en technologie
  • 1492 - Columbus "ontdekt" Amerika: hij denkt een andere zeeweg naar Indië gevonden te hebben; de bewoners van het nieuw ontdekte land noemt hij 'indianos'.
  • 1847 - Oprichting van Telegraphen-Bauanstalt von Siemens & Halske, het latere Duitse concern Siemens AG.
  • 1964 - Lancering van de Russische Voschod 1, eerste ruimtevlucht met een bemanning bestaande uit meer dan één persoon.
  • 2006 - Het Ds. Pierson College in Den Bosch won De Gouden Schoolbank vanwege het beste studiehuis van Nederland.

Geboren

• 1537 - Eduard VI, koning van Engeland (1547-1553) (overleden 1553)
• 1798 - Peter I van Brazilië, keizer van Brazilië (1822-1831) en koning van Portugal (1826-1834) (overleden 1834)
• 1801 - Friedrich Frey-Herosé, Zwitsers politicus (overleden 1873)
• 1801 - Carl August von Steinheil, Duits natuurkundige (overleden 1870)
• 1826 - Francis Allan, Nederlands auteur (overleden 1908)
• 1836 - Willem Constantijn van Pallandt van Waardenburg, Nederlands politicus (overleden 1905)
• 1858 - Pietro Maffi, Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Pisa (overleden 1931)
• 1875 - Aleister Crowley, Brits occultist (overleden 1947)
• 1889 - Alma Karlin, Sloveens-Oostenrijks schrijfster en wereldreizigster (overleden 1950)
• 1891 - Edith Stein, Duits filosofe (overleden 1942)
• 1899 - Jan Voogt Pieterszoon, stierf als oudste man van Nederland (overleden 2006)
• 1902 - Adriaan Paulen, Nederlands atleet, sportbestuurder en verzetsman (overleden 1985)
• 1902 - Dick Binnendijk, Nederlands dichter en criticus (overleden 1984)
• 1906 - Jussi Sukselainen, Fins politicus (overleden 1995)
• 1906 - Piero Taruffi, Italiaans autocoureur (overleden 1988)
• 1911 - Félix Lévitan, Frans journalist en sportbestuurder (overleden 2007)
• 1913 - Edmond Michiels, Belgisch waterpoloër
• 1917 - Jan Baas, Nederlands politicus (overleden 2012)
• 1917 - Han Bentz van den Berg, Nederlands acteur en regisseur (overleden 1976)
• 1918 - Frank Armi, Amerikaans autocoureur (overleden 1992)
• 1921 - Jaroslav Drobný, Tsjechisch, Egyptisch en Brits ijshockeyer en tennisser (overleden 2001)
• 1925 - Fons Jansen, Nederlands cabaretier (overleden 1991)
• 1926 - Joop Smits, Nederlands presentator en zanger (overleden 2003)
• 1931 - Ole-Johan Dahl, Noors informaticus (overleden 2002)
• 1931 - Paul Depaepe, Belgisch wielrenner
• 1934 - Oğuz Atay, Turks schrijver (overleden 1977)
• 1934 - Richard Meier, Amerikaans architect
• 1935 - Luciano Pavarotti, Italiaans operazanger (overleden 2007)
• 1937 - Paul Hawkins, Australisch autocoureur (overleden 1969)
• 1937 - Jan Huberts, Nederlands motorcoureur
• 1940 - Luciano Armani, Italiaans wielrenner
• 1942 - Daliah Lavi, Israëlisch actrice, zangeres en model
• 1942 - Stefaan Van den Bremt, Vlaams dichter
• 1943 - Jakob "Köbi" Kuhn, Zwitsers voetballer en voetbalcoach
• 1943 - Bertil Roos, Zweeds autocoureur
• 1944 - Ton Koopman, Nederlands musicus, dirigent, organist en klavecinist
• 1946 - Aart Koopmans, Nederlands zakenman (overleden 2007)
• 1949 - Jon Anderson, Amerikaans atleet
• 1950 - Knut Knudsen, Noors wielrenner
• 1954 - Fons Brydenbach, Belgisch atleet (overleden 2009)
• 1955 - Ante Gotovina, Kroatisch generaal
• 1958 - Jo Vally, Vlaams zanger
• 1959 - Paul Goddard, Engels voetballer
• 1961 - Bob Mould, Amerikaans gitarist, zanger en songwriter
• 1966 - Wim Jonk, Nederlands voetballer
• 1966 - Inge Moerenhout, Vlaams presentatrice
• 1967 - Lucille Werner, Nederlands televisiepresentatrice
• 1968 - Hugh Jackman, Australisch acteur
• 1969 - Dominique Weesie, Nederlands presentator, journalist en omroepvoorzitter
• 1970 - Kirk Cameron, Amerikaans acteur
• 1972 - Tom Van Mol, Belgisch voetballer
• 1973 - Marten Eikelboom, Nederlands hockeyspeler
• 1974 - Nur B. Ali, Pakistaans autocoureur
• 1974 - Stephen Lee, Engels snookerspeler
• 1974 - Marie Wilson, Canadees actrice
• 1975 - Marion Jones, Amerikaans atlete
• 1977 - Bode Miller, Amerikaans alpineskiër
• 1977 - Joeri Pardo, Belgisch voetballer
• 1977 - Vita Palamar, Oekraïens atlete
• 1978 - Baden Cooke, Australisch wielrenner
• 1979 - Philipp Schoch, Zwitsers snowboarder
• 1980 - Fadrique Iglesias, Boliviaans atleet
• 1980 - Ann Wauters, Belgisch basketbalster
• 1981 - Winston Parks, Costa Ricaans voetballer
• 1983 - Adriaan Saman, Nederlands atleet
• 1984 - Manu Dagher, Liberiaans voetballer
• 1984 - Marco Fontana, Italiaans veldrijder
• 1985 - Robe Tola, Ethiopisch atlete
• 1986 - Kirk Palmer, Australisch zwemmer
• 1987 - Besian Idrizaj, Oostenrijks voetballer (overleden 2010)
• 1987 - Marvin Ogunjimi, Belgisch voetballer
• 1987 - Elias Smekens Vlaams radiopresentator
• 1988 - Wilfried Bony, Ivoriaans voetballer
• 1989 - Aniek Schepens, Nederlands voetbalster
• 1991 - Thiemo Storz, Duits autocoureur

