Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elizabeth II
1926
Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007 edit.jpg
Koningin van het Verenigd Koninkrijk
Koningin van Canada
Koningin van Australië
Koningin van Nieuw-Zeeland
Koningin van Jamaica
Koningin van Barbados
Koningin van de Bahama's
Koningin van Grenada
Koningin van Papoea-Nieuw-Guinea
Koningin van de Salomonseilanden
Koningin van Tuvalu
Koningin van Saint Lucia
Koningin van Saint Vincent en de Grenadines
Koningin van Antigua en Barbuda
Koningin van Belize
Koningin van Saint Kitts en Nevis
Periode 1952-heden
Voorganger George VI
Opvolger --
Vader George VI
Moeder Elizabeth Bowes-Lyon
Dynastie Windsor
Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg Royal Coat of Arms of the United Kingdom (Scotland).svg
Wapen van Elizabeth als koningin van het Verenigd Koninkrijk, met rechts de Schotse variant
Stamboom.png Stamboom

Elizabeth Alexandra Mary (Londen, 21 april 1926) is sinds 1952 koningin van het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Jamaica, Barbados, de Bahama's, Grenada, Papoea-Nieuw-Guinea, de Salomonseilanden, Tuvalu, Saint Lucia, Saint Vincent en de Grenadines, Antigua en Barbuda, Belize en Saint Kitts en Nevis. Ze is de vierde monarch van de Windsor-dynastie.

Elizabeth is sinds 20 november 1947 getrouwd met Philip Mountbatten, een voormalige Grieks-Deense prins die in 1947 de Britse nationaliteit verkreeg. Zij zijn verre verwanten. Beiden zijn zij nakomelingen van koningin Victoria (hun betovergrootmoeder). Philip is een achterkleinzoon van de dochter van koningin Victoria, prinses Alice, en Elizabeth is een achterkleindochter van Alices broer, koning Eduard VII.

In 2012 vierde ze haar diamanten jubileum als vorstin.

Geboorte en jeugd[bewerken]

Elizabeth was bij geboorte derde in rij voor troonopvolging, na haar oom Eduard VIII, de prins van Wales, en haar vader George VI. Er was geen reden aan te nemen dat Elizabeth ooit aanspraak zou kunnen maken op de troon, omdat werd verwacht dat Eduard in het huwelijk zou treden en daarmee zouden zijn eventuele kinderen hoger op de opvolgingslijst staan. Eduard verkreeg geen legitieme troonopvolger en deed bovendien (verplicht) afstand van zijn rechten op de troon om te kunnen huwen met Wallis Simpson. Elizabeths kandidatuur had dan nog doorkruist kunnen worden als haar ouders mannelijke nakomelingen zouden hebben, hetgeen echter niet gebeurde. Elizabeth heeft alleen een jongere zus Margaret.

Elizabeth en haar zus werden thuis geschoold, en Elizabeth studeerde geschiedenis bij C.H.K. Marten van Eton College. Zij werd in godsdienst geschoold door de Aartsbisschop van Canterbury en is toegewijd lid van de Anglicaanse Kerk waar ze, als staatshoofd, overigens ook titulair leider (Supreme Governor) van is.

Troonopvolger[bewerken]

Toen haar vader in 1936 koning werd als gevolg van de abdicatie van zijn broer Eduard VIII werd Elizabeth eerste in lijn voor troonopvolging. Haar officiële titel werd Her Royal Highness The Princess Elizabeth. In Wales gingen stemmen op haar ook de titel van Prinses van Wales toe te kennen. Dit is echter geen zelfstandige titel, maar de titel die wordt gedragen door de echtgenote van de prins van Wales. Bovendien was er (in ieder geval nog theoretisch) kans dat George alsnog een mannelijke nakomeling zou verwekken die staatsrechtelijk aanspraak zou kunnen maken op de titel Prins van Wales.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Elizabeth en Margaret geëvacueerd naar Windsor Castle. Er werd overwogen de kinderen (Elizabeth was 13 en Margaret 10) over te brengen naar Canada, maar hun moeder weigerde dit categorisch: "The children could not possibly go without me, I will never leave the King, and the King will never leave his country" ("De kinderen kunnen onmogelijk zonder mij gaan, ik zal de koning nooit achterlaten, en de koning zal zijn land nooit achterlaten)". Op dertienjarige leeftijd ontmoette Elizabeth voor de eerste maal Philip Mountbatten, die later haar echtgenoot zou worden.

