Erfaanvallen in Zuid-Afrika

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Europese geschiedenis in Zuid-Afrika

Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg

Van
VOC Tussenstation (1652)
tot en met de
Republiek Zuid-Afrika (heden)


Vlag van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie Vlag van Nederland Vlag van de Bataafse Republiek Vlag van Republiek Natalia Vlag van Oranje Vrijstaat Vlag van Transvaal
Vlag van Kaapkolonie Vlag van kolonie Oranjerivier Vlag van kolonie Transvaal Vlag van Zuid-Afrika 1912-1928
Vlag van Zuid-Afrika 1928=1994 Vlag van Zuid-Afrika
..Naar chronologie
  • Brits Zuid-Afrika (1902-1910)
  • Onafhankelijkheid (1931-heden)

Portaal  Portaalicoon  Zuid-Afrika
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Erfaanvallen in Zuid-Afrika zijn aanvallen, berovingen en moorden op boerderijen. De Zuid-Afrikaanse boerengemeenschap heeft hiermee sinds de afschaffing van de Apartheid te maken. Volgens niet officiële statistieken zijn een meerderheid van de slachtoffers blanke boeren. Het aantal dodelijke slachtoffers zou (volgens deze niet officiële statistieken) tot 31 december 2010 op 3770 staan.[1] De Zuid-Afrikaanse regering twijfelt aan deze aantallen, maar zegt tevens dat zij in 2008 en 2009 fouten heeft gemaakt in de door haar gepubliceerde cijfers en sinds 2007 geen afzonderlijke cijfers bijhoudt voor erfaanvallen.[2]

In april 2010 kreeg dit conflict aandacht van de nationale en internationale media,[3][4] na de moord op Eugene Terre'Blanche, de toenmalige leider van de Afrikaner Weerstandsbeweging. Dit was volgens de twee niet officiële statistieken erfmoord nr. 3368.[5]

Definitie[bewerken]

De Afrikaanse term “plaasmoorde”[bewerken]

De Afrikaanse term “plaasmoorde” betekent in het Nederlands boerderij-, hoeve- of erfmoorden. Het Afrikaanse woord plaas is een verbastering van het Nederlandse woord plaats en het wordt tegenwoordig naar het Nederlands vertaald als “(boeren)erf.” In Nederland wordt het Afrikaanse woord “plaas” ook wel vertaald als boerderij. Hierbij moet men dan denken aan de grond waar de boerderij op gebouwd is, want in het Afrikaans wordt het Nederlandse “boerderij” (in de betekenis van boerenbedrijf) gewoon vertaald met “boerdery”.

Door de Zuid-Afrikaanse politie[bewerken]

De Zuid-Afrikaanse politie heeft het verschijnsel van erfaanvallen gedefinieerd. Men spreekt hier van “farm attacks” (Nederlands: erfaanvallen) en deze term is als volgt gedefinieerd:

”Attacks on farms and smallholdings refer to acts aimed at the person of residents, workers and visitors to farms and smallholdings, whether with the intent to murder, rape, rob or inflict bodily harm. In addition, all actions aimed at disrupting farming activities as a commercial concern, whether for motives related to ideology, labour disputes, land issues, revenge, grievances, racist concerns or intimidation, should be included” [6]

Kritiek[bewerken]

  • Deze Engelse definitie sluit echter de term “social fabric crimes” uit, dat zijn de misdaden die door leden van de boerengemeenschap jegens een ander lid plaatsvinden. Daarnaast was een lid, te weten Dina Pule, van de “Veiligheid en Beschermingscommissie” van de provincie Mpumalanga het oneens met deze definitie, omdat volgens haar de enige juiste definitie van een “farm attack” zou zijn dat: “wanneer het enige motief is om het leven te nemen van de persoon, die verblijft op een boerderij en niets anders” "[7].
  • Ook Human Rights Watch heeft het gebruik van de term “erfaanvallen” afgekeurd, omdat volgens hen “door het gebruik van het woord “aanval”, het idee kan ontstaan dat er een militaire of terroristische basis is voor de misdaden, anders dan een criminele basis” [8]

Meningen[bewerken]

Boeren[bewerken]

Veronderstellingen dat erfaanvallen en -moorden op blanke boeren een onderliggende politieke motivering hebben en mogelijk verband houden met de beoogde landhervorming, worden door veel boeren gesteund. Zeker nu het bestuur van het ANC zonder haar coalitiepartners een alternatief plan aan het onderzoeken is, om de grondhervormingen te versnellen.[9] terwijl de ANC-minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming Gugile Nkwinti op 2 maart 2010 heeft gezegd dat 90% van de reeds hervormde grond (sinds 1994) braak ligt.[10] De boerengemeenschap reageerde hierop met verwijzingen naar de situatie waarin de landbouwsector uit Zimbabwe verkeert.

