Ghana
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Republic of Ghana | |||
|
|||
| Basisgegevens | |||
| Officiële landstaal: | Engels | ||
| Hoofdstad: | Accra | ||
| Regeringsvorm: | constitutionele democratie | ||
| Religie: | christendom 63% natuurgodsdiensten 21%, islam 16% | ||
| Oppervlakte: | 238.533 km² [1] (1,0% water) | ||
| Inwoners: | 18.912.079 (2000)[2] 23.382.848 (2008)[3] (98/km² (2008)) |
||
| Overige | |||
| Volkslied: | God Bless Our Homeland Ghana | ||
| Munteenheid: | cedi (GHS) |
||
| UTC: | +1 | ||
| Nationale feestdag: | 6 maart | ||
| Web | Code | Tel. | .gh | GHA | 233 | ||
| Voorgaande staten | |||
| ← |
1957 (Onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk) | ||
| Topografie | |||
| Zie ook | |||
|
|||
Ghana is een land aan de westkust van Afrika. Het grenst westelijk aan Ivoorkust, noordelijk aan Burkina Faso, oostelijk aan Togo en zuidelijk aan de Golf van Guinea.
Ghana heeft 23.382.848 (2008) inwoners.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De naam Ghana komt van het Ghanese Rijk, dat wat noordelijker in de Sahelzone lag, bestond tussen de achtste en elfde eeuw en een belangrijke regionale economische macht was. Dit rijk bestond totdat de Almoravidleider en verspreider van de Islam Abu Bakr de hoofdstad in 1076 in handen kreeg.
Na de val van het rijk migreerde een deel van de Akanvolken, zoals de Ashanti en de Fante naar het zuiden. Er werden meerdere staten gesticht, zoals de Ashanti-federatie en enkele Fante-staten. Het grootste deel van het gebied werd verenigd in de zestiende eeuw onder de Ashanti-confederatie. In eerste instantie was dit een los statenverbond, maar later werd het een gecentraliseerde staat, met een hoge mate van bureaucratie rond Kumasi.
Het eerste contact tussen de plaatselijke volksstammen en de Europeanen vond plaats in 1470. De Europeanen noemden het gebied de "Goudkust".
In de negentiende eeuw trokken de Britten Ghana binnen en na slag te hebben geleverd moesten de inwoners van het latere Ghana in 1901 de nederlaag erkennen. Het gebied kreeg de status van een Britse kolonie, bekend onder de naam Gold Coast.
Op 6 maart 1957 kwam er een eind aan de koloniale overheersing en kreeg het de naam Ghana. Kwame N'krumah werd de eerste minister-president; daarmee was het het eerste gekoloniseerde land in Afrika dat zijn onafhankelijkheid terug kreeg. In 1960 werd het land een republiek met N'krumah als president. De niet-gebonden links georiënteerde N'krumah werd echter tijdens een staatsiebezoek aan Vietnam op 24 februari 1966 door een door de CIA gesteunde staatsgreep ten val gebracht.
Op 4 augustus 1974 werd het rechts rijden ingevoerd. Daarvoor werd er links gereden.
Op 4 juni 1979 volgde een linkse staatsgreep van het leger onder leiding van Jerry Rawlings. Het leger hield aanvankelijk slechts toezicht op de burgerlijke regering maar in 1981 trok het de macht geheel naar zich toe en werd Rawlings president. Vanaf 29 december 1992 werd Ghana een democratie met Rawlings als gekozen president. In 2000 kon Rawlings niet meedoen aan de verkiezingen omdat hij al 2 termijnen president was. Toen werd de leider van de grootste oppositiepartij gekozen: John Agyekum Kufuor. Sindsdien is hij de president.
[bewerken] Geografie
- kustlijn: 539 km.
- Natuurlijke hulpbronnen: Cacao, Goud, hout, industriediamant, mangaan, bauxiet, vis, rubber, palmolie, en waterkracht.
[bewerken] Steden
De hoofdstad is Accra en de belangrijkste havenstad Tema. Andere steden en plaatsen zijn Kumasi, dat meer landinwaarts ligt, Sekondi-Takoradi (Takoradi tweede haven), Ho, Sunyani, Cape Coast en Tamale, in het Noorden en Asamankese en Koforidua, niet ver van Accra.
