8 september

8 september is de 251ste dag van het jaar (252ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 114 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1760 - Montréal wordt veroverd door het Britse leger onder leiding van Jeffrey Amherst.
  • 1900 - De Galvestonorkaan eist 8000 tot 10.000 levens in Texas.
  • 1921 - Eerste Miss America-verkiezing.
  • 1936 - Verloving tussen Prinses Juliana en Prins Bernhard.
  • 1978 - Het leger richt in Teheran en elf andere steden in Iran een bloedbad aan als honderdduizenden betogers tegen het verbod in de straat opgaan.
  • 1980 - In Amsterdam breken krakersrellen uit bij de ontruiming van het pand De Vogelstruys.
  • 2011 - Een aardbeving met een kracht van 4.5 wordt door een groot deel van Nederland gevoeld. Het epicentrum ligt in het Duitse Goch.

•  Kunst en cultuur
  • 1504 - Michelangelo onthult zijn beeld David.
  • 1990 - Het National Symphony Orchestra of London krijgt een Belg als hoofddirigent: de 58-jarige Vlaamse pianist François Glorieux.
  • 1992 - Uit een officieel onderzoek blijkt dat de Amerikaanse restaurateur Daniel Goldreyer het zwaar beschadigde schilderij Who's afraid of Red Yellow and Blue III van Barnett Newman heeft overgeschilderd.

•  Media
  • 1966 - Uitzending van de eerste aflevering (The Man Trap) van de Amerikaanse sciencefiction serie Star Trek.

•  Oorlog
  • 1575 - Het Beleg van Woerden begint.
  • 1941 - Begin van de Operatie Nordlicht Beleg van Leningrad. Deze slag zou ruim 900 dagen duren.

•  Politiek
  • 1831 - Opening van de eerste zitting van het Belgisch Parlement, dat 102 volksvertegenwoordigers en 51 senatoren telt.
  • 1920 - Oprichting van het Italiaans Regentschap Carnaro.
  • 1951 - Ondertekening van het Vredesverdrag van San Francisco door Japan en 48 andere landen.
  • 1991 - De Republiek Macedonië ontstaat na een referendum over onafhankelijkheid van het voormalige Joegoslavië.
  • 1994 - Geallieerde legers verlaten Berlijn definitief.

•  Religie
  • 1875 - Oprichting van het Gezelschap van het Goddelijk Woord door de Duitse priester Arnold Janssen.
  • 1907 - Encycliek Pascendi Dominici Gregis van Paus Pius X over de leerstellingen van het modernisme.
  • 1914 - Benoeming van Petrus Hopmans tot bisschop van Breda in Nederland.
  • 1953 - Encycliek Fulgens Corona waarin Paus Pius XII een Mariajaar afkondigt van december 1953 tot december 1954 tot viering van het eeuwfeest van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria.
  • 1961 - Ontslag van Joseph Baeten als bisschop van Breda.
  • 1985 - Paus Johannes Paulus II brengt een eendaags bezoek aan Liechtenstein.

•  Sport
  • 1888 - In Engeland vinden de eerste zes wedstrijden ooit plaats van de Football League.
  • 1976 - Het Nederlands voetbalelftal verslaat IJsland in Reykjavik met 1-0 in de kwalificatiereeks voor het WK voetbal 1978 in Argentinië. Ruud Geels maakt in de 42ste minuut het enige doelpunt. Doelman Jan Ruiter (Anderlecht) maakt zijn debuut voor Oranje.
  • 1990 - De finale in het vrouwenenkelspel op de US Open wordt gewonnen door Gabriela Sabatini. Zij verslaat Steffi Graf.
  • 2002 - In Keulen wint de Nederlandse hockeyploeg voor de zesde keer de Champions Trophy.
  • 2003 - Juan Carlos Ferrero lost Andre Agassi na twaalf weken af als nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals; de Spanjaard raakt die positie na acht weken weer kwijt aan Agassi's landgenoot Andy Roddick.
  • 2004 - Het Slowaaks voetbalelftal behaalt de grootste overwinning uit zijn geschiedenis. In Bratislava wordt Liechtenstein met 7-0 verslagen.
  • 2007 - De Belgische duatleet Benny Vansteelant raakt zwaargewond als hij wordt aangereden tijdens een training. Op 14 september overlijdt hij aan zijn verwondingen.