De vermeende omvang van het probleem zou er, volgens het Vrijheidsfront Plus – dat ironisch genoeg een coalitiepartner van het ANC is en de onderminister van Landbouw, Visserij en Bosbouw Piet Mulder heeft geleverd – immers op kunnen wijzen dat zekere delen van Zuid-Afrika reeds in een toestand van een “laag intensieve” burger- of rassenoorlog verkeren.[11] Ook zou de ANC-Jeugdliga door middel van stimulering van geweldpleging een boodschap aan de regering willen sturen om het proces van landhervorming te versnellen.

Anderzijds blijven oproepen aan de Zuid-Afrikaanse regering om de erfaanvallen publiekelijk te veroordelen zonder reactie.[12] Tot april 2010, toen de Zuid-Afrikaanse regering wel reageerde, na de veelbesproken moord op Eugene Terre'Blanche. Destijds riep President Jacob Zuma op tot kalmte.[13]

Daarnaast vreest de boerengemeenschap voor de toekomst. Er doen in Zuid-Afrika geruchten de ronde over “Uhuru”, dit betekent vrijheid in het Swahili, maar wordt in extreem-rechtse groepen ook vertaald met “Nacht Van De Lange Messen”, de nacht na het overlijden van oud-president Nelson Mandela. In die nacht zou – volgens de geruchten – de zwarte bevolking de blanke bevolking aanvallen.[14] Maar tegelijkertijd dreven andere Afrikaners de spot met dit soort geruchten.[15] De nacht van Mandela's dood op 5 december 2013 ging dan ook voorbij zonder noemenswaardige geweldsincidenten.

ANC-regering[bewerken]

Rooftochten zouden, volgens De ANC-regering, een verklaring zijn voor de erfaanvallen en -moorden, omdat dit de makkelijkste manier is, waarop boerderijwerkers geld of waardevolle voorwerpen van boeren kunnen stelen. Veel daders denken blijkbaar dat boeren grote geldbedragen en wapens op hun boerderijen bewaren en volgens officiële politieverslagen wordt de overgrote meerderheid van boerderijaanvallen nog steeds toegeschreven aan roof.

De minister van Politie, Nathi Mthethwa , heeft gezegd dat erfaanvallen niet racistisch zijn:

“Misdaad is misdaad. Dit heeft geen kleur of voorkeur. Deze kwestie houdt niet verband met ras of politiek. Dit zijn gewoon misdaden tegen Zuid-Afrikanen en de regering moet alles doen om dit te verhoeden – of dit door een werker, werkgever of vreemdeling gepleegd is – wij onderzoeken dit.”[16]

Ook verwerpt de regering de veronderstellingen dat erfaanvallen en –moorden op boeren een onderliggende politieke motivering zouden hebben en mogelijk verband zouden houden met de beoogde landhervorming. Op 24 augustus 2010 heeft de ANC-regering de aantijgingen van Afrikaner-genocide als “onzin” bestempeld.[17]

Daarnaast probeert de regering het erfaanvallenfenomeen en berichten daarover, als een rechtsgezinde propagandacampagne af te doen. Hieraan werken de rechtse groeperingen doelbewust mee, zoals de Suidlanders, die de Boeren zo bang proberen te maken dat ze zich bij hen aansluiten.[18]

Verder heeft de regering van Zuid-Afrika bijna twee weken na de moord op Eugene Terre'Blanche fel kritiek geleverd op de erfaanvallen en –moorden[19]. Ook zegt de minister van Landbouw, Visserij en Bosbouw Tina Joemat-Petterson dat erfveiligheid de hoogste aandacht krijgt.[20]

“Schiet de Boer”-controverse[bewerken]