In 1945 wilde Elizabeth een directere rol spelen bij de oorlogsinspanningen. Ze nam dienst bij de Auxiliary Territorial Service, een vrouwenafdeling van het Britse leger. Ze werd opgeleid tot chauffeur en dit was de eerste keer dat ze klassikaal onderwijs volgde. Elizabeth is het eerste vrouwelijk lid van het Britse koninklijk huis dat actief was in militaire dienst.

Tijdens de kroning, 1953

Voorbereiding op het koningschap[bewerken]

Na de oorlog vergezelde Elizabeth haar ouders in 1947 op een reis naar Zuid-Afrika, dit werd haar eerste officiële staatsbezoek.

Zij trad op 20 november 1947 in het huwelijk met Philip Mountbatten, prins van Griekenland en Denemarken. Philip moest hiervoor zijn aanspraak op de Griekse troon opgeven, en deed, alvorens de titel van Hertog van Edinburgh te verwerven afstand van zijn eerdere titels. Philips verleden was overigens niet geheel onbesproken, hij was Grieks-Orthodox, bezat geen substantiële financiële middelen en had een zuster die met een nazi was getrouwd.

Het pasgetrouwde stel betrok Clarence House in Londen. Philip was als officier van de Royal Navy echter regelmatig gestationeerd op Malta.

De gezondheid van haar vader werd begin jaren '50 slechter, en Elizabeth nam al in 1951 voor hem waar bij publieke taken. Zo bracht ze dat jaar staatsbezoeken aan Griekenland, Malta en Italië. In oktober 1951 was ze in Canada en bracht ze een bezoek aan Harry S. Truman, de president van de Verenigde Staten. In januari 1952 vertrokken Elizabeth en Philip voor een reis door Australië en Nieuw-Zeeland. Deze reis werd echter abrupt afgebroken door het bericht van de dood van haar vader op 6 februari.

Koningin[bewerken]

Een staatsbezoek in Duitsland, 1992
De Britse koninklijke familie

Elizabeths Proclamation of Accession werd uitgesproken op 7 februari 1952 tijdens een plechtigheid op St. James's Palace. Haar kroning vond plaats op 2 juni 1953 in Westminster Abbey. Het koninklijk paar betrok Buckingham Palace, alhoewel het een publiek geheim is dat Elizabeth liever op Windsor Castle, Balmoral Castle in Schotland of Sandringham House in Norfolk verblijft.

Toen Elizabeth gekroond werd tot vorstin werd zij koningin van het Verenigd Koninkrijk, Canada, Pakistan, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland, Ceylon en Australië. Tegenwoordig zijn Zuid-Afrika, Sri Lanka en Pakistan allemaal onafhankelijke republieken. Zij erkennen haar niet meer als staatshoofd. Ze regeert nog vijftien onafhankelijke soevereine tronen naast de Britse Troon, ze is daardoor de enige persoon ter wereld die naast haar eigen moederland andere staten apart vertegenwoordigt.

Tussen 1953 en 1954 maakte zij met prins Philip een wereldreis van zes maanden en eind jaren '50 bezocht zij de Verenigde Staten en Canada. In 1961 bezocht zij India en Pakistan en was daarna te gast in alle Europese landen. Ook is zij regelmatig aanwezig bij de vergaderingen van de regeringsleiders van het Gemenebest van Naties.

Tijdens de regeringsperiode van Elizabeth is er staatsrechtelijk, politiek en economisch veel veranderd. Zij was eerst staatshoofd van een van de grootste machten ter wereld, maar in de laatste vijftig jaar is het Britse Rijk getransformeerd tot het huidige Gemenebest van Naties, waarbij Elizabeth een belangrijke rol heeft gespeeld in het onderhouden van de goede betrekkingen.

Elizabeth is de oudste Engelse regerende monarch aller tijden.

De Britse vorstin werd overal ter wereld gedecoreerd, zie daarvoor: De Lijst van onderscheidingen van Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk.