Overleden

• 638 - Paus Honorius I
• 642 - Paus Johannes IV
• 1730 - Frederik IV van Denemarken (59), koning van Denemarken en Noorwegen
• 1820 - Elias Annes Borger (36), Nederlands hoogleraar en schrijver
• 1870 - Robert E. Lee (63), Amerikaans generaal
• 1884 - Pierre Joseph de Caters (73), Belgisch bankier
• 1932 - Hendrik Ouwerling (70), Nederlands onderwijzer en streekhistoricus
• 1944 - Klara Borstel-Engelsman (102), oudste slachtoffer van de Holocaust in Nederland
• 1942 - Philip van Praag sr. (53) , Nederlands kunstenaar
• 1947 - Fernand Jacquet (58), Belgisch militair
• 1956 - Lorenzo Perosi (83), Italiaans priester en componist
• 1964 - Renaat Grassin (Ketje) (64), Vlaams-Brussels cabaretier
• 1969 - Sonja Henie (57), Noors kunstschaatsster
• 1971 - Gene Vincent (36), Amerikaans artiest
• 1974 - Pink Anderson, Amerikaans muzikant
• 1976 - José Rozo Contreras (82), Colombiaans componist en dirigent
• 1985 - Duke Dinsmore (72), Amerikaans autocoureur
• 1990 - Max Tailleur (81), Joods-Nederlands humorist
• 1992 - Alexander Pola (78), Nederlands acteur, tekstschrijver en komiek
• 1996 - René Lacoste (92), Frans tennisser en kledingontwerper
• 1996 - Roger Lapébie (85), Frans wielrenner
• 1996 - Gerard Thoolen (53), Nederlands acteur
• 1997 - John Denver (53), Amerikaans zanger
• 1998 - Frits Mitrasing (77), Surinaams jurist, hoogleraar en politicus
• 1998 - Matthew Shepard (21), Amerikaans student
• 1999 - Margie Ball (51), Nederlands zangeres
• 1999 - Wilt Chamberlain (63), Amerikaans basketballer
• 2000 - Wil den Hollander (85), Nederlands schrijfster
• 2002 - Ray Conniff (85), Amerikaans orkestleider
• 2005 - Charles Moons (88), Nederlands rechtsgeleerde
• 2006 - Eugene Martin (91), Frans Formule 1-coureur
• 2006 - Gillo Pontecorvo (86), Italiaans filmregisseur en scenarioschrijver
• 2009 - Frank Vandenbroucke (34), Belgisch wielrenner
• 2010 - Willem Breedveld (65), Nederlands journalist
• 2011 - Heinz Bennent (90), Duits acteur
• 2011 - Patricia Breslin (80), Amerikaans actrice
• 2011 - Lambert Giebels (76), Nederlands schrijver, politicus en historicus

Viering/herdenking

• Día de la Hispanidad (letterlijk, "Dag van de Spaansheid") - De dag waarop Columbus Amerika ontdekte wordt in Spaanstalige landen en ex-kolonies van Spanje gevierd.
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Wilfri(e)d(us) van York († 709)
  • Heilige Edwin (van Northumbria) († 633)
  • Heilige Serafien (van Montegranaro) († 1604) (Franciscanen)
  • Heilige Maximiliaan van Lorch († 284)
  • Heilige Harlindis van Aldeneik († c. 745)
  • Heilige Amelius en Amicus († c. 773)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1919 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,3 °C
• 1916 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 15,5 °C
• 1912 - Laagste minimumtemperatuur -2,5 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 21,4 °C
• 1923 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 12,9 m/s
• 1992 - Langste zonneschijnduur 10,2 uur
• 1960 - Langste neerslagduur 15,9 uur
• 1960 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 55,9 mm
• 1992 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 63 %

België

Dagrecords

• 1919 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,1 °C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 17,5 °C
• 1919 - Laagste minimumtemperatuur -0,6 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 25,7 °C
• 1903 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 30,4 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1990 - In vallei van de Lesse: minimumtemperatuur -0,4 °C en maximumtemperatuur 25,4 °C. Dit is een temperatuurverschil van 25,8 °C in één dag.

Bronnen, noten en/of referenties