1798

1798
Eeuwen:	17e eeuw · 18e eeuw · 19e eeuw
Decennia:	1780-1789 · 1790-1799 · 1800-1809
Jaren:	< · 1796 · 1797 · 1798 · 1799 · 1800 · >
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2551 MMDLI
Armeense jaartelling:		1247 ԹՎ ՌՄԽԷ
Chinese jaartelling:		4494 – 4495 甲巳 – 乙午
Christelijke jaartelling:		1798 MDCCXCVIII
Ethiopische jaartelling:		1790 –1791
Hebreeuwse jaartelling:		5558 – 5559
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1853 – 1854
- Shaka Samvat		1720 – 1721
- Kali Yuga		4899 – 4900
Iraanse jaartelling:		1176 –1177
Islamitische jaartelling:		1213 – 1214
Maçonnieke jaartelling:		5797 - 5798
Dit jaar naar onderwerp
Juliaanse kalender van 1798
Gregoriaanse kalender van 1798

De Georgische koning Erekle II

Het jaar 1798 is het 98e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 14 - De regerende dynastie te Oettingen-Baldern sterft uit. Het graafschap wordt verenigd met Oettingen-Wallerstein. De heerlijkheid Dagstuhl valt aan de nicht van de laatste graaf, gehuwd met vorst Colloredo. Dagstuhl is echter door de Fransen bezet.
• In de nacht van 21 op 22 januari bezetten unitariërs onder wie Herman Willem Daendels de Nationale Vergadering in de Bataafse Republiek. De federalisten worden opgesloten in de voorzitterskamer, en de anderen moeten de eed afleggen op de 'Afkeer tegen het Stadhouderschap, de Aristocratie, het Federalisme en de Regeeringloosheid".

februari

• 11 - Er vindt een gesprek plaats tussen secretaris Van Langen en secretaris Paul Barras, lid van het Directoire. Hierbij wordt de goedkeuring van de staatsgreep door Barras verkregen tegen betaling van f300.000,-. Tevens moet de Bataafse republiek laken en linnen leveren voor de Franse troepen. Van deze leveranties trekken Pieter Vreede en Van Langen als lakenfabrikanten groot voordeel.

maart

• 5 - De regerende dynastie van Waldburg-Wolffegg-Wolfegg sterft uit. Het graafschap wordt herenigd met het graafschap Waldburg-Wolfegg-Waldsee.
• 11 - Op het Congres van Rastatt wordt door de delegatie van het Heilige Roomse Rijk voorwaardelijk ingestemd met de afstand van de linker Rijnoever aan Frankrijk.
• 17 - De Vereenigde Oostindische Compagnie wordt ontbonden.

april

• 4 - Op het Congres van Rastatt wordt door de delegatie van het Heilige Roomse Rijk ingestemd met de secularisatie om de wereldlijke vorsten en graven te kunnen compenseren voor hun verliezen.
• 23 - Eerste Nederlandse Grondwet wordt aangenomen. De provincies worden vervangen door departementen met zoveel mogelijk gelijke bevolkingsaantallen. Het grootste deel van Friesland gaat samen met Groningen op in het departement van de Eems terwijl Holland wordt gesplitst in het departement van Texel, het departement van de Amstel en het departement van de Delf.

mei

• 19 - Een Frans leger onder bevel van generaal Bonaparte verlaat de haven van Toulon voor de expeditie naar Egypte.

juni

• 12 - Herman Willem Daendels voert met goedvinden van de Franse ambassadeur Charles Delacroix een tweede staatsgreep uit tegen de al te radicale unitariërs.

augustus

• 1 - De Slag op de Nijl waarbij Horatio Nelson de Fransen verslaat.

september

• 15 - De Franse bezettingsmacht voert in de Zuidelijke Nederlanden en in het voorheen Nederlandse Limburg de verplichte Conscriptie in. Jongemannen in de geschikte leeftijd nemen verplicht deel aan een loting die uitmaakt wie van hen moet opkomen voor zijn nummer.

oktober

• 12 - Uitbraak van de Boerenkrijg: in Vlaanderen komen op het platteland de Brigands in opstand tegen de Franse overheersing. Het verzet wordt ingegeven door de conscriptie, het antiklerikalisme en de onderdrukking van de Vlaamse taal.
• 29 - Ook in Luxemburg breekt de Boerenkrijg uit: een legertje van 2000 man trekt op de hoofdstad aan. De Franse bezetter breekt het verzet bij Arzfeld.

november

• 12 - Op het nippertje kan de Gentenaar 'Lieven Bauwens' van Londen wegzeilen met aan boord een versie van de Mule Jenny in onderdelen, en Engels personeel dat met de spinmachine kan omgaan.

december

• 5 - De ruggengraat van de opstand breekt als het Brabantse katholieke leger na een achtervolging over Herentals, Geel en Diest op Ter Hilst bij Hasselt wordt verslagen. Men schat het aantal doden op 5000 tot 10.000. Er volgt een strenge repressie waarbij de meeste leiders worden terechtgesteld (190 gefusilleerden).

zonder datum

• In Liechtenstein wordt als eerste land in Europa de doodstraf afgeschaft.
• De Britse klassieke econoom Thomas Malthus publiceert het pamflet An Essay on the Principle of Population. Hij voorspelt dat in de geïndustrialiseerde samenleving de economische groei de groei van de bevolking niet zal kunnen bijhouden.
• In Groningen wordt de School voor teken-, bouw- en scheepvaartkunde gesticht.
• Oprichting van het Departement van inwendige politie en toezicht op de staat van dijken, wegen en wateren van de Bataafse Republiek (het huidige Ministerie van BZK).
• Oprichting Bureau voor den waterstaat (het huidige Rijkswaterstaat).

Muziek

• Ludwig van Beethoven componeert de Strijktrio's Opus 9, de Pianosonates Opus 10 en de vioolsonates Opus 12
• Johann Nepomuk Hummel componeert zijn Variaties, voor piano en orkest, opus 6
• Domenico Cimarosa componeert L'apprensivo raggirato en Il secreto

Bouwkunst

• 

  Boerderij Winssen (1798)

Geboren

januari

• 14 - Johan Thorbecke, Nederlands politicus (overleden 1872)
• 17 - Willem Jan Schuttevaer, oprichter van de Koninklijke Schippersvereniging Schuttevaer (overleden 1881)

februari

• 17 - Auguste Comte, Frans filosoof en socioloog (overleden 1857)

maart

• 13 - Abigail Fillmore, First Lady, echtgenote van Amerikaans president Millard Fillmore (overleden 1853)

april

• 26 - Eugène Delacroix, Frans kunstschilder (overleden 1863)

september

• 1 - Esteban Villanueva, Filipijns kunstschilder (overleden 1878)

oktober

• 12 - Keizer Pedro I van Brazilië (koning Pedro IV van Portugal) (overleden 1834)

november

• 27 - Andries Pretorius, leider van de Zuid-Afrikaanse voortrekkers (overleden 1853)

december

• 24 - Adam Mickiewicz, Pools dichter (overleden 1855)

Overleden

januari

• 1 - Koning Erekle II van Kartli-Kachetië (77)
• 20 - Christian Cannabich (66), Duits componist, dirigent en violist

juni

• 4 - Giacomo Casanova (73), Venetiaans avonturier
• 29 - Kaat Mossel (73), Nederlands Oranjegezinde mosselvrouw

december

• 4 - Luigi Galvani (61), Italiaans arts en natuurkundige

onbekend

• Gaetano Brunetti (54), Italiaanse componist
• João de Sousa Carvalho (53), Portugees componist

Mediabestanden

Zie de categorie 1798 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.