[bewerken] Landschap
Het land bestaat voornamelijk uit laagvlakte, met een plateau in het midden-zuiden.
De hoogste berg is de Afadjato van 880 meter. In het oosten bevindt zich een enorm groot, langgerekt stuwmeer, het Voltameer. Het heeft de vorm van een inlandse delta. De voeding komt grotendeels van de rivieren de Witte Volta en de Oti, beide aftakkingen van de Niger, en de Zwarte Volta, die ontspringt in het noorden van Burkina Faso; het water stroomt vanuit het meer via de Akosombo Dam en de rivier de Volta naar zee.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
Ghana is onderverdeeld in tien regio's.
[bewerken] Bevolking
[bewerken] Etnische groepen
Volgens de census van 2000 hoort 45,3% van de bevolking tot de Akan, waar onder andere ook de Ashanti en de Fante toe behoren. Verder behoort 15,2% tot de Mole-Dagbon, 11,7% tot de Ewe, 7,3% tot de Ga-Dangme, 4% tot de Guan, 3,6% tot de Gurma, 2.6% tot de Grusi en 1% tot de Mande-Busanga.[4]
[bewerken] Talen
Het Engels is de officiële taal maar daarnaast bestaan er vele verschillende inheemse talen. Al deze talen behoren tot de Niger-Congotalen. In het Noorden komen vooral Gurtalen zoals Dagbani en Frafra voor en in het zuiden voornamelijk Kwatalen zoals Twi of Akan, Kyerepon (Cherepon), Ewe en Ga.
[bewerken] Economie
De periode 1973-1983 was economisch gezien rampzalig als gevolg van verschillende factoren zoals corruptie, de droogte, wanbeleid, machtswisselingen en de gedwongen repatriëring van een miljoen Ghanezen uit Nigeria in 1983. In datzelfde jaar werd het Economic Recovery Program gestart. Sindsdien is de situatie wel verbeterd, maar een probleem blijft de grote afhankelijkheid van het exporteren van cacao, nu ongeveer 35%.
Een ander probleem is dat, in tegenstelling tot Ghana zelf, omringende landen zoals Ivoorkust, Liberia en Sierra Leone instabiel zijn, waardoor buitenlandse investeerders worden afgeschrokken. In 1999 vertegenwoordigden landbouw, industrie en dienstensector respectievelijk ongeveer 36, 25 en 39% van de Ghanese economie.
[bewerken] Armoede
Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Ghana 28,5% van de bevolking onder de armoedegrens. [5]
[bewerken] Onderwijs
Het basisonderwijs is gratis. Officieel gaat meer dan driekwart van de kinderen naar school maar veel leerlingen haken vroegtijdig af omdat ze thuis mee moeten werken om wat extra inkomen te vergaren. Of ze kunnen niet naar school omdat hun ouders geen geld hebben om een schooluniform (verplicht), lesboeken, schriften of pennen te betalen.
[bewerken] Klimaat
Ghana ligt iets ten noorden van de evenaar en heeft een tropisch klimaat. Het is warm en relatief droog aan de zuidoostkust (onder andere Accra) en vochtig in het zuidwesten. In het noorden is het heet en droog.
[bewerken] Politiek
[bewerken] Staatsinrichting
- Staatshoofd en president: sinds 7 januari 2009 is John Atta-Mills de nieuwe democratisch gekozen president van Ghana na een nek-aan-nek race tussen zijn NDC (National Democratic Congress) en die van de huidige regeringspartij van Nana Akufo-Addo. John Agyekum Kufuor was president in de twee voorgaande regeringsperiodes. Hij volgde luitenant Jerry Rawlings op, die bijna 20 jaar aan de macht was geweest. Deze opvolging werd indertijd geprezen vanwege de ordelijke opvolging van de ene gekozen leider door de andere, wat in postkoloniaal Afrika nog altijd vrij zeldzaam is.