•  Wetenschap en technologie
  • 1522 - De Spaanse zeevaarder Juan Sebastián Elcano keert terug in Spanje nadat hij als eerste de aarde rond is gevaren, een expeditie die gestart was door Ferdinand Magellaan.
  • 1930 - Richard Drew vindt de Scotch-kleefband uit.
  • 1944 - Lancering van de eerste V2-raket vanuit Nederland richting Londen; doel wordt getroffen.
  • 2011 - Een Belgische robot heeft in de buurt van Antarctica meer dan een miljoen reusachtige krabben ontdekt. De aanwezigheid van de zogenaamde 'king crabs' zou het eerste signaal van een ecologische ramp voor de zuidpool kunnen betekenen.

Geboren

Mario Bazina,
geboren in 1975

• 1157 - Richard I van Engeland, Richard Leeuwenhart, koning van Engeland (overleden 1199)
• 1209 - Sancho II van Portugal, koning van Portugal van 1223 tot 1247 (overleden 1248)
• 1474 - Ludovico Ariosto, Italiaans schrijver (overleden 1533)
• 1588 - Marin Mersenne, Frans theoloog, filosoof, wiskundige en musicoloog (overleden 1648)
• 1633 - Ferdinand IV, koning van het Heilige Roomse Rijk, Hongarije en Bohemen (overleden 1654)
• 1778 - Clemens Brentano, Duits schrijver (overleden 1842)
• 1779 - Jan-Frans Van De Velde, Belgisch bisschop van Gent (overleden 1838)
• 1804 - Eduard Mörike, Duits dichter (overleden 1875)
• 1830 - Frédéric Mistral, Frans dichter (overleden 1914)
• 1831 - Wilhelm Raabe, Duits schrijver (overleden 1910)
• 1837 - Raphael Pumpelly, Amerikaans geoloog en ontdekkingsreiziger (overleden 1923)
• 1841 - Antonín Dvořák, Tsjechisch componist (overleden 1904)
• 1841 - Charles J. Guiteau, Amerikaans advocaat (overleden 1882)
• 1873 - Alfred Jarry, Frans schrijver (overleden 1907)
• 1877 - Willy Kruyt, Nederlands politicus (overleden 1943)
• 1882 - Frans Ghijsels, Nederlands architect en stedenbouwkundige (overleden 1947)
• 1885 - Ernst Greven, Nederlands atleet (overleden 1924)
• 1886 - Siegfried Sassoon, Engels dichter en prozaschrijver (overleden 1967)
• 1888 - Louis Zimmer, Vlaams-Belgisch astronoom (overleden 1970)
• 1894 - Willem Pijper, Nederlands componist (overleden 1947)
• 1901 - Rie Beisenherz, Nederlands zwemster (overleden 1992)
• 1901 - Hendrik Verwoerd, Zuid-Afrikaans premier (overleden 1966)
• 1906 - Denis de Rougemont, Zwitsers filosoof en schrijver (overleden 1985)
• 1906 - Robert C. Schnitzer, Amerikaans acteur en producer (overleden 2008)
• 1907 - Jean Aerts, Belgisch wielrenner (overleden 1992)
• 1907 - Casimiro de Oliveira, Portugees autocoureur (overleden 1970)
• 1913 - Oscar Abendanon, Surinaams jurist (overleden 2008)
• 1914 - Demetrius I, patriarch van Constantinopel (overleden 1991)
• 1915 - N.V.M. Gonzalez, Filipijns schrijver (overleden 1999)
• 1921 - Dinko Šakić, Kroatisch oorlogsmisdadiger (overleden 2008)
• 1924 - Grace Metalious, Amerikaans schrijfster (overleden 1964)
• 1925 - Peter Sellers, Engels acteur (overleden 1980)
• 1926 - Henri Faas, Nederlands journalist (overleden 1990)