Hoofd van de Anglicaanse Kerk[bewerken]

Tijdens de regeringsperiode van Elizabeth is het Verenigd Koninkrijk veranderd van een christelijke in een multireligieuze natie. De koningin houdt bij voorkomende gelegenheden haar bisschoppen voor, dat de Anglicaanse kerk de behoeder moet zijn van de vrijheid van alle godsdiensten in het land.[1] Er zijn diplomatieke betrekkingen aangeknoopt met het Vaticaan, en Paus Benedictus XVI is door Elizabeth in Londen ontvangen.

De koningin is pleitbezorger van de godsdienst in de samenleving. "Geloof speelt een sleutelrol in de identiteit van vele miljoenen mensen en geeft hen een gevoel ergens bij te horen."[2] Ze leek daarmee te reageren op een uitspraak van de Law Lords, die het gebed aan het begin van gemeenteraadsvergaderingen hadden verboden.

Kinderen[bewerken]

Naam Dynastieke Titel Geboortedatum Huwelijk
Charles Philip Arthur George Prins van Wales 14 november 1948
  1. Lady Diana Spencer, later de prinses van Wales. Zij waren van 29 juli 1981 tot 28 augustus 1996 getrouwd, Diana overleed op 31 augustus 1997.
  2. Camilla Parker Bowles, hertogin van Cornwall, gehuwd op 9 april 2005.
Anne Elizabeth Alice Louise Princess Royal 15 augustus 1950
  1. Captain Mark Phillips, gehuwd op 14 november 1973, gescheiden op 28 april 1992.
  2. Timothy Laurence, gehuwd op 12 december 1992.
Andrew Albert Christian Edward Hertog van York 19 februari 1960 Sarah Margaret Ferguson, hertogin van York, gehuwd op 23 juli 1986, gescheiden op 30 mei 1996.
Edward Anthony Richard Louis Graaf van Wessex 10 maart 1964 Sophie Helen Rhys-Jones, gehuwd op 19 juni 1999

Imago[bewerken]

In 1992 scheidde Elizabeths dochter Anne van Mark Philips en kondigden zowel prins Charles als prins Andrew aan gescheiden van hun echtgenotes te leven. In dat zelfde jaar werd een groot deel van Windsor Castle door brand verwoest. Elizabeth beschreef het jaar als een "Annus Horribilis" (Latijn voor "verschrikkelijk jaar"). Haar probleem bleef echter haar imago van wereldvreemde ijskoningin. Toen prinses Diana in 1997 verongelukte werd haar reactie op dit nieuws zelfs door de meest verstokte monarchisten kil gevonden. Ter verdediging van Elizabeth wordt wel aangevoerd dat zij niet afstandelijk, maar verlegen is en dat zij het koningschap slechts op zich heeft genomen omdat ze zich geroepen voelde door God. Na het overlijden in 2002 van haar zus Margaret en haar moeder bleek Elizabeth nog steeds op steun vanuit het volk te kunnen rekenen. Haar gouden jubileum in juli 2002 werd tegen veler verwachting in een groot feest.

Naar de Britse opinie mag Elizabeth nog wel een tijdje koningin blijven: troonopvolger prins Charles is niet erg populair en prins William is nog te jong. Bovendien is het doen van troonsafstand niet conform de traditie in het Verenigd Koninkrijk; Britse monarchen regeren tot hun dood, zoals de vader en grootvader van Elizabeth II ook deden.

Stamboom[bewerken]

De voorouders van Elizabeth II,
Koningin van het Verenigd Koninkrijk
Elizabeth II,
Koningin van het Verenigd Koninkrijk

(1926-)
Vader:
George VI,
koning van het Verenigd Koninkrijk

(1895–1952)
Grootvader:
George V,
koning van het Verenigd Koninkrijk

(1865–1936)
Overgrootvader:
Eduard VII,
koning van het Verenigd Koninkrijk

(1841–1910)
Overgrootmoeder:
Alexandra,
koningin van het Verenigd Koninkrijk,
prinses van Denemarken

(1844–1925)
Grootmoeder:

