Slag bij Bloedrivier
| Slag bij Bloedrivier | ||||
| Onderdeel van de de Grote Trek | ||||
 |
||||
| Datum | 16 december, 1838 | |||
| Locatie | Bloedrivier, KwaZoeloe-Natal, Zuid-Afrika | |||
| Resultaat | beslissende Voortrekker overwinning | |||
| Strijdende partijen | ||||
|
||||
| Commandanten | ||||
|
||||
| Troepensterkte | ||||
|
||||
| Verliezen | ||||
|
||||
De Slag bij Bloedrivier werd uitgevochten tussen de voortrekkers en Zoeloekrijgers op 16 december 1838. Deze slag vormt een van de belangrijkste voorvallen van de Grote Trek in Zuid-Afrika.
Inhoud |
[bewerken] Voorgeschiedenis
In 1838 trok de groep voortrekkers onder leiding van Piet Retief door het koninkrijk van de Zoeloes in de hoop er land te vinden om zich te vestigen. De toenmalige Zoeloekoning Dingane onderhandelde met Piet Retief hierover en "schonk" de voortrekkers een groot stuk land nabij de rivier de Ncome.
Door een foutieve vertaling van een Engelse dominee die het gesprek tussen Piet Retief en Dingane leidde en verduidelijkte, kwamen de voortrekkers in de problemen. Piet Retief ging ervan uit dat deze landconcessie hun eigendom was terwijl Dingane vanuit de Zoeloetraditie deze concessie louter zag als een gebruiksrecht. Beiden voelden zich bedrogen en Piet Retief werd samen met een aantal familiehoofden door sluipmoordenaars van Dingane gedood. Ook honderden vrouwen en kinderen vielen aan een nachtelijke overval ten prooi in Bloukrans.
De verbolgen voortrekkers gaven het idee van een vreedzaam samenleven met de Zoeloes op en eisten hun landconcessie op als eigendom. Ze kozen Andries Pretorius als hun nieuwe leider, bouwden een Laager (een cirkel van ossenwagens) rondom hun erven en stuurden een boodschapper naar Dingane om hun beslissing over te brengen.
Dingane doodde de boodschapper en verzamelde een leger Zoeloekrijgers om de Boeren weg te jagen. Op 15 december 1838 legden de voortrekkers een gelofte af aan hun (calvinistische) God. Indien God hun de overwinning zou schenken, zouden ze de dag eren als vrije dag en op die plaats een kerk bouwen.
[bewerken] De slag
Op 16 december 1838 streden slechts 464 voortrekkers met 200 knechten tegen een Zoeloeleger van ongeveer 10.000 man sterk. Dankzij hun Laager, hun geweren, hun motivatie en hun twee kanonnen (onder meer Grietjie) versloegen de voortrekkers de Zoeloes verpletterend: ongeveer 3000 Zoeloes werden gedood. Slechts drie voortrekkers werden tijdens deze slag gewond, waaronder Andries Pretorius die door een assegaai (een Zoeloespeer) geraakt werd en geen enkele Boer liet het leven.
Omdat het bloed van de gevallen Zoeloekrijgers volgens de overlevering de rivier de Ncome bloedrood kleurde, werd de rivier door de voortrekkers omgedoopt tot Bloedrivier.
[bewerken] Dingaansdag
De triomferende voortrekkers besloten na deze overwinning om hun pact met God jaarlijks te herdenken als Dingaansdag, Geloftedag of Dag van de Eed. Vandaag de dag is 16 december nog steeds een Zuid-Afrikaanse feestdag maar de naam werd in 1994 (na de eerste democratische verkiezingen die het ANC aan de macht brachten) omgedoopt tot Herenigingsdag of Dag van de Verzoening.
[bewerken] Nationaal monument
De heuvels rond de Bloedrivier zijn beschermd als nationaal monument. Men kan er onder meer een replica van het Laager bewonderen alsook de kerk die verbouwd werd tot souvenirwinkel.
