Voortrekkers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Europese geschiedenis in Zuid-Afrika

Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg

Van
VOC Tussenstation (1652)
tot en met de
Republiek Zuid-Afrika (heden)


Vlag van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie Vlag van Nederland Vlag van de Bataafse Republiek Vlag van Republiek Natalia Vlag van Oranje Vrijstaat Vlag van Transvaal
Vlag van Kaapkolonie Vlag van kolonie Oranjerivier Vlag van kolonie Transvaal Vlag van Zuid-Afrika 1912-1928
Vlag van Zuid-Afrika 1928=1994 Vlag van Zuid-Afrika
..Naar chronologie
  • Brits Zuid-Afrika (1902-1910)
  • Onafhankelijkheid (1931-heden)

Portaal  Portaalicoon  Zuid-Afrika
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis
Vlag van de Voortrekkers

De Voortrekkers waren Nederlandstalige Afrikaner boeren, die tussen 1830 en 1850 emigreerden uit de door de Britten geannexeerde Kaapkolonie naar het binnenland van Zuid-Afrika in de zogenaamde Grote Trek, om hier hun eigen onafhankelijke Boerenstaten te stichtten.

De Afrikaners die vallen onder de informele subgroep Boeren zijn de afstammelingen van de Voortrekkers die zich in het binnenland van Zuid-Afrika vestigden, verwijzend naar de overwegend agrarische afkomst van de Voortrekkers.

Oorsprong[bewerken]

De Voortrekkers waren Nederlandstalige kolonisten (waaronder velen van Duitse en Hugenootse afkomst) die weigerden onder Brits gezag te leven. Ze bestonden hoofdzakelijk uit semi-nomadische trekboeren en verwilderde grensboeren.

De voornaamste oorzaken van de Trek waren onder andere:

  • De constante Grensoorlogen met de Xhosa;
  • De bedreiging van de Nederlandse taal door het Engels;
  • De grootschalige immigratie van Engelsen in 1820;
  • De emancipatie van slaven tot gelijkwaardige burgers;
  • De toenemende bemoeienis van Britse zendelingen;
  • De gebeurtenissen bij Slachtersnek in 1815 en 1816 waarbij vijf rebelse grensboeren een voor een werden opgehangen.

Tegenstrijdig met het algemene denken was de Grote Trek niet een uitsluitend blanke migratie; de leiders van de Voortrekkers waren echter wel blank. Sommige slaven die werden vrijgesproken in de Kaapkolonie zijn vrijwillig tezamen met hun voormalige bazen gemigreerd.

Grote Trek[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Grote Trek (Zuid-Afrika) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tijdens de Grote Trek trokken de Voortrekkers door en naar de latere boerenrepublieken Oranje Vrijstaat, de Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) en de Republiek Natalia. Het was een gevaarlijke tocht waarin ziekten en vijandige Zoeloes en Matabele veel slachtoffers maakten. Van de acht belangrijkste Voortrekkersleiders overleefden slechts drie de tocht: twee bezweken aan ziekte, twee sneuvelden op het slagveld en Piet Retief werd geëxecuteerd door de Zoeloekoning Dingane.

Hendrik Potgieter
Andries Pretorius

Leiders[bewerken]

De belangrijkste leiders van de Voortrekkers waren:

Vooral actief in Transoranje (later de Oranje Vrijstaat) en Transvaal, stichtte de republieken Winburg, Potchefstroom, Winburg-Potchefstroom en Zoutpansberg.

Trok diep het binnenland in en keerde daarna naar Portugees-Oost-Afrika, waar hij aan malaria overleed.

Trok diep het binnenland in en werd daar met zijn groep afgeslacht door inheemse Afrikanen.

Trok naar Natal en onderhandelde met Zoeloekoning Dingane om land, maar werd door hem gevangen genomen en geëxecuteerd.

Trok mee met zowel Potgieter als Retief; bezweek tijdens de Trek aan ziekte.

Sneuvelde bij de Slag van Italeni tegen de Zoeloes.

Nam na Retiefs dood wraak op Dingane in de Slag bij Bloedrivier en had een belangrijke rol in de stichting van Natalia en de Zuid-Afrikaansche Republiek. De stad Pretoria is naar hem vernoemd.

Trok mee met Pretorius en was de spirituele leider van de groep, wiens gelofte aan God bij de Slag bij Bloedrivier voor lange tijd jaarlijks gevierd werd met Geloftedag.

Nalatenschap[bewerken]

De Voortrekkers worden herdacht met het Voortrekkermonument in Pretoria, dat voltooid werd in 1949.

Zie ook[bewerken]