Victoria Maria,
koningin van het Verenigd Koninkrijk,
prinses van Teck

(1867–1953)
Overgrootvader:
Frans,
hertog van Teck

(1837–1900)
Overgrootmoeder:
Maria Adelheid,
Hertogin van Teck,
prinses van Groot-Brittannië

(1833–1897)
Moeder:
Elizabeth Bowes-Lyon,
koningin van het Verenigd Koninkrijk

(1900–2002)
Grootvader:
Claude Bowes-Lyon,
graaf van Strathmore en Kinghorne

(1855–1944)
Overgrootvader:
Claude Bowes-Lyon,
graaf van Strathmore en Kinghorne

(1824–1904)
Overgrootmoeder:
Frances Bowes-Lyon,
gravin van Strathmore en Kinghorne

(1833–1922)
Grootmoeder:
Cecilia Bowes-Lyon,
gravin van Strathmore en Kinghorne

(1862–1938)
Overgrootvader:
Charles Cavendish-Bentinck
(1817–1865)
Overgrootmoeder:
Louisa Cavendish-Bentinck
(1832–1918)

Externe links[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • De koningin had een rol in de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Londen van 2012. Hierbij "sprong" ze uit een helikopter samen met James Bond. Samen parachuteerden zij ogenschijnlijk het olympisch stadion in.
  • Elizabeth is de oudste nog levende vorst ter wereld.
  • De kroning van Elizabeth II van Engeland op 2 juni 1953 is de eerste buitenlandse live-uitzending uit de geschiedenis van de Nederlandse televisie.[3]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Stephanie Engel in Trouw 16 feb 2012
  2. Trouw 16 feb 2012
  3. Historie televisie 1950 - 1959, de kroning van Koningin Elisabeth II van Engeland beeldengeluidwiki.nl
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Elizabeth II of the United Kingdom.
Engeland
Angelsaksen: Alfred de Grote · Eduard de Oudere · Athelstan · Edmund I de Geweldige · Edred · Edwy · Edgar de Vreedzame · Eduard de Martelaar · Ethelred · Sven Gaffelbaard · Edmund II Ironside · Knoet de Grote · Harold I Hazenvoet · Hardeknoet · Eduard de Belijder · Harold II Godwinson · Edgar Ætheling
Huis Normandië: Willem I de Veroveraar · Willem II Rufus · Hendrik I Beauclerc · Stefanus · Mathilde
Huis Plantagenet: Hendrik II · Richard I Leeuwenhart · Jan zonder Land · Hendrik III · Eduard I Longshanks · Eduard II · Eduard III · Richard II · Hendrik IV Bolingbroke · Hendrik V · Hendrik VI · Eduard IV · Eduard V · Richard III
Huis Tudor: Hendrik VII · Hendrik VIII · Eduard VI · Jane Grey · Maria I · Elizabeth I
Huis Stuart: Jacobus I · Karel I
Lord Protector: Oliver Cromwell · Richard Cromwell
Huis Stuart: Karel II · Jacobus II · Willem III en Maria II · Anna
Schotland
Huis Alpin: Kenneth I · Donald I · Constantijn I · Aedh · Eochaid · Giric · Donald II · Constantijn II · Malcolm I · Indulf · Dubh · Culen · Kenneth II · Constantijn III · Kenneth III · Malcolm II
Huis Dunkeld: Duncan I
Huis Alpin: Macbeth · Lulach
Huis Dunkeld: Malcolm III · Donald III · Duncan II · Donald III · Edmund · Edgar · Alexander I · David I · Malcolm IV · Willem I · Alexander II · Alexander III · Margaretha · Jan
Huis Bruce: Robert I · David II
Huis Stuart: Robert II · Robert III · Jacobus I · Jacobus II · Jacobus III · Jacobus IV · Jacobus V · Maria I · Jacobus VI · Karel I · Karel II · Jacobus VII · Maria II
Huis Oranje-Nassau: Willem II
Huis Stuart: Anna
Groot-Brittannië
Huis Hannover: George I · George II · George III · George III
Verenigd Koninkrijk
Huis Hannover: George IV · Willem IV · Victoria
Huis Saksen-Coburg en Gotha: Eduard VII · George V
Huis Windsor: George V · Eduard VIII · George VI · Elizabeth II