Johannesburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Johannesburg (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Johannesburg.
Johannesburg
City of Johannesburg
Stad in Zuid-Afrika Vlag van Zuid-Afrika
Vlag van Johannesburg Wapen van Johannesburg
Johannesburg
Johannesburg
Situering
Provincie Gauteng
Coördinaten 26° 12' ZB, 28° 04' OL
Algemeen
Oppervlakte 1.645 km²
Inwoners (2011) 4.434.827 (gemeente)
5.226.000 incl. voorsteden (2696 inw/km²)
Etniciteit[1] 76% Zwart
6% Kleurling
5% Indisch of Aziatisch
12% Blank
Talen[1] 7% Afrikaans
20% Engels
3% Zuid-Ndebele
7% Xhosa
23% Zoeloe
7% Noord-Sotho
9% Zuid-Sotho
8% Tswana
1% Swazi
3% Venda
6% Tsonga
Burgemeester Mpho Tau
Website joburg.org.za
Foto's
Een Wolkenkrabber in het zakencentrum
Een Wolkenkrabber in het zakencentrum
CBD en zakengebied
CBD en zakengebied
Portaal  Portaalicoon   Zuid-Afrika

Johannesburg is de grootste stad[1] van Zuid-Afrika, gelegen in de provincie Gauteng. Johannesburg is een van de grootstedelijke gemeenten van Zuid-Afrika onder de naam City of Johannesburg Metropolitan Municipality.

Hoewel het niet de hoofdstad van het land is, is Johannesburg wel het hart van de Zuid-Afrikaanse economie, waarvan de goudindustrie overigens lang niet meer de enige steunpilaar is. Johannesburg is de zetel van het grondwettelijke hof.

Namen[bewerken]

Johannesburg staat in het Zoeloe ook bekend als eGoli (plaats van goud) en in het Xhosa als eRhawutini. Alle drie de namen eGoli, eRhawutini en Gauteng (uit het Zuid-Sotho) verwijzen naar de reden waarom deze stad zo groot geworden is: het goud van de Witwatersrand. De naam staat in het dagelijks leven bij Zuid-Afrikanen bekend als Jo'burg, Jozi en JHB.

Geschiedenis[bewerken]

De regio Johannesburg werd altijd al bewoond door de nomadische Bosjesmannen die hier hun thuis vonden tot ze in de 11de eeuw door de Bantoes verdrongen werden. De voormalige Nederlandse kolonisten, de zogenaamde Boeren, waren de eerste Europeanen die in dit gebied kwamen waar ze verschillende boerderijen vestigden. Vóór 1880 was er nog geen grootschalige vestiging, maar dit veranderde toen er aan het eind van de 19e eeuw goud werd gevonden bij de Witwatersrand.

Goud[bewerken]

In 1886 werd Johannesburg als mijnstad gesticht in de Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal), een republiek gesticht door Nederlandstalige kolonisten die wegtrokken voor de Britse overheersing van de Kaapkolonie. De precieze origine van de naam Johannesburg is niet bekend; er zijn meerdere personen genaamd "Johannes" betrokken geweest bij de vroege geschiedenis van de stad.

De goudindustrie verklaart waarom in en om de stad immense heuvels afval uit de kilometers diepe goudmijnen te zien zijn. De heuvels bestaan uit geelachtige zand, waarop maar moeizaam iets wil groeien. Bij veel van deze heuvels staan waarschuwingsborden voor vergiftiging. Bij het goudwinningsproces wordt namelijk cyanide gebruikt, waarvan restanten in het afval achterblijven.

