Slag bij Bloedrivier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slag bij Bloedrivier
Onderdeel van de Grote Trek
Bloedrivier.gif
Datum 16 december, 1838
Locatie Bloedrivier, KwaZoeloe-Natal, Zuid-Afrika
Resultaat Beslissende overwinning van de Voortrekkers
Strijdende partijen
Voortrekker flag.svg Voortrekkers Zoeloekoninkrijk
Commandanten
Andries Pretorius
Sarel Cilliers
Dambuza
Ndlela kaSompisi
Troepensterkte
464 en 200 helpers ongeveer 10.000
Verliezen
3 gewond 3.000 dood
Europese geschiedenis in Zuid-Afrika

Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg

Van
VOC Tussenstation (1652)
tot en met de
Republiek Zuid-Afrika (heden)


Vlag van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie Vlag van Nederland Vlag van de Bataafse Republiek Vlag van Republiek Natalia Vlag van Oranje Vrijstaat Vlag van Transvaal
Vlag van Kaapkolonie Vlag van kolonie Oranjerivier Vlag van kolonie Transvaal Vlag van Zuid-Afrika 1912-1928
Vlag van Zuid-Afrika 1928=1994 Vlag van Zuid-Afrika
..Naar chronologie
  • Brits Zuid-Afrika (1902-1910)
  • Onafhankelijkheid (1931-heden)

Portaal  Portaalicoon  Zuid-Afrika
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

De Slag bij Bloedrivier werd uitgevochten tussen de Voortrekkers en Zoeloekrijgers op 16 december 1838. Deze slag vormt een van de belangrijkste voorvallen van de Grote Trek in Zuid-Afrika.

Voorgeschiedenis[bewerken]

In 1838 trok de groep Voortrekkers onder leiding van Piet Retief door het koninkrijk van de Zoeloes in de hoop er land te vinden om zich te vestigen. De toenmalige Zoeloekoning Dingane onderhandelde met Piet Retief hierover en "schonk" de Voortrekkers een groot stuk land nabij de rivier de Ncome.

Door een foutieve vertaling van een Engelse dominee die het gesprek tussen Piet Retief en Dingane leidde en verduidelijkte, kwamen de Voortrekkers in de problemen. Piet Retief ging ervan uit dat deze landconcessie hun eigendom was terwijl Dingane vanuit de Zoeloetraditie deze concessie louter zag als een gebruiksrecht. Beiden voelden zich bedrogen en Piet Retief werd samen met een aantal familiehoofden door sluipmoordenaars van Dingane gedood. Ook honderden vrouwen en kinderen vielen aan een nachtelijke overval ten prooi in Bloukrans.

De verbolgen Voortrekkers gaven het idee van een vreedzaam samenleven met de Zoeloes op en eisten hun landconcessie op als eigendom. Ze kozen Andries Pretorius als hun nieuwe leider, bouwden een laager (een cirkel van ossenwagens) rondom hun erven en stuurden een boodschapper naar Dingane om hun beslissing over te brengen.

Dingane doodde de boodschapper en verzamelde een leger Zoeloekrijgers om de Boeren weg te jagen. Op 15 december 1838 legden de (calvinistische) Voortrekkers een gelofte af aan hun God. Indien God hun de overwinning zou schenken, zouden ze de dag eren als vrije dag en op die plaats een kerk bouwen.

De slag[bewerken]

Op 16 december 1838 streden slechts 464 Voortrekkers met 200 knechten tegen een Zoeloeleger van ongeveer 10.000 man sterk. Dankzij hun laager, hun geweren, hun motivatie en hun twee kanonnen (onder meer Grietjie) versloegen de Voortrekkers de Zoeloes verpletterend: ongeveer 3000 Zoeloes werden gedood. Slechts drie Voortrekkers werden tijdens deze slag gewond, waaronder Andries Pretorius die door een assegaai (een Zoeloespeer) geraakt werd en geen enkele Boer liet het leven.

Omdat het bloed van de gevallen Zoeloekrijgers volgens de overlevering de rivier de Ncome bloedrood kleurde, werd de rivier door de Voortrekkers omgedoopt tot Bloedrivier.

Geloftedag[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geloftedag voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De triomferende Voortrekkers besloten na deze overwinning om hun pact met God jaarlijks te herdenken als Geloftedag, Dingaansdag, of Dag van de Eed. Vandaag de dag is 16 december nog steeds een Zuid-Afrikaanse feestdag, de naam werd in 1994, na de eerste democratische verkiezingen die het ANC aan de macht bracht, omgedoopt tot Verzoeningsdag.

Nationaal monument[bewerken]

Laager als onderdeel van het monument

De heuvels rond de Bloedrivier zijn beschermd als nationaal monument. Er staat onder meer een in koper uitgevoerde replica van het laager van de boeren. De volgens belofte door de Voortrekkers gebouwde kerk herbergt nu een souvenirwinkel.