• 1927 - Chuck Rodee, Amerikaans autocoureur (overleden 1966)
• 1932 - Patsy Cline, Amerikaans country-zangeres (overleden 1963)
• 1935 - Fritz Baumbach, Duits schaker
• 1938 - Reinbert de Leeuw, Nederlands componist
• 1940 - Gilberto Aristizábal, Colombiaans voetbalscheidsrechter
• 1943 - Marnix Kappers, Nederlands acteur
• 1945 - Kelly Groucutt, Engels bassist (overleden 2009)
• 1947 - Halldór Ásgrímsson, minister-president van IJsland
• 1948 - Jean-Pierre Monseré, Belgisch wielrenner (overleden 1971)
• 1949 - Bavo Claes, Vlaams journalist
• 1951 - Franciszek Gągor, Pools generaal (overleden 2010)
• 1951 - Corry Konings, Nederlands zangeres
• 1954 - Mark Foley, Amerikaans politicus
• 1954 - Micky Otterspoor, Nederlands journaliste en schrijfster
• 1954 - Michael Shermer, Amerikaans historicus en auteur
• 1955 - Julian Richings, Engels-Canadees acteur
• 1956 - Stefan Johansson, Zweeds autocoureur
• 1960 - Aimee Mann, Amerikaans singer-songwriter
• 1960 - Matthijs van Nieuwkerk, Nederlands journalist en televisiepresentator
• 1961 - Gabriele Günz, Duits atlete
• 1962 - René Klijn, Nederlands zanger (overleden 1993)
• 1962 - Harrie Kwinten, Nederlands hockeyer
• 1963 - Brad Silberling, Amerikaans regisseur
• 1965 - Darlene Zschech, Australisch aanbiddingsleidster en singer-songwriter
• 1966 - Raymond Atteveld, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1966 - Carola Häggkvist, Zweeds zangeres
• 1968 - Hellen Kimaiyo, Keniaans atlete
• 1968 - Ray Wilson, Schots zanger
• 1969 - Gary Speed, Welsh voetballer en voetbalcoach (overleden 2011)
• 1970 - Helga van Leur, Nederlands televisie-weervrouw
• 1971 - David Arquette, Amerikaans acteur
• 1972 - Markus Babbel, Duits voetballer
• 1972 - Els Keytsman, Belgisch politica
• 1975 - Zohra Aït-Fath, Vlaams zangeres en actrice
• 1975 - Mario Bazina, Kroatisch voetballer
• 1975 - Richard Hughes, Brits drummer
• 1975 - Jelena Lichovtseva, Russisch tennisster
• 1975 - Randy Sedoc, Nederlands atleet
• 1976 - Jervis Drummond, Costa Ricaans voetballer
• 1976 - Sjeng Schalken, Nederlands tennisser
• 1979 - Péter Lékó, Hongaars schaakgrootmeester
• 1979 - P!nk, Amerikaans zangeres
• 1979 - Frederik Willems, Belgisch wielrenner
• 1980 - Rusudan Goletiani, Amerikaans schaakster
• 1980 - An Lemmens, Vlaams presentatrice
• 1980 - Mbulaeni Mulaudzi, Zuid-Afrikaans atleet
• 1980 - Luigi Pieroni, Belgisch voetballer
• 1981 - Frank Dane, Nederlands dj
• 1981 - Morten Gamst Pedersen, Noors voetballer
• 1982 - Marian Cozma, Roemeens handballer (overleden 2009)
• 1982 - Koen de Kort, Nederlands wielrenner
• 1984 - Whitney Myers, Amerikaans zwemster
• 1984 - Vitali Petrov, Russisch autocoureur
• 1985 - Denny Morrison, Canadees schaatser
• 1987 - Wiz Khalifa, Amerikaans rapper
• 1988 - Ben Payal, Luxemburgs voetballer
• 1989 - Avicii (Tim Bergling), Zweeds dj
• 1989 - Jetse Bol, Nederlands wielrenner
• 1989 - Tabaré Viudez, Uruguayaans voetballer