Het lied “Dubul'ibhunu”, oftewel “Schiet de Boer” is een van de oude anti-Apartheidsliederen van het ANC. Dit nummer ligt vooral erg gevoelig bij de Afrikaner boeren, net zoals “Die Stem van Suid-Afrika” (het oude volkslied van 1928 tot 1995 – de eerste vier (neutrale) regels zitten ook in het nieuwe volkslied van Zuid-Afrika) bij de zwarte bevolking. De oude liederen, die vele mensen kunnen kwetsen, worden over het algemeen niet meer gezongen. Echter Julius Malema, leider van de ANC-Jeugdliga, zong het lied in 2010 tijdens een politieke bijeenkomst van de ANC-Jeugdliga aan de Universiteit van Johannesburg.[21] Dit zorgde voor veel ophef, mede omdat hij een relatief hoge functie heeft. Op 1 april 2010 werd het door de rechter van het Hooggerechtshof in Pretoria verboden om het lied te zingen;[22] dit bevel is geldig tot de eerste dag waarop de zaak behandeld wordt door het Gelijkheidshof in Zuid-Afrika. De zaak is nu (op 4 november 2010) nog niet begonnen. Malema hield zich echter niet aan de uitspraak van de rechter, en zong het lied drie dagen later tijdens een bezoek aan Zimbabwe, met de reden dat “het hofbevel in Zimbabwe niet van toepassing is.”[21] De controverse bereikte een kookpunt toen op 10 april 2010 – vlak na de moord op Eugene Terre'Blanche – vier gewapende mannen een boerderij in Bynespoort, ten oosten van Pretoria, binnendrongen en schreeuwden: “Sterf! Viva, Malema!”[23]

Na veel druk, ook vanuit de ANC-regering, waaronder van president Jacob Zuma heeft Malema zijn lied aangepast. Hij zingt nu “Zoen de boer, zoen de boer”, gevolgd door “Schiet die lafaard”.[24]

Op 12 september 2011 werd Malema (ook na het aanpassen van het lied) veroordeeld door de rechtbank in Johannesburg voor haat zaaien. De rechter bevestigde de uitspraak van de Zuid-Afrikaanse Menseregtekommissie dat het lied "Skiet die Boer" aanzet tot haat jegens blanke boeren.[25]

Omwille van het zingen van "Schiet de Boer" heeft een man uit Rustenburg in juni 2010 Julius Malema aangeklaagd[26] [27] bij het Internationaal Strafhof in Den Haag wegens volkerenmoord.[28]

Statistieken[bewerken]

Officieel[bewerken]

De politie noteerde een stijging van het aantal incidenten tussen 1991 en 2001 van 327 naar 1011 en van het aantal moorden van 66 in 1991 naar 142 in 1998. Bij de 1011 incidenten in 2001 vonden er 1398 slachtoffers plaats, waarvan 147 of 10,5% overleed. 12,3 procent van de vrouwelijke slachtoffers werd verkracht, hiervan was 71% zwart. Het totaal van 1398 slachtoffers in 2001 bestond voor 61,6% uit blanken, 33,6% uit zwarten, 4,4% uit Aziaten en 0,7% uit kleurlingen.[29]
Sinds 2007 worden er in Zuid-Afrika geen officiële statistieken meer bijgehouden over de aanvallen en moorden op de boerengemeenschap, omdat de Zuid-Afrikaanse politie keer op keer in opspraak komt over de misdaadstatistieken; in 2010 hebben zij de eerdere fouten in hun statistieken erkend.[2]

Niet officieel[bewerken]

Er zijn twee niet-officiële en niet-onpartijdige organisaties die de aanvallen en moorden op de boerenbedrijven wel bijhouden:

  • De boerenbond Agri SA, die de belangen van de boerengemeenschap behartigt.[5]
  • De Pro Afrikaanse Aksie Groep (PRAAG), die opkomt voor de belangen van de Afrikaners en voor de Afrikaanse taal.

Onderstaande lijst komt van de website projek2010.co.za en is bijgewerkt tot 5 november 2014.[30]

Monument[bewerken]

Nabij Polokwane is een monument opgericht door Afrikaners om de (blanke) dodelijke slachtoffers te herdenken. Het monument is opgericht op 16 juni 2004.[31] De Afrikaanse naam van het monument is Plaasmoord slagtoffers. Er zijn 1.600 kruizen opgericht voor de slachtoffers uit de jaren 1991 tot 2004. In 2011 kwamen er nog 2.000 kruizen bij en bestaat het monument uit 3.600 kruizen[32].