Johannesburg in Transvaal[bewerken]

De bewoners van de stad waren tweederde Engelstalig en tweevijfde zwart, vrijwel allemaal jonge ongetrouwde mannen. Hierdoor deden bars, gokhallen en bordelen goeden zaken. Het contrast met het vrome leven van de calvinistische Boeren was enorm, en president Paul Kruger zag met lede ogen aan hoe het economisch middelpunt van de republiek van Pretoria naar Johannesburg verschoof. Hoewel de Transvaal dankzij de goudmijnen een economische groeispurt onderging werd Johannesburg vergeleken met een combinatie van Monte Carlo en Sodom en Gomorra.[2]

Na enkele jaren was Johannesburg een van de snelst groeiende steden ter wereld, met zo'n 100.000 inwoners in 1896 (tien jaar na de stichting). De buitenlandse arbeiders, uitlanders genoemd, kregen echter geen stemrecht van de Transvaalse regering, wat leidde tot anti-Boerse gevoelens in Johannesburg. Het Britse Rijk, dat de kust van Zuid-Afrika al in bezit had, zag hierin een kans om de goudmijnen en de rest van Transvaal in te lijven. Na een mislukte staatsgreep (de Jameson Raid), waarin een poging werd gedaan om een opstand te ontketenen onder de uitlanders, liepen de spanningen tussen Transvaal en het Verenigd Koninkrijk nog meer op.

Toen de Tweede Boerenoorlog uitbrak vluchtten de meesten uitlanders uit Johannesburg naar de Kaapkolonie.

20e eeuw[bewerken]

Na de Boerenoorlog werd Transvaal veroverd door de Britten, en in 1910 werd de Unie van Zuid-Afrika gesticht. In de tijd van de apartheid werden de rassen strikt gescheiden gehouden en bestonden er stadsdelen waar alleen blanken of alleen zwarten mochten wonen. De grootste en bekendste zwarte buitenstad is Soweto (South Western Township).

Tegenwoordig[bewerken]

Vandaag de dag is Johannesburg vooral een stad die bekendstaat om het zakenleven. Er zijn grote bedrijven gevestigd en de in- en export wordt hier geregeld. Het grootste van Zuid-Afrika's internationale vliegvelden, OR Tambo International Airport, is hier gevestigd. De stad is berucht om zijn criminaliteit, hoewel de situatie tegenwoordig beter is dan de periode rond de eeuwwisseling. Johannesburg is een stad van internationale allure, en herbergt honderden nationaliteiten. Het is de stad van de rijkere klasse en tegelijkertijd de stad van de armste bevolking van Zuid-Afrika. Het centrum van de stad, dat vroeger alleen voor de blanke bevolking toegankelijk was, is nu een vrijwel volledig 'zwarte zone' met veel armoede en drugs- en alcoholmisbruik. Het grootste deel van de zakelijke activiteiten heeft zich verplaatst naar omringende gebieden, en met name naar de noordelijke wijk Sandton.

De kust is voor Johannesburgers het ideale vakantieoord, in de vakanties trekken veel van de kapitaalkrachtige bewoners richting Mozambique en de kustplaatsen van Zuid-Afrika zelf.

Hoofdplaatsen[bewerken]

Het nationaal instituut voor de statistiek, Stats SA, deelt sinds de census 2011 deze gemeente in in 40 zogenaamde hoofdplaatsen (main place):[1]

Alexandra - Chartwell - City of Johannesburg NU - Dainfern - Diepsloot - Drie Ziek - Ebony Park - Ennerdale - Farmall - Itsoseng - Ivory Park - Johannesburg - Kaalfontein - Kagiso - Kanana Park - Lakeside - Lanseria - Lawley - Lehae - Lenasia - Lenasia South - Lucky 7 - Malatjie - Mayibuye - Midrand - Millgate Farm - Orange Farm - Poortjie - Rabie Ridge - Randburg - Randfontein - Rietfontein - Roodepoort - Sandton - Soweto - Stretford - Tshepisong - Vlakfontein - Zakariyya Park - Zevenfontein.

Zusterstad[bewerken]

Geboren in Johannesburg[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • In het township Delft is een wijk genaamd Eindhoven.
  • Het eerste restaurant van de keten Nando's werd geopend in Johannesburg.
  • De film District 9 werd volledig in Johannesburg opgenomen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d Adrian Frith, Census 2011, gemeente City of Johannesburg
  2. Martin Bossenbroek: De boerenoorlog. Amsterdam, Atheneum Polak & Van Gennep, 2012. ISBN 9789025369934