[bewerken] Staatshoofden van Ghana
Koningin:
(Gouverneur-generaals: Sir Charles Noble Arden-Clarke (1957-1960); Lord William Francis Hare of Listowel (1957-1960)
presidenten:
- Kofi Kwame N'krumah - 1960-1966 (CPP)
- Joseph Arthur Ankrah - 1966-1969 (Voorzitter van de Militaire Bevrijdingsraad)
- Akwasi Afrifa - 1969-1970 (Voorzitter presidentiële Commissie)
- Nii Amaa Ollennu - 1970 (ad interim)
- Edward Akufo-Addo - 1970-1972
- Ignatius Kutu Acheampong - 1972-1978 (Voorzitter Opperste Militaire Raad)
- Frederick W. Kwasi Akuffo - 1978-1979 (Voorzitter Opperste Militaire Raad)
- Jerry John Rawlings (1x) - 1979 (Voorzitter Nationaal Revolutionaire Raad van de Gewapende Krachten)
- Hilla Limann - 1979-1981 (PNP)
- Jerry John Rawlings (2x) - 1981-2001 (Voorzitter Voorlopige Nationale Verdedigingsraad tot 1993, daarna tot 2001 president) (NDC)
- John Agyekum Kufuor - 2001-2009(NPP)
- John Atta Mills - 2009-Heden, won de verkiezingen nipt van Nana Akuffo Addo van de Regeringspartij NPP.
[bewerken] Premiers van Ghana
- Kwame N'krumah - 1951-1960 (CPP)
- Kofi Abrefa Busia - 1969-1972 (PP)
CPP= Convention People's Party - PNP= Progressive National Party - NDC= National Democratic Congress - NPP= New Patriotic Party - PP= People's Party
[bewerken] Bekende personen van Ghanese afkomst
- Freddy Adu, voetballer.
- Kofi Annan, ex-secretaris-generaal van de Verenigde Naties
- Kofi Ayivor, muzikant
- Amma Asante is vanaf 1998 lid van de Gemeenteraad van Amsterdam
- Kwame N'krumah
- Jerry Rawlings, ex-dictator
- Salou Ibrahim, voetballer bij Club Brugge
- Christian Gyan, voetballer
- George Boateng, voetballer bij Hull City
- Mickaël Essien, voetballer bij Chelsea FC
- Matthew Amoah, voetballer bij NAC Breda
- Stephen Appiah, voetballer bij Fenerbahçe
- Samuel Kuffour, voetballer bij Ajax
- Eric Addo, voetballer bij Roda JC
- Osibisa, popgroep
- Quincy Owusu-Abeyie, voetballer bij Spartak Moskou
- Boris Kodjoe, acteur/model
- Anthony Obodai, voetballer bij RKC Waalwijk
- Granny Nanny, vrouwelijke Marron-aanvoerder op Jamaica
- Reynold A. Bediako, Succesvolle ondernemer
- Rhian Benson, zangeres
- Richard Andoh, politicus
- Dizzee Rascal, ouders uit Ghana, rapper
- Da Urbansquad, rapgroep
- Georgina Kwakye, actrice
- Sway,rapper
- Kwame Tsevi, Hiphop DJ DJ Quame
- Kaye Styles (Kwasi Gyasi), Belgische R&B zanger
- Sugar Jackson Osei Bonsu, Belgische Weltergewicht bokser, Europees kampioen 2007-2008
[bewerken] Zie ook
Bronnen, noten en referenties
|
| Zie ook de Atlas van Ghana op Wikimedia Commons. |
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Ghana op Wikimedia Commons. |
| Landen in Afrika |
|---|
|
Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Uganda · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika Overige gebieden: Mayotte · Réunion · Sint Helena · Westelijke Sahara |
| Gemenebest van Naties (voorheen: Britse Gemenebest) |
|---|
|
Antigua en Barbuda · Australië · Bahama's · Bangladesh · Barbados · Belize · Botswana · Brunei · Canada · Cyprus · Dominica · Fiji · Gambia · Ghana · Grenada · Guyana · India · Jamaica · Kameroen · Kenia · Kiribati · Lesotho · Malawi · Maldiven · Maleisië · Malta · Mauritius · Mozambique · Namibië · Nauru · Nieuw-Zeeland · Nigeria · Pakistan · Papoea-Nieuw-Guinea · Saint Kitts en Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent en de Grenadines · Salomonseilanden · Samoa · Seychellen · Sierra Leone · Singapore · Sri Lanka · Swaziland · Tanzania · Tonga · Trinidad en Tobago · Tuvalu · Uganda · Vanuatu · Verenigd Koninkrijk · Zambia · Zuid-Afrika |