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • (de) „80 Farmmorde in sieben Monaten", in: Afrika Süd - Zeitschrift zum südlichen Afrika, No. 6 (2004), uitgegeven door Informationsstelle Südliches Afrika, Bonn, Duitsland
  • (en) Mike Morris: „The Development of Capitalism in South African Agriculture: Class-Struggle in the Countryside", in: Economy and Society (Londen), Vol. 5, No. 3 (1976)
  • (de) Christian Soest: „Anspruch und Wirklichkeit der südafrikanischen Landreform 1994-2001". In: Arbeitspapiere zu Problemen der Internationalen Politik und der Entwicklungsländerforschung. Nr. 33/2002. München 2002: Forschungsstelle am Geschwister-Scholl-Institut für Politische Wissenschaft der Ludwig-Maximilians-Universität München
  • (en) Dr. Philip du Toit: „The Great South African Land Scandal", Centurion 2004: Legacy Publications
  • (en) An overview of farm attacks in South Africa and the potential impact thereof on society, 2012, uitgegeven door de Zuid-Afrikaanse vakbond Solidariteit
  1. (en) Farm Murder Victim Names 1994-2010 Pro Afrikaanse Aksie Groep (PRAAG), 4 januari 2011
  2. a b (af) Polisie se statistieke is verkeerd Nuus24, 16 juli 2010
  3. (en) >White farmers 'being wiped out' Sunday Times. 28 March 2010
  4. Adriana Stuijt. "Two more S.African farmers killed: death toll now at 3,037", Digital Journal, 2009-02-17. Geraadpleegd op 2009-04-124.
  5. a b (af) TerreBlanche was plaasmoord nr. 3368 Nuus24, 06 april 2010
  6. (en) Report of the Committee of Inquiry into Farm Attacks Criminal Justice Monitor. 31 juli 2003. Geraadpleefd op 4 november 2010
  7. (en) Nkosana ka Makaula. "Farm attack is 'only if fatal'", News24, 2006-09-28. Geraadpleegd op 2006-10-09.
  8. (en) Bronwen Manby, Unequal Protection - The State Response to Violent Crime on South African Farms, Human Rights Watch, August 2001 ISBN 1-56432-263-7. Geraadpleegd op 2006-10-28.
  9. (af) ANC oorweeg andeleskema om grond te deel Nuus24, 11 mei 2010
  10. (af) 90% van die hervormde grond lê braak Nuus24, 3 maart 2010
  11. (af) Plaasmoord is lae intensiteit oorlog Nuus24, 3 maart 2010
  12. (af) De-politiseer plaasaanvalle Landbou.com, 8 maart 2010
  13. (af) Zuma vra vir kalmte na TerreBlanche moord Nuus24, 4 april 2010
  14. (af) Boere ontsteld oor soldate se Uhuru Nuus24, 25 mei 2010
  15. (af) Het ons maar geluister Nuus24, 15 juli 2010
  16. (af) Plaasmoorde is nie rassisties sê Minister Mthethwa Nuus24, 23 april 2010
  17. Regering: Aantygings oor Afrikaner-volksmoord is verspot Nuus24, 24 augustus 2010
  18. (af) Suidlanders gereed om pad te vat Nuus24, 16 juli 2010
  19. (af) Plaasgeweld kry fel kritiek van regering Nuus24, 13 april 2010
  20. (af) Hoogste aandag vir plaasveiligheid Nuus24, 14 april 2010
  21. a b (af) Malema sing weer Skiet die Boere Nuus24, 3 april 2010
  22. (af) Malema verbied om Boere moordlied te sing Nuus24, 1 april 2010
  23. (af) 4 val gesin aan en gil Sterf Viva Malema Nuus24, 12 april 2010
  24. Malema sing nuwe deuntjie Nuus24, 22 mei 2010
  25. Skiet die Boer is haatspraak, beslis hof Nuus 24, 12 september 2011
  26. Den Haag hof: lys van name bekend Die Burger, 9 juni 2010
  27. Charge against Malema gets The Hague’s attention, City Press, 17 juni 2010
  28. Man verkla Malema van volksmoord in Den Haag Nuus24, 8 juni 2010
  29. Report of the Committee of Inquiry into Farm Attacks - 31 July 2003, pagina's 418 en 419, 31 juli 2003
  30. http://www.projek2010.co.za/page/statestieke
  31. Crosses for Farm Murders / Plaasmoorde Kruisplanting YouTube (Het gaat om de eerste paar woorden), 9 november 2009
  32. 2.000 extra kruizen bij Plaasmoorde-monument Artikel7.nu, 4 juni 2011