Overleden

• 394 - Arbogast, Frankisch veldheer
• 780 - Leo IV van Byzantium (30), Byzantijns keizer
• 1644 - Francis Quarles, Engels dichter
• 1811 - Peter Simon Pallas (69), Duits zoöloog en plantkundige
• 1862 - Ignacio Zaragoza (33), Mexicaans generaal
• 1894 - Hermann von Helmholtz (73), Duits arts en natuurkundige
• 1911 - Jan Puzyna de Kosielsko (68), Pools kardinaal-aartsbisschop van Krakau
• 1933 - Faisal I (50), koning van Irak
• 1938 - Agustin Magaldi (39), Argentijns tangozanger
• 1949 - Richard Strauss (85), Duits componist en dirigent
• 1955 - Johannes de Jong (69), Nederlands kardinaal-aartsbisschop van Utrecht
• 1960 - Vilmos Huszár (76), Hongaars-Nederlands schilder en ontwerper
• 1965 - Dorothy Dandridge (42), Amerikaans actrice en zangeres
• 1965 - Hermann Staudinger (84), Duits scheikundige
• 1966 - John Taylor (33), Brits autocoureur
• 1974 - Wolfgang Windgassen (60), Duits operazanger
• 1976 - Gerrit van Poelje (92), Nederlands ambtenaar en bestuurskundige
• 1978 - Ricardo Zamora (77), Spaans voetballer
• 1979 - Jean Seberg (40), Amerikaans actrice
• 1980 - Willard Libby (71), Amerikaans scheikundige
• 1981 - Hideki Yukawa (74), Japans natuurkundige
• 1983 - Wim Kan (72), Nederlands cabaretier
• 1983 - Antonin Magne (79), Frans wielrenner
• 1984 - René Bernier (79), Belgisch componist
• 1984 - Johnnie Parsons (66), Amerikaans autocoureur
• 1985 - John Franklin Enders (88), Amerikaans viroloog
• 1991 - Brad Davis (41), Amerikaans acteur
• 1993 - Albert Roosens (77), Belgisch voetballer en voetbalvoorzitter
• 2002 - Georges-André Chevallaz (87), Zwitsers politicus
• 2003 - Leni Riefenstahl (101), Duits cineaste en fotografe
• 2003 - Maarten van Rooijen (60), Nederlands filmcriticus en televisiemaker
• 2004 - Frank Thomas (92), Amerikaans animator, tekenaar van Disneyfilms
• 2006 - Peter Brock (61), Australisch autocoureur
• 2009 - Aage Bohr (87), Deens kernfysicus
• 2010 - George C. Williams (84), Amerikaans bioloog
• 2011 - Võ Chí Công (99), Vietnamees politicus

Viering/herdenking

• Internationale dag van alfabetisering (UNESCO)
• Onafhankelijkheidsdag van Macedonië (onafhankelijk van Joegoslavië sinds 1991)
• Nationale feestdag van Andorra
• Rooms-katholieke kalender:
  • Maria Geboorte (c. 15 v.Chr.) - Feest
  • Heilige Adriaan († c. 304)
  • Heilige Nestor (van Gaza) († 362)
  • Heilige Adela van Mesen († 1079)
  • Heilige Sergius I († 701)
  • Zalige Alanus de Rupe († 1475)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1931 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 10,3 °C
• 1934 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 22,3 °C
• 1967 - Laagste minimumtemperatuur 3,6 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 31,2 °C
• 1918 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 10,8 m/s
• 1971 - Langste zonneschijnduur 11,9 uur
• 1995 - Langste neerslagduur 8,8 uur
• 1918 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 25,2 mm
• 1971 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 53 %

België

Dagrecords

• 1931 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 10,1 °C
• 1934 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,9 °C
• 1931 - Laagste minimumtemperatuur 4,4 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 31,9 °C
• 1892 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 30,4 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1911 - Maximumtemperatuur 33,7 °C in Sint-Truiden…
• 1914 - Tussen 10 augustus en 8 september valt slechts 7,0 mm regen in Ukkel.
• 1928 - Maximumtemperatuur 30,6 °C in Oostende.
• 1934 - Maximumtemperatuur tot 27,8 °C op de Baraque Michel (Jalhay) en 34,3 °C in Leopoldsburg

Bronnen, noten en/of referenties